CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NPK 1. Tìm hiểu chung về sản phẩm. Khái niệm phân bón NPK. NPK bao gồm ba chữ cái là đại diện cho ba nguyên tố đa lượng rất cần thiết cho cây.
Muốn cây được sinh trưởng, phát triển tốt tất nhiên không thể thiếu một trong ba. Trong đó N là đại diện cho nguyên tố dinh dưỡng đạm, P là đại diện cho nguyên tố lân, còn K là nguyên tố kali. Mỗi thành phần đều có những tác dụng riêng của mình. Người ta đã nghiên cứu được hiệu quả của việc sử dụng tổng hợp các yếu tố trên.
Cho nên ngày nay phân NPK luôn là cái tên hàng đầu được lựa chọn đến. Phân NPK là một loại phân bón hỗn hợp chứa các nguyên tố dinh dưỡng chính là đạm, lân, kali. Bên cạnh còn có những nguyên tố trung, vi lượng khác như lưu huỳnh (S), canxi (Ca), magie (Mg), kẽm (Zn), đồng (Cu). Việc sử dụng phân NPK sẽ giúp tăng cao năng suất, sản lượng bởi cung cấp hầu như các chất dinh dưỡng cần thiết cho cây.
Trên bao bì phân NPK thường có để ba chữ số nối nhau bởi dấu gạch ngang. Đó chính là hàm lượng đạm (tính theo % Nitơ), hàm lượng lân (tính theo % P2O5) và hàm lượng kali (tính theo % K2O). Tùy theo từng loại cây, tùy loại đất trồng mà tỷ lệ % sẽ khác nhau.1 Đặc tính sản phẩm STT Thông số Đơn vị Yêu cầu 1 %N+% P2O5 +%K2O % ≥ 18 2 Độ ẩm % ≤2 3 Tỷ lệ phân bố cỡ hạt >4 mm % ≤5 2 mm – 4 mm % ≥85 <2 mm % ≤10 4 Độ cứng hạt Kg/cm2 ≥2 Nguồn: số 36/2010/TT-BNNPTNT SVTH: Nguyễn Văn Tuấn MSSV:20164396 8 Đồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Ngọc Mai 1.
Vai trò và ứng dụng của phân bón NPK. + Giúp cây bổ sung chất dinh dưỡng: Với hàm lượng dinh dưỡng được chứa trong các sản phẩm phân bón NPK kết hợp với đạm, lân, kali bổ sung một cách toàn diện nhất để cây có thể sinh trưởng ổn định, khỏe mạnh để gia tăng năng suất. + Kích thích ra lá, hoa, quả: Phân NPK cũng là giải pháp hàng đầu để giúp cho cây có thể xanh tốt cũng như sinh trưởng chiều cao. Đặc biệt, phân còn giúp kích thích ra hoa, lá, quả để phù hợp với mục đích cũng như phù hợp với nhu cầu của người dùng trong từng giai đoạn hiện nay.
Với thành phần kali có trong phân NPK còn có tác dụng kích thích cây có thể ra quả, với việc tổng hợp đường bột và xenlulozo giúp cây có thể tăng độ ngọt, cải thiện màu sắc của quả được bắt mắt nhất. + Tăng sức đề kháng cho cây: Sử dụng phân NPK còn giúp cây gia tăng sức đề kháng để chống chọi được với thời tiết khắc nghiệt để giữ cho cây ổn định trong quá trình phát triển của cây. + Cải thiện độ phì nhiêu cho đất: Trong thành phần phân có hàm lượng dinh dưỡng cao sẽ giúp đất được cải thiện độ phì nhiêu ở mức độ tốt nhất, điều này sẽ giúp bà con có thể dễ dàng trong việc canh tác. Tình hình sản xuất và tiêu thụ phân bón trong nước và ngoài nước.
- Tình hình tiêu thụ trong nước: Diễn biến thời tiết trái chiều trong nửa đầu và cuối năm 2020 ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình canh tác nông nghiệp trên cả nước. Trong nửa cuối năm 2020, khi trạng thái La Nina mạnh dần lên vào cuối năm (thời điểm diễn ra mùa mưa) khiến lũ lụt kéo dài ở khu vực miền Trung và Đông Nam Bộ gây thiệt hại cho canh tác nông nghiệp. Tuy nhiên, khu vực ĐBSCL ít bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, cùng với sự tăng giá các loại nông sản giúp người nông dân có điều kiện để đầu tư cho phân bón, tiêu thụ phân bón phục hồi trong vụ Đông - Xuân 2020/21. SVTH: Nguyễn Văn Tuấn MSSV:20164396 9 Đồ án tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Ngọc Mai Trước những tác động tiêu cực của thời tiết đến nông nghiệp Việt Nam, tiêu thụ phân bón cả nước năm 2020 ước đạt 9,73 triệu tấn, giảm ~5,9% so với năm 2019. Trong đó, tiêu thụ phân NPK, Urê và DAP dự kiến giảm mạnh nhất, lần lượt giảm 200 nghìn tấn (-6% yoy), 180 nghìn tấn (-8% yoy) và 100 nghìn tấn (-10% yoy) và nhu cầu giảm chủ yếu tại khu vực miền Trung và Đông Nam Bộ.1 Tiêu thụ phân bón trong nước– 2020 - Tình hình sản xuất trong nước: Năm 2020, Việt Nam đã phải đối mặt với hai làn sóng dịch Covid-19 trên diện rộng. Với các biện pháp phòng chống dịch hiệu quả từ Chính phủ và sự hợp tác của người dân, dịch bệnh nhanh chóng được kiểm soát. Không có nhà máy sản xuất phân bón nội địa nào phải đóng cửa hoặc tạm dừng hoạt động.
Cùng với đó, phân bón được Chính phủ xếp vào nhóm hàng hóa thiết yếu, do đó, chuỗi cung ứng phân bón trong nước không bị gián đoạn vì vấn đề dịch bệnh. Sản xuất phân NPK 11T.2020 đạt ~2,64 triệu tấn, tăng 3,5% so với cùng kỳ 2019. Sản lượng tăng lên chủ yếu đến từ khối doanh nghiệp NPK vừa và nhỏ, trong khi sản xuất NPK của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước (-12,2% yoy). Trong tháng 10 và 11/2020 sản lượng NPK tăng mạnh do các nhà máy SVTH: Nguyễn Văn Tuấn MSSV:20164396 10 Đồ án tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Ngọc Mai chuẩn bị cho vụ Đông - Xuân 2020/21 và tình hình thời tiết diễn biến thuận lợi tại các đồng bằng chính có thể thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ phân bón gia tăng Hình 1.2 Sản xuất phân bón trong nước - 2020 Hiện cả nước có tới khoảng 500 đơn vị sản xuất phân bón tổng hợp NPK các loại đáp ứng 80% nhu cầu trong nước. Về thiết bị, công nghệ cũng như quy mô sản xuất cũng có nhiều loại khác nhau. Từ thiết bị thô sơ đến các nhà máy hiện đại, từ vài trăm tấn/năm đến vài trăm ngàn tấn/năm. Kế hoạch trong năm tới cần đảm bảo nhu cầu phân bón trong nước đóng góp vào việc bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.2 Một số nhà máy sản xuất phân bón ở Việt Nam hiện nay TT Tập đoàn Tên Sản Công suất phẩm (tấn/năm) Cty CP phân lân Ninh Bình FMP 300.000 Cty phân bón miền Nam SSP 200.000 Cty Supe phốt phát và Hóa chất Lâm thao SSP 750.000 1 Vinachem Cty phân lân nung chảy văn điển FMP 270.000 Cty phân bón Bình Điền NPK 500.000 Cty phân bón hóa chất Cần Thơ NPK 200.000 SVTH: Nguyễn Văn Tuấn MSSV:20164396 11 Đồ án tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Ngọc Mai Cty phân đạm hóa chất Hà Bắc Ure 180.000 Nhà máy đạm Ninh Bình Ure 560.000 Cty TNHH MTV - VINACHEM DAP 330.000 Tổng cty phân bón hóa chất dầu khí Ure 800.000 2 PVN Cty TNHH MTV phân bón dầu khí Cà Mau Ure 800.000 Tập đoàn quốc tê Năm Sao NPK 300.000 Cty phân bón Ba Con Cò NPK 200.000 3 Khác Cty CP vật tư tổng hợp và phân bón hóa sinh NPK 360.000 Cty phân bón Việt Nhật NPK 350.000 Nguồn: Thông tin thị trường - Ngoài nước: Năm 2020, nhu cầu phân bón toàn cầu ước đạt 191,4 triệu tấn chất dinh dưỡng, tăng 1,5% so với năm 2019 (tương đương +2,9 triệu tấn). Chuỗi cung ứng hàng hóa nông nghiệp toàn cầu năm 2020 ít bị gián đoạn bởi đại dịch Covid-19 so với các hàng hóa khác. Thực phẩm, nông sản và phân bón là những lĩnh vực thiết yếu nên hoạt động sản xuất và vận chuyển hàng hóa không bị gián đoạn trong thời gian đóng cửa. Bên cạnh đó, vận chuyển hàng rời, phương thức vận chuyển chính đối với hàng hóa nông nghiệp, ít bị ảnh hưởng bởi các lệnh hạn chế so với các hình thức vận tải khác.3 Tăng trưởng tiêu thụ và chỉ số giá phân bón trên thế giới SVTH: Nguyễn Văn Tuấn MSSV:20164396 12 Đồ án tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Ngọc Mai Khu vực Nam Á là động lực tăng trưởng quan trọng cho nhu cầu tiêu thụ phân bón toàn cầu năm 2020, tiếp đó là Mỹ Latinh và Bắc Mỹ. Khu vực Đông Âu - Trung Á (EECA), Châu Phi, Châu Đại Dương và Tây - Trung Âu (WCE) dự kiến tiêu thụ khoảng 100 nghìn tấn chất dinh dưỡng mỗi khu vực trong năm 2020. Ngược lại, Đông Á và Tây Á là những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, phải đối mặt với tình trạng sụt giảm trong nhu cầu phân bón. Về tốc độ tăng trưởng, thị trường tăng trưởng nhanh nhất là Nam Á, tiếp theo là Mỹ Latinh, Châu Đại Dương, Châu Phi và Bắc Mỹ.4 Cung – cầu phân bón toàn cầu năm 2020 1.
Kết luận về sự cần thiết phải đầu tư - Qua phân tích, đánh giá về nhu cầu sử dụng phân bón của thị trường và năng lực sản xuất của các đơn vị sản xuất trong nước, cho thấy khả năng sản xuất phân bón của Việt Nam chưa đáp ứng được hoàn toàn nhu cầu thị trường trong nước và chỉ xuất khẩu được một số chủng loại phân bón urê, phân lân. Lượng phân nhập khẩu chủ yếu chưa sản xuất được như SA, Kali, phân bón hợp chất hàm lượng dinh dưỡng cao. - Đối với chủng loại NPK nhu cầu phân bón sẽ tiếp tục tăng trưởng là dự báo chung của các tổ chức quốc tế cũng như hiệp hội phân bón Việt Nam, với sản lượng nhập khẩu năm hàng năm lên đến 450.000 tấn, rõ ràng NPK một hạt đang chiếm ưu thế trong tập tính canh tác người nông dân hiện nay, và tiềm năng phát triển trong tương lai rất mang tính cạnh tranh. SVTH: Nguyễn Văn Tuấn MSSV:20164396 13 Đồ án tốt nghiệp GVHD: TS.
Nguyễn Ngọc Mai CHƯƠNG 2: CÔNG NGHỆ VÀ DÂY CHUYỀN SẢN XUẤT PHÂN BÓN NPK 2. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc chọn lựa quy trình công nghệ. * Địa điểm xây dựng nhà máy. Việc lựa chọn được địa điểm xây dựng nhà máy có ảnh hưởng lớn tới tính kinh tế của sản phẩm sau này.
Nhà máy nên được xây dựng gần những nguồn nguyên liệu thô có sẵn. Việc này sẽ tiết kiệm được một phần chi phí vận chuyển một quãng đường xa nguyên liệu từ nơi khác đến. Xu hướng hiện nay là các nhà máy nên được xây dựng trong những khu tổ hợp hóa chất để có thể dễ dàng tận dụng sản phẩm, nhiệt, thải, … của nhau. * Nguồn nguyên liệu đầu vào: Các nguyên liệu đầu vào phải đảm bảo điều kiện: - Đảm bảo mở rộng quy mô nhà máy sau này - Giá thành rẻ, dồi dào - Tính chất vật lý, hóa học cho phép sử dụng dễ dàng, an toàn, hòa tan tốt - Thuận lợi cho quá trình trộn (phù hợp tính chất hóa lý của sản phẩm) - Dễ dàng bảo quản, xử lý, vận chuyển, ít tác động môi trường xung quanh, … 2.