TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Công nghệ CAD/CAM được biên soạn dựa theo chương trình đào tạo chất lượng cao đã xây dựng và ban hành năm 2021 của trường Cao đẳng nghề Cần Thơ dành cho nghề Cắt gọt kim loại hệ Cao đẳng liên thông. Giáo trình được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy nên giáo trình đã được xây dựng ở mức độ đơn giản và dễ hiểu, trong mỗi bài học đều có ví dụ và bài tập tương ứng để áp dụng và làm sáng tỏ phần lý thuyết.
Trong quá trình thực hiện, ban biên soạn đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp thẳng thắn, khoa học và trách nhiệm của nhiều chuyên gia, biên soạn giáo trình dựa trên năng lực thực hiện, tuy nhiên không tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp để giáo trình được hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu thực tế sản xuất của các doanh nghiệp hiện tại và trong tương lai. Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1.Chủ biên: Võ Thanh Giang 2.Huỳnh Chí Linh 2 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU.
3 BÀI 1: THIẾT KẾ HÌNH HỌC 2D. Khởi động MasterCAM. Màn hình MasterCAM. Point và thanh công cụ của point.
Line và thanh công cụ của line. Cung tròn và thanh công cụ của cung tròn. Rectangle và thanh công cụ của rectangle. Letter và thanh công cụ của Letter.
Ellipse và thanh công cụ của ellipse. Polygon và thanh công cụ Polygon. Fillet và thanh công cụ của Fillet. Chamfer và thanh công cụ của chamfer.
17 BÀI 2: LẬP TRÌNH TIỆN 2D .Vạt mặt - Lathe Face. Tiện thô - Lathe Rough. Tiện tinh - Lathe Finish. Tiện rãnh - Lathe Groove.
Khoan lỗ - Drill. Tiện Ren - Lathe Thread. Cắt đứt-Lathe Cutoff. Mô phỏng gia công.
38 BÀI 3: LẬP TRÌNH PHAY 2D. 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 60 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: CÔNG NGHỆ CAD/CAM Mã mô đun: MĐ 09 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò mô đun: - Vị trí: Là mô đun được học sau khi sinh viên đã học xong các mô đun Kỹ thuật gia công cơ khí, Gia công cơ khí trên máy công cụ, Gia công tiện, phay CNC. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc - Ý nghĩa và vai trò mô đun: Mô đun Công nghệ CAD/CAM được dùng để đào tạo nghề cho công nhân chất lượng cao nhằm cung cấp nguồn nhân lực cho sản xuất trong tương lai.
Mô đun trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về điều khiển số, thiết kế và gia công chi tiết bằng phần mềm CAD/CAM. Mục tiêu của mô đun: Kiến thức: - Mô tả được những đặc trưng của hệ thống CAD/CAM-CNC - Trình bày được các phương pháp vẽ các đối tượng cơ bản (đoạn thẳng, đường tròn, ellipse, đa giác …), các phương pháp phối hợp các đối tượng lại tạo thành bản vẽ chi tiết máy, các công cụ hổ trợ cho phép hiệu chỉnh bản vẽ với độ chính xác cao. - Trình bày được trình tự gia công tiện, phay tự động trong Mastercam Kỹ năng: - Thiết kế được các chi tiết gia công tiện, phay CNC. - Tạo đường chạy dao và biên dịch chương trình gia công chi tiết bằng Mastercam.
- Kiểm tra, sửa lỗi và chạy mô phỏng chương trình gia công tự động. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Tích cực trong học tập, tìm hiểu thêm trong quá trình thực tập xưởng. - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung mô đun: Thời gian (giờ) Thực Số Tên các bài trong mô đun hành, thí TT Tổng Lý Kiểm nghiệm, số thuyết tra thảo luận, bài tập 1 Bài 1: Thiết kế hình học 2D 12 5 7 1.Khởi động MasterCAM 0.Màn hình MasterCAM 0.Point và thanh công cụ của point 0.Line và thanh công cụ của line 0.Cung tròn và thanh công cụ của cung 0.Rectangle và thanh công cụ của 0.Letter và thanh công cụ của Letter 0.Ellipse và thanh công cụ của ellipse 0.Polygon và thanh công cụ Polygon 0.
Fillet và thanh công cụ của Fillet 0.Chamfer và thanh công cụ của 0.Thực hành 7 7 2 Bài 2: Tạo đường chạy dao 2D 24 13 10 1 1.Vạt mặt - Lathe Face 2 2 2.Tiện thô - Lathe Rough 2 2 3.Tiện tinh - Lathe Finish 1 1 4.Tiện rãnh - Lathe Groove 2 2 5.Tiện Ren - Lathe Thread 2 2 7.Cắt đứt-Lathe Cutoff 2 2 8.Mô phỏng gia công 1 1 9.Thực hành 10 10 Kiểm tra 1 1 3 Bài 3: Lập trình phay 2D 24 12 11 1 1.Thực hành 11 11 Kiểm tra 1 1 Cộng 60 30 28 2 5 BÀI 1: THIẾT KẾ HÌNH HỌC 2D Mã bài học: MĐ09-01 Giới thiệu: - Các chi tiết gia công cần phải được định nghĩa trong chương trình CAD/CAM. Những file hình học được dùng trong chương trình CAM để tạo ra các đường chạy dao thực hiện quá trình gia công. - Các bản vẽ 2D có thể thực hiện nhanh, chính xác trên Mastercam. Mục tiêu: - Trình bày được chức năng các lệnh vẽ 2D - Thiết kế được đối tượng hình học 2D -Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập.
Nội dung chính: 1. Khởi động MasterCAM Trên thanh taskbar, Click vào nút Start\ All Programs\ MasterCAM 2019\ MasterCAM 2019.1: Màn hình Mastercam 2. Màn hình MasterCAM -Thanh công cụ truy xuất nhanh -Thanh menu lệnh -Nhóm các lệnh điều khiển như: khai báo thuộc tính đối tượng, xóa đối tượng, phân tích đối tượng,… -Nhóm lệnh tạo đường chạy dao tiện, phay. -Cửa sổ mô tả chức năng câu lệnh điều khiển.
-Thanh công cụ chọn đối tượng -Thanh tùy chọn đối tượng theo loại -Thanh trạng thái: biểu diễn tọa độ X, Y, Z, mặt phẳng làm việc. -Gốc tọa độ làm việc -Hộp thoại quản lý đường chạy dao, lớp đối tượng.2: Giao diện Mastercam 3. Point và thanh công cụ của point Lệnh Point cho phép đánh dấu một điểm trên bản vẽ (dấu ‘+’), Các điểm đó có thể là điểm tham khảo cho các mô hình khác khi cần Chọn Create > Point. Từ đó bạn có thể nhìn thấy bảng chọn lựa tiếp theo cho menu lệnh của Point.
Create > Point > Position hoặc nhấp chọn biểu tượng Dùng lệnh position để tạo ra các điểm trên màn hình, có 10 tuỳ chọn sau đó để bạn chọn lựa Value (ZYZ) Nhập toạ độ Origin Chọn điểm gốc Arc Center Chọn điểm là tâm của đường tròn, cung tròn Endpoint Chọn điểm cuối của đối tượng vẽ đơn giản Intersec Chọn điểm giao của 2 đối tượng Midpoint Chọn điểm giữa của đối tượng Point Chọn điểm đã tồn tại Quadrant Chọn điểm tại góc phần tư của đường tròn Nearest Chọn điểm nằm trên đối tượng được chọn Relative Chọn điểm có vị trí tương đối so với điểm khác Hình 1.3: Menu chọn điểm 7 3. Create > Point > Dynamic hoặc nhấp chọn biểu tượng Tạo ra các điểm trên đối tượng bằng cách sử dụng chuột hoặc điểm chia Thủ tục: -Chọn đối tượng như line, circle hoặc spline. -Dịch chuyển trên đối tượng và chọn bằng cách nhấn phím trái chuột ( kết thúc nhấn Esc) hoặc chọn đối tượng và sau đó khi biết hướng dịch chuyển thì ta nhập khoảng cách và lượng offset từ điểm đầu đến điểm cần xác định Chú ý: Bạn có thể dùng lệnh này để tạo ra các điểm trên đối tượng tại bất kỳ vị trí nào 4. Line và thanh công cụ của line Lệnh Line là lệnh vẽ 1 đường thẳng trên màn hình.
Những Line đó có thể là đường thẳng đứng, nằm ngang hoặc bất kỳ một sự định hướng nào. Nó có thể dùng để xây dựng mô hình hình học thể hiện trong hình dưới đây Hình 1.4: Vẽ đoạn thẳng Chọn Create > Line từ thanh menu bar bạn sẽ thấy menu tiếp theo Hình 1.5: Menu của Line Trong menu này có 5 lựa chọn: -Endpoint Tạo ra 1 line bằng cách chỉ ra 2 điểm -Closest Tạo ra 1 line nó đóng các đối tương kế tiếp 8 -Bisect Tạo ra 1 line chia đôi góc tạo bởi 2 đường thẳng giao nhau -Perpendicular Tạo ra 1 line tiếp xúc với các cung hoặc đường thẳng -Parallel Tạo ra 1 line song song với 1 đường cho trước 4. Create > Line > Endpoints hoặc nhấp chọn biểu tượng Tạo một đường thẳng bằng các lựa chọn tiếp theo ( đường thẳng theo tọa độ, đường thẳng theo độ dài và góc, đường liên kết, đường thẳng đứng, đường nằm ngang, đường tiếp xúc với các đối tượng ). Trong menu này còn có các lựa chọn: Value (ZYZ) hoặc pick chuột Tạo ra 1 line bằng cách nhập tọa độ Multi Line Tạo ra 1 đường thẳng liên tiếp Polar Tạo ra 1 line bắng cách nhập độ dài và góc Vertical Tạo ra 1 line thẳng đứng Horizontal Tạo ra 1 line nằm ngang Tangent Tạo ra 1 line tiếp xúc với 2 cung tròn 4.
Create > Line > Closest hoặc nhấp chọn biểu tượng Tạo ra 1 line nó đóng các đối tượng kế tiếp ( ở các vị trí để đóng kín 2 đối tượng gần nhau nhất). Thủ tục: Tạo ra 2 đối tượng cần đóng kín kích chọn tiếp sau đó chọn 2 đối tượng vừa tạo ra Hình 1.6: Vẽ đoạn thẳng với Closest 4. Create > Line > Bisect hoặc nhấp chọn biểu tượng Tạo ra 1 line chia đôi góc tạo bởi 2 đường thẳng giao nhau Thủ tục: Tạo ra 2 đường thẳng, kích chọn tiếp sau đó chọn 2 đối tượng vừa tạo ra và nhập độ dài đường thẳng cần tạo ra , từ đó sẽ xuất hiện 4 đoạn thẳng được tạo ra từ 4 góc khác nhau của 2 đường thẳng, ta kích chọn đường thẳng cần giữ lại 9 Hình 1.7: Vẽ đoạn thẳng với Bisect 5. Cung tròn và thanh công cụ của cung tròn Trong MasterCAM các cung tròn và đường tròn được tạo ra bằng cách sử dụng một số tuỳ chọn.
Select Create > Arc từ menu chính bạn sẽ tìm ra được thanh công cụ của cung.