Mở đầu Thời gian: 1 giờ 2. Tìm thông tin từ các cột của bản – Mệnh đề Select Thời gian: 1 giờ 2. Chọn các dòng của bản – Mệnh đề Where Thời gian: 2 giờ 2. Sắp xếp các dòng của bảng – Mệnh đề Order by Thời gian: 2 giờ 2.
Câu lệnh truy vấn lồng nhau Thời gian: 2 giờ 2. Gom nhóm dữ liệu – mệnh đề Group by Thời gian: 2 giờ Kiểm tra Thời gian: 1 giờ Chƣơng 4: Ràng buộc toàn vẹn Thời gian: 5 giờ 1. Mục tiêu: - Trình bày đƣợc các thuật ngữ ràng buộc, ràng buộc toàn vẹn, hiểu đƣợc các khái niệm về ràng buộc toàn vẹn. 4 - Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính.
Nội dung chƣơng: 2. Ràng buộc toàn vẹn 2. Phân loại ràng buộc toàn vẹn Chƣơng 5: Lý thuyết thiết kế cơ sở dữ liệu Thời gian: 16 giờ 1. Mục tiêu: - Mô tả đƣợc khái niệm cở sở của lý thuyết cơ sở dữ liệu nhƣ khóa, phụ thuộc hàm, bao đóng, các dạng chuẩn,.
- Trình bày và thiết kế đƣợc dữ liệu ở mức tốt nhất (có thể ứng dụng đƣợc) bằng các phép tách, giải thuật chuẩn hóa lƣợc đồ. - Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính. Nội dung chƣơng: 2. Các vấn đề gặp phải khi tổ chức dữ liệu Thời gian: 1 giờ 2.
Các phụ thuộc hàm Thời gian: 2 giờ 2. Bao đóng của tập phụ thuộc hàm và bao đóng của tập Thời gian: 3 giờ thuộc tính 2. Khóa của lƣợc đồ quan hệ - Một số thuật toán tìm khóa Thời gian: 3 giờ 2. Phủ tối thiểu Thời gian: 3 giờ 2.
Dạng chuẩn của lƣợc đồ quan hệ Thời gian: 3 giờ Kiểm tra Thời gian: 1 giờ IV. Điều kiện thực hiện môn học: 1. Phòng học chuyên môn hóa/nhà xƣởng: phòng học lý thuyết. Trang thiết bị máy móc: máy vi tính.
Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: sách, tập, slide, máy chiếu, máy tính, giấy A4, các loại giấy dùng minh họa, các hình vẽ minh họa lý thuyết. Các điều kiện khác: không. Nội dung và phƣơng pháp đánh giá: 1. Nội dung: - Kiến thức: Trình bày đƣợc các mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ.
Trình bày đƣợc cú pháp của ngôn ngữ SQL Trình bày đƣợc các dạng chuẩn của lƣợc đồ quan hệ. Phân tích dữ liệu và vẽ đƣợc các mô hình dữ liệu thực thể - kết hợp (mô hình E-R); chuyển đổi E-R sang lƣợc đồ quan hệ. Xác định đƣợc các khóa, chuẩn hóa đƣợc lƣợc đồ ở mức tốt nhất có thể. - Kỹ năng: Sử dụng thành thạo ngôn ngữ truy vấn dữ liệu SQL chuẩn cho việc truy vấn dữ liệu đã cài đặt.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Tích cực tham gia tự học, tham gia xây dựng bài, làm việc nhóm. Phƣơng pháp: Các kiến thức và kỹ năng trên sẽ đƣợc đánh giá qua các nội dung tự nghiên cứu, ý thức thực hiện môn học, kiểm tra thƣờng xuyên, kiểm tra định kỳ và kiểm tra kết thúc môn học: - Điểm môn học bao gồm điểm trung bình các điểm kiểm tra: tự nghiên cứu, điểm kiểm tra thƣờng xuyên, kiểm tra định kỳ có trọng số 0,4 và điểm thi kết thúc môn học có trọng số 0,6. - Điểm trung bình các điểm kiểm tra là trung bình cộng của các điểm kiểm tra thƣờng xuyên, điểm kiểm tra định kỳ và tự nghiên cứu theo hệ số của từng loại điểm. Trong đó, điểm kiểm tra thƣờng xuyên và điểm tự nghiên cứu đƣợc tính hệ số 1, điểm kiểm tra định kỳ tính hệ số 2.
- Hình thức thi: trắc nghiệm (60 phút) (đƣợc thông báo vào đầu mỗi học kỳ). Hƣớng dẫn thực hiện môn học: 1. Phạm vi áp dụng môn học: Chƣơng trình môn học đƣợc sử dụng để giảng dạy cho trình độ Cao đẳng. Hƣớng dẫn về phƣơng pháp giảng dạy, học tập môn học: - Đối với giảng viên: Trƣớc khi giảng dạy cần phải căn cứ vào nội dung của từng bài học chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để đảm bảo chất lƣợng giảng dạy.
Khi thực hiện chƣơng trình môn học cần xác định những điểm kiến thức cơ bản, xác định rõ các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng ở từng nội dung. Cần liên hệ kiến thức với thực tế sản xuất và đời sống, đặc biệt là các phần mềm thực tế sử dụng mạng Internet có hiệu quả. - Đối với ngƣời học: Chủ động, tích cực tiếp thu kiến thức, tự nghiên cứu, chuẩn bị bài theo nội dung giảng viên hƣớng dẫn, yêu cầu trƣớc khi đến lớp. Cần thực hiện tất cả các bài tập và tự nghiên cứu các bài toán thực tế về môn học đã có sẵn nhằm mục đích củng cố, ghi nhớ, khắc sâu kiến thức đã học.
Xây dựng kế hoạch tự học, tự nghiên cứu cho cá nhân. Tham dự ít nhất 70% thời gian học lý thuyết và đầy đủ các bài học tích hợp, bài học thực hành, thực tập và các yêu cầu của môn học đƣợc quy định trong chƣơng trình môn học. Những trọng tâm cần chú ý: Mô hình dữ liệu quan hệ. Ngôn ngữ truy vấn dữ liệu.
Ràng buộc toàn vẹn. Thiết kế cơ sở dữ liệu. Tài liệu tham khảo : [1]. Nhập môn cơ sở dữ liệu quan hệ, Lê Tiến Vƣơng, 2000.
Cơ sở dữ liệu kiến thức và thực hành, Vũ Đức Thi, NXB Thống kê 1997. Giáo trình nhập môn cơ sở dữ liệu, Nguyễn An Tế, ĐH KHTN- ĐHQG TP. Cơ sở dữ liệu, Đỗ Trung Tuấn, Nhà xuất bản giáo dục 1998. TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ DỮ LIỆU Mục tiêu: Trình bày sơ lƣợc các khái niệm về cơ sở dữ liệu, các mô hình dữ liệu; Trình bày chi tiết mô hình thực thể kết hợp (ERD), có thể phân tích dữ liệu và thiết kế đƣợc mô hình thực thể kết hợp.
Thực hiện các thao tác an toàn với máy tính. Một số khái niệm cơ bản. Định nghĩa cơ sở dữ liệu Dữ liệu đƣợc lƣu trữ trên các thiết bị lƣu trữ theo một cấu trúc nào đó để phục vụ cho nhiều ngƣời dùng với nhiều mục đích khác nhau gọi là cơ sở dữ liệu. Hình dung: Cơ sở dữ liệu nhƣ một bảng hai chiều Chiều ngang: tập hợp các đặc điểm của một đối tƣợng cần quản lí gọi là bản ghi hay bộ.
Chiều dọc: gồm các điểm của một đối tƣợng quản lý gọi là trƣờng. Ƣu điểm của cơ sở dữ liệu - Giảm sự trùng lắp thông tin xuống mức thấp nhất và do đó bảo đảm đƣợc tính nhất quán và toàn vẹn dữ liệu. - Đảm bảo dữ liệu có thể truy xuất theo nhiều cách khác nhau. - Khả năng chia sẻ thông tin cho nhiều ngƣời sử dụng.
Các đặc trƣng của phƣơng pháp cơ sở dữ liệu - Tính chia sẻ dữ liệu: Dữ liệu đƣợc chia sẻ bởi nhiều ngƣời dùng hợp pháp - Tính giảm thiểu dƣ thừa dữ liệu: Dữ liệu dùng chung cho nhiều bộ phận đƣợc lƣu một chỗ theo cấu trúc thống nhất. 8 - Tính tƣơng thích: Việc loại bỏ dƣ thừa kéo theo hệ quả là sự tƣơng thích. - Tính toàn vẹn dữ liệu: Đảm bảo một số ràng buộc toàn vẹn. Khi ngƣời dùng chèn, xoá, sửa thì ràng buộc phải đƣợc kiểm tra chặc chẽ.
- Tính bảo mật dữ liệu: Đảm bảo an toàn dữ liệu và bảo mật thông tin là quan trọng. - Tính đồng bộ dữ liệu: Thông thƣờng cơ sở dữ liệu đƣợc nhiều ngƣời dùng truy cập đồng thời. Cần có cơ chế bảo vệ chống sự không tƣơng thích (cả 2 cùng đặt chỗ ghế không trùng nhau) - Tính độc lập dữ liệu: Sự tách biệt cấu trúc mô tả dữ liệu khỏi chƣơng trình ứng dụng sử dụng dữ liệu gọi là độc lập dữ liệu. Điều này cho phép phát triển tổ chức dữ liệu mà không sửa đổi chƣơng trình ứng dụng.
Các đối tƣợng sử dụng CSDL Đối tƣợng sử dụng là ngƣời khai thác cơ sở dữ liệu thông qua hệ quản trị CSDL. Có thể phân làm 3 loại đối tƣợng: Ngƣời quản trị CSDL, ngƣời phát triển và lập trình ứng dụng, ngƣời dùng cuối cùng. - Ngƣời quản trị CSDL: Là ngƣời hàng ngày chịu trách nhiệm quản lí và bảo trì CSDL nhƣ: + Sự chính xác, toàn vẹn và bảo mật của dữ liệu và ứng dụng trong CSDL. + Lƣu trữ dự phòng và phục hồi CSDL.
+ Giữ liên lạc với ngƣời phát triển và lập trình ứng dụng, ngƣời dùng cuối. + Bảo đảm sự hoạt động hiệu quả của CSDL và hệ quản trị CSDL - Ngƣời phát triển và lập trình ứng dụng: là những ngƣời chuyên nghiệp về lĩnh vực tin học có trách nhiệm thiết kế, tạo dựng và bảo trì thông tin cuối cùng cho ngƣời dùng. - Ngƣời dùng cuối là những ngƣời không chuyên trong lĩnh vực tin học, họ là các chuyên gia trong các lĩnh vực khác có trách nhiệm cụ thể trong công việc. Họ khai thác CSDL thông qua chƣơng trình (phần mềm ứng dụng) 9 đƣợc xây đựng bởi ngƣời phát triển ứng dụng hay công cụ truy vấn của hệ quản trị CSDL.
Hệ Quản Trị Cơ Sở Dữ Liệu (Data Base Management System) Để giải quyết tốt những vấn đề mà cách tổ chức CSDL đặt ra nhƣ đã nói ở trên, cần thiết phải có những phần mềm chuyên dùng để khai thác chúng. Những phần mềm này đƣợc gọi là các hệ quản trị CSDL. Các hệ quản trị CSDL có nhiệm vụ hỗ trợ cho các nhà phân tích thiết kế CSDL cũng nhƣ những ngƣời khai thác CSDL. Hiện nay trên thị trƣờng phần mềm đã có những hệ quản trị CSDL hỗ trợ đƣợc nhiều tiện ích nhƣ: MS Access, Visual Foxpro, SQL Server Oracle, … Mỗi hệ quản trị CSDL đều đƣợc cài đặt dựa trên một mô hình dữ liệu cụ thể.
Dù là dựa trên mô hình dữ liệu nào, một hệ quản trị CSDL cũng phải hội đủ các yếu tố sau: - Ngôn ngữ giao tiếp giữa ngƣời sử dụng và CSDL, bao gồm: Ngôn ngữ mô tả dữ liệu: Để cho phép khai báo cấu trúc của CSDL, khai báo các mối liên hệ của dữ liệu và các quy tắc quản lý áp đặt lên các dữ liệu đó. Ngôn ngữ thao tác dữ liệu: Cho phép ngƣời sử dụng có thể cập nhật dữ liệu (thêm/sửa/xoá). Ngôn ngữ truy vấn dữ liệu: Cho phép ngƣời khai thác sử dụng để truy vấn các thông tin cần thiết trong CƠ Sở Dữ LIệU. Ngôn ngữ quản lý dữ liệu: Cho phép những ngƣời quản trị hệ thống thay đổi cấu trúc của các bảng dữ liệu, khai báo bảo mật thông tin và cấp quyền hạn khai thác CSDL cho ngƣời sử dụng.