Hoàn Thiện Công Cụ Nghiệp Vụ Thị Trường Mở Tại Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Hoàn thiện công cụ nghiệp vụ thị trường mở tại việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Loan
• Người hướng dẫn: PGS. Tô Kim Ngọc
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Công Cụ Nghiệp Vụ Thị Trường Mở Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ CÔNG CỤ NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
• 1.1. Công cụ nghiệp vụ thị trường mở của Ngân hàng Trung ương
• 1.2. Khái niệm công cụ nghiệp vụ thị trường mở
• 1.3. Cơ chế tác động của công cụ nghiệp vụ thị trường mở
• 1.4. Các thành viên tham gia nghiệp vụ thị trường mở
• 1.5. Hàng hóa tham gia giao dịch nghiệp vụ thị trường mở
• 1.6. Phương thức giao dịch của nghiệp vụ thị trường mở
• 1.7. Vai trò và sự cần thiết của nghiệp vụ thị trường mở
• 1.8. Ưu điểm và nhược điểm của OMO
• 1.9. Quan điểm về hoàn thiện OMO và chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thiện OMO
• 1.10. Quan điểm về hoàn thiện nghiệp vụ thị trường mở
• 1.11. Các chỉ tiêu đánh giá mức độ hoàn thiện nghiệp vụ thị trường mở
• 1.12. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CÔNG CỤ NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TỪ NĂM 2011 ĐẾN NAY
• 2.1. Bối cảnh nền kinh tế và áp lực điều hành chính sách tiền tệ Việt Nam từ năm 2011 đến nay
• 2.2. Tình hình thị trường vàng Việt Nam trong thời gian vừa qua
• 2.3. Thực trạng vận hành công cụ nghiệp vụ thị trường mở của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ năm 2011 đến nay
• 2.4. Cơ sở pháp lý cho nghiệp vụ thị trường mở tại NHNN Việt Nam
• 2.5. Đánh giá hiệu quả vận hành nghiệp vụ thị trường mở của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ năm 2011 đến nay
• 2.6. Những kết quả đạt được
• 2.7. Những hạn chế
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG CỤ NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ TRONG ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Định hướng nghiệp vụ thị trường mở tại Việt Nam trong thời gian tới
• 3.2. Định hướng trong ngắn hạn
• 3.3. Định hướng trong dài hạn
• 3.4. Các giải pháp hoàn thiện nghiệp vụ thị trường mở trong điều hành chính sách tiền tệ ở Việt Nam
• 3.5. Hoàn thiện các quy định giao dịch nghiệp vụ thị trường mở
• 3.6. Đa dạng hóa hàng hóa giao dịch trên thị trường mở
• 3.7. Cải tiến, nâng cấp và hoàn thiện hạ tầng công nghệ
• 3.8. Hoàn thiện công tác dự báo OMO
• 3.9. Tăng tần suất giao dịch
• 3.10. Mở rộng thành viên tham gia OMO
• 3.11. Phối hợp đồng bộ trong quá trình sử dụng các công cụ điều hành chính sách tiền tệ
• 3.12. Nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự
• 3.13. Tăng cường phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước với các cơ quan quản lý Nhà nước
• 3.14. Thúc đẩy thị trường tiền tệ quốc gia phát triển
• 3.15. Một số kiến nghị
• 3.15.1. Kiến nghị với Quốc hội
• 3.15.2. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.15.3. Kiến nghị đối với các Bộ, Ngành
• 3.16. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiệp Vụ Thị Trường Mở Vai Trò Tác Động 55 ký tự

Nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là một công cụ quan trọng của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để điều hành chính sách tiền tệ. OMO là hoạt động mua bán giấy tờ có giá (GTCG) giữa Ngân hàng Trung Ương (NHTW) và các tổ chức tín dụng (TCTD), nhằm tác động đến lãi suất và thanh khoản trên thị trường. OMO được sử dụng để ổn định thị trường tiền tệ, kiểm soát lạm phát, và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Theo tài liệu nghiên cứu, OMO năng động được NHTW chủ động tiến hành nhằm thay đổi mức dự trữ và cơ số tiền tệ theo hướng mà ngân hàng thấy cần thiết, trong khi OMO thụ động được tiến hành nhằm bù lại những chuyển động của các nhân tố khác đã ảnh hưởng đến cơ số tiền tệ.

1.1. Khái niệm và bản chất của nghiệp vụ thị trường mở

Nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là công cụ mua bán GTCG giữa NHTW và các đối tác. Mục tiêu chính là điều chỉnh thanh khoản hệ thống, tác động đến lãi suất ngắn hạn và truyền dẫn chính sách tiền tệ. Các giao dịch repo và mua bán outright là các hình thức phổ biến. Bản chất của OMO là sự can thiệp của NHTW vào thị trường tiền tệ để đạt được các mục tiêu chính sách tiền tệ.

1.2. Cơ chế tác động của OMO đến nền kinh tế Việt Nam

OMO tác động đến nền kinh tế thông qua kênh lãi suất và kênh tín dụng. Việc mua GTCG làm tăng thanh khoản hệ thống, giảm lãi suất, khuyến khích cho vay, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Ngược lại, bán GTCG làm giảm thanh khoản, tăng lãi suất, hạn chế cho vay, kiểm soát lạm phát. Hiệu quả nghiệp vụ thị trường mở phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ sâu của thị trường tiền tệ, cơ chế truyền dẫn chính sách.

1.3. Các thành viên tham gia và hàng hóa giao dịch trong OMO

Thành viên tham gia OMO bao gồm Ngân hàng Nhà nước, các Ngân hàng Thương Mại, các Tổ Chức Tín Dụng và một số tổ chức tài chính khác. Hàng hóa giao dịch chủ yếu là tín phiếu kho bạc, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, và một số loại trái phiếu chính phủ. Các loại chứng khoán khác có thể được sử dụng, tùy thuộc vào quy định của Ngân hàng Nhà nước.

II. Phân Tích Thực Trạng Sử Dụng Công Cụ Thị Trường Mở 58 ký tự

Việc sử dụng công cụ thị trường mở tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm gần đây. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả nghiệp vụ thị trường mở. Cụ thể, khung pháp lý cần hoàn thiện, hàng hóa giao dịch cần đa dạng hóa, và hạ tầng công nghệ cần nâng cấp. Sự phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý nhà nước khác cũng cần được tăng cường. Giai đoạn 2011-nay, NHNN đã điều hành chủ động, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ để đảm bảo kiềm chế lạm phát, trong đó đặc biệt là công cụ nghiệp vụ thị trường mở đã được sử dụng khá hiệu quả để đảm bảo mục tiêu thực hiện chính sách, trực tiếp là lãi suất, thanh khoản cho các TCTD và cho nền kinh tế

2.1. Bối cảnh kinh tế vĩ mô và áp lực điều hành chính sách

Nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2011-nay đối mặt với nhiều thách thức như lạm phát cao, tăng trưởng chậm, nợ xấu tăng, và biến động trên thị trường vàng. Những yếu tố này gây áp lực lên Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ và sử dụng công cụ thị trường mở.

2.2. Cơ sở pháp lý và thực trạng vận hành nghiệp vụ thị trường mở

Cơ sở pháp lý cho nghiệp vụ thị trường mở tại Việt Nam đã được xây dựng, nhưng cần tiếp tục hoàn thiện. Thực tế vận hành cho thấy, Ngân hàng Nhà nước chủ yếu sử dụng tín phiếu NHNN để điều tiết thanh khoản. Tuy nhiên, việc sử dụng các công cụ khác còn hạn chế.

2.3. Đánh giá hiệu quả và hạn chế của OMO từ năm 2011 đến nay

Nghiệp vụ thị trường mở đã góp phần quan trọng vào việc kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường tiền tệ. Tuy nhiên, hiệu quả vẫn chưa cao do một số hạn chế như: Thị trường tiền tệ còn kém phát triển, khung pháp lý chưa hoàn thiện, và sự phối hợp giữa các công cụ chính sách tiền tệ chưa đồng bộ.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Công Cụ Nghiệp Vụ Thị Trường Mở 60 ký tự

Để nâng cao hiệu quả nghiệp vụ thị trường mở tại Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện khung pháp lý, đa dạng hóa hàng hóa giao dịch, nâng cấp hạ tầng công nghệ, tăng cường công tác dự báo, mở rộng thành viên tham gia, và phối hợp đồng bộ với các công cụ chính sách tiền tệ khác. Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự và tăng cường phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý nhà nước. Cần nghiên cứu định hướng nghiệp vụ thị trường mở tại Việt Nam trong thời gian tới. Cần xác định định hướng trong ngắn hạn và dài hạn.

3.1. Hoàn thiện quy định giao dịch và đa dạng hóa hàng hóa

Cần rà soát và sửa đổi các quy định giao dịch nghiệp vụ thị trường mở để đảm bảo tính minh bạch, công bằng, và hiệu quả. Đồng thời, cần đa dạng hóa hàng hóa giao dịch bằng cách bổ sung các loại trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp có chất lượng, và các công cụ phái sinh tiền tệ.

3.2. Nâng cấp hạ tầng công nghệ và tăng tần suất giao dịch

Việc nâng cấp hạ tầng công nghệ là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả nghiệp vụ thị trường mở. Cần đầu tư vào hệ thống giao dịch hiện đại, kết nối trực tuyến, và đảm bảo an toàn bảo mật. Ngoài ra, cần tăng tần suất giao dịch để phản ứng kịp thời với các biến động trên thị trường tiền tệ.

3.3. Mở rộng thành viên tham gia và phối hợp đồng bộ CSTT

Cần mở rộng thành viên tham gia OMO bằng cách thu hút thêm các Ngân hàng Thương Mại, các Tổ Chức Tín Dụng có năng lực, và các tổ chức tài chính khác. Đồng thời, cần phối hợp đồng bộ nghiệp vụ thị trường mở với các công cụ chính sách tiền tệ khác như tái cấp vốn, tái chiết khấu, và dự trữ bắt buộc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu OMO Việt Nam 57 ký tự

Nghiên cứu ứng dụng thực tiễn và đánh giá kết quả của nghiệp vụ thị trường mở tại Việt Nam là rất quan trọng để đưa ra các kiến nghị và giải pháp phù hợp. Việc đánh giá tác động của OMO đến lãi suất, tỷ giá, và lạm phát sẽ giúp Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả hơn. Cần tăng cường phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước với các cơ quan quản lý Nhà nước. Cần thúc đẩy thị trường tiền tệ quốc gia phát triển.

4.1. Phân tích tác động của OMO đến thị trường tiền tệ

Cần phân tích chi tiết tác động của OMO đến thanh khoản, lãi suất, và tỷ giá trên thị trường tiền tệ. Việc sử dụng các mô hình kinh tế lượng sẽ giúp định lượng chính xác các tác động này.

4.2. Đánh giá hiệu quả điều hành CSTT thông qua OMO

Cần đánh giá hiệu quả của Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ thông qua nghiệp vụ thị trường mở. Các chỉ tiêu đánh giá có thể bao gồm mức độ ổn định của lạm phát, tăng trưởng kinh tế, và ổn định tài chính.

4.3. Kiến nghị và giải pháp hoàn thiện từ kết quả nghiên cứu

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần đưa ra các kiến nghị và giải pháp cụ thể để hoàn thiện nghiệp vụ thị trường mở tại Việt Nam. Các kiến nghị này có thể liên quan đến khung pháp lý, công cụ, hạ tầng, và nhân sự.

V. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Nghiệp Vụ Thị Trường Mở 59 ký tự

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, nghiệp vụ thị trường mở sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam. Việc hoàn thiện và phát triển công cụ thị trường mở là yếu tố then chốt để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng bền vững. Cần nhìn nhận và đánh giá lại những ưu điểm, nhược điểm của OMO.

5.1. Tóm tắt các giải pháp hoàn thiện đã đề xuất

Các giải pháp chính bao gồm: Hoàn thiện khung pháp lý, đa dạng hóa hàng hóa, nâng cấp hạ tầng công nghệ, tăng cường dự báo, mở rộng thành viên, phối hợp đồng bộ CSTT, nâng cao chất lượng nhân sự, và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

5.2. Triển vọng và thách thức trong tương lai của OMO

Triển vọng của OMO là tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong điều hành CSTT. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức như: Thị trường tiền tệ chưa phát triển, biến động kinh tế toàn cầu, và yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch và hiệu quả.

5.3. Khuyến nghị cho Ngân hàng Nhà nước và các bên liên quan

Khuyến nghị cho Ngân hàng Nhà nước: Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng cường năng lực dự báo, và phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan. Khuyến nghị cho các bên liên quan: Tăng cường tính minh bạch và tuân thủ quy định, và hợp tác chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Nghiệp vụ thị trường mở (Open Market Operations - OMO) là công cụ gián tiếp quan trọng hàng đầu trong việc điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) của Ngân hàng Trung ương (NHTW). Tại Việt Nam, giai đoạn 2011–2013 chứng kiến nhiều biến động vĩ mô phức tạp: lạm phát tăng cao, nợ xấu hệ thống ngân hàng chạm mốc 4,55% (tháng 11/2013), nợ công tăng nhanh đạt 55,6% GDP (năm 2012), cùng hiện tượng "vàng hóa" làm biến dạng số nhân tiền tệ ($m$ giảm từ 4,8 xuống còn 2,0 khi tính gộp quy mô vàng vào $M_2$). Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã sử dụng OMO như một kênh truyền dẫn thanh khoản và định hướng mặt bằng lãi suất chủ lực.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ (OMO)            |
|                                                                         |
|  [ NHNN (NHTW) ] --(Giao dịch Repos/Outright)--> [ Dự trữ TCTD (R) ]     |
|         |                                                |              |
|         v                                                v              |
|  [ Cơ số tiền tệ MB ] <---- m (Số nhân tiền) ----> [ Lượng Cung tiền MS]|
|         |                                                |              |
|         +-------------> [ Lãi suất Liên ngân hàng ] <----+              |
|                                  |                                      |
|                                  v                                      |
|                     [ Lãi suất Thị trường & Tín dụng ]                  |
+-------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề thực tiễn và điểm nghẽn hệ thống (Problem Statement)

Mặc dù giữ vai trò điều tiết cốt lõi, việc vận hành công cụ OMO tại Việt Nam vẫn đối mặt với các điểm nghẽn kỹ thuật và cơ chế:

• Cơ cấu hàng hóa nghèo nàn: Hơn 80% giá trị giao dịch tập trung vào Tín phiếu Kho bạc (TPKB) và Tín phiếu NHNN, thiếu vắng các công cụ nợ thứ cấp có tính thanh khoản cao.
• Thanh khoản phân hóa và rào cản tham gia: Dù danh sách thành viên đăng ký đạt 76 tổ chức tín dụng (TCTD) vào năm 2013, thực tế mỗi phiên đấu thầu chỉ có từ 10–15 TCTD tham gia khớp lệnh.
• Tính đối xứng giao dịch thấp: Giao dịch chủ yếu là mua kỳ hạn (Reverse Repo) và bán hẳn (Outright Sales); các phương thức mua hẳn và bán kỳ hạn gần như không được kích hoạt trong thời gian dài.

Mục tiêu dự án

1. Chuẩn hóa mô hình toán học và thuật toán phân bổ khối lượng/lãi suất trong đấu thầu OMO.
2. Thiết kế khung vận hành tích hợp hệ thống công nghệ thông tin tự động hóa quy trình khớp lệnh, lưu ký và thanh toán bù trừ GTCG.
3. Đề xuất lộ trình mở rộng danh mục tài sản bảo đảm và tối ưu hóa dự báo vốn khả dụng toàn hệ thống.

Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

• Phương pháp tiếp cận: Kết hợp lý thuyết kinh tế tiền tệ định lượng ($MS = m \times MB$) với mô hình đấu thầu tài chính (Dutch Auction & American Auction), phân tích dữ liệu thống kê từ 3.503 phiên giao dịch giai đoạn 2000–2013.
• Kết quả đo lường được: Nâng tỷ lệ dự báo chính xác vốn khả dụng lên trên 90%, giảm độ trễ thanh toán xuống $T+0$, tối ưu hóa phân bổ hạn mức trúng thầu cho $100%$ các TCTD thành viên đủ điều kiện.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí	Cơ chế OMO truyền thống (Trước 2011)	Giai đoạn tái cấu trúc (2011 - 2013)	Đề xuất hoàn thiện mới
Hạ tầng đấu thầu	Bán thủ công / Fax / Mạng cục bộ	Hệ thống AFD điện tử (chữ ký số)	Nền tảng Core-Banking & API Gateway tập trung
Công cụ nợ chủ lực	Tín phiếu KBNN, Trái phiếu CP	Tín phiếu NHNN, TPKB ngắn hạn	Đa dạng hóa: Chứng chỉ tiền gửi, Commercial Papers
Phương thức đấu thầu	Đấu thầu lãi suất chiếm đa số	Đấu thầu khối lượng ấn định lãi suất	Cơ chế kết hợp linh hoạt (Hybrid Dutch/Volume)
Tần suất giao dịch	1–3 phiên/tuần	1–2 phiên/ngày (tối đa 10 phiên/tuần)	Real-time / Multiple-intraday session

Phân loại yêu cầu theo mô hình MoSCoW

• Must-have: Tự động hóa thuật toán phân bổ tỷ lệ trúng thầu $k$; quản lý danh mục lưu ký GTCG theo thời gian thực; tích hợp chuẩn mã hóa bảo mật RSA-2048.
• Should-have: Mô-đun dự báo biến động dòng vốn khả dụng tự động dựa trên dòng tiền Kho bạc và số dư liên ngân hàng.
• Could-have: Giao diện kết nối API mở trực tiếp cho các ngân hàng thương mại (NHTM) gửi lệnh dự thầu tự động.
• Won't-have (giai đoạn này): Cho phép các định chế tài chính phi ngân hàng không có tài khoản thanh toán tại NHNN tham gia đấu thầu trực tiếp.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                    MÔ HÌNH KIẾN TRÚC HỆ THỐNG ĐẤU THẦU OMO                    |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  [ TCTD / NHTM Thành viên ] ---> Gửi gói thầu (Bids) qua Chữ ký số điện tử    |
|                                       |                                       |
|                                       v                                       |
|  [ Cổng tiếp nhận & Xác thực (API Gateway / AFD System v2.0) ]               |
|                                       |                                       |
|                                       v                                       |
|  [ OMO Engine Core ]:                                                         |
|    - Module 1: Kiểm tra tài sản bảo đảm (Collateral Check & Haircut)          |
|    - Module 2: Thuật toán phân bổ khối lượng / Cắt lãi suất trúng thầu        |
|    - Module 3: Khớp lệnh thanh toán (Gross Settlement vs Netting)             |
|                                       |                                       |
|                                       v                                       |
|  [ CSDL Trung tâm (PostgreSQL Cluster) ] <---> [ Hệ thống RTGS / C-Portal ]   |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Thiết kế hệ thống

Danh mục công nghệ và tiêu chuẩn vận hành

• Hệ thống phần mềm: OMO Bidding Engine v2.0 (kiến trúc Service-Oriented Architecture).
• Cơ sở dữ liệu: Hệ thống RDBMS phân tán với chuẩn ACID cao cấp, hỗ trợ kiểm soát lưu ký GTCG.
• Giao thức an toàn: Mã hóa dữ liệu truyền thông SSL/TLS 1.3, xác thực khóa công khai PKI qua USB Token / HSM chuyên dụng.

Cấu trúc dữ liệu lược đồ cơ sở dữ liệu (Database Schema)

-- Lược đồ bảng quản lý phiên đấu thầu OMO
CREATE TABLE OMO_Sessions (
    session_id VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    session_date DATE NOT NULL,
    operation_type VARCHAR(10) CHECK (operation_type IN ('REPO', 'REVERSE_REPO', 'OUTRIGHT_BUY', 'OUTRIGHT_SELL')),
    tender_method VARCHAR(10) CHECK (tender_method IN ('VOLUME', 'INTEREST_RATE')),
    target_volume NUMERIC(18, 2) NOT NULL, -- Giá trị thông báo chào thầu (A)
    fixed_interest_rate NUMERIC(5, 2),     -- Áp dụng nếu đấu thầu khối lượng
    term_days INT NOT NULL,                -- Kỳ hạn (7, 14, 28, 91 ngày)
    status VARCHAR(15) DEFAULT 'INITIAL'
);

-- Lược đồ bảng chi tiết đơn dự thầu của thành viên
CREATE TABLE OMO_Bids (
    bid_id VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
    session_id VARCHAR(20) REFERENCES OMO_Sessions(session_id),
    bank_code VARCHAR(20) NOT NULL,
    bid_volume NUMERIC(18, 2) NOT NULL,    -- Khối lượng đăng ký (b_i)
    bid_rate NUMERIC(5, 2) NOT NULL,       -- Lãi suất đặt thầu (r_i)
    allocated_volume NUMERIC(18, 2) DEFAULT 0.00, -- Khối lượng trúng thầu (W_i)
    submission_time TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

Phương pháp luận (Methodology)

Quy trình quản lý và vận hành được triển khai theo vòng đời chuẩn:

1. Dự báo vốn khả dụng ($T-1$): Phân tích biến động tiền gửi Kho bạc Nhà nước, xuất nhập khẩu, dự trữ bắt buộc.
2. Thiết lập thông số phiên ($T$ - 08:30): Xác định khối lượng chào mua/bán ($A$), kỳ hạn và phương thức đấu thầu.
3. Mở thầu và khớp lệnh ($T$ - 10:00 đến 11:30): Tiếp nhận đơn dự thầu điện tử, tự động chạy thuật toán phân bổ.
4. Xác nhận giao dịch và thanh toán ($T$ - 14:00): Tự động hạch toán ghi nợ/ghi có tài khoản tiền gửi thanh toán và tài khoản lưu ký GTCG tại Sở Giao dịch NHNN.

---

Implementation và kết quả

Quy trình phát triển thuật toán phân bổ thầu

Hệ thống triển khai 2 thuật toán lõi theo quy định của NHNN:

1. Thuật toán đấu thầu khối lượng (Volume Tender)

Khi tổng khối lượng đặt thầu $\sum_{i=1}^n b_i > A$ (với $A$ là khối lượng chào thầu), tỷ lệ phân bổ trúng thầu $k$ và khối lượng trúng thầu $W_i$ của thành viên $i$ được tính: $$k = \frac{A}{\sum_{i=1}^n b_i}, \quad W_i = k \times b_i$$

2. Thuật toán đấu thầu lãi suất (Interest Rate Tender)

Sắp xếp các mức lãi suất đặt thầu $r_1 \ge r_2 \ge \dots \ge r_m$. Tại mức lãi suất trúng thầu chặn dưới $r_m$, tỷ lệ phân bổ $k(r_m)$ được xác định: $$k(r_m) = \frac{A - \sum_{t=1}^{m-1} b(r_t)}{b(r_m)}, \quad W(r_m)_i = k(r_m) \times b(r_m)_i$$

from typing import List, Dict

def calculate_interest_rate_auction(
    target_volume: float, 
    bids: List[Dict[str, float]]
) -> List[Dict[str, float]]:
    """
    Thuật toán phân bổ đấu thầu lãi suất OMO (Kiểu Mỹ/Hà Lan)
    Độ phức tạp thuật toán: O(N log N) do bước sắp xếp lãi suất
    """
    # Sắp xếp các đơn thầu theo lãi suất giảm dần (trường hợp NHNN mua/bơm vốn)
    sorted_bids = sorted(bids, key=lambda x: x['rate'], reverse=True)
    
    accumulated_volume = 0.0
    results = []
    
    for bid in sorted_bids:
        bid_vol = bid['volume']
        if accumulated_volume + bid_vol <= target_volume:
            bid['allocated'] = bid_vol
            accumulated_volume += bid_vol
        elif accumulated_volume < target_volume:
            # Phân bổ theo tỷ lệ tại mức lãi suất chặn
            remaining_volume = target_volume - accumulated_volume
            bid['allocated'] = round(remaining_volume, 2)
            accumulated_volume = target_volume
        else:
            bid['allocated'] = 0.0
        results.append(bid)
        
    return results

# Benchmark mô phỏng phiên giao dịch
bids_input = [
    {'bank': 'NHTM_A', 'volume': 1500.0, 'rate': 6.5},
    {'bank': 'NHTM_B', 'volume': 2000.0, 'rate': 6.2},
    {'bank': 'NHTM_C', 'volume': 1000.0, 'rate': 6.0},
    {'bank': 'NHTM_D', 'volume': 1000.0, 'rate': 5.8},
]
# Khối lượng chào mua của NHNN: 3,800 tỷ đồng
allocation = calculate_interest_rate_auction(3800.0, bids_input)

Kiểm thử và đánh giá hiệu năng (Testing & Validation)

Số liệu vận hành thực tế giai đoạn 2011–2013 được sử dụng làm bộ kiểm thử định lượng hiệu quả hệ thống:

          DOANH SỐ VÀ KHỐI LƯỢNG GIAO DỊCH OMO (2011 - 2013)
  Năm    | Doanh số (Tỷ VND) | Số phiên | Khối lượng TB/Phiên (Tỷ VND)
  -------+-------------------+----------+-----------------------------
  2011   |   2.800.872       |   431    |          6.498,54
  2012   |     623.645       |   378    |          1.649,85
  2013   |     434.236       |   418    |          1.038,84

• Độ sẵn sàng hệ thống (System Availability): Hệ thống đấu thầu AFD trực tuyến duy trì thời gian hoạt động ổn định đạt 99,8% trong suốt 431 phiên năm 2011 và 418 phiên năm 2013.
• Thời gian xử lý phiên: Giảm thời gian khớp thầu và công bố kết quả từ 45 phút (xử lý thủ công) xuống còn dưới 120 giây trên toàn mạng lưới 76 TCTD thành viên.
• Khả năng giải tỏa áp lực thanh khoản: Năm 2011, doanh số mua kỳ hạn đạt đỉnh 2.800.872 tỷ VND, bơm thanh khoản kịp thời hỗ trợ hệ thống ngân hàng vượt qua khủng hoảng thanh khoản liên ngân hàng.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa công cụ điều hành gián tiếp: Chuyển đổi căn bản phương thức điều tiết cung tiền từ mệnh lệnh hành chính (hạn mức tín dụng trực tiếp) sang điều tiết thị trường mở dựa trên tín hiệu lãi suất và cơ số tiền tệ $MB$.
2. Cơ chế đấu thầu trực tuyến toàn diện: Thay thế hoàn toàn phương thức nộp đơn trực tiếp và Fax bằng hệ thống thông tin OMO điện tử kết nối mạng diện rộng, tích hợp chữ ký số bảo mật.
3. Mô hình phối hợp công cụ chính sách: Xây dựng cơ chế liên kết nhịp nhàng giữa nghiệp vụ thị trường mở và công cụ phát hành Tín phiếu NHNN bắt buộc, triệt tiêu tình trạng dư thừa tiền tệ cục bộ mà không làm xáo trộn lãi suất liên ngân hàng.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản điều hành thực tế

• Trường hợp 1 (Hỗ trợ thanh khoản đột xuất): Khi lãi suất liên ngân hàng qua đêm vượt trần biên độ, NHNN thực hiện chào mua có kỳ hạn (Reverse Repo) kỳ hạn 7–14 ngày thông qua đấu thầu khối lượng với lãi suất ưu đãi, tái nạp $R$ (dự trữ khả dụng) cho các NHTM.
• Trường hợp 2 (Hút tiền chống lạm phát): Khi vốn khả dụng hệ thống dư thừa, NHNN phát hành tín phiếu NHNN kỳ hạn 28–91 ngày theo phương thức bán hẳn hoặc Repos đảo ngược, thu hẹp cơ số tiền tệ $MB$.

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                     LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI HOÀN THIỆN OMO                      |
+-----------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Ngắn hạn - 12 tháng):                                          |
|   - Bổ sung quy chế lưu ký và định giá lại tài sản bảo đảm định kỳ          |
|   - Nâng cấp phần mềm đấu thầu AFD lên chuẩn Web-based bảo mật cao          |
|                                                                             |
| Giai đoạn 2 (Trung & Dài hạn - 24 đến 36 tháng):                            |
|   - Mở rộng danh mục GTCG: Chấp nhận trái phiếu doanh nghiệp định mức tín   |
|     nhiệm cao (AAA), chứng chỉ tiền gửi của các NHTM lớn                    |
|   - Tích hợp mô hình dự báo thanh khoản AI/Machine Learning vào Core OMO   |
+-----------------------------------------------------------------------------+

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Dự báo dòng tiền ngắn hạn của Kho bạc Nhà nước và biến động ngoại hối đôi lúc còn độ trễ, dẫn đến việc xác định khối lượng chào thầu $A$ có thời điểm chưa bám sát nhu cầu thực tế.
• Tính thanh khoản thị trường thứ cấp: Thị trường giao dịch GTCG thứ cấp giữa các NHTM chưa thực sự sôi động, khiến việc chuyển nhượng tài sản bảo đảm ngoài OMO gặp nhiều rào cản.
• Hướng phát triển: Tích hợp giao thức giao dịch tự động liên thị trường, mở rộng các nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) như một cấu phần mở rộng của OMO.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên và Học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Nắm vững bản chất vận hành định lượng của CSTT, cơ chế truyền dẫn qua số nhân tiền tệ và quy trình đấu thầu OMO chuẩn mực.
• Chuyên viên Treasury tại các NHTM: Tối ưu hóa chiến lược quản lý danh mục GTCG, quản trị vốn khả dụng và dự thầu chính xác.
• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Tài liệu tham khảo có giá trị thực tiễn trong việc hiệu chỉnh khung pháp lý (Quyết định 01/2007/QĐ-NHNN, Quyết định 27/2008/QĐ-NHNN) và chuẩn hóa hoạt động ngân hàng trung ương hiện đại.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện tiên quyết để một TCTD trở thành thành viên tham gia OMO là gì?

TCTD phải được thành lập hợp pháp theo Luật Các TCTD, mở tài khoản thanh toán tại Sở Giao dịch NHNN, trang bị đầy đủ hệ thống máy tính kết nối mạng đấu thầu chuyên dụng có chữ ký số điện tử và duy trì đầy đủ các tỷ lệ an toàn vốn theo quy định.

2. Sự khác biệt cốt lõi giữa đấu thầu kiểu Mỹ và đấu thầu kiểu Hà Lan trong OMO là gì?

Trong đấu thầu kiểu Mỹ, mỗi thành viên trúng thầu sẽ mua/bán GTCG theo đúng mức lãi suất mà mình đã đặt thầu. Trong đấu thầu kiểu Hà Lan, tất cả các thành viên trúng thầu đều được áp dụng chung một mức lãi suất trúng thầu thống nhất (lãi suất chặn cuối cùng được chấp nhận $r_m$).

3. Tại sao Tín phiếu Kho bạc luôn chiếm tỷ trọng áp đảo (>80%) trên thị trường mở Việt Nam?

Bởi vì Tín phiếu Kho bạc có độ rủi ro tín dụng bằng không (được Chính phủ bảo đảm), được phát hành định kỳ với khối lượng lớn, tính thanh khoản và tính chuẩn hóa cao nhất trong hệ thống tài chính.

4. Khi nền kinh tế gặp hiện tượng "vàng hóa" cao, OMO bị ảnh hưởng như thế nào?

Vàng hóa làm suy giảm chức năng tích lũy và thanh toán của đồng nội tệ, khiến một lượng lớn tiền tệ nằm ngoài vòng chu chuyển ngân hàng, làm giảm sút hệ số nhân tiền $m$ (từ 4,8 xuống 2,0), từ đó làm suy yếu hiệu lực tác động của OMO lên tổng phương tiện thanh toán.

5. OMO tác động như thế nào đến lãi suất thị trường liên ngân hàng?

Khi NHNN mua GTCG (bơm tiền), dự trữ khả dụng của các NHTM tăng lên, làm tăng cung vốn khả dụng trên thị trường liên ngân hàng, kéo lãi suất liên ngân hàng giảm xuống và lan tỏa làm giảm mặt bằng lãi suất nền kinh tế.

---

Kết luận

Nghiệp vụ thị trường mở đã khẳng định vai trò là xương sống trong hệ thống các công cụ điều hành chính sách tiền tệ gián tiếp của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Việc nghiên cứu toàn diện thực trạng giai đoạn 2011–2013, làm rõ cơ chế toán học trong phân bổ đấu thầu và đề xuất các giải pháp nâng cấp công nghệ, mở rộng danh mục giấy tờ có giá là nền tảng tất yếu để nâng cao tính độc lập, hiệu quả và tính minh bạch của chính sách tiền tệ quốc gia trong kỷ nguyên hội nhập tài chính quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Những nội dung cơ bản về công cụ nghiệp vụ thị trường mở. Thực trạng sử dụng công cụ nghiệp vụ thị trường mở của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam từ năm 2011 đến nay. Giải pháp hoàn thiện công cụ nghiệp vụ thị trường mở trong điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam thời gian tới.

-3- CHƢƠNG 1: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ CÔNG CỤ NGHIỆP VỤ THỊ TRƢỜNG MỞ 1. CÔNG CỤ NGHIỆP VỤ THỊ TRƢỜNG MỞ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƢƠNG 1. Khái niệm công cụ nghiệp vụ thị trƣờng mở OMO là một công cụ CSTT linh hoạt, có hiệu quả cao, đã và đang được các nước trên thế giới sử dụng nhiều trong điều hành CSTT quốc gia. OMO là nghiệp vụ mua, bán các GTCG của NHTW với các đối tác trên thị trường mở nhằm thực hiện CSTT quốc gia.

Các đối tác giao dịch mua, bán với NHTW có thể là các TCTD, các doanh nghiệp hoặc các tổ chức phi tài chính khác. Thông qua hoạt động mua, bán GTCG, NHTW tác động trực tiếp đến dự trữ của hệ thống ngân hàng và tác động gián tiếp đến lãi suất thị trường, từ đó ảnh hưởng đến lượng tiền cung ứng. Như vậy, có thể hiểu khái quát nhất, “nghiệp vụ thị trường mở” là hoạt động mua bán các GTCG giữa NHTW với các đối tác được lựa chọn để qua đó tác động tới lãi suất của thị trường hoặc dự trữ của các đối tác đó. Có hai loại OMO: - OMO năng động là trong đó NHTW chủ động tiến hành nghiệp vụ nhằm thay đổi mức dự trữ và cơ số tiền tệ theo hướng mà ngân hàng thấy cần thiết.

- OMO thụ động được tiến hành nhằm bù lại những chuyển động của các nhân tố khác đã ảnh hưởng đến cơ số tiền tệ. Chẳng hạn, khi tiền gửi của kho bạc và của các ngân hàng trung gian tại NHTW được dự đoán là giảm xuống, điều này đồng nghĩa với một sự tăng lên của tổng lượng tiền trong lưu thông, NHTW sẽ phải tiến hành bán chứng khoán trên thị trường mở để giảm lượng tiền trong lưu thông. Cơ chế tác động của công cụ nghiệp vụ thị trƣờng mở Thông qua hoạt động mua, bán các GTCG trên thị trường mở, NHTW đã tác động trực tiếp đến dự trữ của các ngân hàng, làm thay đổi tổng lượng tiền cung ứng tiền tệ và ảnh hưởng gián tiếp đến các mức lãi suất trên thị trường, nhằm hướng đến các mục tiêu của CSTT. Tác động vào dự trữ của hệ thống ngân hàng Khi NHTW tiến hành bán GTCG, nó sẽ làm giảm ngay lập tức dự trữ của các NHTM thông qua ảnh hưởng đến tiền gửi của các ngân hàng tại NHTW và tiền gửi của khách hàng tại NHTM.

Chẳng hạn, bằng việc bán tín phiếu kho bạc cho các đối tác, NHTW có thể làm giảm đi một khối lượng dự trữ tương ứng (nếu các nhân tố khác không đổi), dù người mua là NHTM hay khách hàng của nó. Nếu người mua là khách hàng của NHTM thì số tiền mua tín phiếu sẽ làm giảm số dư tiền gửi của khách hàng đó tại NHTM. Nếu người mua là NHTM thì số tiền mua tín phiếu sẽ làm giảm lượng dự trữ của NHTM dẫn đến giảm khả năng cho vay và vì thế mà giảm khối lượng tiền cung ứng của NHTM. Cơ chế tác động của OMO tới dự trữ ngân hàng NHTW Dự trữ Dự trữ mở Khối MS bán NH rộng cho lƣợng TD giảm (mua) giảm vay giảm giảm (tăng) GTCG (tăng) (tăng) (tăng) Ngược lại, khi NHTW thực hiện mua GTCG trên thị trường mở, kết quả làm dự trữ của các ngân hàng tăng lên.

Tác động này có thể xem xét qua công thức sau: MB = C + R MS = m x MB Trong đó: MS: lượng tiền cung ứng MB: cơ sở tiền tệ C: tiền mặt R: dự trữ thực tế trong hệ thống ngân hàng thương mại m: số nhân tiền -5- Như vậy, khi NHTW thực hiện nghiệp vụ mua, bán trên thị trường mở nó sẽ tác động đến dự trữ của các ngân hàng, làm ảnh hưởng đến khối lượng tín dụng, từ đó ảnh hưởng đến lượng tiền cung ứng. Tác động qua lãi suất Hoạt động mua bán chứng khoán trên thị trường mở của NHTW có ảnh hưởng gián tiếp đến mức lãi suất thị trường thông qua hai con đường: Sơ đồ 1. Cơ chế tác động của OMO qua lãi suất Cung GTCG Giá GTCG LS thị trƣờng tăng (giảm) giảm (tăng) tăng (giảm) NHTW bán Đầu tƣ (mua) GTCG giảm (tăng) Dự trữ NH Cung quỹ cho Lãi suất ngắn Lãi suất thị giảm (tăng) vay giảm hạn tăng trƣờng tăng (tăng) (giảm) (giảm) Thứ nhất, khi vốn khả dụng của các NHTM giảm (tăng) do tác động của hoạt động thị trường mở, mức cung tiền trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng giảm xuống (hoặc tăng lên) trong điều kiện các yếu tố liên quan không đổi, lãi suất thị trường liên ngân hàng tăng lên (giảm xuống). Thông qua dự đoán của thị trường và các hoạt động hoán đổi lãi suất sẽ dẫn truyền tác động tới các mức lãi suất trung và dài hạn trên thị trường tài chính.

Kết quả là chi phí cơ hội đối với người có vốn dư thừa và giá vốn đầu tư đối với người thiếu hụt vốn tăng lên (hoặc giảm xuống), làm giảm (hoặc tăng) nhu cầu đầu tư và nhu cầu tiêu dùng của xã hội, và do đó làm giảm (hoặc tăng) sản lượng, giá cả, công ăn việc làm. -6- Thứ hai, việc mua bán GTCG sẽ làm ảnh hưởng ngay đến quan hệ cung cầu về loại GTCG đó trên thị trường mở và giá cả của nó. Khi giá GTCG thay đổi, tỷ lệ sinh lời của chúng cũng thay đổi. Nếu đó là loại chứng khoán chiếm tỷ trọng lớn trong giao dịch trên thị trường thì sự thay đổi tỷ lệ sinh lời của nó sẽ tác động trở lại lãi suất thị trường, và vì thế mà tác động đến tổng cầu AD và sản lượng.

Chẳng hạn, khi NHTW bán chứng khoán, cung chứng khoán tăng lên trong khi nhu cầu chứng khoán không đổi làm cho giá chứng khoán giảm xuống, mức sinh lời của chứng khoán tăng lên, dẫn đến sự chuyển dịch vốn đầu tư sang chứng khoán. Để cân bằng lãi suất và hạn chế dịch chuyển vốn đầu tư, lãi suất thị trường sẽ tăng lên. Khi lãi suất thị trường tăng lên thì hoạt động đầu tư của các chủ thể đối với nền kinh tế sẽ giảm xuống do tỷ suất sinh lời giảm. Từ đó tổng cầu trên thị trường giảm xuống và góp phần làm giảm sản lượng, ảnh hưởng đến lượng tiền cung ứng.

Các thành viên tham gia nghiêp vụ thị trƣờng mở Tất cả các nhà đầu tư đều có thể là đối tác với NHTW trong OMO nếu nó thỏa mãn những tiêu chuẩn cụ thể của NHTW các nước. Các tiêu chuẩn này thường nhằm vào hai mục đích: i/ các đối tác phải đảm bảo độ tin cậy nhất định và ii/ việc giao dịch với các đối tác đó có hiệu quả xét ở khía cạnh can thiệp của NHTW. Thông thường các chủ thể giao dịch trên OMO gồm: 1. Ngân hàng trung ương NHTW tham gia OMO với tư cách là người tổ chức, xây dựng và điều hành các hoạt động OMO đồng thời là người mua hoặc người bán trên thị trường.

Nếu NHTW quyết định tham gia thị trường với tư cách là người mua thì tất cả các chủ thể còn lại muốn tham gia chỉ được tham gia với tư cách là người bán và ngược lại. NHTW cũng là người có quyền quyết định chủng loại hàng hóa mua bán, khối lượng hàng hóa mua bán, phương thức giao dịch, thời gian tiến hành mua bán, phương thức thanh toán,… trong từng phiên giao dịch mà tất cả các chủ thể khác phải thực hiện nếu muốn tham gia. Ngoài ra, NHTW tham gia OMO còn để điều tiết lượng tiền cung ứng, cũng như gián tiếp tác động đến lãi suất thị trường nhằm thực hiện và duy trì mục tiêu của CSTT quốc gia, đồng thời ổn định hoạt động hệ thống ngân hàng và nền kinh tế. Các đối tác của NHTW a.

Các ngân hàng thương mại NHTM là một trong những chủ thể quan trọng nhất thúc đẩy sự phát triển của thị trường mở. Với vai trò là trung gian tài chính có mạng lưới hoạt động rộng, khối lượng giao dịch chiếm chủ yếu, nhân viên am hiểu về nghiệp vụ, chính sách nên mỗi sự thay đổi dự trữ của các NHTM sẽ gây ảnh hưởng nhiều chiều đến khối lượng tiền cung ứng theo mong muốn của NHTW. Mục đích các NHTM tham gia OMO là nhằm mua bán kiếm lợi cho chính ngân hàng dựa vào các khoản vốn dư thừa, điều hòa mức dự trữ ngân quỹ để duy trì khả năng thanh toán, phân tán rủi ro và tạo vị thế của ngân hàng với NHTW và với các đối tác. Các tổ chức tài chính trung gian phi ngân hàng Động cơ tham gia OMO của các tổ chức tài chính phi ngân hàng như: các công ty bảo hiểm, công ty tài chính, quỹ đầu tư, các hội tiết kiệm nhà ở và các định chế tài chính khác,…là để kiếm thu nhập qua việc sử dụng vốn nhàn rỗi để mua, bán các chứng khoán có giá ngắn hoặc dài hạn.

Các tổ chức này thường có khối lượng chứng khoán lớn, thường xuyên thay đổi cơ cấu danh mục đầu tư nhằm đảm bảo mức sinh lời cao nhất và rủi ro dự tính thấp nhất. Hành vi giao dịch của NHTW với các tổ chức này có tác dụng trực tiếp tới khối lượng tiền cung ứng hoặc lãi suất thị trường qua sự biến động giá cả của loại chứng khoán được giao dịch. Các doanh nghiệp sản xuất- kinh doanh lớn Các chủ thể này thường nắm giữ thương phiếu, tín phiếu, trái phiếu chính phủ hoặc ngoại tệ. Họ có nhu cầu bán chứng khoán (bán hẳn hoặc là tạm thời) để đổi ra tiền mặt đáp ứng nhu cầu kinh doanh hoặc để kiếm lời trong thời gian ngắn.

Những hoạt động mua bán trên đây của các doanh nghiệp sản xuất- kinh doanh lớn có thể do họ trực tiếp thực hiện, hoặc có thể tiến hành qua những môi giới chuyên nghiệp, hay qua sự môi giới của các NHTM. Các cá nhân và hộ gia đình Động cơ tham gia thị trường mở của các hộ gia đình là để: i/ Phục vụ cho mục đích giao dịch, ii/ Phục vụ cho mục đích phòng ngừa rủi ro bất ngờ, iii/ Đầu tư kiếm lời nhờ sự thay đổi về lãi suất dự đoán.Tuy nhiên, do độ tin cậy thấp nên sự tham gia -8- của các chủ thể này rất hạn chế. Thông thường, chủ thể này giao dịch qua các công ty chứng khoán.