Đề tài đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp xây dựng hệ thống trung tâm logistics như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế vùng kinh tế trọng điểm phía nam

Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp xây dựng hệ thống trung tâm logistics cho liên kết kinh tế vùng kinh tế trọng điểm phía nam.

• Tác giả: Hoàng Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: GS.TS Đặng Đình Đào
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng và Đề Xuất Giải Pháp Xây Dựng Hệ Thống Trung Tâm Logistics Như Một Mô Hình Thực Hiện Hiệu Quả Liên Kết Kinh Tế Vùng Kinh Tế Trọng Điểm Phía Nam
• Loại tài liệu: Đề Án Chuyên Ngành
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LUẬN CỨ VỀ XÂY DỰNG TRUNG TÂM LOGISTICS – MỘT MÔ HÌNH THỰC HIỆN HIỆU QUẢ LIÊN KẾT KINH TẾ Ở CÁC VÙNG LÃNH THỔ
• 1.1. Khái niệm, vai trò và phân loại trung tâm logistics
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm và phân loại trung tâm logistics
• 1.3. Chức năng và hoạt động kinh doanh của trung tâm logistics như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế vùng kinh tế
• 1.4. Liên kết kinh tế, mô hình liên kết kinh tế và trung tâm logistics – một mô hình liên kết vùng kinh tế
• 1.5. Những nội dung hoạt động kinh doanh của trung tâm logistics – một mô hình liên kết vùng kinh tế
• 1.6. Nội dung hoạt động kinh doanh của các trung tâm logistics thông qua việc thực hiện các chức năng của trung tâm
• 1.7. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động kinh doanh của trung tâm logistics – mô hình liên kết vùng kinh tế
• 1.8. Các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến xây dựng hệ thống trung tâm logistics như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế vùng kinh tế
• 1.8.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 1.8.2. Điều kiện cơ sở hạ tầng
• 1.8.3. Nguồn nhân lực logistics
• 1.8.4. Nguồn vốn đầu tư
• 1.8.5. Sự phát triển của khoa học công nghệ
• 1.8.6. Cơ chế chính sách về quy hoạch và phát triển trung tâm logistics
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG XÂY DỰNG HỆ THỐNG TRUNG TÂM LOGISTICS NHƯ MÔ HÌNH THỰC HIỆN HIỆU QUẢ LIÊN KẾT KINH TẾ VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA NAM
• 2.1. Khái quát vùng kinh tế trọng điểm phía nam và các mô hình liên kết kinh tế vùng hiện nay
• 2.2. Khái quát vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 2.3. Đặc điểm của các mô hình liên kết vùng hiện nay tại vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 2.4. Thực trạng hoạt động kinh doanh của các trung tâm logistics của vùng kinh tế trọng điểm phía nam như một mô hình để thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế của vùng
• 2.5. Thực trạng các doanh nghiệp logistics của cùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 2.6. Thực trạng hoạt động của các trung tâm logistics ở vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 2.7. Đánh giá kết quả và những tồn tại trong xây dựng hệ thống trung tâm logistics
• 2.8. Đánh giá sự đóng góp của hệ thống trung tâm logistics trong thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 2.9. Những tồn tại của hệ thống trung tâm logistics vùng kinh tế trọng điểm phía nam trong thực hiện liên kết kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG HỆ THỐNG TRUNG TÂM LOGISTICS NHƯ MỘT MÔ HÌNH THỰC HIỆN HIỆU QUẢ LIÊN KẾT KINH TẾ GIỮA CÁC ĐỊA PHƯƠNG VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA NAM
• 3.1. Mục tiêu, định hướng phát triển trung tâm logistics tại vùng kinh tế trọng điểm phía nam và yêu cầu đặt ra trong phát triển
• 3.2. Mục tiêu phát triển trung tâm logistics tại vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 3.3. Định hướng phát triển trung tâm logistics tại vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 3.4. Phương hướng phát triển hệ thống trung tâm logistics như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế giữa các địa phương vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 3.5. Giải pháp xây dựng hệ thống trung tâm logistics như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế giữa các địa phương ở vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• 3.5.1. Giải pháp chung. Xây dựng các trung tâm Logistics phục vụ cho dịch vụ sau Cảng và trung tâm logistics chuyên dụng
• 3.5.2. Quy hoạch lại/ mở rộng các trung tâm/ICD đã có
• 3.5.3. Quy hoạch cơ sở hạ tầng giao thông kết nối các Trung tâm Logistics
• 3.5.4. Quy hoạch đất đai và lựa chọn vị trí đặt trung tâm logistics mới hội tụ cả năm yếu tố
• 3.5.5. Quản lý nhà nước, tăng cường thu hút đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trung tâm logistics
• 3.5.6. Xây dựng một khung pháp lý đồng bộ cho hoạt động logistics
• 3.5.7. Xây dựng đồng bộ các trung tâm logistics thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế theo mô hình Logistics Xanh
• 3.5.8. Đẩy nhanh áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ. Tạo lập môi trường và điều kiện để thực hiện các giải pháp xây dựng hệ thống trung tâm như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết tế vùng kinh tế trọng điểm phía nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan Hệ thống Trung Tâm Logistics và Kinh tế Vùng

Logistics đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế, kết nối sản xuất và tiêu dùng trong nước với thị trường quốc tế, nâng cao hiệu quả xuất nhập khẩu và sử dụng nguồn lực toàn cầu. Việt Nam có lợi thế về cảng biển, tiềm năng trở thành trung tâm logistics của Đông Nam Á. Tuy nhiên, dịch vụ logistics Việt Nam chưa tương xứng với tiềm năng, quy mô còn nhỏ lẻ, chi phí còn cao so với khu vực (trên 20%). Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (VKTTĐPN) có lợi thế lớn nhất với hệ thống cảng nước sâu, thu hút đầu tư lớn, cần trung tâm logistics đủ khả năng đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu, tạo giá trị gia tăng cho hàng hóa và rút ngắn thời gian, chi phí. Thực trạng là nhiều dự án trung tâm logistics hình thành tự phát, thiếu liên kết đồng bộ, chưa phát huy hiệu quả, chưa tạo ra liên kết kinh tế vùng. Nhà nước đã tổ chức nhiều hội thảo nâng cao tính liên kết vùng nhưng kết quả còn hạn chế. VKTTĐPN có thế mạnh phát triển dịch vụ logistics gắn với cảng biển. Quyết định 1012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch phát triển hệ thống trung tâm logistics trên địa bàn cả nước đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, bao gồm quy hoạch cho các dự án trung tâm logistics phía Nam. Do đó, xây dựng trung tâm logistics tại VKTTĐPN mang tính liên kết là điều cấp thiết.

1.1. Định nghĩa và Vai trò Trung Tâm Logistics Góc nhìn từ Châu Âu

Khái niệm trung tâm logistics xuất hiện đầu tiên tại các nước phát triển như Tây Âu và Bắc Mỹ. Tại Châu Âu, nhiều thuật ngữ khác nhau được sử dụng để chỉ trung tâm logistics. Theo Hiệp hội trung tâm logistics Châu Âu Europlatform, trung tâm logistics là một khu vực thực hiện các hoạt động liên quan đến vận tải, logistics và phân phối hàng hóa nội địa cũng như quốc tế, được thực hiện bởi nhiều chủ thể khác nhau. Các chủ thể này có thể là chủ sở hữu hoặc thuê sử dụng cơ sở vật chất như kho bãi, văn phòng. Trung tâm logistics cần được trang bị các thiết bị phục vụ cho hoạt động và dịch vụ, đồng thời kết nối với các phương thức vận tải khác nhau như đường ô tô, đường sắt, đường biển, đường sông, đường hàng không. Do đó, trung tâm logistics được xem là một điểm kết nối liên hoàn đa phương thức vận tải để xử lý hàng hóa.

1.2. Đặc điểm và Phân loại Trung Tâm Logistics Theo Quyết định 1012

Một trung tâm logistics phải đảm bảo đủ 5 yếu tố cơ bản: là khu vực thực hiện các hoạt động vận tải, logistics, thương mại; các hoạt động được thực hiện bởi nhiều chủ thể; các chủ thể có thể là chủ sở hữu hoặc người thuê cơ sở vật chất; được đầu tư xây dựng và trang thiết bị phục vụ dịch vụ; đặc biệt, phải được kết nối với nhiều phương tiện vận tải. Ngoài ra, còn có các đặc điểm cơ bản như: cơ sở hạ tầng, cơ cấu tổ chức, quản lý và tính năng. Theo Quyết định 1012 QĐ-TTg ngày 03/07/2015, trung tâm logistics được chia làm 3 loại: cấp quốc gia, quốc tế; cấp vùng, tiểu vùng, hành lang kinh tế; và chuyên dùng cho cảng hàng không, khu công nghiệp và vùng sản xuất tập trung.

1.3. Chức năng Kinh doanh Trung Tâm Logistics Thúc đẩy Liên kết Vùng

Trung tâm logistics được xây dựng nhằm thực hiện các chức năng cơ bản như: Lưu kho bãi; Xếp dỡ hàng; Gom hàng; Chia nhỏ hàng; Phối hợp phân chia hàng; Lưu giữ hàng tối ưu; Tạo ra giá trị gia tăng; Chuyển tải và logistics ngược, xúc tiến thương mại, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm và thực hiện liên kết kinh tế của các doanh nghiệp hay chủ đầu tư logistics. Chức năng cung cấp các dịch vụ phục vụ, xử lý hàng hóa và tạo giá trị gia tăng cho hàng hóa. Trung tâm logistics là một khu vực có sự tham gia của rất nhiều chủ thể kinh doanh cung cấp đa dạng các dịch vụ hỗ trợ cho hàng hóa trong việc lưu thông nội địa, kinh doanh thương mại quốc tế. Việc tập trung nhiều dịch vụ giá trị gia tăng tại trung tâm logistics sẽ giúp các doanh nghiệp giảm được thời gian cũng như chi phí so với khi thực hiện các công việc một cách riêng lẻ.

II. Thực trạng Hệ thống Logistics ảnh hưởng Kinh tế Trọng điểm

VKTTĐPN đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế cả nước. Hệ thống logistics tại khu vực này ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong quy hoạch, đầu tư và quản lý hệ thống logistics. Các trung tâm logistics hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của doanh nghiệp và chưa phát huy hết tiềm năng liên kết vùng. Cần có đánh giá khách quan và giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình, nâng cao vai trò của hệ thống logistics trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế VKTTĐPN. Các doanh nghiệp logistics gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thông tin. Cơ sở hạ tầng giao thông kết nối các trung tâm logistics còn yếu kém, gây ảnh hưởng đến hiệu quả vận tải và phân phối hàng hóa.

2.1. Tổng quan Kinh tế Trọng Điểm Phía Nam Tiềm năng và Thách thức

VKTTĐPN bao gồm các tỉnh thành nào? (cần liệt kê cụ thể). Vùng này có đặc điểm gì nổi bật trong phát triển kinh tế? Cơ cấu kinh tế của VKTTĐPN như thế nào? (cần có số liệu thống kê). Tiềm năng phát triển của VKTTĐPN là gì? Thách thức đối với VKTTĐPN là gì? (cần phân tích cụ thể). Các ngành kinh tế chủ lực của VKTTĐPN là gì? Vai trò của VKTTĐPN đối với nền kinh tế cả nước là gì?

2.2. Đánh giá Mạng lưới Trung tâm Logistics Vẫn còn Bất cập

Số lượng trung tâm logistics hiện có tại VKTTĐPN là bao nhiêu? Phân bố các trung tâm logistics tại VKTTĐPN có hợp lý không? Quy mô và năng lực của các trung tâm logistics hiện tại như thế nào? Trang thiết bị và công nghệ được sử dụng tại các trung tâm logistics có hiện đại không? Mức độ liên kết giữa các trung tâm logistics trong vùng như thế nào? Các trung tâm logistics có đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp không?

2.3. Doanh nghiệp Logistics tại Vùng Khó khăn và Cơ hội Phát triển

Số lượng doanh nghiệp logistics hoạt động tại VKTTĐPN là bao nhiêu? Quy mô của các doanh nghiệp logistics như thế nào? Dịch vụ logistics mà các doanh nghiệp cung cấp là gì? Thị phần của các doanh nghiệp logistics như thế nào? Các doanh nghiệp logistics gặp những khó khăn gì trong hoạt động? Các doanh nghiệp logistics có những cơ hội phát triển nào?

III. Cách Xây dựng Hệ thống Logistics Kết nối Hiệu quả Kinh tế

Xây dựng hệ thống logistics kết nối hiệu quả kinh tế vùng đòi hỏi giải pháp đồng bộ từ quy hoạch đến quản lý và vận hành. Cần tập trung vào phát triển hạ tầng logistics, ứng dụng công nghệ logistics hiện đại, nâng cao chất lượng dịch vụ và đào tạo nguồn nhân lực. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp để tạo môi trường thuận lợi cho phát triển logistics. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích đầu tư và thúc đẩy liên kết vùng. Cần xác định rõ vai trò và trách nhiệm của từng bên liên quan để đảm bảo hiệu quả và tính bền vững của hệ thống logistics.

3.1. Quy hoạch Hạ tầng Logistics Tạo Liên kết Vùng Vững Chắc

Cần quy hoạch như thế nào để đảm bảo tính kết nối giữa các trung tâm logistics và các khu vực kinh tế khác? Đầu tư vào hạ tầng giao thông nào là ưu tiên hàng đầu? (đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không). Cần xây dựng các trung tâm logistics ở đâu để phát huy tối đa tiềm năng liên kết vùng? Chính sách nào hỗ trợ đầu tư vào hạ tầng logistics? Làm thế nào để thu hút vốn đầu tư vào hạ tầng logistics?

3.2. Ứng dụng Công nghệ Logistics Tối ưu Chuỗi Cung ứng

Những công nghệ logistics nào cần được ưu tiên ứng dụng? (IoT, AI, Blockchain). Làm thế nào để doanh nghiệp logistics tiếp cận và ứng dụng công nghệ? Cần có chính sách nào để khuyến khích ứng dụng công nghệ trong logistics? Số hóa logistics sẽ mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và nền kinh tế? Làm thế nào để đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng sử dụng công nghệ logistics?

3.3. Phát triển Nguồn Nhân lực Logistics Nâng cao Chất lượng

Nguồn nhân lực logistics hiện tại có đáp ứng được yêu cầu của thị trường không? Cần đào tạo những kỹ năng gì cho nhân lực logistics? Cần có những chương trình đào tạo nào để nâng cao chất lượng nhân lực logistics? Làm thế nào để thu hút và giữ chân nhân tài trong ngành logistics? Cần có chính sách nào để hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực logistics?

IV. Giải pháp Xây dựng Trung tâm Logistics phục vụ sau Cảng

Việc xây dựng các trung tâm Logistics phục vụ dịch vụ sau Cảng có vai trò then chốt. Cần tập trung vào dịch vụ sau cảng và trung tâm logistics chuyên dụng. Quy hoạch lại và mở rộng các trung tâm/ICD hiện có. Bên cạnh đó, cần quy hoạch cơ sở hạ tầng giao thông để kết nối các Trung tâm Logistics, đồng thời, quy hoạch đất đai và lựa chọn vị trí đặt trung tâm logistics mới hội tụ cả năm yếu tố. Tăng cường quản lý nhà nước, thu hút đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trung tâm logistics. Xây dựng một khung pháp lý đồng bộ cho hoạt động logistics, đồng bộ các trung tâm logistics thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế theo mô hình Logistics Xanh.

4.1. Quy hoạch và Mở rộng Các Trung tâm Logistics hiện hữu

Các ICD của VKTTĐPN cần được quy hoạch lại như thế nào để tăng hiệu quả hoạt động? Giải pháp mở rộng các trung tâm logistics hiện có là gì? Làm thế nào để tối ưu hóa diện tích sử dụng của các trung tâm logistics? Các tiêu chuẩn nào cần được áp dụng khi quy hoạch và mở rộng trung tâm logistics? Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho việc quy hoạch và mở rộng trung tâm logistics tại VKTTĐPN?

4.2. Phát triển Logistics Xanh Yếu tố Bền vững cho Hệ thống

Mô hình Logistics Xanh là gì và tại sao nó quan trọng? Các giải pháp nào có thể áp dụng để xây dựng các trung tâm logistics xanh? (sử dụng năng lượng tái tạo, giảm thiểu khí thải, tái chế chất thải). Cần có chính sách nào để khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng Logistics Xanh? Lợi ích của việc áp dụng Logistics Xanh là gì? Làm thế nào để đo lường và đánh giá hiệu quả của các giải pháp Logistics Xanh?

4.3. Ứng dụng Khoa học Công nghệ Tiên quyết để xây dựng Hệ thống

Các doanh nghiệp logistics cần đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ gì trong quá trình hoạt động? Các công nghệ cần áp dụng như thế nào trong quá trình hoạt động của các Trung Tâm Logistics? Lợi ích của việc đẩy nhanh áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ là gì? Cần có chính sách nào để khuyến khích các doanh nghiệp đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ? Làm thế nào để đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng sử dụng các công nghệ mới trong logistics?

V. Ứng dụng và Đánh giá Hiệu quả Liên kết Kinh tế Vùng

Các giải pháp xây dựng hệ thống logistics kết nối hiệu quả kinh tế vùng cần được ứng dụng vào thực tiễn và đánh giá hiệu quả một cách khách quan. Cần có các tiêu chí và phương pháp đánh giá phù hợp để đo lường tác động của hệ thống logistics đến tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của VKTTĐPN. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để điều chỉnh chính sách và giải pháp, đảm bảo hệ thống logistics ngày càng hoàn thiện và đáp ứng được yêu cầu phát triển của vùng.

5.1. Tiêu chí Đánh giá Hiệu quả Áp dụng Trung tâm Logistics

Các chỉ tiêu nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả của trung tâm logistics? (chi phí, thời gian, chất lượng dịch vụ, mức độ hài lòng của khách hàng). Phương pháp nào được sử dụng để thu thập và phân tích dữ liệu đánh giá? Ai là người thực hiện đánh giá? Tần suất đánh giá là bao lâu? Kết quả đánh giá được sử dụng để làm gì?

5.2. Tác động Logistics đến Tăng trưởng Số liệu Chứng minh

Hệ thống logistics có tác động như thế nào đến tăng trưởng GDP của VKTTĐPN? Hệ thống logistics có tác động như thế nào đến xuất nhập khẩu của VKTTĐPN? Hệ thống logistics có tác động như thế nào đến năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp tại VKTTĐPN? Hệ thống logistics có tác động như thế nào đến thu hút đầu tư vào VKTTĐPN? Cần có số liệu thống kê cụ thể để chứng minh tác động của logistics.

5.3. Thách thức và Bài học Kinh nghiệm Phát triển Logistics

Những thách thức nào đang cản trở sự phát triển của logistics tại VKTTĐPN? (hạ tầng yếu kém, chính sách chưa đồng bộ, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao). Bài học kinh nghiệm nào có thể rút ra từ các quốc gia phát triển về logistics? Làm thế nào để vượt qua các thách thức và tận dụng cơ hội để phát triển logistics tại VKTTĐPN? Cần có sự hợp tác như thế nào giữa các bên liên quan để giải quyết các thách thức?

VI. Triển vọng và Đề xuất Phát triển Logistics Vùng bền vững

Trong tương lai, hệ thống logistics tại VKTTĐPN sẽ phát triển theo hướng nào? Cần có những đề xuất gì để phát triển logistics một cách bền vững, đảm bảo hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường? Vai trò của chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc xây dựng một hệ thống logistics bền vững là gì? Cần có sự thay đổi tư duy và hành động như thế nào để đạt được mục tiêu phát triển logistics bền vững?

6.1. Xu hướng Logistics tương lai Tầm nhìn 2030 cho Vùng

Các xu hướng logistics nào sẽ định hình tương lai của ngành? (e-logistics, logistics xanh, tự động hóa). VKTTĐPN cần chuẩn bị như thế nào để thích ứng với các xu hướng này? Cần đầu tư vào những lĩnh vực nào để đón đầu các xu hướng logistics mới? Vai trò của nhà nước trong việc định hướng và hỗ trợ phát triển logistics theo xu hướng mới?

6.2. Đề xuất Chính sách Thúc đẩy Liên kết Vùng hiệu quả

Cần có những chính sách gì để khuyến khích liên kết giữa các trung tâm logistics trong vùng? Cần có những chính sách gì để thu hút đầu tư vào logistics? Cần có những chính sách gì để hỗ trợ doanh nghiệp logistics tiếp cận công nghệ mới? Cần có những chính sách gì để phát triển nguồn nhân lực logistics chất lượng cao? Cần có sự phối hợp như thế nào giữa các bộ, ngành, địa phương để xây dựng chính sách logistics đồng bộ?

6.3. Phát triển Bền vững Mô hình Logistics Xanh cho Tương lai

Làm thế nào để xây dựng mô hình logistics xanh tại VKTTĐPN? Cần có những tiêu chuẩn nào cho logistics xanh? Cần có những giải pháp nào để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường của hoạt động logistics? Cần có sự tham gia của ai để xây dựng mô hình logistics xanh? Lợi ích của việc phát triển logistics xanh là gì?

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (VKTTĐPN) của Việt Nam, bao gồm 8 tỉnh, thành phố như TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, đóng góp tới 45,4% GDP cả nước và chiếm hơn 65% doanh nghiệp logistics toàn quốc. Với hệ thống cảng biển nước sâu, các khu công nghiệp lớn và lượng vốn FDI chiếm gần một nửa cả nước, vùng này có tiềm năng phát triển dịch vụ logistics vượt trội. Tuy nhiên, chi phí logistics tại Việt Nam hiện ở mức khoảng 20,9% GDP, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu 14%, gây ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh của vùng.

Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng xây dựng hệ thống trung tâm logistics tại VKTTĐPN như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế vùng. Mục tiêu cụ thể là phân tích các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm logistics hiện có, đồng thời đề xuất giải pháp nhằm nâng cao tính liên kết vùng, giảm chi phí logistics và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các trung tâm logistics tại VKTTĐPN trong giai đoạn 2015-2020, với dữ liệu thu thập từ các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và báo cáo ngành.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch, phát triển hệ thống trung tâm logistics đồng bộ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đồng thời hỗ trợ chính sách phát triển logistics quốc gia theo Quyết định 1012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết trung tâm logistics: Định nghĩa trung tâm logistics là khu vực tập trung các hoạt động vận tải, kho bãi, phân phối hàng hóa đa phương thức, với các chủ thể kinh doanh đa dạng, được trang bị cơ sở hạ tầng và công nghệ hiện đại nhằm tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

• Mô hình liên kết kinh tế vùng: Liên kết kinh tế vùng được hiểu là sự hợp tác giữa các chủ thể kinh tế trong vùng dựa trên lợi ích kinh tế, nhằm phát huy lợi thế so sánh và tăng sức cạnh tranh. Mô hình liên kết bao gồm liên kết dọc (chuỗi giá trị) và liên kết ngang (hợp tác giữa các đơn vị cùng ngành).

• Khái niệm giá trị gia tăng logistics (VAL): Các hoạt động tạo giá trị gia tăng như đóng gói, dán nhãn, lắp ráp, logistics ngược được xem là yếu tố nâng cao hiệu quả và chất lượng dịch vụ logistics.

• Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả trung tâm logistics: Bao gồm các tiêu chí về tài chính, khai thác, chất lượng dịch vụ, an toàn, nhân sự và mức độ hài lòng khách hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ báo cáo ngành logistics, số liệu thống kê của các trung tâm logistics lớn như ICD Sóng Thần, Transimex, TMS, các văn bản pháp luật liên quan như Quyết định 1012/QĐ-TTg, Nghị định 163/2017/NĐ-CP, và khảo sát thực tế tại các trung tâm logistics trong VKTTĐPN.

• Phương pháp phân tích: Phân tích mô tả, so sánh số liệu doanh thu, lợi nhuận, hiệu suất hoạt động của các trung tâm logistics; đánh giá các yếu tố ảnh hưởng như vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, vốn đầu tư và công nghệ; phân tích SWOT để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lấy mẫu gồm 6 trung tâm logistics lớn tại VKTTĐPN với diện tích từ 2 đến 5 ha, cùng các doanh nghiệp logistics tiêu biểu như ICD Sóng Thần, Transimex, TMS. Lựa chọn dựa trên quy mô hoạt động, mức độ ảnh hưởng và tính đại diện cho vùng.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện trong giai đoạn 2020-2021, tập trung phân tích dữ liệu từ 2015 đến 2020 nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp cho giai đoạn tiếp theo đến năm 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và phân bố trung tâm logistics còn nhỏ lẻ, chưa đồng bộ: Tổng diện tích các trung tâm logistics tại VKTTĐPN chiếm khoảng 265,1 ha, chiếm 94,7% tổng diện tích trung tâm logistics cả nước, nhưng phần lớn có diện tích dưới 10 ha, chỉ có một trung tâm lớn trên 250 ha. Điều này dẫn đến hiệu quả khai thác chưa tối ưu, khó tạo ra chuỗi dịch vụ logistics đa chức năng và giá trị gia tăng cao.

2. Hiệu suất hoạt động cao nhưng chi phí logistics vẫn ở mức cao: Ví dụ, Trung tâm Logistics Khu Công nghệ cao TP.HCM hoạt động với hiệu suất 90-100% trong năm 2019, nhưng chi phí logistics tại Việt Nam vẫn chiếm khoảng 20,9% GDP, cao hơn gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu. Chi phí vận tải và lưu kho bãi chiếm tỷ trọng lớn, làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

3. Nguồn nhân lực logistics thiếu hụt và chưa chuyên nghiệp: Nguồn cung lao động chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu thị trường, đặc biệt thiếu nhân lực trình độ cao ở cấp quản lý. Phần lớn doanh nghiệp phải tự đào tạo, dẫn đến hạn chế trong quản lý và vận hành trung tâm logistics quy mô lớn.

4. Liên kết kinh tế vùng chưa thực sự hiệu quả: Mô hình liên kết hiện nay chủ yếu là hợp tác xã và ký kết hợp đồng mang tính hình thức, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các địa phương và doanh nghiệp. Trung tâm logistics chưa được xem là mô hình kinh doanh chiến lược để thúc đẩy liên kết vùng, dẫn đến sự phân tán và cạnh tranh không lành mạnh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại trên xuất phát từ quy mô đầu tư còn nhỏ, thiếu quỹ đất và cơ sở hạ tầng đồng bộ, đặc biệt là hệ thống giao thông đa phương thức chưa phát triển đầy đủ. Mặc dù các trung tâm logistics như ICD Sóng Thần và Transimex đã ứng dụng công nghệ hiện đại như phần mềm quản lý kho WMS, SAP-EWM, và năng lượng mặt trời, nhưng sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và chi phí vận hành cao vẫn là thách thức lớn.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực Đông Nam Á, chi phí logistics của Việt Nam cao hơn khoảng 6-7% GDP, chủ yếu do hạ tầng giao thông chưa đồng bộ và thiếu liên kết vùng. Việc phát triển trung tâm logistics theo mô hình liên kết vùng kinh tế sẽ giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận tải và lưu kho, đồng thời tăng cường khả năng cạnh tranh của vùng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh diện tích trung tâm logistics, biểu đồ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận của các trung tâm, cũng như bảng phân tích chi phí logistics theo từng thành phần để minh họa rõ ràng hơn các vấn đề và tiềm năng cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng và quy hoạch đồng bộ hệ thống trung tâm logistics: Tăng diện tích và quy mô các trung tâm logistics lên trên 20 ha cho trung tâm hạng I, đồng thời quy hoạch vị trí gần các cảng biển, khu công nghiệp và thị trường tiêu thụ lớn. Thời gian thực hiện trong 5 năm tới, do Bộ Giao thông Vận tải và các địa phương chủ trì.

2. Phát triển hạ tầng giao thông đa phương thức kết nối trung tâm logistics: Đầu tư nâng cấp hệ thống đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa để kết nối hiệu quả các trung tâm logistics với cảng biển và khu công nghiệp. Mục tiêu giảm chi phí vận tải ít nhất 10% trong vòng 3 năm, do Bộ Giao thông Vận tải phối hợp với các địa phương thực hiện.

3. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực logistics chất lượng cao: Xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu, hợp tác với các trường đại học và doanh nghiệp để nâng cao trình độ quản lý và kỹ thuật logistics. Mục tiêu đáp ứng 80% nhu cầu nhân lực trong 5 năm, do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các trường đại học và doanh nghiệp.

4. Xây dựng khung pháp lý và chính sách hỗ trợ phát triển trung tâm logistics xanh và bền vững: Ban hành các chính sách ưu đãi đầu tư, hỗ trợ công nghệ xanh, áp dụng các tiêu chuẩn môi trường trong vận hành trung tâm logistics. Thời gian thực hiện trong 3 năm, do Bộ Công Thương và Bộ Tài nguyên Môi trường chủ trì.

5. Thúc đẩy liên kết kinh tế vùng qua mô hình trung tâm logistics: Tạo cơ chế phối hợp liên tỉnh, liên doanh nghiệp để xây dựng chuỗi cung ứng khép kín, chia sẻ dữ liệu và chi phí vận hành. Mục tiêu tăng tỷ lệ liên kết vùng lên 50% trong 5 năm, do UBND các tỉnh trong VKTTĐPN và Hiệp hội Logistics Việt Nam phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển logistics, quy hoạch trung tâm logistics đồng bộ, nâng cao hiệu quả liên kết vùng.

2. Doanh nghiệp logistics và vận tải: Giúp hiểu rõ thực trạng, tiềm năng và các giải pháp phát triển trung tâm logistics, từ đó tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.

3. Các nhà đầu tư và phát triển hạ tầng: Cung cấp thông tin về quy mô, vị trí, và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư trung tâm logistics, giúp ra quyết định đầu tư chính xác và hiệu quả.

4. Các trường đại học và viện nghiên cứu trong lĩnh vực logistics và quản lý chuỗi cung ứng: Là tài liệu tham khảo cho nghiên cứu chuyên sâu, phát triển chương trình đào tạo và nghiên cứu ứng dụng trong ngành logistics.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chi phí logistics ở Việt Nam lại cao hơn nhiều so với các nước trong khu vực?
   Chi phí logistics chiếm khoảng 20,9% GDP, cao hơn mức trung bình toàn cầu 14%, do hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, thiếu kết nối đa phương thức, quy mô trung tâm logistics nhỏ lẻ và thiếu liên kết vùng hiệu quả.

2. Trung tâm logistics có vai trò gì trong liên kết kinh tế vùng?
   Trung tâm logistics là điểm kết nối đa phương thức vận tải, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hợp tác, chia sẻ chi phí và dữ liệu, từ đó thúc đẩy liên kết kinh tế vùng, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và giảm chi phí vận hành.

3. Nguồn nhân lực logistics hiện nay tại VKTTĐPN có đáp ứng được nhu cầu không?
   Nguồn nhân lực chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu, đặc biệt thiếu nhân lực trình độ cao và chuyên nghiệp, gây khó khăn trong quản lý và vận hành các trung tâm logistics quy mô lớn.

4. Các trung tâm logistics hiện tại tại VKTTĐPN có quy mô và chức năng như thế nào?
   Phần lớn trung tâm có diện tích dưới 10 ha, cung cấp dịch vụ kho bãi, vận tải đơn giản, chưa phát triển đầy đủ các dịch vụ giá trị gia tăng như đóng gói, dán nhãn, logistics ngược, và chưa trở thành đầu mối vận tải đa phương thức hiệu quả.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả trung tâm logistics tại VKTTĐPN?
   Bao gồm mở rộng quy mô trung tâm, phát triển hạ tầng giao thông đa phương thức, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng khung pháp lý hỗ trợ logistics xanh, và thúc đẩy liên kết kinh tế vùng qua mô hình trung tâm logistics.

Kết luận

• Trung tâm logistics tại VKTTĐPN đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế vùng, nhưng hiện còn nhiều hạn chế về quy mô, hạ tầng và liên kết vùng.
• Chi phí logistics cao và nguồn nhân lực thiếu hụt là những thách thức lớn cần giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động.
• Việc phát triển hệ thống trung tâm logistics đồng bộ, đa chức năng, kết nối đa phương thức vận tải là giải pháp trọng tâm.
• Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển logistics xanh góp phần thúc đẩy phát triển bền vững.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao tính liên kết vùng, giảm chi phí logistics và tăng sức cạnh tranh của VKTTĐPN trong giai đoạn 2021-2030.

Để tiếp tục phát triển, các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại và đổi mới mô hình kinh doanh logistics.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LUẬN CỨ VỀ XÂY DỰNG TRUNG TÂM LOGISTICS – MỘT MÔ HÌNH THỰC HIỆN HIỆU QUẢ LIÊN KẾT KINH TẾ Ở CÁC VÙNG LÃNH THỔ 1.Khái niệm, vai trò và phân loại trung tâm logistics 1.Khái niệm, đặc điểm và phân loại trung tâm logistics Khái niệm về trung tâm logistics xuất hiện đầu tiên tại các nước có hoạt động logistics phát triển như khu vực Tây Âu, Bắc Mĩ. Tại châu Âu có rất nhiều thuật ngữ được sử dụng để chỉ trung tâm logistics như là Logistics centres, Logistics hubs, Logistics distribution centers, Centres logistiques de fret, Gares routières de merchandises, Logistics park, Logistics Cluster, Centrel Depot, Platform freight terminal, Inter- porto, Centro integrado de mercancias, Güterver- kehrzentrum, Transport centre, Freight village, Transport center. Vì có khá nhiều khái niệm về trung tâm logistics được đưa ra, và phát triển dần theo sự phát triển nên nhiều khi sẽ gây khó khăn cho các quốc gia mới trong quá trình xây dựng các trung tâm logistics. Khái niệm trung tâm logistics theo Hiệp hội trung tâm logistics Châu Âu Europlatform (European Association of Freight Villagers) là một khái niệm được dùng rộng rãi và khá bao quát.

Theo đó, Trung tâm logistics là một khu vực nơi thực hiện các hoạt động liên quan đến vận tải, logistics và phân phối hàng hóa nội địa cũng như quốc tế, được thực hiện bởi nhiều chủ thể khác nhau. Các chủ thể này có thể là người chủ sở hữu hoặc là người thuê sử dụng các cơ sở vật chất và trang thiết bị của trung tâm logistics như kho bãi, văn phòng, khu vực xếp dỡ hàng,… Trung tâm logistics cần phải có và được trang bị các trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động và dịch vụ của trung tâm. Trung tâm logistics cần được kết nối với các phương thức vận tải khác nhau như đường ô tô, đường sắt, đường biển, đường sông, đường hàng không,….Do đó, trung tâm logistics được xem như là một điểm kết nối liên hoàn đa phương thức vận tải của khu vực để xử lý hàng hóa. Theo đó, một trung tâm logistics phải đảm bảo đủ 5 yếu tố cơ bản gồm: • Đây là khu vực – nơi thực hiện các hoạt động vận tải, logistics, thương mại trong nước và quốc tế.

• Các hoạt động tại trung tâm được thực hiện bởi nhiều chủ thể khác nhau • Các chủ thể có thể là chủ sở hữu hoặc là người thuê sử dụng cơ sở vật chất của trung tâm 4 • TT logistics được đầu tư xây dựng và trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động dịch vụ của TT • Đặc biệt, TT logistics phải được kết nối với nhiều phương tiện vận tải như đường ô tô, đường sắt, đường biển, sông, đường hàng không. Lúc này, TT logistics như một điểm kết nối liên hoàn các phương tiện vận tải của khu vực. Ngoài ra, nói đến trung tâm logistics, sẽ có những đặc điểm cơ bản sau: Cơ sở hạ tầng: Diện tích bao gồm các kho và các bãi dành cho các phương tiện vận tải. Tại đây, nhà kho là nơi chủ yếu diễn ra các hoạt động của doanh nghiệp.

Căn cứ vào hoạt động của doanh nghiệp và đặc điểm hàng hóa mà có nhiều loại nhà kho khác nhau. Những nhà kho lớn, kho tổng hợp để đóng gói, vận chuyển, chứa nhiều hàng hóa; nhà kho để chuyển đổi vận chuyển đường sắt, đường bộ cùng hệ thống đường ray luân chuyển hàng hóa. Bên cạnh đó, không thể thiếu hệ thống kho mát, kho lạnh. Ngoài ra còn có các kho ngoại quan để phục vụ cho hoạt động tạm nhập tái xuất.

Trung tâm logistics thường được liện kết với các đường thủy nội bộ, tuyến đường lớn thuận tiện kết nối tới các cảng biển. Thêm vào đó là hệ thống công nghệ thông tin tiên tiến, thường là điểm hạn chế đối với bản thân một doanh nghiệp. Trung tâm logistics xây dựng các hệ thống vận tải thông minh với các dịch vụ được cung cấp sử dụng công nghệ hiện đại như EDI, hệ thống thông tin liên lạc, cộng cụ tự động như robot, AVG, cùng với đó là các công nghệ giúp quản lý kho hàng và quản lý vận tải. Cơ cấu tổ chức, quản lý: Các trung tâm logistics có cơ cấu quản lý và sở hữu tập trung để đảm bảo tính tương hỗ và hợp tác thương mại.

Trung tâm logistics được quản lý bởi một chủ thể pháp lý riêng biệt và trung lập. Người khai thác có thể là chính chủ sở hữu hay người thuê để sử dụng cơ sở vật chất tại trung tâm. Điều này tương tự như vai trò quản lý chiến lược của người quản lý cảng hay một công ty. Ban quản lý tập trung có trách nhiệm lập kế hoạch đầu tư dài hạn, sự phát triển của trung tâm cũng như duy trì ngắn hạn cơ sở hạ tầng của trung tâm.

Đồng thời, chịu trách nhiệm thiết lập cơ chế quản lý và các thỏa thuận hành chính của trung tâm, bao gồm những thỏa thuận liên quan đến kiểm soát chất lượng, an toàn, rủi ro và quản lý môi trường. Mô hình quản lý trung tâm logistics hoạt động như hiệp hội, ban quản lý cũng có quyền như mở bến xe bus, mở đường cao tốc qua trung tâm,…Bên cạnh đó, trung tâm logistics có xu hướng kết nối, hợp tác trong nước và quốc tế để tạo ra chuỗi vận tải hiệu quả và các giải pháp mạng lưới cho 5 tối ưu hóa trong phân phối. Đối với các doanh nghiệp vận tải và logistics, sự hợp tác có tổ chức trong mô hình trung tâm logistics sẽ giúp tăng cơ hội thực hiện vận tải quốc tế cũng như tối ưu hóa sử dụng cơ sở hạ tầng. Do đó, một điều chắc chắn tring tâm logistics mang lại nhiều thuận lợi và thu được lợi nhuận.

Tính năng: Để thực hiện tốt chức năng của mình, trung tâm logistics phải có các tính năng sau: Tính đa phương thức, tính mở ( nhiều chủ thể tham gia kinh doanh); tính đa chức năng ( được thể hiện bởi sự tham gia của các bên vận tải, người giao nhận, đại lý, người xeeos dỡ, môi giới hải quan, cơ quan chức năng như cảng, hải quan); tính đa dạng dịch vụ hàng hóa (đóng gói, thủ tục thông quan, lưu kho, bốc xếp, gom hàng container,.); tính kế nối; tính chia sẻ chi phí (chia sẻ tiện ích kho bãi, công nghệ, …) Chia sẻ quyền sử dụng các phương tiện, thiết bị và dịch vụ khác: Một số cơ sở vật chất khác như dịch vụ hải quan và kiểm dịch, khu vực vệ sinh xe tải, bưu điện,. sẽ được sử dụng chung đối với các công ty tham gia vào các hoạt động tại trung tâm. Ngoài việc cung cấp cơ hội chia sẻ các phương tiện hỏa dộng, một số trung tâm logistics còn phục vụ nhu cầu xã hội của người làm việc tại đây các dịch vụ như: xe buýt, bãi đậu xe, và các tiện nghi như quán cà phê, căng tin,… Có hàng rào ngăn cách với khu vực xung quanh: thiết kế của TT logistics cần được ngăn cách với khu vực xung quanh bằng tường rào, để đáp ứng việc bảo đảm an toàn và dễ dàng quản lý, kiểm soát trong TT. Những lớp hàng rào bảo vệ này có thể là thép kiên cố bao quanh khuôn viên của TT.

Thêm vào đó, xu thế phát triển dịch vụ logistics trên thế giới, hiện nay TT logistics không chỉ là nơi cung cấp dịch vụ cho cảng mà còn là khu vực đóng góp vào lá phổi xanh của thành phố thông qua việc ứng dụng các quy định chặt chẽ về môi trường trong quá trình thu gom và tái sử dụng rác thải sản xuất, xây dựng các hàng rào cây xanh trong khu vực làm việc, đảm bảo không gian làm việc xanh cho nhân viên và kiểm soát triệt để các nguồn gây ô nhiễm. Cũng như hệ thống kho hàng, bến bãi trong thương mại dịch vụ, trung tâm logistics có thể được phân loại theo rất nhiều tiêu thức khác nhau. Đó có thể là căn cứ theo quy mô, vị trí địa lý, chức năng và mục đích hoạt động, loại hàng hóa và dịch vụ cung cấp, theo tính chất sở hữu. Phổ biến nhất hiện nay là phân chia trung tâm logistics theo quy mô và phạm vi hoạt động bao gồm trung tâm logistics quốc tế (quy mô quốc tế, khu vực), trung tâm logistics cấp quốc gia, cấp vùng lãnh thổ và địa phương.

6 Theo Quyết định 1012 QĐ-TTg ngày 03/07/2015. Trung tâm logistics được chia làm 3 loại: Loại một là trung tâm logistics cấp quốc gia, quốc tế; Loại hai là cấp vùng, tiểu vùng, hành lang kinh tế; loại ba là trung tâm logistics chuyên dùng cho cảng hàng không, khu công nghiệp và vùng sản xuất tập trung.Chức năng và hoạt động kinh doanh của trung tâm logistics như một mô hình thực hiện hiệu quả liên kết kinh tế vùng kinh tế Trung tâm logistics được xây dựng nhằm thực hiện các chức năng cơ bản như Lưu kho bãi (Storage); Xếp dỡ hàng (Materials handling); gom hàng (Consolidation); Chia nhỏ hàng (break bulk); Phối hợp phân chia hàng (Cross-docking); Lưu giữ hàng tối ưu (Postponement); Tạo ra giá trị gia tăng (VAL-Value added logistics); Chuyển tải (Transshipment) và logistics ngược, xúc tiến thương mại, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm và thực hiện liên kết kinh tế của các doanh nghiệp hay chủ đầu tư logistics.Chức năng cung cấp các dịch vụ phục vụ, xử lý hàng hóa và tạo giá trị gia tăng cho hàng hóa Trung tâm logistics là một khu vực có sự tham gia của rất nhiều chủ thể kinh doanh cung cấp đa dạng các dịch vụ hỗ trợ cho hàng hóa trong việc lưu thông nội địa, kinh doanh thương mại quốc tế. Hàng hóa sau khi sản xuất, để được đưa đi phân phối hay xuất khẩu sẽ được đem đến các trung tâm logistics, tại đây sẽ diễn ra các hoạt động tạo giá trị gia tăng cho hàng hóa (VAL). Việc tập trung nhiều dịch vụ giá trị gia tăng tại trung tâm logistics sẽ giúp các doanh nghiệp giảm được thời gian cũng như chi phí so với khi thực hiện các công việc một cách riêng lẻ.

Hiện nay, trung tâm logistics không chỉ cung cấp các hoạt động truyền thống như lưu kho bãi, hay vận tải mà còn mở rộng ra các dịch vụ logistics có giá trị gia tăng như dán nhãn, đóng gói, lắp ráp, sản xuất bán thành phẩm và gia công. Các doanh nghiệp dịch vụ logistics trong trung tâm có thể thực hiện các dịch vụ giá trị gia tăng cơ bản và các dịch vụ giá trị gia tăng khác cùng lúc. Các hoạt động cơ bản trong chức năng này trong một trung tâm logistics sẽ bao gồm: Lưu kho bãi Lưu kho hàng hóa được coi là một dịch vụ truyền thống và cơ bản được cung cấp tại các trung tâm logistics. Hàng hóa cần được tiến hành lưu kho đầy đủ, áp dụng theo nhiều hình thức khác nhau.