Nghiên Cứu Giải Pháp Dầu Nhờn Cho Động Cơ Xe Máy Sử Dụng Xăng Sinh Học E10

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cơ khí động lực nghiên cứu đề xuất giải pháp dầu nhờn phù hợp cho động cơ xe gắn máy sử dụng xăng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Nguyễn Bảo Đại
• Người hướng dẫn: PGS. Huỳnh Thanh Công
• Trường học: Đại học Quốc gia TP. HCM
• Chuyên ngành: Kỹ thuật cơ khí động lực
• Đề tài: Giải Pháp Dầu Nhờn Phù Hợp Cho Động Cơ Xe Máy Sử Dụng Xăng Sinh Học E10
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• LỜI CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: TINH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2. MỤC TIỂU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.2.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.2.4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.5. TRÌNH TỰ NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN THỰC HIỆN
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MA SÁT, MÀI MÒN VÀ BÔI TRƠN TRONG ĐỘNG CƠ XĂNG
• 2.1.1. Khái niệm về ma sát
• 2.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hệ số ma sát
• 2.1.3. Ảnh hưởng của tải trọng
• 2.1.4. Ảnh hưởng của vận tốc
• 2.1.5. Phân loại ma sát
• 2.1.6. Cơ sở lý thuyết về mài mòn và hư hỏng
• 2.1.6.1. Khái niệm chung
• 2.1.6.2. Một số dạng mài mòn, hư hỏng chủ yếu
• 2.1.6.3. Đánh giá mài mòn động cơ trong quá trình sử dụng
• 2.1.6.4. Ý nghĩa đồ thị mài mòn chi tiết
• 2.1.6.5. Khái niệm chung về ăn mòn
• 2.1.6.6. Mài mòn và ăn mòn trên động cơ khi sử dụng nhiên liệu xăng sinh học
• 2.1.6.7. Kim loại mài mòn
• 2.2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ DẦU BÔI TRƠN TRONG ĐỘNG CƠ XĂNG
• 2.2.1. Tổng quan về dầu gốc
• 2.2.2. Tổng quan về phụ gia
• 2.2.2.1. Tác nhân ức chế rỉ sét và ăn mòn
• 2.2.2.2. Các chất khử nhũ
• 2.2.2.3. Các chất ức chế oxy hóa
• 2.2.3. Tổng quan về pha chế dầu bôi trơn
• 2.2.4. Hệ thống bôi trơn động cơ
• 2.2.5. Các tính chất lý hóa điển hình của dầu bôi trơn động cơ
• 2.2.6. Sự thay đổi độ nhớt của dầu động cơ
• 2.3. NHIÊN LIỆU XĂNG SINH HỌC
• 2.4. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỬ NGHIỆM ĐÁNH GIÁ TÍNH NĂNG NHỚT
• 2.4.1. Trên thế giới
• 2.4.2. Tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 3.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 3.2. SƠ ĐỒ VÀ THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM
• 3.2.1. Sơ đồ bố trí thí nghiệm
• 3.2.2. Thiết bị thí nghiệm
• 3.2.3. Điều kiện thử nghiệm
• 3.2.4. Thông số và trình tự
• 3.3. ĐIỀU KIỆN VÀ QUY TRÌNH THỬ NGHIỆM
• 3.3.1. Nhiên liệu thực nghiệm
• 3.3.2. Dầu nhớt thực nghiệm
• 3.4. THỰC NGHIỆM KIỂM TRA ĐỘ MÀI MÒN VÀ CHẤT LƯỢNG DẦU NHỚT
• 3.4.1. Đối tượng kiểm tra
• 3.4.2. Phương pháp thực nghiệm
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. ĐẶC TÍNH KHÍ THẢI
• 4.1.1. Thành phần khí thải
• 4.2. TIÊU HAO NHIÊN LIỆU
• 4.3. KẾT QUẢ VỀ CÁC ĐẶC TÍNH CỦA DẦU NHỚT
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN
• 5.1. HƯỚNG PHÁT TRIỂN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Dầu Nhờn Cho Động Cơ Xe Máy Sử Dụng Xăng Sinh Học E10

Việc sử dụng xăng sinh học E10 đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là trong các thành phố lớn. Tuy nhiên, việc lựa chọn dầu nhờn cho động cơ xe máy sử dụng loại nhiên liệu này vẫn còn nhiều thách thức. Nghiên cứu này nhằm tìm ra giải pháp tối ưu cho dầu nhờn phù hợp, giúp bảo vệ động cơ và nâng cao hiệu suất hoạt động.

1.1. Tình Hình Sử Dụng Xăng Sinh Học E10 Tại Việt Nam

Xăng sinh học E10 được áp dụng rộng rãi từ năm 2017, tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn còn lo ngại về khả năng tương thích của nó với động cơ xe máy. Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng E10 có thể gây ra hiện tượng ăn mòn và mài mòn trong động cơ.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Dầu Nhờn Đối Với Động Cơ Xe Máy

Dầu nhờn không chỉ có chức năng bôi trơn mà còn bảo vệ động cơ khỏi mài mòn và ăn mòn. Việc lựa chọn đúng loại dầu nhờn sẽ giúp kéo dài tuổi thọ động cơ và giảm chi phí bảo trì.

II. Vấn Đề Ăn Mòn Khi Sử Dụng Xăng Sinh Học E10

Sử dụng xăng sinh học E10 có thể dẫn đến hiện tượng ăn mòn trong động cơ, đặc biệt là các chi tiết bằng kim loại. Nước và các sản phẩm phụ trong quá trình cháy có thể gây ra sự ăn mòn nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu suất động cơ.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ăn Mòn Trong Động Cơ

Ăn mòn trong động cơ chủ yếu do sự tương tác giữa nước và các axit hữu cơ sinh ra trong quá trình cháy. Điều này dẫn đến sự hình thành các muối ăn mòn, gây hư hại cho các chi tiết động cơ.

2.2. Ảnh Hưởng Của Ăn Mòn Đến Hiệu Suất Động Cơ

Ăn mòn không chỉ làm giảm hiệu suất động cơ mà còn có thể dẫn đến hư hỏng nghiêm trọng, làm tăng chi phí sửa chữa và bảo trì. Việc phát hiện và khắc phục kịp thời là rất cần thiết.

III. Giải Pháp Dầu Nhờn Tối Ưu Cho Động Cơ Sử Dụng Xăng E10

Để bảo vệ động cơ khi sử dụng xăng sinh học E10, cần lựa chọn loại dầu nhờn có tính năng ức chế ăn mòn và mài mòn. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng phụ gia ức chế ăn mòn là một trong những giải pháp hiệu quả.

3.1. Các Tính Năng Cần Có Của Dầu Nhờn

Dầu nhờn cần có khả năng ngăn ngừa ăn mòn, bảo vệ các chi tiết kim loại khỏi sự mài mòn và duy trì độ nhớt ổn định trong suốt quá trình hoạt động của động cơ.

3.2. Phụ Gia Ức Chế Ăn Mòn Trong Dầu Nhờn

Sử dụng các phụ gia như di-thiophotphat kim loại và sunphonat có thể giúp giảm thiểu hiện tượng ăn mòn. Những phụ gia này hoạt động bằng cách tạo ra một lớp bảo vệ trên bề mặt kim loại.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giải Pháp Dầu Nhờn

Việc áp dụng các giải pháp dầu nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học E10 đã cho thấy những kết quả tích cực. Các thử nghiệm thực tế cho thấy sự cải thiện rõ rệt về hiệu suất và độ bền của động cơ.

4.1. Kết Quả Thử Nghiệm Dầu Nhờn

Các thử nghiệm cho thấy rằng dầu nhờn có chứa phụ gia ức chế ăn mòn giúp giảm thiểu mài mòn và kéo dài tuổi thọ động cơ. Điều này đã được chứng minh qua các chỉ số tiêu hao nhiên liệu và nhiệt độ khí xả.

4.2. Đánh Giá Kinh Tế Và Môi Trường

Việc sử dụng dầu nhờn phù hợp không chỉ giúp bảo vệ động cơ mà còn giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các chỉ số khí thải cũng được cải thiện đáng kể khi sử dụng dầu nhờn tối ưu.

V. Kết Luận Và Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc lựa chọn dầu nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học E10 là rất quan trọng. Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các loại dầu nhờn mới để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

5.1. Tương Lai Của Dầu Nhờn Trong Ngành Giao Thông

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu bảo vệ môi trường, dầu nhờn sẽ ngày càng được cải tiến để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe hơn.

5.2. Khuyến Nghị Cho Người Tiêu Dùng

Người tiêu dùng nên lựa chọn các loại dầu nhờn có chứng nhận và được khuyến nghị cho động cơ sử dụng xăng sinh học E10 để đảm bảo hiệu suất và độ bền của động cơ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi sử dụng nhiên liệu sinh học, đặc biệt là xăng sinh học E10, theo lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học của Chính phủ. Từ năm 2017, xăng E10 được áp dụng rộng rãi trên toàn quốc nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, việc sử dụng nhiên liệu này trên xe máy, phương tiện phổ biến nhất tại Việt Nam, đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật, đặc biệt liên quan đến hiện tượng ăn mòn, mài mòn và ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ. Theo ước tính, hơn 67% xe máy tại Việt Nam là loại 125cc sử dụng bộ chế hòa khí, chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nhiên liệu và dầu bôi trơn.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích điều kiện vận hành thực tế của xe máy tại TP. Hồ Chí Minh, đánh giá ảnh hưởng của xăng sinh học E10 đến các chỉ tiêu vận hành và đề xuất giải pháp dầu nhờn phù hợp nhằm tối ưu hóa hiệu suất, giảm mài mòn và kéo dài tuổi thọ động cơ. Nghiên cứu thực hiện trong giai đoạn 2015-2017, tập trung vào các mẫu dầu nhớt có phụ gia ức chế ăn mòn, so sánh với dầu nhớt thông dụng trên thị trường. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển sản phẩm dầu nhờn tương thích với nhiên liệu sinh học, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng xe máy và bảo vệ môi trường tại các đô thị lớn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết cơ bản về ma sát, mài mòn và bôi trơn trong động cơ xăng, tập trung vào:

• Lý thuyết ma sát: Ma sát là kết quả của tương tác phức tạp giữa các bề mặt kim loại, phụ thuộc vào tải trọng, vận tốc và điều kiện bề mặt. Hệ số ma sát thay đổi theo tải trọng và vận tốc, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất động cơ.

• Lý thuyết mài mòn: Mài mòn là sự phá hủy dần dần lớp bề mặt kim loại do tác động cơ học và hóa học, gồm mài mòn hóa học và cơ khí. Đánh giá mài mòn dựa trên cường độ mòn, thể hiện qua sự thay đổi kích thước và khối lượng chi tiết.

• Lý thuyết bôi trơn và phụ gia: Dầu bôi trơn gồm dầu gốc và phụ gia, trong đó phụ gia ức chế ăn mòn (đặc biệt là Zinc Diankyl Dithiophosphat - ZnDDP) đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bề mặt kim loại khỏi ăn mòn và oxy hóa, đồng thời khử nhũ và ức chế gỉ sét.

Ngoài ra, nghiên cứu còn áp dụng các lý thuyết về ảnh hưởng của nhiên liệu xăng sinh học đến quá trình ăn mòn và mài mòn trong động cơ, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm của TP. Hồ Chí Minh.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập tài liệu chuyên ngành về ma sát, mài mòn, bôi trơn, phụ gia dầu nhớt, cùng các nghiên cứu trong và ngoài nước về ảnh hưởng của xăng sinh học và phụ gia ức chế ăn mòn.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp tài liệu và dữ liệu thực nghiệm. So sánh các chỉ tiêu kỹ thuật của dầu nhớt trước và sau thử nghiệm.

• Phương pháp thực nghiệm: Thử nghiệm trên băng thử động cơ xe máy 125cc tại Phòng thí nghiệm Trọng điểm Động cơ đốt trong, Đại học Bách Khoa TP. Hồ Chí Minh. Ba mẫu dầu nhớt được thử nghiệm gồm một mẫu thông dụng (Castrol Power 1 Scooter 10W40) và hai mẫu thử nghiệm có phụ gia ZnDDP với tỷ lệ 5% và 10%. Thử nghiệm chạy bền trong 500 km với vận tốc ổn định 30 km/h, đo các chỉ tiêu: tiêu hao nhiên liệu, nhiệt độ khí thải, hàm lượng khí thải (CO, HC, NOx), và phân tích hóa lý dầu nhớt sau thử nghiệm (độ nhớt, hàm lượng kim loại mài mòn).

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện từ tháng 12/2015 đến tháng 6/2017, bao gồm thu thập tài liệu, thiết kế thí nghiệm, thực hiện thử nghiệm và phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của dầu nhớt đến tiêu hao nhiên liệu: Mẫu dầu nhớt có 10% ZnDDP giảm tiêu hao nhiên liệu trung bình khoảng 3,5% so với mẫu dầu thông dụng, trong khi mẫu 5% ZnDDP giảm khoảng 2%. Điều này cho thấy phụ gia ức chế ăn mòn giúp cải thiện hiệu suất động cơ khi sử dụng xăng E10.

2. Nhiệt độ và thành phần khí thải: Nhiệt độ khí thải khi sử dụng dầu nhớt có phụ gia ZnDDP thấp hơn khoảng 5-7°C so với mẫu thông dụng, đồng thời hàm lượng CO và HC giảm lần lượt 12% và 15%, trong khi NOx giảm khoảng 8%. Kết quả này phản ánh sự đốt cháy hiệu quả hơn và giảm phát thải ô nhiễm.

3. Mức độ mài mòn và ăn mòn: Phân tích hàm lượng kim loại mài mòn trong dầu nhớt sau thử nghiệm cho thấy mẫu dầu 10% ZnDDP có hàm lượng sắt, thiếc và chì thấp hơn 20-25% so với mẫu thông dụng, chứng tỏ khả năng bảo vệ bề mặt động cơ tốt hơn. Mẫu 5% ZnDDP cũng có cải thiện nhưng mức độ thấp hơn.

4. Tính ổn định hóa lý của dầu nhớt: Độ nhớt ở 40°C và 100°C của các mẫu dầu sau thử nghiệm không giảm quá 10%, đảm bảo khả năng bôi trơn liên tục. Hàm lượng nước trong dầu nhớt được kiểm soát tốt, không vượt quá 0,1%, hạn chế hiện tượng tạo nhũ và ăn mòn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các cải thiện trên là do phụ gia ZnDDP tạo màng bảo vệ bề mặt kim loại, ngăn ngừa sự tiếp xúc trực tiếp giữa các bề mặt ma sát và các tác nhân ăn mòn từ nhiên liệu sinh học chứa ethanol và nước. So với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với xu hướng sử dụng phụ gia ức chế ăn mòn trong dầu nhớt cho động cơ sử dụng nhiên liệu sinh học, nhưng có sự điều chỉnh phù hợp với điều kiện vận hành đặc thù tại TP. Hồ Chí Minh như nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và tình trạng kẹt xe thường xuyên.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tiêu hao nhiên liệu, hàm lượng khí thải và hàm lượng kim loại mài mòn giữa các mẫu dầu, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả của phụ gia ZnDDP. Bảng tổng hợp các chỉ tiêu kỹ thuật dầu trước và sau thử nghiệm cũng hỗ trợ đánh giá toàn diện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển và ứng dụng dầu nhớt có phụ gia ZnDDP tỷ lệ 10% nhằm tối ưu khả năng ức chế ăn mòn và mài mòn cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học E10, giảm tiêu hao nhiên liệu và khí thải. Thời gian áp dụng: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: các doanh nghiệp sản xuất dầu nhớt và cơ quan quản lý chất lượng.

2. Xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật dầu nhớt tương thích với nhiên liệu sinh học tại Việt Nam, bao gồm các chỉ tiêu về khả năng ức chế ăn mòn, độ nhớt, và tính ổn định hóa học. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giao thông Vận tải.

3. Tăng cường nghiên cứu và thử nghiệm thực tế tại các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội để đánh giá hiệu quả dầu nhớt trong điều kiện vận hành thực tế, từ đó điều chỉnh công thức phụ gia phù hợp. Thời gian: liên tục. Chủ thể: các viện nghiên cứu, trường đại học.

4. Tuyên truyền, đào tạo người tiêu dùng và kỹ thuật viên sửa chữa xe máy về lợi ích và cách sử dụng dầu nhớt phù hợp với nhiên liệu sinh học, góp phần nâng cao nhận thức và bảo vệ động cơ. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: các cơ quan truyền thông, doanh nghiệp dầu nhớt.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà sản xuất dầu nhớt và phụ gia: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu khoa học để phát triển sản phẩm dầu nhớt tương thích với nhiên liệu sinh học, nâng cao chất lượng và cạnh tranh trên thị trường.

2. Các viện nghiên cứu và trường đại học: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu tiếp theo về bôi trơn, ma sát, mài mòn và ứng dụng nhiên liệu sinh học trong động cơ.

3. Cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, chính sách phát triển nhiên liệu sinh học và quản lý chất lượng dầu nhớt, góp phần bảo vệ môi trường và người tiêu dùng.

4. Người tiêu dùng và kỹ thuật viên sửa chữa xe máy: Cung cấp kiến thức về ảnh hưởng của nhiên liệu sinh học và dầu nhớt đến tuổi thọ động cơ, giúp lựa chọn sản phẩm phù hợp và bảo dưỡng hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần dầu nhớt đặc biệt cho xe máy sử dụng xăng sinh học E10?
   Xăng sinh học E10 chứa ethanol và nước, dễ gây ăn mòn và mài mòn động cơ. Dầu nhớt đặc biệt có phụ gia ức chế ăn mòn giúp bảo vệ bề mặt kim loại, giảm hư hại và kéo dài tuổi thọ động cơ.

2. Phụ gia ZnDDP có vai trò gì trong dầu nhớt?
   ZnDDP là phụ gia chống oxy hóa và ức chế mài mòn hiệu quả, tạo màng bảo vệ bề mặt kim loại, ngăn ngừa sự hình thành các gốc peroxyt và axit gây ăn mòn, đặc biệt phù hợp với động cơ sử dụng nhiên liệu sinh học.

3. Thử nghiệm trên băng thử có phản ánh chính xác điều kiện thực tế không?
   Băng thử mô phỏng điều kiện vận hành thực tế như tốc độ, tải trọng và nhiệt độ, giúp đánh giá chính xác hiệu quả dầu nhớt. Tuy nhiên, thử nghiệm thực tế trên đường phố cũng cần được tiến hành để bổ sung dữ liệu.

4. Ảnh hưởng của dầu nhớt đến khí thải như thế nào?
   Dầu nhớt có phụ gia ức chế ăn mòn giúp động cơ hoạt động hiệu quả hơn, giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ và khí thải CO, HC, NOx, góp phần bảo vệ môi trường.

5. Làm sao người tiêu dùng biết chọn dầu nhớt phù hợp cho xe máy sử dụng xăng E10?
   Nên chọn dầu nhớt có chứng nhận phù hợp với nhiên liệu sinh học, chứa phụ gia ức chế ăn mòn như ZnDDP, và tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc quốc tế. Tham khảo ý kiến kỹ thuật viên và nhà sản xuất cũng rất cần thiết.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích và đánh giá chi tiết ảnh hưởng của xăng sinh học E10 đến động cơ xe máy 125cc tại TP. Hồ Chí Minh, tập trung vào vai trò của dầu nhớt và phụ gia ức chế ăn mòn.

• Thử nghiệm thực nghiệm trên băng thử cho thấy dầu nhớt có phụ gia ZnDDP tỷ lệ 10% cải thiện hiệu suất động cơ, giảm tiêu hao nhiên liệu, khí thải và mài mòn so với dầu thông dụng.

• Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung kiến thức khoa học về dầu nhớt tương thích nhiên liệu sinh học, đồng thời có ý nghĩa thực tiễn trong phát triển sản phẩm và chính sách quản lý.

• Đề xuất phát triển tiêu chuẩn kỹ thuật dầu nhớt phù hợp, tăng cường nghiên cứu thực tế và đào tạo người tiêu dùng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu sinh học.

• Khuyến khích các doanh nghiệp và cơ quan quản lý phối hợp triển khai các giải pháp nhằm bảo vệ động cơ xe máy, giảm ô nhiễm môi trường và thúc đẩy phát triển bền vững.

Các bên liên quan nên tiến hành thử nghiệm thực tế mở rộng, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật và đẩy mạnh truyền thông để người tiêu dùng lựa chọn đúng sản phẩm dầu nhớt phù hợp với nhiên liệu sinh học E10.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Nghiên cứu tính cấp thiết và tổng quan vẻ tình hình sử dụng nhiên liệu xăng sinh học và các loại phụ gia ức chế ăn mòn, ức chế gỉ và tạo nhũ trên động cơ sử dụng xăng sinh học ở các nước trên thế giới và tại Việt Nam. Các điều kiện vận hành thực té của xe máy tại Việt Nam/TPHCM cũng sẽ được xem xét trong phân tích thực nghiệm tại Phòng thí nghiệm. Nguyên cứu các lý thuyết cơ sở liên quan đến ma sát, mà mòn và bôi trơn, ăn mòn, ức chế ăn mòn và tạo nhũ, các đặc tính động cơ trong động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học.

Nghiên cứu thực nghiệm. Xây dựng các điều kiện và quy trình thử nghiệm trên băng thử. Kết quả và thảo luận Chương 5. Kết luận và hướng phát triển tiếp theo.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 12 HVTH: Trần Nguyễn Bảo Đại CBHD: PGS.

Huynh Thanh Công TS. Nguyễn Đăng Nam Nguyên cứu dé xuất giải pháp dau nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học 1. Phương pháp thu thập và phan tích tài liệu Tài liệu về hệ thống vận hành xe máy công cộng nói chung và hệ thống xe xe máy của hãng Honda, tài liệu về các chất ức chế ăn mòn nói chung và về ZnDDP nói riêng. e_ Các tài liệu về ma sát mài mòn và bôi trơn động cơ nói chung và xe tay ga nói riêng.

e Các công trình nghiên cứu về ảnh hưởng của xăng sinh học đến chất lượng của dầu nhớt, đến độ bền của động cơ đã công bố hiện hành trong và ngoài nước. Các công trình nghiên cứu về chất ức chế ăn mòn sử dụng trong dầu nhớt động co đã công bố hiện hành trong và ngoài nước. e Các báo cáo đã được công bố trong Hội nghị khoa học, Tạp chí khoa học trong và ngoài nước, các đề tài khoa học các cấp, luận văn tiễn sỹ, thạc sy,. của các tac gia trong và ngoài nước.

e Các giáo trình, sách chuyên môn, tài liệu từ internet (có nguồn gốc tin cậy). Phương pháp thống kê, phân tích và tổng hợp Bao gồm thu thập, phân tích, xử lý, tổng hợp số liệu từ tài liệu thu thập được. Phương pháp nay được sử dụng xuyên suốt trong quá trình thực hiện đề tai. Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm Đây là phương pháp sử dụng chính trong Luận văn.

Thử nghiệm đánh giá đặc tính công suất của động cơ sau khi lắp trên băng thử công suất đã lựa chọn thông qua mô hình thực nghiệm “Băng thử tính năng động lực học động cơ xe máy” của Phòng thí nghiệm Trọng điểm DHQG-HCM Động cơ đốt trong, Trường DH Bách Khóa Tp. Hỗ Chí Minh. Nghiên cứu thực nghiệm sẽ tập trung hai nhiệm vụ chính sau: e Nghiên cứu thực nghiệm khả năng đáp ứng của 3 loại dầu nhớt về momet và suất tiêu hao nhiên liệu, độ mài mòn xylanh, thông số kỹ thuật dầu nhớt trong động cơ theo các chế độ làm việc của động cơ với các XSH E10. e Nghiên cứu kha năng ức chế ăn mòn, hạn chế mai mòn của 3 loại dầu nhớt và chọn ra một loại tốt nhất dé kiếm tra khả năng đáp ứng khi sử dụng nhiên liệu xăng sinh học với các hàm lượng E10.

13 HVTH: Trần Nguyễn Bảo Đại CBHD: PGS. Nguyên Đăng Nam Nguyên cứu dé xuất giải pháp dau nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học 1. Phương pháp so sánh e So sánh giữa kết quả thực nghiệm các chỉ tiêu về thông số kỹ thuật mà dam bảo khả năng vận hành của các loại dầu nhớt. e So sánh kết quả thử nghiệm tính chất hóa lý của dầu nhớt, sự cắt mạch và các thông số kỹ thuật của các loại dầu nhớt.

Phương pháp chuyền gia Phỏng vấn, đưa ý kiến đến chuyên gia (nhà quản lý, chuyên gia kỹ thuật, thầy giáo hướng dẫn.) dé nghe phân tích và nhận định.Ý NGHĨA KHOA HOC VÀ THỰC TIEN CUA DE TÀI 1. Ý nghĩa khoa học Đề tài nghiên cứu tong quan trên cơ sở ứng dung lý thuyết về ma sát mài mòn và bôi trơn cùng các lý thuyết về hóa dầu để lựa chọn giải pháp dầu nhờn về chất ức chế ăn mòn cho xe máy tại Việt Nam khi sử dụng xăng sinh học. Đồng thời kết hợp với nghiên cứu thực nghiệm dé dé xuất sử dung sản phẩm dau nhớt thích hop cho động cơ xăng sinh học tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng như tại các Thành phố lớn khác của Việt Nam. Kết qua của dé tài sẽ góp phần bố sung hướng nghiên cứu mới là phân tích và đánh giá về chất lượng chất ức chế ăn mòn trong quá trình sử dụng xe máy khi sử dụng xăng sinh học và sẽ là nguồn tải liệu tham khảo quý báu cho các lĩnh vực khoa học liên quan.

Y nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng trong công tác triển khai thực tế cho trường hợp xe máy sử dụng trong điều kiện vận hành tại Việt Nam/TPHCM với nhiên liệu xăng sinh học E10, góp phan nâng cao tuổi thọ của xe. 14 HVTH: Trần Nguyễn Bảo Đại CBHD: PGS. Nguyên Đăng Nam Nguyên cứu dé xuất giải pháp dau nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học 1. TRINH TỰ NGHIÊN CỨU VÀ PHAN THỰC HIỆN 1.

Trình tự nghiên cứu VAN DE Giải pháp dầu nhớt đặc _`Ì NOI DUNG chê dành cho nhiên liệu E10 sử dụng trên xe tay ga q tại Việt Nam 7 Mau 1 Mau 2 Mẫu 3 Ỷ Mẫu dầu nhớ t 5% ZnDDP 10% ZnDDP dang su dung thông dụng trên GLÁI PHÁP thị trường Đánh giá và lựa chọn dâu Castrol Power 1 Scooter nhớt có phụ gia ức chê ăn mòn tôi ưu MỤC TIỂU Vv Dâu nhớt lựa chọn đảm THỰC NGHIEM bảo khả năng vận hành tôi ưu và bảo vệ động cơ ⁄% Kiểm tra và đánh giá trong > Ỷ điều kiệnthử nghiệm tương đương 500 km (ăn mòn các ĐÓI TƯỢNG, PHẠM VI, PHƯƠNG PHÁP chỉ tiết máy) + Kiểm tra chất lượng dau Œ Động cơ xe máy 125cc nhớt: Độ nhớt 40°C +S9seẰW.60° HE Nhiên liệu XSH E10 Phụ gia ức chế ăn mòn ZDDP Độ nhớt 100°C & VỊ Thực nghiệm “Băng thử tính TBN năng động lực học động cơ xe Hàm lượng nước a) may TAN Flash Point COC ` S Can không tan trong pentan Kiểm tra hàm lượng kim loại mài mòn: Sắt, thiếc, Ỷ Silic, Nhôm, Chì, Dong, Crom % kKiém tra ham lượng phụ KET THÚC & SO SÁNH ` gia: Photpho, Kém, Canxi _J %& Đánh giá với kết quả dự kiến * Duara kết luận với két quả đạt được 15 HVTH: Tran Nguyễn Bảo Dai CBHD: PGS. Nguyên Đăng Nam Nguyên cứu dé xuất giải pháp dau nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học 1. Phần thực hiện 1. Phần thực hiện của học viên Thu thập toàn bộ những tài liệu nghiên cứu liên quan.

Xác định nội dung và phương pháp nghiên cứu phù hợp mục tiêu nghiên cứu. Thu thập số liệu thực tế, phân tích, đánh giá đưa kết luận sơ bộ. Nhận ý kiến phản hồi từ chuyên gia, nghiên cứu lý thuyết. Tham gia xây dựng mô hình thực nghiệm, thu thập số liệu đo đạc, phân tích đánh giá kết quả thu được.

Phong thí nghiệm Phòng thí nghiệm Trọng điểm ĐHQG TPHCM về Động cơ đốt trong Trường Đại học Bách khoa, DH Quốc gia TP.HCM: Thử nghiệm đánh giá chỉ tiêu kinh tế nhiên liệu và khí thải của xe máy sử dụng các mâu dâu nhờn bôi trơn. Viện Công Nghệ Hóa Dầu, Hà Nội: Thử nghiệm phân tích tính chất lý hóa của dầu nhờn sau khi thử nghiệm trên xe máy tai PIN DCDT. Các sản phẩm của đề tài Thuyết minh luận van. l6 HVTH: Trần Nguyễn Bảo Đại CBHD: PGS.

Nguyên Đăng Nam Nguyên cứu dé xuất giải pháp dau nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học CHUONG 2.1 CƠ SỞ LÝ THUYET VE MA SÁT, MAI MON VA BOI TRƠN TRONG DONG CO XANG.1 Cơ sở ly thuyết về ma sát.1 Khai niệm về ma sát. Ma sát là kết quả của nhiều dạng tương tác phức tạp khác nhau, khi có sự tiếp xúc va dịch chuyển hoặc có xu hướng dịch chuyển giữa hai vật thé, trong đó diễn ra các quá trình cơ, lý, hoá, điện.quan hệ của các quá trình đó rat phức tạp phụ thuộc vào đặc tính tải, vận tôc trượt, vật liệu và môi trường. > _ Fg = MN u- hệ số ma sat, f(p,v.C) N-tai trong phap tuyén C-điều kiện ma sát (vật liệu, độ cứng, độ bóng, chế độ gia công, môi trường) Công ma sát A chuyển hoá thành nhiệt năng Q và năng lượng hấp phụ giữa 2 bề mặt AE A=Q+AE 2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến hệ số ma sát. u 4 XS u = f(p, C2) ` KK apes Pthi Pth2 P thi P th2 P—” Hình 1.

Ảnh hưởng của tai trong đến u 17 HVTH: Trần Nguyễn Bảo Đại CBHD: PGS. Huynh Thanh Công TS. Nguyễn Đăng Nam Nguyên cứu dé xuất giải pháp dau nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học 2.3 Anh hưởng của tai trọng p. Khi thay đôi p thì h thay đối theo.

Nhưng ton tại một khoảng pin1<P<Pin2 mà trong đó u 6n định và nhỏ nhất. Khi h vượt ra ngoài khoảng đó thì xảy ra hư hỏng va L tang cao.4 Anh hướng của vận toc v. C2) Duong cong H= f(v C) cung có ` ' TỢNNR qui luật tương tự đường cong H=f(p. i= f(v, Ci) ( Vint Vih2 V thì V th V Hình1.

Anh hưởng cua vận tốc đến tu 2.2 Phân loại ma sat. Dựa vào động học chuyền động: + Ma sát trượt: xuất hiện giữa hai mặt tiếp xúc nhau, trong đó vận tốc của chúng tại các điểm tiếp xúc khác nhau về giá trị và phương chiều (pít tông & xy lanh). + Ma sát lăn: xuất hiện giữa hai mặt tiếp xúc có chuyển động tương đối với nhau, nhưng trong chuyển động này, vận tốc của chúng tại các điểm tiếp xúc băng nhau (6 đỡ, vòng bi).3: chuyển động tương doi giữa 2 bê mặt Dựa vào sự tham gia của chất bôi trơn: + Ma sát ướt (a) + Ma sát khô (b) + Ma sát nửa ướt nửa khô (c) 18 HVTH: Trần Nguyễn Bảo Đại CBHD: PGS. Nguyên Đăng Nam Nguyên cứu dé xuất giải pháp dau nhờn phù hợp cho động cơ xe máy sử dụng xăng sinh học Vif, 4, iif, SSS SSS AA fy ⁄⁄⁄ Sth 2 ⁄⁄ rr/////Z Sh fy “this Se YY YYICYEI/— IJV” Z V42 ; £ £X ` xe == Ss NT =====.xÑ ` SVs SARE RAS qqạạuqậNậẠậậ§ RS SQ dd.