Giải Pháp Phát Triển Fintech Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Fintech, viết tắt của *Financial Technology*, đang thay đổi cục diện ngành tài chính. 83 trang · Học viện Ngân hàng · 2018.

• Tác giả: Nguyễn Thảo Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Thị Thu Hường
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Fintech Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÁT TRIỂN FINTECH TẠI CÁC NHTM
• 1.1. Lý luận chung về Fintech
• 1.2. Định nghĩa Fintech
• 1.3. Đối tượng của Fintech
• 1.4. Các nhóm hoạt động chính của Fintech
• 1.5. Những tác động của Fintech
• 1.6. Phát triển Fintech tại NHTM
• 1.7. Định nghĩa phát triển Fintech tại NHTM
• 1.8. Sự cần thiết phải phát triển Fintech đối với NHTM
• 1.9. Các tiêu chí đánh giá phát triển Fintech tại NHTM
• 1.10. Các nhân tố tác động đến sự phát triển Fintech tại NHTM
• 1.11. Kinh nghiệm phát triển Fintech tại NHTM trên thế giới và bài học cho Việt Nam
• 1.12. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN FINTECH TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.1. Bối cảnh phát triển Fintech tại Việt Nam
• 2.2. Tiềm năng phát triển Fintech tại Việt Nam
• 2.3. Yêu cầu phát triển Fintech tại Việt Nam
• 2.4. Thực trạng phát triển Fintech tại các NHTM Việt Nam
• 2.5. Hành lang pháp lý cho Fintech tại Việt Nam
• 2.6. Fintech tại các NHTM Việt Nam
• 2.7. Kết quả đạt được
• 2.8. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN FINTECH TẠI NHTM VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển Fintech tại các NHTM
• 3.2. Đào tạo nguồn nhân lực
• 3.3. Tăng cường hợp tác, đầu tư
• 3.4. Phát triển thêm nhiều lĩnh vực
• 3.5. Đánh giá các sản phẩm dịch vụ
• 3.6. Tổ chức các cuộc thi phát triển Fintech nhằm tìm kiếm những ý tưởng mới trong nội bộ các NHTM
• 3.7. Thành lập quỹ phát triển Fintech
• 3.8. Lựa chọn một số lĩnh vực trọng tâm để đầu tư công nghệ
• 3.9. Đề xuất, kiến nghị
• 3.10. Tư vấn cho Chính phủ trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách
• 3.11. Hỗ trợ, cùng với NHNN xây dựng một thị trường để áp dụng các Fintech trước khi đưa ra thị trường
• 3.12. Giáo dục tài chính
• 3.13. Sự phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước
• 3.14. Chú trọng đến vấn đề an ninh công nghệ
• 3.15. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Fintech Xu Hướng Tác Động Đến Ngân Hàng

Fintech, viết tắt của Financial Technology, đang thay đổi cục diện ngành tài chính. Đây là lĩnh vực ứng dụng công nghệ hiện đại vào các dịch vụ tài chính, từ thanh toán, cho vay đến quản lý tài sản. Fintech trong ngân hàng không chỉ là xu hướng mà là yêu cầu tất yếu để ngân hàng thương mại Việt Nam (NHTM) tồn tại và phát triển trong kỷ nguyên số. Sự trỗi dậy của công nghệ tài chính tạo ra cơ hội lớn để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí, và mang đến trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng ngân hàng số. Theo một nghiên cứu, Fintech giúp các ngân hàng tăng doanh thu 15% và giảm chi phí hoạt động 13.7%. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng, các NHTM cần hiểu rõ bản chất, đối tượng, và tác động của Fintech.

1.1. Định Nghĩa và Bản Chất Của Fintech Trong Ngân Hàng

Fintech bao gồm các ứng dụng, quy trình, sản phẩm, và mô hình kinh doanh mới trong ngành dịch vụ tài chính. Nó thường được cung cấp như một quy trình “từ đầu đến cuối” qua mạng internet. Thay vì giao dịch trực tiếp tại quầy, khách hàng có thể thực hiện mọi thao tác thông qua dịch vụ tài chính số. Điều này mang lại sự tiện lợi, nhanh chóng, và tiết kiệm thời gian. Fintech tận dụng các công nghệ như AI trong ngân hàng, Big Data trong ngân hàng, Blockchain trong ngân hàng, và điện toán đám mây để tối ưu hóa quy trình và nâng cao trải nghiệm người dùng. Theo Huffington Post, Fintech là “một ngành công nghiệp tài chính mới áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính.”

1.2. Đối Tượng và Mối Quan Hệ Trong Hệ Sinh Thái Fintech

Trong hệ sinh thái Fintech, có ba đối tượng chính: các định chế tài chính (như ngân hàng), các công ty Fintech, và khách hàng. Các định chế tài chính có thể hợp tác với các công ty Fintech hoặc tự đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ. Các công ty Fintech tập trung vào việc cung cấp các giải pháp công nghệ cho các định chế tài chính hoặc trực tiếp cho khách hàng. Khách hàng là người sử dụng cuối cùng của các sản phẩm và dịch vụ Fintech. Mối quan hệ giữa ba đối tượng này là tương hỗ và phụ thuộc lẫn nhau. Các định chế tài chính cần Fintech để đổi mới và nâng cao năng lực cạnh tranh, các công ty Fintech cần định chế tài chính để mở rộng thị trường, và khách hàng cần cả hai để có được những dịch vụ tài chính tốt nhất.

II. Thách Thức Rào Cản Phát Triển Fintech Tại Ngân Hàng Việt

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển Fintech tại ngân hàng thương mại Việt Nam đối mặt với không ít thách thức. Thách thức Fintech bao gồm hành lang pháp lý chưa hoàn thiện, nguồn nhân lực thiếu hụt, vấn đề bảo mật Fintech, và sự cạnh tranh từ các công ty Fintech quốc tế. Nhiều ngân hàng vẫn còn e dè trong việc áp dụng giải pháp công nghệ cho ngân hàng, do lo ngại về rủi ro và chi phí đầu tư. Theo báo cáo, chỉ có khoảng 1/4 các ngân hàng hợp tác với Fintech có thể triển khai rộng rãi, số còn lại gặp nhiều rào cản. Do đó, việc xác định rõ những rào cản và tìm kiếm giải pháp phát triển Fintech phù hợp là vô cùng quan trọng.

2.1. Thiếu Hụt Hành Lang Pháp Lý và Quy Định Rõ Ràng về Fintech

Một trong những rào cản lớn nhất đối với phát triển Fintech tại Việt Nam là thiếu khung pháp lý rõ ràng. Các quy định hiện hành chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ tài chính, gây khó khăn cho việc triển khai và quản lý các sản phẩm và dịch vụ mới. Ví dụ, việc quản lý cho vay ngang hàng (P2P Lending) còn nhiều bất cập, tạo cơ hội cho các hoạt động lừa đảo và vi phạm pháp luật. Việc xây dựng và hoàn thiện quy định Fintech tại Việt Nam cần được ưu tiên để tạo môi trường pháp lý an toàn và minh bạch cho sự phát triển của Fintech.

2.2. Vấn Đề Bảo Mật và An Ninh Mạng Trong Ứng Dụng Fintech

Bảo mật Fintech là một trong những mối quan tâm hàng đầu của cả ngân hàng và khách hàng. Việc sử dụng công nghệ trong các giao dịch tài chính làm tăng nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp thông tin, và gian lận. Các ngân hàng cần đầu tư mạnh vào các hệ thống bảo mật, nâng cao nhận thức về an ninh mạng cho nhân viên và khách hàng, và tuân thủ các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế. Sự cố mất an ninh mạng không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng đến uy tín và niềm tin của khách hàng vào ngân hàng số.

2.3. Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao Cho Phát Triển Fintech

Việc phát triển Fintech đòi hỏi nguồn nhân lực có kiến thức chuyên sâu về cả tài chính và công nghệ. Tuy nhiên, Việt Nam đang thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này. Các trường đại học và cao đẳng cần điều chỉnh chương trình đào tạo để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Các ngân hàng cũng cần đầu tư vào đào tạo và phát triển đội ngũ nhân viên hiện có, cũng như thu hút nhân tài từ các công ty Fintech và các tổ chức nghiên cứu.

III. Giải Pháp Phát Triển Fintech Toàn Diện Cho Ngân Hàng Việt

Để vượt qua những thách thức và tận dụng cơ hội, ngân hàng thương mại Việt Nam cần triển khai các giải pháp phát triển Fintech một cách toàn diện. Các giải pháp này bao gồm hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường hợp tác, đầu tư vào công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Việc áp dụng ứng dụng Fintech hiệu quả sẽ giúp các ngân hàng nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Cần chú trọng việc hợp tác Fintech và ngân hàng để đạt hiệu quả cao nhất.

3.1. Hoàn Thiện Hành Lang Pháp Lý và Cơ Chế Quản Lý Fintech

Nhà nước cần sớm ban hành các văn bản pháp lý hướng dẫn cụ thể về hoạt động Fintech, đặc biệt là trong lĩnh vực thanh toán điện tử, cho vay ngang hàng, và tiền điện tử. Các quy định cần đảm bảo tính linh hoạt, khuyến khích đổi mới, nhưng vẫn phải bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật. NHNN cần có cơ chế thử nghiệm (sandbox) để các công ty Fintech và ngân hàng có thể thử nghiệm các sản phẩm và dịch vụ mới trong môi trường kiểm soát.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Ngân Hàng và Công Ty Fintech

Hợp tác là chìa khóa để phát triển Fintech thành công. Các ngân hàng có thể hợp tác với các công ty Fintech để tận dụng công nghệ của họ, mở rộng kênh phân phối, và tiếp cận khách hàng mới. Các công ty Fintech có thể tận dụng mạng lưới khách hàng, kinh nghiệm quản lý rủi ro, và nguồn vốn của ngân hàng. Hình thức hợp tác có thể là liên doanh, mua bán sáp nhập, hoặc hợp tác cung cấp dịch vụ.

3.3. Đầu Tư Mạnh Vào Công Nghệ và Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng

Các ngân hàng cần đầu tư vào các công nghệ mới như AI trong ngân hàng, Big Data trong ngân hàng, Blockchain trong ngân hàng, điện toán đám mây, và an ninh mạng. Việc áp dụng công nghệ giúp tự động hóa quy trình, giảm chi phí, và cải thiện hiệu quả hoạt động. Đồng thời, ngân hàng cần tập trung vào việc nâng cao trải nghiệm khách hàng số bằng cách cung cấp các dịch vụ tiện lợi, nhanh chóng, và cá nhân hóa. Việc cải thiện trải nghiệm khách hàng số sẽ giúp giữ chân khách hàng hiện tại và thu hút khách hàng mới.

IV. Ứng Dụng Fintech Thực Tiễn Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Nhiều ngân hàng thương mại Việt Nam đã bắt đầu triển khai các ứng dụng Fintech trong hoạt động của mình. Các ứng dụng này bao gồm thanh toán điện tử, mobile banking, internet banking, cho vay trực tuyến, và quản lý tài sản cá nhân. Một số ngân hàng đã hợp tác với các công ty Fintech để cung cấp các dịch vụ mới cho khách hàng. Tuy nhiên, việc triển khai Fintech vẫn còn ở giai đoạn đầu và cần được đẩy mạnh hơn nữa để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Việc đánh giá hiệu quả của dịch vụ tài chính số cũng cần được quan tâm.

4.1. Phát Triển Thanh Toán Điện Tử và Mobile Banking

Thanh toán điện tử và mobile banking là những ứng dụng Fintech phổ biến nhất tại Việt Nam. Các ngân hàng đã phát triển các ứng dụng mobile banking cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, mua sắm trực tuyến, và quản lý tài khoản. Việc tích hợp với các ví điện tử và các nền tảng thương mại điện tử giúp mở rộng mạng lưới thanh toán và tăng cường tiện ích cho khách hàng. Tuy nhiên, cần chú trọng đến vấn đề bảo mật và an toàn trong các giao dịch điện tử.

4.2. Ứng Dụng AI và Big Data Trong Quản Lý Rủi Ro và Chăm Sóc Khách Hàng

AI trong ngân hàng và Big Data trong ngân hàng có thể được sử dụng để cải thiện quản lý rủi ro và chăm sóc khách hàng. AI có thể giúp tự động hóa quy trình đánh giá tín dụng, phát hiện gian lận, và dự báo rủi ro. Big Data có thể giúp phân tích hành vi khách hàng, cá nhân hóa dịch vụ, và đưa ra các chương trình khuyến mãi phù hợp. Tuy nhiên, việc sử dụng AI và Big Data cần tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và đảm bảo tính minh bạch.

V. Kết Luận Triển Vọng Phát Triển Fintech Tại Ngân Hàng Việt Nam

Phát triển Fintech là xu hướng tất yếu của ngành ngân hàng trong kỷ nguyên số. Ngân hàng thương mại Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển Fintech, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Để thành công, các ngân hàng cần có chiến lược rõ ràng, đầu tư vào công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, và tăng cường hợp tác. Với sự hỗ trợ của nhà nước và sự nỗ lực của các ngân hàng, Fintech sẽ đóng góp quan trọng vào sự phát triển của ngành ngân hàng và nền kinh tế Việt Nam.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Chuyển Đổi Số Ngân Hàng Trong Kỷ Nguyên 4.0

Chuyển đổi số ngân hàng là quá trình áp dụng công nghệ số vào tất cả các khía cạnh của hoạt động ngân hàng, từ sản phẩm và dịch vụ đến quy trình và quản lý. Chuyển đổi số giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Trong kỷ nguyên 4.0, chuyển đổi số là yếu tố sống còn để ngân hàng tồn tại và phát triển.

5.2. Đề Xuất Các Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Fintech và Ngân Hàng Số

Cần có thêm các nghiên cứu về tác động của Fintech đến các khía cạnh khác nhau của hoạt động ngân hàng, như quản lý rủi ro, bảo mật, và tuân thủ. Cần có các nghiên cứu về các mô hình kinh doanh Fintech thành công trên thế giới và khả năng áp dụng chúng tại Việt Nam. Cần có các nghiên cứu về nhu cầu và mong muốn của khách hàng đối với các dịch vụ ngân hàng số để phát triển các sản phẩm và dịch vụ phù hợp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Giải pháp phát triển Fintech tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam" của sinh viên Nguyễn Thảo Trinh (Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng, hoàn thành tháng 5 năm 2018 dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Thị Thu Hường) được xây dựng dựa trên bối cảnh bùng nổ của cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư. Tác giả lập luận rằng làn sóng công nghệ số – bao gồm dữ liệu lớn (Big Data), Internet kết nối vạn vật (IoT), điện toán đám mây (Cloud Computing) và trí tuệ nhân tạo (AI) – đã và đang tái định hình cấu trúc vận hành của toàn bộ nền kinh tế, trong đó ngành ngân hàng chịu tác động trực tiếp và sâu sắc nhất. Sự xuất hiện của Công nghệ tài chính (Fintech) làm thay đổi căn bản cơ cấu, kênh phân phối và cách thức cung ứng các dịch vụ tài chính truyền thống thông qua các giải pháp hiện đại như Internet Banking, Mobile Banking và thanh toán điện tử. Trước yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế gắn liền với các hiệp định thương mại tự do (10 FTA song phương, đa phương và hiệp định CPTPP), các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam đứng trước sức ép phải chuyển dịch mô hình vận hành, nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh để tránh nguy cơ bị chia sẻ thị phần bởi các tổ chức tài chính phi truyền thống.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua 3 nhiệm vụ chính:

1. Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về việc phát triển Fintech tại các NHTM.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển Fintech tại hệ thống các NHTM Việt Nam giai đoạn đến năm 2017.
3. Đề xuất các giải pháp mang tính khả thi và kiến nghị chính sách nhằm phát triển Fintech tại các NHTM Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động phát triển Fintech tại hệ thống các ngân hàng thương mại.
• Phạm vi không gian: Khóa luận tập trung nghiên cứu sự phát triển Fintech tại các NHTM cổ phần Việt Nam, trong đó đi sâu khảo sát một số ngân hàng thương mại lớn bao gồm: NHTMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank), NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank), NHTMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng Quân Đội (MBBank), NHTMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và NHTMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích các sự kiện, chương trình phát triển công nghệ và dữ liệu hoạt động diễn ra cho tới năm 2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên việc chuẩn hóa các khái niệm, cơ chế vận hành và mô hình quan hệ của hệ sinh thái Fintech. Tác giả định nghĩa Fintech (Financial Technology) là việc sử dụng phần mềm và công nghệ hiện đại nhằm cung cấp các dịch vụ tài chính đến khách hàng, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Khác với mô hình thị trường tài chính truyền thống chỉ bao gồm hai chủ thể (định chế tài chính và khách hàng), hệ sinh thái Fintech vận hành dựa trên mối quan hệ tương tác ba bên:

• Các định chế tài chính (ngân hàng, công ty tài chính, chứng khoán, bảo hiểm).
• Các công ty Fintech (hoạt động độc lập, chia thành hai nhóm: nhóm B2C trực tiếp phục vụ người tiêu dùng và nhóm Back-office cung cấp giải pháp hỗ trợ cho các định chế tài chính).
• Khách hàng (người dùng cuối cùng quyết định sự chấp nhận và tồn tại của sản phẩm dịch vụ).

Khung lý luận của khóa luận cũng tích hợp khái niệm công nghệ quản lý/điều chỉnh (Regtech) nhằm giải quyết các yêu cầu tuân thủ báo cáo, an ninh mạng, chống gian lận và phòng chống rửa tiền/tài trợ khủng bố (AML/CFT). Đồng thời, tác giả tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế làm cơ sở so sánh:

• Nghiên cứu của Kyle Ferguson trên tạp chí Finance Monthly chỉ ra 64% ngân hàng tại Mỹ phát triển Fintech để khắc phục hệ thống vận hành cũ, và 94% ngân hàng có xu hướng hợp tác với các công ty Fintech.
• Nghiên cứu của Ulrich Sprenzel (2015) tại Đức phân tích áp lực từ hiệp ước Basel III khiến chi phí quản trị rủi ro tăng cao, trong khi số lượng công ty Fintech tăng từ 40 công ty (2013) lên 100 công ty (2014) và 263 công ty (2015); dư nợ cho vay của Fintech năm 2014 đạt 86 triệu EUR trên tổng số 1.217,4 tỷ EUR toàn thị trường.
• Nghiên cứu của Helena Forest (2015) ghi nhận xu hướng chuyển đổi tại Ngân hàng Barclays (khách hàng giao dịch tại quầy trung bình 2 lần/tháng so với 18 lần/tháng qua ngân hàng điện tử).
• Nghiên cứu của Nektarios Liolios (2017) về thị trường thương mại điện tử châu Âu (đạt 602 tỷ EUR năm 2017) và áp lực từ 1.000 tỷ EUR nợ khó đòi (chiếm 5,2% tổng dư nợ).
• Báo cáo khảo sát của Ernst & Young (E&Y) trên 45 ngân hàng toàn cầu năm 2016 ghi nhận vốn đầu tư mạo hiểm (VC) vào Fintech đạt 13,1 tỷ USD, cùng phân tích yêu cầu cải thiện tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE trung bình đạt 7,1%, cần tăng 15% doanh thu và giảm 13,7% chi phí để chạm mốc ROE 12%).
• Báo cáo của PwC (2017) ghi nhận tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ Fintech trên toàn cầu: thanh toán (84%), chuyển tiền (68%), tài chính cá nhân (60%), vay cá nhân (56%), tiết kiệm (49%); 82% định chế tài chính truyền thống dự định hợp tác với Fintech trong 3-5 năm và kỳ vọng mức hoàn vốn đầu tư (ROI) trung bình 20%.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng là phương pháp nghiên cứu tài liệu tại bàn (desk research), phân tích - tổng hợp định tính và thống kê mô tả dựa trên dữ liệu thứ cấp. Nguồn dữ liệu bao gồm các báo cáo thị trường quốc tế (CB Insights, Nielsen, KPMG, H2 Ventures, World Economic Forum), báo cáo nghiên cứu trong nước của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), số liệu thống kê dân số (danso.org), cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Cơ sở lý thuyết về phát triển Fintech tại các NHTM

Chương này tập trung làm rõ bản chất lý luận, các tác động kinh tế và tiêu chí đánh giá hoạt động phát triển Fintech tại hệ thống ngân hàng thương mại, đồng thời đúc kết bài học kinh nghiệm quốc tế:

1. Những tác động chủ yếu của Fintech: Tác giả phân tích 5 tác động cốt lõi:

   • Thay đổi kênh phân phối truyền thống sang kênh số hóa (Internet/Mobile/Tablet Banking, mạng xã hội, mô hình ngân hàng không giấy tờ).
   • Tối ưu hóa thu thập và xử lý hành vi người dùng thông qua Big Data, hỗ trợ quá trình ra quyết định.
   • Thúc đẩy xu hướng "ngân hàng không giấy", làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của mạng lưới chi nhánh vật lý truyền thống.
   • Phân chia lại thị phần của các ngân hàng truyền thống cho các tổ chức công nghệ tài chính mới nổi.
   • Biến đổi cơ cấu và yêu cầu đối với lực lượng lao động ngân hàng, đòi hỏi kết hợp giữa chuyên môn nghiệp vụ và năng lực ứng dụng công nghệ thông tin.

2. Tiêu chí và nhân tố tác động: Đánh giá mức độ phát triển Fintech tại một ngân hàng thông qua chính sách đầu tư công nghệ của ban điều hành, mức độ hợp tác với đối tác bên ngoài và sự đa dạng của danh mục sản phẩm số hóa. Quá trình này chịu sự chi phối của hành lang pháp lý, sự đón nhận của thị trường và các nhóm rủi ro (rủi ro công nghệ, rủi ro pháp lý, rủi ro hệ thống và rủi ro từ tính phức tạp của sản phẩm).

3. Kinh nghiệm quốc tế:

   • Thị trường Trung Quốc: Quốc gia dẫn đầu toàn cầu về thanh toán di động (quy mô 5.500 tỷ USD năm 2016, gấp hơn 5 lần thị trường Mỹ; 65% người dùng di động – khoảng 425 triệu người – sử dụng ví điện tử). Tác giả dẫn chứng sự thống trị của các tập đoàn công nghệ lớn: Ant Financial (Alibaba, định giá 60 tỷ USD), Tencent (tích hợp thanh toán WeChat Pay cho 500 triệu người dùng) và Baidu. Lĩnh vực cho vay ngang hàng (P2P Lending) tăng trưởng từ 30 tỷ NDT (2014) lên 850 tỷ NDT, trong khi quỹ trực tuyến Yu'e Bao thu hút 185 triệu khách hàng và 600 tỷ NDT quy mô tài sản chỉ sau 18 tháng thành lập.
   • Thị trường Singapore: Chính phủ và Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) cam kết gói tài trợ 225 triệu SGD (khoảng 164,2 triệu USD) trong 5 năm, tổ chức Lễ hội Fintech Singapore (SFF), áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Fintech Sandbox - dẫn chứng công ty PolicyPal tốt nghiệp thành công) và triển khai ngân hàng mở qua giao diện lập trình ứng dụng (Open API) với sự tham gia của OCBC (43 cổng API), DBS (hơn 170 API) và UOB.

CHƯƠNG 2: Thực trạng phát triển Fintech tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam

Chương 2 phân tích tiềm năng nội tại của thị trường Việt Nam, hệ thống hóa khung khổ pháp lý và thống kê chi tiết bức tranh hoạt động của các doanh nghiệp Fintech tính đến năm 2017:

1. Tiềm năng thị trường:
   • Dân số Việt Nam năm 2017 vượt 95 triệu người (dự báo đạt gần 97 triệu vào năm 2019), tuổi trung bình là 31; tỷ lệ trong độ tuổi lao động (15–64 tuổi) đạt trên 69%.
   • Tỷ lệ người sử dụng điện thoại thông minh tăng trưởng nhanh: từ 76% (2016) lên 84% (2017); tỷ lệ tại khu vực nông thôn đạt 68% trong tổng số 89% dân số nông thôn có sử dụng điện thoại. Tỷ lệ kết nối Internet đạt 54% dân số (đứng thứ 5 khu vực Châu Á – Thái Bình Dương).
   • Ngược lại, tỷ lệ tiếp cận dịch vụ tài chính truyền thống còn rất thấp: chỉ khoảng hơn 39% số người trưởng thành sở hữu tài khoản ngân hàng, tạo dư địa tăng trưởng lớn cho các giải pháp tài chính công nghệ.

Chỉ số thị trường Việt Nam (Mốc 2016 - 2017)	Giá trị ghi nhận trong văn bản
Quy mô dân số (2017)	Trên 95 triệu người (độ tuổi trung bình: 31)
Cơ cấu dân số 15 - 64 tuổi	Trên 69%
Tỷ lệ dân số kết nối Internet	54%
Tỷ lệ người dùng điện thoại thông minh toàn quốc (2017)	84% (tăng 6% so với mức 76% năm 2016)
Tỷ lệ người dùng điện thoại thông minh tại nông thôn	68% (trong 89% người dùng điện thoại)
Tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản ngân hàng	Khoảng hơn 39%

2. Khung chính sách pháp lý hiện hành: Văn bản tổng hợp các đề án và quyết định trọng điểm thúc đẩy công nghệ và thanh toán:

Văn bản quy phạm / Quyết định	Nội dung trọng tâm
Quyết định 689/QĐ-TTg (11/05/2014)	Phê duyệt Chương trình phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2014–2020: xây dựng hạ tầng thanh toán B2B, B2C, ứng dụng chữ ký số và đào tạo nhân lực.
Quyết định 844/QĐ-TTg (18/05/2016)	Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025" (TECHFEST, Cổng thông tin khởi nghiệp).
Quyết định 1726/QĐ-TTg (05/09/2016)	Đề án nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho nền kinh tế: ứng dụng công nghệ tại vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa.
Quyết định 2545/QĐ-TTg (30/12/2016)	Đề án Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam 2016–2020: mục tiêu tỷ trọng tiền mặt trong thanh toán dưới 10%.
Quyết định 754/QĐ-TTg (31/05/2017)	Đề án ứng dụng KH&CN trong tái cơ cấu ngành Công Thương đến năm 2025, tầm nhìn 2030 (hợp tác công tư PPP, chuyển giao công nghệ).
Quyết định 328/QĐ-NHNN (16/03/2017)	Thành lập Ban chỉ đạo về lĩnh vực Fintech của NHNN gồm 10 thành viên, do lãnh đạo Vụ, Cục và Chủ tịch HĐQT NAPAS tham gia.
Quyết định 1255/QĐ-TTg (21/08/2017)	Đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo.

3. Cơ cấu và phân khúc doanh nghiệp Fintech tại Việt Nam: Đến đầu năm 2017, thị trường ghi nhận khoảng 48 công ty khởi nghiệp Fintech đang hoạt động:

   • Lĩnh vực thanh toán: Chiếm tỷ trọng áp đảo (khoảng 46% - 48% với 22 công ty), tiêu biểu gồm: Viettel VT-Pay (liên kết 28 ngân hàng), VTCPay (liên kết 33 ngân hàng nội địa và 3 tổ chức thẻ quốc tế, hơn 1 triệu khách hàng), Moca (áp dụng chuẩn bảo mật PCI DSS, thanh toán QR Code), Payoo (chuẩn PCI DSS và ISO 27001, hơn 3.000 điểm thanh toán) và MoMo (nhận đầu tư 28 triệu USD từ Goldman Sachs và Standard Chartered PE, hơn 1 triệu người dùng, 5.000 điểm giao dịch).
   • Lĩnh vực kêu gọi vốn cộng đồng (Crowdfunding - chiếm 8%): Gồm các nền tảng FundStart (dự án loa Maybelle gọi thành công 116,639 triệu đồng từ 60 người), Comicola (xuất bản hơn 20 cuốn truyện tranh, gọi vốn trên 2 tỷ đồng), Betado (gây quỹ truyện tranh Long Thần Tướng) và Firststep.vn.
   • Lĩnh vực tài chính cá nhân (chiếm 8% - 9%): Money Lover (ZooStudio, 5 triệu lượt cài đặt, 69.870 lượt đánh giá) và Timo (ngân hàng số bảo trợ bởi VPBank, hoạt động không chi nhánh).
   • Lĩnh vực cho vay (chiếm 6%): LoanVi/HuyDong.com (trực thuộc Công ty Cổ phần Finsom), Tima (vốn đầu tư 150 tỷ VNĐ từ 2015, kết nối vay P2P) và TrustCircle (nhận vốn đầu tư từ Quỹ Unitus Impact - Hoa Kỳ).
   • Các lĩnh vực còn lại: Công nghệ Blockchain (4 công ty - chiếm 8% - 9%), Chuyển tiền (4 công ty - 8%), Quản lý POS (3 công ty - 6%), Quản lý dữ liệu (2 công ty - 4%) và Website so sánh thông tin (2 công ty - 4%).

4. Hạn chế thực tiễn: Khung khổ pháp lý hiện hành mới chỉ bao phủ mảng thanh toán trung gian, thiếu hẳn quy định cho P2P Lending, tiền mã hóa và tài sản ảo; thiếu cơ chế phối hợp đồng bộ giữa NHNN, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công Thương; rủi ro tấn công công nghệ mạng và rủi ro gián đoạn hệ thống còn tiềm ẩn phức tạp.

CHƯƠNG 3: Giải pháp phát triển Fintech tại NHTM Việt Nam

Chương 3 đề xuất định hướng chiến lược nội bộ cho các ngân hàng và các kiến nghị điều hành vĩ mô gửi đến các cơ quan quản lý nhà nước:

1. Định hướng và giải pháp nội bộ dành cho các NHTM:

   • Tăng cường công tác đào tạo chuyên sâu nguồn nhân lực, kết hợp giữa nghiệp vụ ngân hàng và năng lực phân tích công nghệ.
   • Mở rộng quan hệ hợp tác và trực tiếp đầu tư vốn vào các công ty Fintech nhằm chia sẻ dữ liệu và tối ưu chi phí hạ tầng.
   • Đa dạng hóa danh mục ứng dụng công nghệ sang các mảng nghiệp vụ khác ngoài thanh toán (như tín dụng vi mô, quản trị rủi ro, phân tích dữ liệu tự động).
   • Xây dựng quy trình đánh giá định kỳ hiệu quả sản phẩm dịch vụ tài chính công nghệ dựa trên phản hồi của thị trường.
   • Chủ động tổ chức các cuộc thi sáng tạo Fintech nội bộ nhằm tìm kiếm giải pháp công nghệ từ cán bộ nhân viên.
   • Nghiên cứu thành lập quỹ chuyên trách về phát triển Fintech tại từng ngân hàng và khoanh vùng lĩnh vực công nghệ trọng tâm để ưu tiên giải ngân vốn.

2. Đề xuất, kiến nghị với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước:

   • Tư vấn cho Chính phủ hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý đồng bộ đối với các dịch vụ tài chính số mới.
   • Khẩn trương phối hợp cùng NHNN xây dựng cơ chế quản lý thử nghiệm (Regulatory Sandbox) để thử nghiệm các sản phẩm Fintech mới trên quy mô khách hàng và khối lượng giao dịch giới hạn trước khi thương mại hóa rộng rãi.
   • Đẩy mạnh công tác giáo dục tài chính nhằm nâng cao kiến thức, xóa bỏ tâm lý e ngại của người tiêu dùng đối với các dịch vụ công nghệ số.
   • Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa NHNN, Bộ Thông tin & Truyền thông và Bộ Công Thương để xử lý các giao dịch xuyên biên giới.
   • Tăng cường tiêu chuẩn an ninh mạng, áp dụng các tiêu chuẩn an toàn bảo mật quốc tế để phòng chống tội phạm công nghệ cao và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh toàn diện hiện trạng phát triển công nghệ tài chính tại hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam tính đến thời điểm năm 2017:

• Phân tích chi tiết tiềm năng thị trường thông qua các con số thống kê thực tế: tỷ lệ dùng điện thoại thông minh đạt 84%, dân số trẻ trên 95 triệu người, đối lập với tỷ lệ sở hữu tài khoản ngân hàng còn khiêm tốn (trên 39%).
• Hệ thống hóa đầy đủ cơ cấu phân bổ của 48 doanh nghiệp Fintech đầu tiên tại Việt Nam, chỉ rõ tình trạng mất cân đối khi mảng thanh toán chiếm gần 50% thị phần hoạt động (với các case study điển hình như MoMo nhận 28 triệu USD vốn đầu tư, Payoo, VTCPay, Moca), trong khi các phân khúc tiềm năng như P2P Lending, Crowdfunding và Blockchain vẫn ở giai đoạn sơ khai.
• Chỉ rõ tính tất yếu của việc chuyển từ đối đầu cạnh tranh sang liên kết hợp tác giữa định chế tài chính truyền thống và các công ty khởi nghiệp công nghệ, khai thác lợi thế dữ liệu khách hàng của ngân hàng kết hợp cùng tính linh hoạt kỹ thuật của Fintech.
• Đóng góp hệ thống giải pháp phân tầng cụ thể, gắn kết chặt chẽ giữa các biện pháp vận hành nội bộ của NHTM (thành lập quỹ Fintech, đào tạo nhân lực, thi sáng kiến) với các kiến nghị chính sách điều hành vĩ mô (xây dựng Regulatory Sandbox, thiết lập cơ chế liên bộ).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Các số liệu thống kê và dữ liệu khảo sát trong khóa luận dừng lại ở mốc năm 2017, phản ánh giai đoạn sơ khai của thị trường Fintech Việt Nam. Nghiên cứu chủ yếu dựa trên tổng hợp định tính và nguồn tài liệu thứ cấp, chưa xây dựng được mô hình kinh tế lượng đo lường thực nghiệm tác động định lượng của việc ứng dụng Fintech đến các chỉ tiêu tài chính cụ thể (như chi phí hoạt động CIR, lợi nhuận ROA, ROE) tại từng ngân hàng thương mại.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá định lượng khi khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) được ban hành chính thức; đo lường hiệu quả chuyển đổi số tại các phân kỳ tiếp theo; khảo sát chuyên sâu về rủi ro bảo mật thông tin và tác động của các mô hình chia sẻ dữ liệu qua giao diện lập trình ứng dụng mở (Open Banking/Open API) tại hệ thống NHTM Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Hệ thống thông tin quản lý và Công nghệ tài chính cần tìm hiểu dữ liệu lịch sử về quá trình hình thành hệ sinh thái Fintech Việt Nam giai đoạn 2014–2017.
• Cán bộ làm việc tại khối Phát triển sản phẩm, Ngân hàng số và Quản trị chiến lược tại các NHTM cổ phần tham khảo kinh nghiệm triển khai ngân hàng số từ Trung Quốc và Singapore (mô hình Open API, quỹ trực tuyến Yu'e Bao, khung Sandbox).
• Các nhà khởi nghiệp công nghệ và chuyên viên tư vấn chính sách cần hệ thống hóa các đề án, quyết định của Chính phủ và NHNN (như Quyết định 2545/QĐ-TTg về thanh toán không dùng tiền mặt, Quyết định 328/QĐ-NHNN về thành lập Ban chỉ đạo Fintech).

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả khóa luận phân loại các công ty Fintech thành những nhóm hoạt động nào?
Khóa luận chia các công ty Fintech thành 2 nhóm chính: Nhóm thứ nhất trực tiếp phục vụ người tiêu dùng (B2C), cung cấp công cụ kỹ thuật số hỗ trợ cá nhân vay mượn, quản lý tiền tệ hoặc tài trợ vốn cho startup (đây là nhóm cạnh tranh thị phần với định chế truyền thống). Nhóm thứ hai thuộc dạng hỗ trợ kỹ thuật văn phòng (Back-office), chuyên cung cấp hạ tầng công nghệ và hợp tác với các định chế tài chính để phân phối dịch vụ tới người dùng cuối.

2. Tính đến đầu năm 2017, thị trường Việt Nam có bao nhiêu công ty Fintech và phân bổ trong các lĩnh vực nào?
Toàn thị trường có khoảng 48 công ty khởi nghiệp Fintech. Cơ cấu tỷ trọng bao gồm: mảng thanh toán chiếm lớn nhất với khoảng 22 công ty (chiếm 46% - 48%); mảng công nghệ Blockchain có 4 công ty (8% - 9%); tài chính cá nhân có 4 công ty (8% - 9%); kêu gọi vốn cộng đồng có 4 công ty (8%); chuyển tiền có 4 công ty (8%); cho vay có 3 công ty (6%); quản lý POS có 3 công ty (6%); quản lý dữ liệu có 2 công ty (4%) và website so sánh thông tin có 2 công ty (4%).

3. Kinh nghiệm điều hành Fintech tại Singapore được khóa luận phân tích qua những minh chứng cụ thể nào?
Singapore hỗ trợ phát triển Fintech qua 3 yếu tố: Chính phủ thông qua Ngân hàng trung ương/Cơ quan Tiền tệ (MAS) cam kết đầu tư 225 triệu SGD (khoảng 164,2 triệu USD) trong 5 năm; thiết lập khung pháp lý thử nghiệm "hộp cát" (Fintech Sandbox) cho phép thử nghiệm giải pháp thực tế có giới hạn (tiêu biểu là công ty bảo hiểm số PolicyPal); mở hạ tầng dữ liệu quốc gia qua cổng API (OCBC mở 43 cổng API, DBS mở hơn 170 cổng API); và đầu tư 1 - 1,5 triệu USD cho mỗi Trung tâm đổi mới sáng tạo.

4. Khóa luận ghi nhận những văn bản pháp lý tiêu biểu nào của Chính phủ và NHNN về phát triển công nghệ tài chính giai đoạn 2014–2017?
Các văn bản được nêu tên và phân tích bao gồm: Quyết định 689/QĐ-TTg (phát triển thương mại điện tử 2014–2020), Quyết định 844/QĐ-TTg (hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đến 2025), Quyết định 1726/QĐ-TTg (nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng), Quyết định 2545/QĐ-TTg (phát triển thanh toán không dùng tiền mặt 2016–2020), Quyết định 754/QĐ-TTg (KH&CN ngành Công Thương), Quyết định 328/QĐ-NHNN (thành lập Ban chỉ đạo Fintech gồm 10 thành viên) và Quyết định 1255/QĐ-TTg (khung pháp lý xử lý tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo).

5. Cơ sở thực tế nào chứng minh Việt Nam là thị trường giàu tiềm năng phát triển Fintech theo số liệu tác giả trình bày?
Tác giả dẫn chứng dữ liệu năm 2017: Dân số Việt Nam đạt trên 95 triệu người với cơ cấu dân số trẻ (độ tuổi trung bình 31, trên 69% thuộc nhóm 15–64 tuổi); tỷ lệ kết nối Internet đạt 54%; tỷ lệ người dùng điện thoại thông minh đạt 84% (tăng từ 76% năm 2016), ngay cả khu vực nông thôn tỷ lệ sử dụng smartphone cũng đạt 68%. Trong khi đó, tỷ lệ tiếp cận dịch vụ tài chính còn thấp khi chỉ có hơn 39% người trưởng thành sở hữu tài khoản ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi cho Fintech khai thác các phân khúc khách hàng chưa được phục vụ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thảo Trinh đã phác thảo bức tranh toàn cảnh về sự chuyển dịch của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam dưới tác động của làn sóng Fintech đến năm 2017. Bằng việc phân tích kinh nghiệm quốc tế tại Trung Quốc và Singapore, nghiên cứu khẳng định mô hình liên kết hợp tác giữa ngân hàng và các công ty công nghệ là hướng đi tối ưu để tận dụng ưu thế dữ liệu và năng lực kỹ thuật số. Công trình cung cấp hệ thống luận cứ thực tiễn và cơ sở chính sách quan trọng, đóng góp các đề xuất thiết thực cho quá trình số hóa dịch vụ tài chính tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về phát triển Fintech tại các NHTM. Chương 2: Thực trạng phát triển Fintech tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam. Chương 3: Giải pháp phát triển Fintech tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam. 7 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÁT TRIỂN FINTECH TẠI CÁC NHTM.

Lý luận chung về Fintech. Định nghĩa Fintech. Fintech – Financial Technology, công nghệ tài chính là cụm từ được sử dụng để mô tả các doanh nghiệp sử dụng các phần mềm và công nghệ hiện đại trong việc cung cấp các dịch vụ tài chính đến khách hàng. “Các công nghệ được sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng như internet, điện thoại di động, công nghệ điện toán đám mây và các phần mềm mã nguồn mở hay tiền mã hóa như Bitcoin”.

Theo trích dẫn từ Huffington Post: “Fintech được định nghĩa là một ngành công nghiệp tài chính mới áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính”. Fintech là các ứng dụng, quy trình, sản phẩm, mô hình kinh doanh mới trong ngành dịch vụ tài chính, bao gồm một hay nhiều dịch vụ tài chính bổ sung và được cung cấp như một quy trình “từ đầu đến cuối” qua mạng internet. Cho đến nay, chưa có một định nghĩa về Fintech một cách thống nhất và có rất nhiều những định nghĩa cho cụm từ này. Tuy nhiên, có thể hiểu một cách đơn giản là Fintech là sử dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính, vận dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật vào lĩnh vực tài chính nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

Đối tượng của Fintech. Nếu như trong thị trường tài chính truyền thống với 2 đối tượng là các định chế tài chính và khách hàng thì Fintech lại có đối tượng khác biệt, đối tượng của Fintech gồm 3 bên và chúng có tác động qua lại với nhau đó là: các định chế tài chính, các công ty Fintech và khách hàng. - Các định chế tài chính: Các định chế tài chính như ngân hàng, công ty tài chính, đầu tư, bảo hiểm, chứng khoán,… là những trụ cột trong ngành tài chính. Với tầm quan trọng của việc áp dụng những thành tựu khoa học công nghệ vào lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Các 8 định chế tài chính này thường có hai phương hướng. Một hướng là các định chế tài chính hợp tác, đầu tư cùng các công ty Fintech. Hướng thứ hai là các định chế tài chính này chủ động nguồn vốn đầu tư trực tiếp vào nghiên cứu công nghệ mới, phát triển thị trường. - Các công ty Fintech: Các công ty Fintech là những công ty hoạt động một cách độc lập về công nghệ áp dụng trong các sản phẩm, dịch vụ trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Đối tượng khách hàng của các công ty Fintech này có thể là các định chế tài chính nói trên, hoặc cũng có thể là khách hàng – người sử dụng cuối cùng các sản phẩm – dịch vụ này, khi đó, các công ty Fintech và các định chế tài chính lại có cùng một đối tượng khách hàng. - Khách hàng: Tất cả các sản phẩm, dịch vụ nói chung đều với một mục đích là hướng tới khách hàng, hướng tới nhu cầu của khách hàng. Khách hàng là những người sử dụng cuối cùng các công nghệ tài chính. Đây là đối tượng hướng tới của cả các định chế tài chính và các công ty Fintech.

Một sản phẩm – dịch vụ có tồn tại được hay không đều được quyết định bởi sự chấp nhận sản phẩm – dịch vụ đó của khách hàng. Nếu khách hàng có phát sinh bất cứ một nhu cầu gì mới thì các công ty sẽ nắm bắt một cách nhanh nhất nhằm đưa đến sự phục vụ tốt và hài lòng nhất. Các nhóm hoạt động chính của Fintech.