Đầu Tư Kết Cấu Hạ Tầng Kỹ Thuật Tại Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp

Tài liệu nghiên cứu Một số giải pháp khuyến khích tư nhân đầu tư trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng kĩ thuật ở nước ta 1, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tiến Dòng
• Trường học: Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Đầu Tư Kết Cấu Hạ Tầng Kỹ Thuật Tại Việt Nam: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ VÀ KẾT CẤU HẠ TẦNG
• 1.1. Những khái niệm liên quan đến hoạt động đầu tư kết cấu hạ tầng kỹ thuật
• 1.2. Khái niệm đầu tư (Investment)
• 1.3. Phân loại hoạt động đầu tư
• 1.4. Khái niệm đầu tư cho lĩnh vực kết cấu hạ tầng kỹ thuật
• 1.5. Khái niệm kết cấu hạ tầng
• 1.6. Phân loại kết cấu hạ tầng
• 1.7. Các khái niệm đầu tư kết cấu hạ tầng kỹ thuật
• 1.8. Đặc điểm, vai trò của KCHT
• 1.9. Vai trò của đầu tư KCHT trong nền kinh tế quốc dân
• 1.10. Sự cần thiết khu vực tư nhân tham gia vào kết cấu hạ tầng
• 1.11. Từng vốn đầu tư cho kết cấu hạ tầng
• 1.12. Từng cơ sở vật chất cho toàn bộ nền kinh tế
• 1.13. Giải quyết tình trạng kém hiệu quả về quản lý tài chính
• 1.14. Một số kinh nghiệm nước ngoài
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG THAM GIA CỦA TƯ NHÂN VÀO KẾT CẤU HẠ TẦNG KỸ THUẬT Ở VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng kết cấu hạ tầng ở Việt Nam
• 2.2. Đối với ngành giao thông vận tải
• 2.3. Đối với ngành bưu chính viễn thông
• 2.4. Đối với ngành điện
• 2.5. Đối với ngành nước
• 2.6. Thực trạng tham gia của tư nhân trong các ngành kết cấu hạ tầng kỹ thuật ở Việt Nam
• 2.6.1. Sự tham gia của tư nhân trong ngành điện
• 2.6.2. Tham gia của khu vực tư nhân vào ngành nước
• 2.6.3. Sự tham gia của tư nhân vào ngành viễn thông
• 2.6.4. Sự tham gia của tư nhân vào ngành giao thông vận tải
• 2.7. Những cản trở và hạn chế đối với khu vực tư nhân khi tham gia đầu tư kết cấu hạ tầng
• 2.8. Cản trở đầu tư kết cấu hạ tầng trong tương lai
• 2.9. Những hạn chế đối với khu vực tư nhân khi tham gia đầu tư kết cấu hạ tầng
• 2.10. Hạn chế trong giải phóng mặt bằng
• 2.11. Hạn chế về yếu tố chính sách
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHUYẾN KHÍCH TƯ NHÂN ĐẦU TƯ KẾT CẤU HẠ TẦNG Ở VIỆT NAM VÀ KINH NGHIỆM NƯỚC NGOÀI
• 3.1. Một số giải pháp mang tính chất liên ngành
• 3.2. Môi trường pháp lý đối với sự tham gia của tư nhân vào kết cấu hạ tầng
• 3.3. Chia sẻ rủi ro trong các dự án tham gia của tư nhân vào kết cấu hạ tầng: Chính phủ và khu vực tư nhân
• 3.4. Các giải pháp cho từng ngành có thể
• 3.5. Ngành Năng lượng
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đầu Tư Kết Cấu Hạ Tầng Kỹ Thuật VN

Đầu tư kết cấu hạ tầng kỹ thuật (KCHT) đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Nó được xem là nền tảng, là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện chất lượng cuộc sống. KCHT bao gồm các công trình vật chất kỹ thuật phục vụ trực tiếp cho sản xuất và đời sống, như giao thông vận tải, điện, nước, viễn thông. Việc đầu tư vào lĩnh vực này đòi hỏi nguồn vốn lớn và tầm nhìn dài hạn, nhưng mang lại lợi ích to lớn cho toàn bộ nền kinh tế. Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, đầu tư KCHT tăng 1% sẽ giúp GDP tăng 1%.

1.1. Khái Niệm Đầu Tư Hạ Tầng Kỹ Thuật

Đầu tư hạ tầng kỹ thuật Việt Nam là quá trình sử dụng vốn và các nguồn lực khác để xây dựng, nâng cấp, và duy trì các công trình hạ tầng kỹ thuật như đường xá, cầu cống, nhà máy điện, hệ thống cấp thoát nước và mạng lưới viễn thông. Mục tiêu là tạo ra một hệ thống hạ tầng hiện đại, đồng bộ, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống. Hoạt động đầu tư diễn ra ở hiện tại nhưng kết quả sẽ thu được trong tương lai.

1.2. Vai Trò Của Kết Cấu Hạ Tầng Kỹ Thuật

Kết cấu hạ tầng kỹ thuật có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia, thu hút đầu tư, tạo việc làm và cải thiện đời sống người dân. Một hệ thống hạ tầng phát triển giúp giảm chi phí vận chuyển, tăng cường kết nối giữa các vùng miền, thúc đẩy thương mại và du lịch. Đầu tư KCHT còn góp phần quan trọng vào quá trình đô thị hóa và hiện đại hóa đất nước.

1.3. Phân Loại Kết Cấu Hạ Tầng Tại Việt Nam

Hạ tầng được chia thành 2 loại chính: hạ tầng kỹ thuật (kinh tế) và hạ tầng xã hội. Hạ tầng kỹ thuật bao gồm giao thông, năng lượng, viễn thông, cấp thoát nước,... Hạ tầng xã hội bao gồm y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao,... Trong đó, đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật có tính chất quyết định đến sự phát triển của các ngành kinh tế.

II. Thực Trạng Phát Triển Hạ Tầng Kỹ Thuật Việt Nam Hiện Nay

Thực trạng hạ tầng kỹ thuật Việt Nam cho thấy sự phát triển không đồng đều giữa các vùng miền và các lĩnh vực. Hạ tầng giao thông ở các thành phố lớn và các khu kinh tế trọng điểm đã được cải thiện đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về chất lượng và khả năng kết nối. Hạ tầng năng lượng và viễn thông cũng đang được đầu tư nâng cấp, nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế. Đầu tư KCHT cần phải được tổ chức quy hoạch đồng bộ và đảm bảo là cơ sở vững chắc cho phát triển kinh tế.

2.1. Hạ Tầng Giao Thông Vận Tải Việt Nam

Hệ thống giao thông vận tải Việt Nam bao gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường hàng không. Đường bộ chiếm tỷ trọng lớn nhất trong vận tải hàng hóa và hành khách. Tuy nhiên, chất lượng đường bộ còn thấp, đặc biệt ở các vùng nông thôn và miền núi. Đường sắt lạc hậu và chưa được đầu tư đúng mức. Đường thủy có tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Đường hàng không đang phát triển nhanh chóng, nhưng còn hạn chế về số lượng sân bay và năng lực phục vụ.

2.2. Hạ Tầng Năng Lượng Và Viễn Thông Việt Nam

Hạ tầng năng lượng Việt Nam chủ yếu dựa vào thủy điện, nhiệt điện than và khí. Tuy nhiên, nguồn cung năng lượng còn hạn chế và chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế. Hệ thống viễn thông Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, với tỷ lệ sử dụng điện thoại và internet ngày càng tăng. Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ viễn thông vẫn còn chưa cao và giá cước còn đắt.

2.3. Hạ Tầng Đô Thị Và Nông Thôn Việt Nam

Hạ tầng đô thị Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, nhưng còn nhiều vấn đề về quy hoạch, quản lý và bảo trì. Tình trạng ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường và thiếu nhà ở xã hội là những thách thức lớn đối với các đô thị Việt Nam. Hạ tầng nông thôn còn lạc hậu và thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp và đời sống người dân.

III. Cách Huy Động Nguồn Vốn Đầu Tư Hạ Tầng Kỹ Thuật VN

Để đáp ứng nhu cầu đầu tư KCHT ngày càng tăng, Việt Nam cần đa dạng hóa nguồn vốn, bao gồm vốn nhà nước, vốn ODA, vốn FDI và vốn tư nhân. Nguồn vốn đầu tư hạ tầng từ ngân sách nhà nước còn hạn hẹp, cần có cơ chế khuyến khích thu hút vốn tư nhân thông qua hình thức PPP (đối tác công tư). Cần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đầu tư hạ tầng để tạo môi trường đầu tư minh bạch, hấp dẫn và giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư. Hoạt động này thường xuyên liên tục kể cả khi công trình đã hoàn thành và đi vào hoạt động.

3.1. Vai Trò Của Đầu Tư Công Vào Hạ Tầng

Đầu tư công vào hạ tầng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một hệ thống hạ tầng cơ bản và đồng bộ, đặc biệt ở những vùng khó khăn và những lĩnh vực mà khu vực tư nhân không quan tâm. Tuy nhiên, đầu tư công cần phải được quản lý chặt chẽ, đảm bảo hiệu quả và tránh lãng phí, thất thoát.

3.2. Thu Hút Tư Nhân Đầu Tư Hạ Tầng Kỹ Thuật

Tư nhân đầu tư hạ tầng thông qua hình thức PPP (đối tác công tư) là một giải pháp hiệu quả để huy động vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư. PPP giúp chia sẻ rủi ro giữa nhà nước và nhà đầu tư tư nhân, đồng thời tận dụng được kinh nghiệm và công nghệ của khu vực tư nhân.

3.3. Sử Dụng Vốn ODA Hiệu Quả Cho Hạ Tầng

Vốn ODA cho hạ tầng là một nguồn vốn quan trọng, nhưng cần được sử dụng hiệu quả và minh bạch. Cần có quy trình lựa chọn dự án chặt chẽ, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.

IV. Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Hạ Tầng Kỹ Thuật Việt Nam

Để phát triển bền vững hạ tầng kỹ thuật Việt Nam, cần có quy hoạch tổng thể, đồng bộ và dài hạn, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường. Cần chú trọng ứng dụng công nghệ trong đầu tư hạ tầng để nâng cao chất lượng, giảm chi phí và bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần tăng cường năng lực quản lý hạ tầng kỹ thuật để đảm bảo vận hành hiệu quả và bền vững.

4.1. Quy Hoạch Hạ Tầng Kỹ Thuật Đồng Bộ Và Dài Hạn

Quy hoạch hạ tầng kỹ thuật cần phải được thực hiện một cách khoa học, đồng bộ và dài hạn, đảm bảo tính kết nối giữa các vùng miền và các lĩnh vực. Quy hoạch cần phải dựa trên cơ sở dữ liệu chính xác và được cập nhật thường xuyên.

4.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Đầu Tư Hạ Tầng

Công nghệ trong đầu tư hạ tầng giúp nâng cao chất lượng công trình, giảm chi phí xây dựng và bảo trì, đồng thời bảo vệ môi trường. Cần khuyến khích ứng dụng các công nghệ mới như vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường, công nghệ thi công tiên tiến và hệ thống quản lý thông minh.

4.3. Tăng Cường Quản Lý Hạ Tầng Kỹ Thuật Hiệu Quả

Quản lý hạ tầng kỹ thuật cần phải được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả, đảm bảo vận hành an toàn và bền vững. Cần có cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của các công trình hạ tầng.

V. Bài Học Kinh Nghiệm Đầu Tư Hạ Tầng Kỹ Thuật Quốc Tế

Nghiên cứu kinh nghiệm đầu tư hạ tầng từ các quốc gia phát triển và các nước đang phát triển có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam, có thể giúp Việt Nam rút ra những bài học quý báu. Cần học hỏi kinh nghiệm về quy hoạch, huy động vốn, quản lý dự án và ứng dụng công nghệ trong đầu tư hạ tầng. Giải quyết tốt mâu thuẫn giữa mục tiêu của chính phủ và nhà đầu tư tư nhân để thúc đẩy hợp tác.

5.1. Mô Hình PPP Thành Công Trong Đầu Tư Hạ Tầng

Nhiều quốc gia đã thành công trong việc thu hút vốn tư nhân vào đầu tư hạ tầng thông qua hình thức PPP. Các mô hình PPP thành công thường có khung pháp lý rõ ràng, quy trình đấu thầu minh bạch và cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý.

5.2. Kinh Nghiệm Quản Lý Dự Án Hạ Tầng Hiệu Quả

Quản lý dự án hạ tầng hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn giám sát đến chính quyền địa phương. Cần có quy trình quản lý dự án chặt chẽ, đảm bảo tiến độ, chất lượng và an toàn công trình.

5.3. Ứng Dụng Công Nghệ Tiên Tiến Trong Hạ Tầng

Các quốc gia tiên tiến đã ứng dụng rộng rãi các công nghệ mới trong xây dựng và quản lý hạ tầng, giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Ví dụ, công nghệ BIM (Building Information Modeling) được sử dụng để thiết kế và quản lý các công trình hạ tầng phức tạp.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả Và Tương Lai Đầu Tư Hạ Tầng VN

Đánh giá hiệu quả đầu tư hạ tầng là rất quan trọng để đảm bảo rằng nguồn lực được sử dụng một cách hiệu quả và mang lại lợi ích tối đa cho xã hội. Cần có các chỉ số đánh giá hiệu quả đầu tư hạ tầng rõ ràng và minh bạch, bao gồm các chỉ số về kinh tế, xã hội và môi trường. Tương lai của đầu tư hạ tầng ở Việt Nam là phát triển xanh và bền vững.

6.1. Các Chỉ Số Đánh Giá Hiệu Quả Đầu Tư Hạ Tầng

Các chỉ số đánh giá hiệu quả đầu tư hạ tầng bao gồm GDP, năng suất lao động, thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ hộ nghèo, mức độ ô nhiễm môi trường và khả năng tiếp cận các dịch vụ công cộng.

6.2. Thúc Đẩy Đầu Tư Hạ Tầng Xanh Và Bền Vững

Đầu tư hạ tầng xanh và bền vững là xu hướng tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu và cạn kiệt tài nguyên. Cần khuyến khích các dự án hạ tầng sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường.

6.3. Giải Pháp Thúc Đẩy Phát Triển Logistics Việt Nam

Hạ tầng logistics Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Cần đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông, kho bãi và trung tâm logistics, đồng thời cải thiện quy trình thủ tục hải quan và vận tải.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Môc lôc LêI NãI §ÇU.4 Ch¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ®Çu t vµ kÕt cÊu h¹ tÇng. Nh÷ng kh¸i niÖm liªn quan ®Õn ho¹t ®éng ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng kü thuËt. Kh¸i niÖm vÒ ®Çu t (Investment). Ph©n lo¹i ho¹t ®éng ®Çu t.

Kh¸i niÖm ®Çu t cho lÜnh vùc kÕt cÊu h¹ tÇng kü thuËt. Kh¸i niÖm kÕt cÊu h¹ tÇng. Ph©n lo¹i kÕt cÊu h¹ tÇng. C¸c kh¸i niÖm ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng kÜ thuËt.

§Æc ®iÓm, vai trß t KCHT. Vai trß cña ®Çu t KCHT trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. Sù cÇn thiÕt khu vùc t nh©n tham gia vµo kÕt cÊu h¹ tÇng. T¨ng vèn ®Çu t cho kÕt cÊu h¹ tÇng.

T¨ng c¬ së vËt chÊt cho toµn bé nÒn kinh tÕ. Gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng kÐm hiÖu qu¶ vÒ qu¶n lý tµi chÝnh. Mét sè kinh nghiÖm níc ngoµi.15 ch¬ng ii: thùc tr¹ng tham gia cña t nh©n vµo kÕt cÊu h¹ tÇng ë viÖt nam. Thùc tr¹ng kÕt cÊu h¹ tÇng ë ViÖt Nam.

§èi víi ngµnh giao th«ng vËn t¶i.24 1 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 2. §èi víi ngµnh bu chÝnh viÔn th«ng. §èi víi ngµnh ®iÖn. §èi víi ngµnh níc.

Thùc tr¹ng tham gia cña t nh©n trong c¸c ngµnh kÕt cÊu h¹ tÇng kü thuËt ë ViÖt Nam. Sù tham gia cña t nh©n trong ngµnh ®iÖn. Tham gia cña khu vùc t nh©n vµo ngµnh níc. Sù tham gia cña t nh©n vµo ngµnh viÔn th«ng.

Sù tham gia cña t nh©n vµo ngµnh giao th«ng vËn t¶i. Nh÷ng c¬ héi vµ h¹n chÕ ®èi víi khu vùc t nh©n khi tham gia ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng. C¬ héi ®Çu t kÐt cÊu h¹ tÇng trong t¬ng lai. Nh÷ng h¹n chÕ ®èi víi khu vùc t nh©n khi tham gia ®Çu t kÕt cÊu h¹ t©ng.

H¹n chÕ trong gi¶I phãng mÆt b»ng. H¹n chÕ vÒ yÕu tè chÝnh s¸ch.37 Ch¬ng iii: mét sè gi¶I ph¸p khuyÕn khÝch t nh©n ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng ë viÖt nam vµ kinh nghiÖm níc ngoµi. Mét sè gi¶i ph¸p mang tÝnh chÊt liªn ngµnh. M«i trêng ph¸p lý ®èi víi sù tham gia cña t nh©n vµo kÕt cÊu h¹ tÇng.

Chia sÎ rñi ro trong c¸c dù ¸n tham gia cña t nh©n vµo kÕt cÊu h¹ tÇng: ChÝnh phñ vµ khu vùc t nh©n. C¸c gi¶i ph¸p cho tõng ngµnh cô thÓ. Ngµnh N¨ng lîng.43 2 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1. C¶i c¸ch thÞ trêng.

Kû luËt tµi chÝnh. C¶i c¸ch quy chÕ ®iÒu tiÕt. C¶i c¸ch quyÒn së h÷u. TiÕn bé ®¹t ®îc cho ®Õn nay.

C¸c rñi ro ChÝnh phñ vÉn cßn ph¶i g¸nh chÞu. C¸c gi¶i ph¸p ®èi víi ngµnh níc. C¶i c¸ch thÞ trêng. Kû luËt tµi chÝnh.

C¶i c¸ch quy chÕ ®iÒu tiÕt. C¶i c¸ch quyÒn së h÷u. ViÔn th«ng. C¶i c¸ch c¬ cÊu thÞ trêng.

S¾p xÕp l¹i Tæng C«ng ty Bu chÝnh ViÔn th«ng. C¶i c¸ch quyÒn së h÷u.1 Hîp ®ång nhîng quyÒn vËn hµnh vµ hîp ®ång theo cÊp giÊy phÐp (Lice4. C¶i c¸ch hµnh chÝnh nce Contract).2 Cæ phÇn ho¸ c¸c tµi s¶n hiÖn cã.1 C¶i c¸ch thÞ trêng. C¶i c¸ch hµnh chÝnh.

C¶i c¸ch thÞ trêng. C¶i c¸ch tµi chÝnh. C¶i c¸ch quyÒn së h÷u.64 3 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp KÕt luËn.65 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o.66 4 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp LêI NãI §ÇU §· gÇn hai thËp kû ®Êt níc chuyÓn sang c¬ chÕ kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. §¶ng vµ nhµ níc ta coi khu vùc t nh©n lµ mét bé phËn quan träng, lµ ®éng lùc thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi.

Nhng nh×n chung khu vùc t nh©n vÉn cha thùc sù s©m nhËp vµo toµn bé nÒn kinh tÕ ®Æc biÖt lµ lÜnh vùc kÕt cÊu h¹ tÇng (KCHT). Khu vùc t nh©n chØ ®ãng mét vai trß nhá bÐ trong lÜnh vùc nµy. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y nÒn kinh tÕ níc ta ®· ®îc c¶i thiÖn mét c¸ch ®¸ng kÓ, tèc ®é t¨ng trë ng kinh tÕ kh¸ cao vµ t¬ng ®èi æn ®Þnh, c¬ së vËt chÊt ngµy cµng ®îc më réng ®êi sèng nh©n d©n ngµy cµng c¶i thiÖn, quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ ®îc duy tr× vµ ph¸t triÓn tèt ®Ñp, chÝnh trÞ æn ®Þnh. Cïng víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ®¶ng vµ nhµ níc ta ®· x¸c ®Þnh quan ®iÓm “kÕt cÊu h¹ tÇng ph¶i ®i tíc mét bíc ®Ó t¹o thÕ ph¸t triÓn v÷ng ch¾c cho t¬ng lai toµn bé nÒn kinh tÕ”.

X¬ng cã ch¾c th× míi gi÷ v÷ng vµ ph¸t triÓn toµn bé c¬ thÓ. Thùc hiÖn theo quan ®iÓm ®ã cho ®Õn nay hÖ thèng KCHT cña níc ta ®· thay ®æi râ rÖt, t¸c ®éng kh«ng nhá ®Õn sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, ®iÒu chØnh c¬ cÊu kinh tÕ, ph©n phèi thu nhËp, t¹o ra sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña c¸c vïng. §¹t ®îc sù ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng nh hiÖn nay phÇn lín lµ do sù nç lùc cña chÝnh phñ u tiªn nguån ng©n sacsh h¹n hÑp cho ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng, tranh thñ thu hót ODA tõ c¸c chÝnh phñ vµ tæ chøc níc ngoµi mµ cã ®îc. Song trªn thùc tÕ viÖc x©y dùng vµ qu¶n lý trong lÜnh vùc nµy chñ yÕu lµ do nhµ níc thùc hiÖn, do ®ã tÝnh hiÖu qu¶ cña ®Çu t cha cao, cßn nhiÒu biÓu hiÖn tiªu cùc trong x©y dùng vµ qu¶n lý c¸c c«ng tr×nh KCHT do ®ã kh«ng thu hót ®îc tõ c¸c nguån ODA, FDI.

MÆt kh¸c c¬ 5 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp chÕ chÝnh s¸ch cha khuyÕn khÝch ®îc khu vùc t nh©n th©m gia lÜnh vùc nµy. Nguyªn nh©n s©u xa dÉn tíi viÖc nhµ níc cha khuyÕn khÝch tèt khu vùc t nh©n tham gia ®Çu t x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng lµ : “môc ®Ých ®Çu t” Môc tiªu cña chÝnh phñ lµ hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi, t¨ng phóc lîi. Môc tiªu cña khu vùc t nh©n lµ hiÖu qu¶ vÒ mÆt tµi chÝnh nghÜa lµ lîi nhuËn. Gi¶i quýªt tèt nguyªn nh©n nµy nhµ níc sÏ khuyÕn khÝch ®îc khu vùc t n©hnh tham gia ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng.

NghÜa lµ ph¶i lµm thÕ nµo ®Ó ®«i bªn cïng cã lîi. Thu hót ®Çu t t nh©n vµo KCHT nhµ níc sÏ cã lîi : t¨ng nguån vËt chÊt kü thuËt, nhµ níc kh«ng ph¶i bá vèn – gi¶m ®îc mét l- îng lí ng©n s¸ch cÇn ph©n bæ, hiÖu qu¶ trong x©y dùng vµ qu¶n lý c¸c dù ¸n, tiÕt kiÖm nguån lùc tr¸nh thÊt tho¸t, t¨ng c¬ së vËt ch¸t nghÜa lµ t¨ng phóc lîi x· héi t¹o viÖc lµm, chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ. VÒ phÝa t nh©n v× môc tiªu lµ hiÖu qu¶ tµi chÝnh nªn c¸i ®îc cña häp lµ lîi nhuËn. Sau gÇn bèn n¨m häc tËp vµ nghiªn cøu t¹i trêng §H KTQD ®îc sù híng dÉn cña thÇy gi¸o TS.

NguyÔn TiÕn Dòng vµ sù gióp ®ì cña TS. TrÇn Hång Quang cïng c¸c cÊn bé trong ban Nghiªn cøu ph¸t triÓn vïng – ViÖn chiÕn lîc ph¸t triÓn – bé KÕ ho¹ch vµ ®Çu t em ®· chän ®Ò tµi: “Mét sè gi¶i ph¸p khuyÕn khÝch t nh©n ®Çu t trong lÜnh vùc kÕt cÊu h¹ tÇng kÜ thuËt ë níc ta” KÕt cÊu cña chuyªn ®Ò thùc tËp nµy gåm ba ch¬ng: 6 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ch¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ®Çu t vµ kÕt cÊu h¹ tÇng. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng tham gia cña t nh©n vµo kÕt cÊu h¹ tÇng kÜ thuËt ë níc ta hiÖn nay. Ch¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p khuyÕn khÝch t nh©n tham gia ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng kÜ thuËt ë níc ta vµ kinh nghiÖm níc ngoµi.

Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña thÇy gi¸o TS. NguyÔn TiÕn Dòng vµ TS. TrÇn Hång Quang ban nghiªn cøu ph¸t triÓn vïng ®· gióp ®ì em thùc hiÖn chuyªn ®Ò nµy. Hµ Néi – 5/2004 Sinh viªn Ph¹m Trêng ThÞnh Ch¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ ®Çu t vµ kÕt cÊu h¹ tÇng kÜ thuËt.

ChÝnh s¸ch coi ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng ph¸t triÓn h¬n mét bíc cña §¶ng vµ Nhµ níc ®· vµ ®ang ®a nÒn kinh tÕ níc ta ®i lªn. Nã chÝnh lµ nÒn t¶ng t¹o ®µ cÊt c¸nh cho nÒn kinh tÕ, phÇn viÕt sau sÏ tr×nh bµy vÒ nh÷ng kh¸i niÖm vÒ ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng, vai trß vµ t¸c ®éng cña nã ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n, c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng ®Çu t nµy… 7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp I. Nh÷ng kh¸i niÖm liªn quan ®Õn ho¹t ®éng ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng kü thuËt. Kh¸i niÖm vÒ ®Çu t (Investment): Ho¹t ®éng ®Çu t diÔn ra rÊt ®a d¹ng ë mäi lÜnh vùc, t¬ng øng víi nã lµ quan niÖm kh¸c nhau vÒ ®Çu t.

NÕu nh ë gãc ®é tµi chÝnh cho r»ng: ®Çu t lµ chuçi c¸c dßng thu nh»m hoµn vèn vµ sinh lêi, th× ë gãc ®é tiªu dïng: ®Çu t lµ sù hy sinh tiªu dïng hiÖn t¹i ®Ó ®¹t ®îc tiªu dïng nhiÒu h¬n trong t¬ng lai. VËy thùc chÊt ®Çu t lµ g× ?  §Çu t lµ h×nh thøc bá vèn cïng c¸c nguån lùc kh¸c ë hiÖn t¹i ®Ó tiÕn hµnh mét ho¹t ®éng nµo ®ã nh»m t¹o ra hoÆc khai th¸c sö dông mét hay nhiÒu tµi s¶n víi môc ®Ých thu vÒ c¸c kÕt qu¶ cã lîi h¬n trong t¬ng lai. Nh vËy, ho¹t ®éng ®Çu t diÔn ra vµ ë hiÖn t¹i nhng sÏ thu ®îc kÕt qu¶ ë trong t¬ng lai. C¸c kÕt qu¶ Êy cã thÓ ph¸t huy t¸c dông trong thêi gian kh¸ l©u, nhÊt lµ ®èi víi ho¹t ®éng ®Çu t kÕt cÊu h¹ tÇng nh: giao th«ng, ®iÖn, níc.

C¸c nguån lùc ®îc sö dông cho ho¹t ®éng ®Çu t lµ rÊt réng, bao gåm cña c¶i vËt chÊt, søc lao ®éng, c«ng nghÖ, trÝ tuÖ, tiÒn b¹c, uy tÝn. Ph©n lo¹i ho¹t ®éng ®Çu t: Ho¹t ®éng ®Çu t rÊt ®a d¹ng, t¸c ®éng cña nã ®èi víi nÒn kinh tÕ rÊt lín. V× vËy, viÖc kÕ ho¹ch ho¸ vµ qu¶n lý nã lµ rÊt cÇn thiÕt. §Ó lµm ®îc ®iÒu nµy, cÇn ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i ho¹t ®éng ®Çu t.

Tuú theo môc ®Ých nghiªn cøu vµ qu¶n lý mµ ngêi ta tiÕn hµnh ph©n lo¹i ho¹t ®éng ®Çu t theo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau nh: Theo nguån vèn th× cã ®Çu t trong níc, ®Çu t níc ngoµi; Theo c¬ cÊu t¸i s¶n xuÊt cã: ®Çu t theo chiÒu réng, ®Çu 8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp t theo chiÒu s©u; Theo thêi gian cã: ®Çu t ng¾n h¹n, trung h¹n vµ dµi h¹n…  NÕu theo b¶n chÊt cña ho¹t ®éng ®Çu t: th× ngêi ta chia ho¹t ®éng ®Çu t thµnh ®Çu t tµi chÝnh, ®Çu t th¬ng m¹i vµ ®Çu t ph¸t triÓn. Trªn gãc ®é toµn bé nÒn kinh tÕ, th× ho¹t ®éng ®Çu t th- ¬ng m¹i vµ ®Çu t tµi chÝnh kh«ng t¹o ra tµi s¶n míi cho nÒn kinh tÕ, thùc chÊt cña ho¹t ®éng nµy chØ lµ chuyÓn quyÒn së h÷u, gãp phÇn t¸c ®éng gi¸n tiÕp cho ho¹t ®éng ®Çu t ph¸t triÓn. VËy ®Çu t th¬ng m¹i, ®Çu t tµi chÝnh lµ g× ? vµ thÕ nµo lµ ho¹t ®éng ®Çu t ph¸t triÓn ?