Hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng của công ty điện lực gia lâm, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Tạ Thanh Sơn
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Hữu Cường
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục sơ đồ, hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 1.9.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.10. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.12. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.12.1. Các vấn đề chung về tổn thất điện năng
• 1.12.2. Hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng trong doanh nghiệp điện lực
• 1.12.3. Các văn bản quy phạm có liên quan
• 1.12.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.12.5. Kinh nghiệm kiểm soát tổn thất điện trên Thế giới
• 1.12.6. Kinh nghiệm kiểm soát tổn thất điện tại Việt Nam
• 1.12.7. Bài học kinh nghiệm
• 1.13. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Khái quát về công ty điện lực Gia Lâm
• 1.13.2. Quá trình phát triển của Công ty Điện lực Gia Lâm
• 1.13.3. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty
• 1.13.4. Tình hình cán bộ, công nhân viên của Công ty
• 1.13.5. Tình hình kết quả sản xuất kinh doanh và vốn đầu tư, tài sản của Công ty
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.14.2. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.15. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.16. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.16.1. Thực trạng hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại công ty điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua
• 1.16.2. Thực trạng tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua
• 1.16.3. Thực trạng hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Yếu tố ảnh hưởng tới hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm
• 1.16.4. Đánh giá chung về hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua
• 1.16.5. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại công ty điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua
• 1.16.6. Định hướng phát triển hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng của Công ty trong thời gian tới
• 1.16.7. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian tới
• 1.17. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Soát Tổn Thất Điện Năng Tại Gia Lâm

Ngay từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX, trong quá trình sắp xếp, đổi mới mô hình phát triển doanh nghiệp Nhà nước đã có chủ trương xây dựng và phát triển theo hướng quy mô lớn, hiện đại nhằm mục đích tích tụ, tập trung cao về vốn, đủ sức cạnh tranh trên thị trường thế giới. Mục tiêu này xuất phát từ chủ trương xác định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, trong đó các tổ chức kinh tế lớn (gồm các Tập đoàn kinh tế Nhà nước và Tổng công ty Nhà nước) là nòng cốt của kinh tế Nhà nước. Trong những năm qua doanh nghiệp Nhà nước góp phần quan trọng vào việc điều tiết cung cầu, ổn định giá cả, chống lạm phát, ổn định tỷ giá, đảm bảo an sinh xã hội, khắc phục mặt trái của cơ chế thị trường, dẫn dắt các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác hoạt động theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh những mặt tích cực, doanh nghiệp Nhà nước còn bộ lộ nhiều hạn chế như: hiệu quả kinh doanh thấp chưa tương xứng với những lợi thế và sự đầu tư của Nhà nước; chưa phát huy tốt vai trò chủ lực trong nền kinh tế; công tác quản lý, sử dụng vốn, tài sản còn nhiều bất cập… Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trên, bên cạnh đó có nguyên nhân quan trọng là hệ thống kiểm soát phòng chống rủi ro, thất thoát vốn, tài sản tại các doanh nghiệp nhà nước chưa được thiết lập và vận hành hiệu quả.

1.1. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Điện Năng Hiệu Quả

Điện lực là một ngành đặc thù và có vai trò quan trọng trong việc xây dựng thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Với những mục tiêu trong chiến lược phát triển của Nhà nước tới năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 thì điện lực thuộc những ngành độc quyền chủ chốt góp phần tạo nên sự phát triển của đất nước, nhưng để phát triển bền vững và hiệu quả ngành điện lực cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro đặc thù, cần phải sử dụng các công cụ quản lý để nhận diện giảm thiểu các rủi ro tổn thất. Hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng trong ngành điện lực đã được thiết lập và đã có tác dụng làm giảm thiểu tổn thất điện năng do nhiều nguyên nhân trong quá trình vận hành.

1.2. Phân Loại và Nguyên Nhân Gây Tổn Thất Điện Năng

Tổn thất điện năng (TTĐN) trên hệ thống điện là lượng điện năng tiêu hao cho quá trình truyền tải và phân phối điện từ thanh cái các nhà máy điện qua hệ thống lưới điện truyền tải, lưới điện phân phối đến các hộ sử dụng điện. Theo phân loại, TTĐN gồm hai loại, tổn thất kỹ thuật và tổn thất thương mại. Tổn thất kĩ thuật chỉ có thể giảm đến ngưỡng nhất định do yếu tố kỹ thuật của ngành. Vì vậy, cần tập trung nghiên cứu các giải pháp giảm tổn thất thương mại xuống mức hợp lý là mục tiêu của ngành điện các nước trên thế giới, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh, giảm áp lực đầu tư nguồn điện, là cơ sở tính đúng, tính đủ giá thành sản xuất điện.

II. Thực Trạng Tổn Thất Điện Năng Tại Điện Lực Gia Lâm

Đối với một doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh điện năng thì việc tiết kiệm điện năng và giảm tổng chi phí sản xuất thông qua việc giảm tỷ lệ tổn thất điện năng là một nhiệm vụ cấp thiết và vô cùng quan trọng. Giảm tổn thất điện năng cần gắn chặt với kinh doanh, vận hành, đầu tư xây dựng và cải tạo mạng lưới điện. Vì vậy, hàng năm các doanh nghiệp điện đều có những kế hoạch và chương trình giảm tổn thất điện năng. Tính đến hết năm 2016, tổng công suất đặt của hệ thống điện Việt Nam là 41. Trong đó, công suất nguồn điện do EVN và các tổng công ty phát điện trực thuộc sở hữu là 26.164 MW (chiếm tỷ lệ 63,16% toàn hệ thống), công suất các nguồn ngoài EVN là 15. Đến nay, công suất sản xuất điện của hệ thống điện ngày một tăng lên, song tỉ lệ thuận với tăng trưởng trên chính là tổn thất điện năng.

2.1. Đánh Giá Tình Hình Tổn Thất Điện Năng Giai Đoạn 2015 2017

Vấn đề này đã được ngành điện lực Việt Nam chú trọng đến và tìm cách khắc phục giải quyết nhưng hiểu quả chưa thực sự giải đáp được vấn đề to lớn này. Tổn thất điện năng dường như đang là mối quan tâm hàng đầu, nỗi trăn trở của ngành điện nói chung, Tổng Công ty Điện lực Gia Lâm (Công ty) nói riêng. Công ty Điện lực Gia Lâm cũng là một bộ máy hoàn chỉnh trong hệ thống quản lý điện lực của Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội với mục tiêu hình thành tổ chức quản lý, đáp ứng yêu cầu cung cấp điện cho sản xuất, tiêu dùng với chất lượng và hiệu quả cao nhất.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Sử Dụng Điện

Từ những thực tiễn trên, ngành điện nói chung, điện lực Gia Lâm nói riêng cần phải có những giải pháp mới, có hiệu quả thực sự để giản thiểu tối đa về tổn thất điện năng bằng những biện pháp kiểm soát thích hợp. Với hệ thống điện có tính đặc thù cao như Việt Nam, việc giảm TTĐN đòi hỏi phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp và phái thường xuyên thay đổi, thích ứng với điều kiện mới để đáp ứng nhu cầu điện năng cho phát triển của địa phương.

III. Giải Pháp Kiểm Soát Tổn Thất Hiệu Quả Tại Gia Lâm

Trên cơ sở phân tích thực trạng hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát TTĐN tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian tới.

3.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Quản Lý Kiểm Soát Điện Năng

Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tổn thất điện năng và hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng trong các doanh nghiệp điện lực;

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Hệ Thống Đo Đếm Điện Năng

Phân tích thực trạng hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua;

3.3. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Sử Dụng Điện

Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng của Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian tới.

IV. Nghiên Cứu Hệ Thống Kiểm Soát Tổn Thất Điện Năng

Hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm, gồm có: Hệ thống nguồn lực kiểm soát TTĐN; hệ thống trang thiết bị, công trình phục vụ kiểm soát TTĐN; công tác kiểm soát TTĐN; và công tác đánh giá rủi ro TTĐN.

4.1. Phạm Vi Nghiên Cứu Về Quản Lý Điện Năng

Đề tài tập trung nghiên cứu hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng của Công ty Điện lực Gia Lâm.

4.2. Địa Điểm Nghiên Cứu Về Điện Lực Gia Lâm

Đề tài nghiên cứu tại Công ty Điện lực Gia Lâm, thôn Phú Thụy, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội.

V. Đề Xuất Giải Pháp Giảm Tổn Thất Điện Năng Kỹ Thuật

Qua thực trạng TTĐN và hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua cho thấy, tỷ lệ TTĐN trên địa bàn huyện giảm qua các năm; nguyên nhân TTĐN chủ yếu vẫn đến từ tổn thất kỹ thuật, nhưng tổn thất thương mại cũng không hề nhỏ, chủ yếu là do tình trạng trộm cắp điện, sử dụng công tơ không theo quy định, . Trong công tác kiểm soát TTĐN, lực lượng cán bộ, công nhân viên tăng về lượng và chất; công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật và công nhân lành nghề được chú trọng đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ về công việc ngày càng cao.

5.1. Đầu Tư Nâng Cấp Lưới Điện Thông Minh

Bên cạnh đó, các công trình hệ thống lưới điện phân phối được tích cực cải tạo, đầu tư; công nghệ thông tin CMIS 2.0 được ứng dụng vào quá trình kiểm soát TTĐN, từ đó giảm thiểu được rủi ro TTĐN;

5.2. Ứng Dụng Công Nghệ Kiểm Soát Hiện Đại

Tuy nhiên, hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty vẫn còn nhiều hạn chế, gồm: Nguồn nhân lực thiếu cán bộ quản lý có năng lực, chưa có trình độ chuyên môn sâu để xử lý vấn đề kịp thời TTĐN. Hơn nữa, việc xây dựng kế hoạch tác nghiệp ở cơ sở chưa khoa học và phù hợp với thực tế tại đơn vị.

VI. Hoàn Thiện Kiểm Soát Tổn Thất Điện Năng Tại Gia Lâm

Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty trong thời gian tới như: (1) Giải pháp hoàn thiện hệ thống bộ máy quản lý kiểm soát tổn thất điện năng; (2) Giải pháp hoàn thiện môi trường kiểm soát tổn thất điện năng; (3) Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát TTĐN trên địa bàn huyện Gia Lâm; (4) Hoàn thiện ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống kiểm soát TTĐN; (5) Hoàn thiện công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức người dân trong công tác kiểm soát TTĐN.

6.1. Nâng Cao Ý Thức Tiết Kiệm Điện Năng

Việc sắp xếp, bố trí lao động tại một số đội cơ sở chưa khai thác hết năng lực của nhóm và từng người. Việc khen thưởng, trả lương chưa đi vào thực chất, vẫn mang tính “bình quân”.

6.2. Xây Dựng Chế Tài Xử Lý Vi Phạm Sử Dụng Điện

Hiện nay, chưa có một chế tài cụ thể đối với các trường hợp lấy cắp điện mặc dù Nhà nước đã ban hành Luật điện lực; khung giá điện vẫn chưa hoàn chỉnh và phù hợp với thực tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bức tranh phát triển năng lượng quốc gia, ngành điện đóng vai trò huyết mạch thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an ninh xã hội. Tính đến hết năm 2016, tổng công suất đặt của toàn hệ thống điện Việt Nam đã đạt trên 41.000 MW, trong đó Tập đoàn Điện lực Việt Nam cùng các tổng công ty phát điện trực thuộc nắm giữ 26.164 MW, chiếm tỷ trọng 63,16%. Cùng với đà tăng trưởng phụ tải nhanh chóng, bài toán tổn thất điện năng đang đặt ra những thách thức lớn đối với hiệu quả vận hành của các đơn vị phân phối. Lượng điện năng hao hụt trong quá trình truyền tải và kinh doanh không chỉ làm suy giảm nguồn thu doanh nghiệp mà còn gây lãng phí nghiêm trọng nguồn lực tài chính của Nhà nước.

Được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 6/2017 đến tháng 5/2018, luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu sản xuất kinh doanh chuỗi 3 năm từ năm 2015 đến năm 2017 trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Mục tiêu trọng tâm của công trình là nhận diện toàn diện các nguyên nhân gây thất thoát kỹ thuật và thương mại, đánh giá hiệu lực của bộ máy vận hành, từ đó xây dựng hệ thống kiểm soát đồng bộ nhằm kéo giảm tỷ lệ hao hụt điện năng trung bình từ 0,5% đến 1,2% mỗi năm. Kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc, giúp tối ưu hóa hệ số vận hành lưới điện, giảm thời gian gián đoạn cung cấp điện và nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp nhà nước trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị kiểm soát kinh điển của Henry Fayol và Robert Mockler. Theo đó, kiểm soát được xác lập như một tiến trình đo lường kết quả thực tế, so sánh với hệ thống tiêu chuẩn định mức và triển khai các điều chỉnh sai lệch nhằm đạt mục tiêu tối ưu hóa nguồn lực. Nghiên cứu vận dụng mô hình vòng liên hệ ngược của kiểm soát (Feedback Control Loop) để thiết lập chu trình quản trị khép kín từ khâu lập kế hoạch, giám sát vận hành đến phân tích nguyên nhân sai lệch.

Bên cạnh đó, tác giả chuẩn hóa 4 khái niệm cốt lõi tạo thành khung phân tích:

• Tổn thất kỹ thuật: Lượng điện năng tiêu hao do đặc tính vật lý, phát nóng trên dây dẫn, máy biến áp và dòng rò thiết bị khi dòng điện đi qua tổng trở của lưới phân phối.
• Tổn thất thương mại (tổn thất phi kỹ thuật): Thất thoát phát sinh từ hành vi gian lận điện năng, câu móc trộm cắp, lỗi đo đếm của công tơ cơ khí hoặc sai sót trong khâu ghi chỉ số, lập hóa đơn.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ: Tập hợp cơ cấu tổ chức, quy trình kiểm toán hiện trường và định mức kỹ thuật nhằm phòng ngừa rủi ro vận hành.
• Hệ thống quản lý mất điện và giám sát dữ liệu: Công cụ công nghệ tích hợp đo xa và phân tích tải nhằm phát hiện sớm các điểm nghẽn bất thường trên hệ thống phân phối.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực chứng. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2015–2017, Đề án giảm tổn thất điện năng 2016–2020 của Công ty Điện lực Gia Lâm và Chương trình giảm tổn thất số 1710/CTr-EVNHANOI.

Về dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra khảo sát thực địa với cỡ mẫu gồm 100 khách hàng sử dụng điện sinh hoạt, sản xuất và 72 cán bộ, công nhân viên chuyên môn thuộc các phòng ban kỹ thuật, kinh doanh, điều độ và kiểm tra giám sát. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng cho nhóm khách hàng nhằm phản ánh đúng cơ cấu phụ tải tại 22 xã, thị trấn; trong khi nhóm cán bộ nội bộ được chọn mẫu toàn bộ nhằm bảo đảm tính bao quát của quy trình quản trị. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phương pháp tham vấn chuyên gia và thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp định lượng hóa chính xác mức độ hài lòng của khách hàng, đánh giá khách quan các lỗ hổng quản trị và tạo lập bằng chứng thực nghiệm vững chắc cho các đề xuất hoàn thiện hệ thống kiểm soát.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2015–2017 tại Công ty Điện lực Gia Lâm mang lại những phát hiện quan trọng:

• Tỷ lệ tổn thất điện năng kỹ thuật vẫn chiếm tỷ trọng chi phối, chiếm khoảng 72% đến 78% tổng tổn thất toàn công ty. Nguyên nhân cốt lõi do nhiều máy biến áp phân phối vận hành trong tình trạng non tải vào ban ngày nhưng quá tải vào giờ cao điểm, đi kèm hiện tượng lệch pha dòng điện vượt ngưỡng 15% tại các khu vực nông thôn có bán kính cấp điện 0,4kV kéo dài trên 800m.
• Tổn thất thương mại diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi. Tính đến ngày 31/12/2017, công tác kiểm tra đã phát hiện và xử lý hàng chục vụ việc can thiệp trái phép vào hệ thống đo đếm, câu móc điện trực tiếp trước công tơ, truy thu hàng trăm triệu đồng cho ngân sách.
• Khảo sát 72 cán bộ nhân viên và 100 khách hàng sử dụng điện chỉ ra rằng việc áp dụng phần mềm quản lý CMIS 2.0 đã giúp cải thiện hơn 60% tốc độ phát hiện sai số số liệu, nhưng có tới 34% ý kiến nội bộ nhận định việc sắp xếp nhân sự tại các đội quản lý điện cơ sở còn phân tán, cơ chế tiền lương thưởng vẫn mang tính bình quân chủ nghĩa, chưa gắn trực tiếp với chỉ số KPI giảm tổn thất của từng trạm biến áp.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên phản ánh sự thiếu đồng bộ giữa tốc độ đầu tư hạ tầng lưới điện và công cụ quản trị kinh doanh tại địa bàn đang đô thị hóa nhanh. Để minh họa trực quan, dữ liệu tổn thất theo từng xuất tuyến trung áp có thể được biểu diễn thông qua biểu đồ cột chồng kết hợp đồ thị đường thể hiện mối tương quan giữa tỷ lệ lệch pha và mức tiêu hao điện năng. Khi so sánh với trường hợp điển hình tại Công ty Điện lực Bắc Ninh — nơi giảm tỷ lệ tổn thất từ 7,01% năm 2011 xuống 4,42% năm 2015 nhờ thay thế 43.000 công tơ điện tử đo xa và cân pha 145 máy biến áp, ta thấy bài học về tự động hóa đo đếm là chìa khóa then chốt. Ngược lại, so với những khu vực gặp khó khăn lớn như Điện lực Kỳ Anh (Hà Tĩnh) với tỷ lệ tổn thất trên 9,75% năm 2017 do địa bàn chia cắt và nợ đọng tiền điện trên 400 triệu đồng, Công ty Điện lực Gia Lâm có nền tảng hạ tầng thuận lợi hơn rất nhiều để số hóa toàn diện quy trình kiểm soát.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và bài học kinh nghiệm quốc tế, luận văn đưa ra 5 nhóm giải pháp chiến lược:

• Tái cơ cấu bộ máy quản lý và hoàn thiện cơ chế đãi ngộ: Ban Giám đốc cùng Phòng Tổ chức và Nhân sự cần xóa bỏ cơ chế phân phối thu nhập cào bằng, thiết lập hệ thống đánh giá KPI gắn tỷ lệ giảm tổn thất điện năng vào quỹ lương thưởng hàng tháng, dự kiến tạo động lực gia tăng 15% năng suất lao động từ quý 4/2018.
• Nâng cấp kỹ thuật lưới điện và tối ưu hóa phương thức vận hành: Phòng Kỹ thuật an toàn phối hợp Phòng Điều độ tiến hành cân pha san tải định kỳ hàng tháng cho 100% trạm biến áp có độ lệch dòng trên 15%, hoán đổi máy biến áp đầy tải và non tải, đồng thời lắp đặt bổ sung hệ thống tụ bù hạ thế tự động để nâng cao hệ số công suất phản kháng đạt ngưỡng cosφ trên 0,95 giai đoạn 2018–2020.
• Tăng tốc chuyển đổi số hạ tầng đo đếm: Phòng Kinh doanh điện năng đặt mục tiêu thay thế lũy kế 35.000 công tơ cơ khí cũ bằng công tơ điện tử tích hợp tính năng đo xa qua sóng vô tuyến trước năm 2020, khai thác triệt để phần mềm CMIS 2.0 để tự động cảnh báo sản lượng điện bằng không hoặc tăng giảm bất thường.
• Siết chặt công tác thanh tra hiện trường và phối hợp liên ngành: Đội Kiểm tra giám sát mua bán điện tăng cường tần suất kiểm tra đột xuất vào ban đêm tại các điểm nóng vi phạm, phối hợp với Công an huyện Gia Lâm xử lý nghiêm 100% các hành vi trộm cắp điện theo đúng quy định tại Nghị định 137/2013/NĐ-CP.
• Đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện trong cộng đồng: Phòng Kinh doanh phối hợp chính quyền 22 xã, thị trấn triển khai các chiến dịch bảo vệ hành lang an toàn lưới điện, vận động các cơ sở sản xuất công nghiệp dịch chuyển phụ tải ra khỏi khung giờ cao điểm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

• Ban lãnh đạo và nhà quản lý doanh nghiệp phân phối điện: Tài liệu cung cấp góc nhìn toàn diện về phương pháp thiết lập chu trình kiểm soát nội bộ, tối ưu hóa chi phí vận hành và phân bổ chỉ tiêu kỹ thuật hợp lý xuống cấp đội cơ sở.
• Kỹ sư kỹ thuật điện và chuyên viên điều độ vận hành: Luận văn đưa ra các phân tích cụ thể về giải pháp kỹ thuật như cân pha san tải, hoán đổi máy biến áp, lắp đặt tụ bù và tính toán tổn thất truyền tải trên lưới 35kV, 22kV và 0,4kV.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản lý năng lượng: Công trình là nghiên cứu tình huống điển hình về ứng dụng phương pháp định lượng, xử lý số liệu khảo sát Likert và phân tích chuỗi thời gian trong quản trị doanh nghiệp nhà nước.
• Chuyên viên thanh tra pháp chế và quản lý thị trường năng lượng: Nguồn tham khảo hữu ích về quy trình phúc tra đo đếm, nhận diện các phương thức can thiệp công tơ tinh vi và cơ chế phối hợp xử phạt vi phạm hợp đồng mua bán điện.

Câu hỏi thường gặp

Tổn thất kỹ thuật và tổn thất thương mại khác nhau như thế nào?
Tổn thất kỹ thuật là hao hụt vật lý tự nhiên do điện trở dây dẫn và phát nóng máy biến áp khi truyền tải điện năng, chiếm khoảng 70% đến 80% tổng tổn thất. Ngược lại, tổn thất thương mại là hao hụt do yếu tố quản trị và con người như câu móc trộm cắp, sai số ghi chỉ số công tơ hoặc gian lận đo đếm.

Luận văn đã sử dụng cỡ mẫu khảo sát bao nhiêu để bảo đảm tính đại diện?
Nghiên cứu đã khảo sát trực tiếp 100 khách hàng sử dụng điện đại diện cho các nhóm sinh hoạt, sản xuất tại huyện Gia Lâm và 72 cán bộ công nhân viên thuộc đầy đủ các phòng ban chuyên môn. Cỡ mẫu 172 đối tượng bảo đảm độ tin cậy thống kê cho các đánh giá định lượng.

Ứng dụng CMIS 2.0 hỗ trợ kiểm soát tổn thất điện năng ra sao?
Hệ thống phần mềm CMIS 2.0 tự động hóa việc chốt chỉ số công tơ đầu nguồn và công tơ tổng phụ tải vào ngày mồng một hàng tháng. Phần mềm giúp phát hiện ngay các trạm biến áp có sản lượng bất thường hoặc sai lệch vượt ngưỡng, loại bỏ hoàn toàn sai sót do ghi chép thủ công.

Bài học thành công từ Công ty Điện lực Bắc Ninh là gì?
Trong giai đoạn 2011–2015, đơn vị này đã giảm tỷ lệ tổn thất từ 7,01% xuống 4,42% nhờ thay thế 43.000 công tơ điện tử đo xa, cân pha san tải 145 trạm biến áp và xử lý dứt điểm 5 trạm biến áp tổn thất cao nhất mỗi quý.

Tại sao chế tài xử lý trộm cắp điện tại cơ sở vẫn gặp nhiều vướng mắc?
Trong thực tế, dù Luật Điện lực đã ban hành, các đơn vị điện lực cấp huyện chỉ có thẩm quyền lập biên bản và truy thu tiền điện tổn thất mà không có quyền xử phạt hành chính trực tiếp, đòi hỏi phải có sự vào cuộc chặt chẽ từ chính quyền địa phương và cơ quan công an.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa thành công cơ sở lý luận về quản trị kiểm soát nội bộ và mô hình vòng liên hệ ngược áp dụng chuyên biệt cho lĩnh vực phân phối điện năng.
• Đánh giá toàn diện thực trạng tổn thất tại Công ty Điện lực Gia Lâm giai đoạn 2015–2017 qua khảo sát 172 mẫu thực chứng, chỉ rõ tỷ trọng tổn thất kỹ thuật chiếm trên 70%.
• Chỉ ra các nguyên nhân nghẽn mạch cốt lõi gồm máy biến áp lệch pha quá tải, hệ thống đo đếm cơ khí lạc hậu và cơ chế đãi ngộ nhân sự mang tính bình quân.
• Đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp giữa tối ưu kỹ thuật lưới điện, ứng dụng đo xa CMIS 2.0, tái cấu trúc KPI lương thưởng và chế tài thanh tra liên ngành.
• Xác lập lộ trình hành động chi tiết giai đoạn 2018–2020 nhằm đưa tỷ lệ tổn thất toàn công ty giảm về mức mục tiêu bền vững dưới 4,5%.

Các doanh nghiệp điện lực phân phối và nhà quản trị năng lượng có thể tham khảo áp dụng ngay mô hình kiểm soát này để nâng cao hiệu quả kinh doanh, giảm thiểu rủi ro vận hành và hiện đại hóa hạ tầng lưới điện thông minh trong giai đoạn tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TẠ THANH SƠN HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT TỔN THẤT ĐIỆN NĂNG CỦA CÔNG TY ĐIỆN LỰC GIA LÂM Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 8340102 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Hữu Cường NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ bất cứ học vị nào. Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 15 tháng 05 năm 2018 Tác giả luận văn Tạ Thanh Sơn i LỜI CẢM ƠN Đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô Học viện Nông nghiệp Việt Nam và đặc biệt là thầy cô khoa Kế toán - Quản trị kinh doanh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo ra một môi trường học tập tốt và tận tình truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt quá trình học tập.

Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần Hữu Cường đã trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo tôi hoàn thành luận văn này. Xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp tại Công ty Điện lực Gia Lâm đã giúp đỡ, tạo điều kiện về thời gian, động viên trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn này. Trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày 15 tháng 05 năm 2018 Tác giả luận văn Tạ Thanh Sơn ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vi Danh mục sơ đồ, hình. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu chung. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Cơ sở lý luận và thực tiễn. Các vấn đề chung về tổn thất điện năng. Hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng trong doanh nghiệp điện lực. Các văn bản quy phạm có liên quan.

Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm kiểm soát tổn thất điện trên Thế giới. Kinh nghiệm kiểm soát tổn thất điện tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm.

Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu. Khái quát về công ty điện lực Gia Lâm. Quá trình phát triển của Công ty Điện lực Gia Lâm. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty.

Tình hình cán bộ, công nhân viên của Công ty. Tình hình kết quả sản xuất kinh doanh và vốn đầu tư, tài sản của Công ty. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu.

Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại công ty điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Thực trạng tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Thực trạng hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Yếu tố ảnh hưởng tới hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm.

Đánh giá chung về hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại công ty điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Định hướng phát triển hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng của Công ty trong thời gian tới. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian tới.

Kết luận và kiến nghị .88 Tài liệu tham khảo .92 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BB Biên bản ĐTXD Đầu tư xây dựng ĐVT Đơn vị tính EVN HANOI Tổng Công ty Điện lực Thành phố Hà Nội KH Kế hoạch MBA Máy biến áp SCL Sửa chữa lớn TBA Trạm biến áp TT Thứ tự TT Thực hiện TTĐN Tổn thất điện năng GĐ Giám đốc công ty PGĐKT Phó giám đốc kỹ thuật PGĐKD Phó giám đốc kinh doanh PGĐSX Phó giám đốc sản xuất v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình cán bộ, công nhân viên của Công ty qua 3 năm 2015 - 2017. Tình hình TTĐN của Công ty qua 3 năm 2015 - 2017. Tình hình TTĐN biểu hiện dưới hai thành phần qua 3 năm 2015 - 2017.

Bản mô tả công việc của Phó Trưởng phòng Kỹ thuật an toàn. Thu nhập bình quân của cán bộ, công nhân viên của Công ty qua 3 năm 2015 – 2017. Tình hình tham gia các lớp tập huấn, đào tạo của cán bộ, công nhân viên trong Công ty qua 3 năm 2015 – 2017. Kết quả thi nâng bậc hàng năm cho công nhân trong công ty qua 3 năm 2015 – 2017.

Kết quả đánh giá về số lượng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thái độ phục vụ, chăm sóc khách hàng của cán bộ, công nhân viên trong Công ty. Hệ thống lưới điện của Công ty qua 3 năm 2015 - 2017. Tình trạng kỹ thuật hệ thống lưới điện của Công ty qua 3 năm 2015 - 2017. Kết quả đánh giá của cán bộ, công nhân viên và khách hàng sử dụng về công trình, trang thiết bị phục vụ hoạt động kiểm soát TTĐN.

Số lần kiểm tra, giám sát TTĐN của Công ty qua 3 năm 2015 – 2017. Tỷ lệ TTĐN chi tiết theo nguyên nhân tại Công ty Điện lực Gia Lâm tính đến ngày 31/12/2017. Tổng hợp tình hình kiểm tra vi phạm khi sử dụng điện tính đến ngày 31/12/2017. Kết quả phúc tra tình hình sai phạm trong quá trình sử dụng điện tại một số địa bàn trên huyện Gia Lâm năm 2017.

Kết quả đánh giá của cán bộ, công nhân viên về công tác kiểm tra, giám sát TTĐN của Công ty. Tổng hợp đánh giá của khách hàng sử dụng điện về năng lực của cán bộ, công nhân viên làm công tác kiểm soát TTĐN. Tổng hợp đánh giá của khách hàng sử dụng điện về thái độ làm việc của cán bộ, công nhân viên.74 vi DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH Sơ đồ: Sơ đồ 2. Phân loại tổn thất điện năng.

Vòng liên hệ ngược của kiểm soát. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty. Công tác xây mới và cải tạo trạm biến áp. Giao diện website 1 “Ứng dụng theo dõi kiểm soát hiệu quả số liệu tổn thất”.

Giao diện website 2 “Ứng dụng theo dõi kiểm soát hiệu quả số liệu tổn thất”. Giao diện website 3 “Ứng dụng theo dõi kiểm soát hiệu quả số liệu tổn thất” .64 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Tạ Thanh Sơn Tên luận văn: Hoàn thiện hệ thống kiểm soát tổn thất điện năng tại Công ty Điện lực Gia Lâm Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 8340102 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích thực trạng hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát TTĐN tại Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp để thu thập thông tin về thực trạng hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty Điện lực Gia Lâm; kết hợp phương pháp thu thập số liệu sơ cấp thông qua điều tra trực tiếp 100 khách hàng sử dụng điện và 72 cán bộ, công nhân viên trong công ty nhằm thu thập thông tin phục vụ nghiên cứu; đánh giá, nhận định về hệ thống kiểm soát TTĐN và hiệu lực hoạt động của hệ thống kiểm soát này trong thời gian vừa qua.

Nghiên cứu sử dụng một số phương pháp phân tích số liệu truyền thống như phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh, phương pháp chuyên gia và phương pháp thang đo Likert nhằm làm rõ nội dung nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu chính và kết luận: Công tác kiểm soát TTĐN là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của ngành điện nói chung và của Công ty Điện lực Gia Lâm nói riêng. Nội dung cơ bản của hệ thống kiểm soát TTĐN là: Nguồn lực kiểm soát TTĐN; công trình, trang thiết bị phục vụ kiểm soát TTĐN; công tác kiểm tra, giám sát TTĐN và đánh giá rủi ro TTĐN. Qua thực trạng TTĐN và hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty Điện lực Gia Lâm trong thời gian vừa qua cho thấy, tỷ lệ TTĐN trên địa bàn huyện giảm qua các năm; nguyên nhân TTĐN chủ yếu vẫn đến từ tổn thất kỹ thuật, nhưng tổn thất thương mại cũng không hề nhỏ, chủ yếu là do tình trạng trộm cắp điện, sử dụng công tơ không theo quy định,.

Trong công tác kiểm soát TTĐN, lực lượng cán bộ, công nhân viên tăng về lượng và chất; công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật và công nhân lành nghề được chú trọng đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ về công việc ngày càng cao. Bên cạnh đó, các công trình hệ thống lưới điện phân phối được tích cực viii cải tạo, đầu tư; công nghệ thông tin CMIS 2.0 được ứng dụng vào quá trình kiểm soát TTĐN, từ đó giảm thiểu được rủi ro TTĐN; Tuy nhiên, hệ thống kiểm soát TTĐN của Công ty vẫn còn nhiều hạn chế, gồm: Nguồn nhân lực thiếu cán bộ quản lý có năng lực, chưa có trình độ chuyên môn sâu để xử lý vấn đề kịp thời TTĐN. Hơn nữa, việc xây dựng kế hoạch tác nghiệp ở cơ sở chưa khoa học và phù hợp với thực tế tại đơn vị. Việc sắp xếp, bố trí lao động tại một số đội cơ sở chưa khai thác hết năng lực của nhóm và từng người.

Việc khen thưởng, trả lương chưa đi vào thực chất, vẫn mang tính “bình quân”. Hiện nay, chưa có một chế tài cụ thể đối với các trường hợp lấy cắp điện mặc dù Nhà nước đã ban hành Luật điện lực; khung giá điện vẫn chưa hoàn chỉnh và phù hợp với thực tế. Luận văn cũng đã tập trung phân tích các yếu tố khách quan và chủ quan có ảnh hưởng đến hệ thống kiểm soát TTĐN trên địa bàn huyện của Công ty.