so GJAo ovc vA eAo r~o TRUONG f>~l HOC KINH TE TP. HO CHI MINH THAN THJ THU HA ? " ~ ~ " ? " GIAI PHAP DAY NHANH TOC DO GIAI NGAN ' " " ? ~? • "" VA NANG CAO HI~U QUA S(J' DVNG NGUON VON ODA CHO STj NGHIEP PHAT TRI:EN KT-XH (j VIETNAM Chuyen nganh: Tai chinh - Lliu thong ti@n t~ va tin dl}.N VAN T~C SI KINH TE NGUOI HUONG DAN KHOA HOC: TS. PHAN THJBICH NGUYtT TP. HO CHi MINH- Nam 2003 123doc M{)C L{)C CmfdNG 1: MQT VAN.
so MANG TiNH CHAT LY LU~N VE ODA ? " HE VA GIAI NGAN ODA ,R ~ 1. TONG QUAN VE ODA 1.1 Cac khai nil$m v~ ODA .2 Hlnh thuc cung d(p ODA .3 Phan loc;ti dlf an ODA .4 Tac d()ng cua ODA. CAC VAN DE CHUNG VE GIAI NGAN VON ODA 1.1 Nguyen t~c giai ngan .3 C ac ~ th'"" ' th u• t1;1c can Iet d~ .4 Cac thu t1;1c rut v6'n ODA. TINH HINH ODA THE GIOI VA KINH NGHieM QUAN LY, sir Dl)NG ODA CJ cA.1 Tlnh hlnh ODA the' gioi.2 Kinh nghil$m thu hut va su d1;1ng ODA Ci cac nu'oc.
Trang 13 CHU'ONG 2: PHAN TiCH TiNH HiNH GIAI NGAN v A THl)'C TIEN sif DVNG ODA fJ VI)tT NAM ~ K ~ ' ' ? 2. NHU CAU VON E>AU TU VA VAl TRO CUA ODA TRONG Sl)' NGHieP PHAT TRIEN KT- XH CJ VIeT NAM. TONG QUAN TINH HINH THU HUT v A sir Dl)NG ODA (j VIeTNAM 2.1 Tlnh hlnh v~n d()ng ODA .2 Tlnh hlnh thu hut va su d1;1ng ODA .3 E>anh gia vil$c thu hut va su d1;1ng ODA. PHAN TICH TINH HINH GIAI NGAN ODA 0 VIJ::T NAM 2.1 Tlnh hlnh giai ngan v6'n ODA .2 Anh hu'dng cua vil$c gilti ngan ch~m .3 Nh~n dinh cua nha tai tr<J chinh v~ tlnh tr~ng giili ngan ch~m .4 Nhfi'ng nguyen nhan chinh cua tlnh tr~ng giai ngan ch~m.
Trang 41 CHUONG 3: GIAI PHAP DAY NHANH TOC DO GIAI NGAN v A NANG CAO HitU QUA Sif Dl)NG ODA fJ VItT NAM 3. NROM GIAI PRAP 1: NANG CAO NANG LljC QUAN L YNRA NUOC 3.1 Cai each quan ly va nang cao slf ph6i h<Jp d6ng b9 gifi'a cac ca'p b9, ban, nganh .2 Thie't l~p m9t khuon kh6 phap ly du'<Jc cai thil$n .3Hai hoa thu tl,Ic cua Chinh phu Vil$t Nam va cac nha tai tr<J .4 Tang cu'ong cac ho~t d9ng h8 tr<J trong cong tac quan ly nha nu'oc v~ ODA .5 Tang cu'ong tinh minh b~ch trong quan ly nha nu'oc v~ ODA .6 Tie'n toi thanh l~p m9t ccJ quan chuyen trach v~ ODA. NROM GIAI PRAP 2: GIAI PRAP CO BAN BE BAY NRANR TOC BO GIAI NGAN v A TANG cVONG NANG Lljc sir Dl)NG voN onA · 3.1 Xay dl;l'ng va hoan chinh quy ho~ch sii' d1;1ng v6n ODA .2 Thlfc hil$n d6ng b9 quy trlnh thffm dinh va thl;l'c hil$n dlf an .3 G1a1 quyeKt tot K van K d~ e von K d-<'·, 01 ling.4 Tie'p t1;1c hoan thil$n quy chuffn trong giai ph6ng m~t b~ng .5 Nang cao cha't lu'<Jng cong tac da'u thgu.6 Roan thil$n quy trlnh rut v6n, thu tl;IC giai ngan va tang cu'ong cong tac ki~m tra, giam sat qua trlnh giai ngan ngu6n v6n ODA .7 Roan thil$n chinh sach v~ thue' d6i voi dlf an ODA .8 Tang cu'ong nang llfc d9i ngii can b9 thl;l'c hil$n dlf an ., & DANH MVC CAC KY HI~U, CAC CHU VIET TAT ADB: Ngan hang Phat tri€n Chau A (Asian Development Bank) BQLDA: Ban Qm1n ly Dtt an. CG: Nh6m tu' va'n (Consultants Group) DAC: Uy Ban Vi~n trc;i phat tri€n (Development Aid Committee) FDI: Dffu tu' trttc ti€p nuoc ngoai (Foreign Direct Investment) GDP: T6ng san phffril quO'c n()i (Gross Domestic Product) IMF.: Quy tiSn t~ quO'c t€ (International Finance Corporation) JBIC: Ngan hang Hc;ip tac quO'c t€ Nh~t Ban (Japan International Cooperation Agency) NSNN: N gan sach Nha nu'oc.
ODA: H6 trc;i phat tri€n chfnh thuc (Official Development Assistance) UNDP: Chu'dng trlnh hc;ip tac phat tri€n Lien hi~p QuO'c (United Nations Development Programmes) WB: Ngan hang Th€ giOi (World Bank) 123doc ~ ? ~ DANH Ml)C CAC BANG, DO THJ Bang 1-1: ODA tu cac nu'oc thu()c DAC Bang 1-2: ODA vao cac nu'oc dang phat tri~n Bang 2-1: Nhu cftu v6n cho dftu tu'phat tri~n iJ Vi~t Nam Bang 2-2: Tinh hlnh cam ke't ODA giai do~n 1993-2002 Bang 2-3: Co ca"u gia trj cac di~u uoc ODA ky ke't giai do~n 1993- 2002 Bang 2-4: Tinh hlnh cam ke't, ky ke't, gi<H ngan v6n ODA gd 1993-2002 Bang 2-5: Muc phan b6 ODA va ODA tinh theo dftu ngu'oi cho cac vung Bang 2-6: Thl.fc tr~ng giai ngan theo tinh cha"t ngu6n vO'n nam 2002 Bang 2-7: · Ho~t d()ng quan ly dffu thftu trong m()t nam tai khoa cua JBIC ffinh 2-1: Tinh hlnh cam ke't ODA giai do~n 1993 -2002 ffinh 2-2: Co ca"u vO'n ODA cung ca"p cho Vi~t Nam ffinh 2-3: Phan tich co ca"u ODA theo nganh ffinh 2-4: Tinh hlnh ky ke't- giai ngan ODA giai do~n 1995 - 2002 ffinh 2-5: 10 nganh tie'p nh~n ODA nhi~u nha"t ffinh 2-6: Giai ngan cua 10 nha tai trQ hang dftu ffinh 2-7: Giai ngan ODA theo di~u ki~n tai chinh 123doc ' ? ~ LOIMODAU , ,. TINH CAP THIET CUA DE TAl Bfft mtoc Vi~t Nam dang vung bu'oc tren con du'ong d6i moi, phffn dffu v€ co ban trd th~mh m<)t nu'oc cong nghi~p phat tri~n vao nam 2020 nhu' nghi quye't Dc;ti h<)i Bc;ti bi~u toan quO'c Bang C<)ng San Vi~t Nam l~n thu VIII va IX da vc;tch ra. B~ g6p ph~n tht;(c hi~n tha'ng l<Ji nhi~m VlJ n~ng n€ nay vi~c tranh thii huy d<)ng va sa d1;1ng c6 hi~u qua cac ngu6n vO'n ben ngoai, trong d6 ngu6n vO'n Vi~n tr<J phat tri~n tri~n chinh thuc (Official Development Assistance - ODA) tu cac Chinh phil mtoc ngoai va cac t6 chuc tai chinh quO'c te' cang trd nen c6 y nghia quan trQng nhfft la khi n€n kinh te' phat tri~n chu'a cao, muc d<) tich lily n<)i b<) rfft tha'p, trong khi lc;ti ra't c~n c6 tO'c d<) tang tru'dng kinh te' nhanh nh~m du6i lqp cac nu'oc trong khu vt;(c, phat tri~n toan di~n kinh te'- xa h<)i ciia dfft nu'oc. K~ tu khi nO'i lc;ti quan h~ voi cac Nha tai tr<J tu thang 1111993, Vi~t Nam da nh~n du'<Jc st;( cam ke't vi~n tr<J vO'n ODA ngay cang tang tu nhi€u quO'c gia va t6 chuc quO'c te'.
Ngu6n vO'n ODA da dong g6p m<)t ph~n khong nho trong st;( nghi~p chung ciia dfft nu'oc. Tuy nhien, cho de'n nay lu'<Jng vO'n ODA du'<Jc du'a vao d~u tu' phat tri~n kinh te'- xa h<)i tren phc;tm vi ca nu'oc con chie'm ty 1~ thffp so voi sO' du'<Jc cam kSt va ky kSt. TO'c d<) giai ngan vO'n ODA d Vi~t Nam con tha'p hon muc trung blnh ciia cac nu'oc trong khu vl;t'c. Theo Ong Alan Coulthart, di€u phO'i vien Ban Phat tri~n do thj ciia Ngan Hang The' gioi tc;ti Vi~t Nam: "Vi~t N am dang tl;t' danh ma't co h<)i "ngan vang" trong vi~c thu hut ngu6n vO'n nay bdi thl;t'c te' vua qua da lam long tin cac nha.
tai tr<J giam slit ra't nhi€u ". Do d6, vi~c nghien ctlli va thl;t'c hi~n d€ tai: "Gilli phap dily nhanh ttfc dl) giai ngan va nang cao hi~u qua sit dlf,ng nguiJ'n vtfn ODA cho sf/ nghi~p phat triin kinh tt- xii hl)i cua Vi~t Nam" la rfft c~n thie't nh~m g6p ph~n giai quye't nhung hc;tn che' vu'ong ma'c gay can trd tO'c d<) giai ngan ODA va hu'ong toi tO'i da hoa hi~u qua vO'n trong d~u tu' phat tri~n kinh te'- xa h<)i. Ml)C DICH NGHIEN CUU CUA D:E TAl Vffn d€ co ban rna lu~n van mong muO'n giai quye't la du'a ra cac djnh hu'ong, cac bi~n phap c1;1 th~ nh~m dffy nhanh tO'c d<) giai ngan vO'n ODA d6ng thoi nang cao hon nua hi~u qua sa d1;1ng ngu6n vO'n ODA trong di€u ki~n n€n kinh te' Vi~t N am. 1>01 Tu'(1NG VA PH~M VI NGHIEN CUu f)~ tai c6 lien quan de"n nhi~u l'inh vrf.c khoa hQc khac nhau nhu kinh te", Uti a chfnh, lu~t phap, v.
va ca nhfi'ng va"n d~ ph~m vi quO'c te". Tuy nhien lu~n van chi gioi h~n ph~m vi nghien cuu v~ ho~t d9ng giai ngan ODA va ngu6n vO'n ODA kern theo cac giai phap at~m vi mo va vi mo gcin li~n voi n6. PHUONG PHAP NGHIEN CUu Phuong phap nghien cuu du<Jc sii' dvng xuyen suO't trong lu~n van la phuong phap duy v~t bi~n chung. Lu~n van con quan tri~t va sii' dvng cac nguyen tcic sau: khach quan, toan di~n, thO'ng nha"t gifi'a lich sii' va logic, tu trll'u tu<;1ng de"n cv th~.
phuong phap di~n dich - quy n~p. phan tfch t6ng h<Jp, phuong phap h~ thO'ng. Lu~n van con sii' dvng cac tai li~u cac cong trlnh nghien cuu trong va ngoai nuoc v~ cac va"n d~ c6 lien quan de"n d~ tai nghien cuu. KET CAU CUA LU~N VAN Lu~n van d~ tai: " Giai phap dily nhanh ttfc dQ giai ngiin va nang cao hi~u qua nguiJn vtfn ODA cho sl/ nghi~p phat triin kinh tt- xii hQi II Vi~t Nam" g6m 64 trang voi 3 chuang: - Chuang 1: M9t sO' va"n d~ mang tfnh cha"t ly lu~n v~ ODA va giai ngan ODA - g6m 18 trang voi 2 bang bi~u.
- Chuang 2: Phan tfch tlnh hlnh giai ngan va thrf.c ti~n sii' dvng vO'n ODA a cho srf. nghi~p phat tri~n kinh te"- xa h9i Vi~t Nam- g6m 27 trang voi 7 bang bi~u va 7 hlnh. Chuang 3: Giai phap dffy nhanh tO'c d9 giai ngan va nang cao hi~u qua sii' dvng vO'n ODA- g6m 19 trang voi 1 bang. Ra"t mong nh~n du<;1c nhfi'ng phe blnh dong g6p ciia quy th~y co.
123doc CHUONGl: " ~ ~ ~ , ~ , " MOT • SO VAN DE MANG TINH CHAT LY LUAN • ~ ' ? " VE ODA VA GIAI NGAN ODA 123doc \ - 1- Cai each co ca'u n~n kinh te', c6 g~ng h(>i nh~p vao n~n kinh te' khu Vl!C va toan c~u d~ c6 th~ tang tnl'dng nhanh, ben vung va tren co sd d6 gi:H quye't cac va'n d~ xa h(>i khac nhu' tt;to cong an vi~c lam, x6a d6i, ghim ngheo. dang la nhung chie'n lu'<Jc kinh te' rna nhieu nu'oc dang phat trien (trong d6 c6 Vi~t Nam) theo duck Tuy nhien, ty 1~ tie't ki~m n(>i dja thffp, co so ht;t t~ng kinh t€ lt;tc h~u va ngu6n nhan ll!c con kern phat tri~n g~p ra't nhi~u trd ngt;ti trang vi~c thl!c thi cac chie'n lu'<Jc tren. Trang b6i canh d6, ngu6n v6n tai tr<J ben ngoai c6 vai tro d~c·bi~t quan trQng. Trang cac ngu6n v6n tu ben ngoai, c6 2 ngu6n v6n Ion, d6 la d~u tu' trl!c tie'p nu'oc ngoai- FDI va Vi~n tr<J phat tri~n chlnh thuc- ODA.
B~u tu' trl!c tie'p nu'oc ngoai la chu d~u tu' trl!c tie'p du'a v6n va ky thu~t vao nu'oc nh~n d~u tu', di~u hanh va chi dt;to thl!c hi~n qua trlnh SXKD, tren co sd thue mu'on, khai thac cac ye'u t6 co ban d nu'oc sd tt;ti nhu' tai nguyen, sue lao d(>ng.