CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE DAP BÊ TONG VÀ CÔNG TÁC QUAN TRAC DAP 1. TONG QUAN VE DAP BE TONG TRỌNG LUC 1. Tinh hình xây dựng đập bê tông trọng lực trên thé giớ Dap bê ông trọng lực à loại đập có khối lượng bế tông lớn và được duy tr bn định nhờ trọng lượng bản thân đập. Loại đập này có ưu điểm là kết cầu và phương pháp thi công đơn giản, độ én định cao có thể ding để trin nước hoặc không trần nước, độ an toàn xả lũ cao.
Vì vậy nó sớm được sử dụng trên toàn thé giới. "Đập bê tông trong lực có tử 100 năm sau công nguyên ở Ponte di San Mauro. Bap đầu tiên cao 15m được xây dựng khi chưa có cơ sở lý luận. Từ năm 853 việc thiết k xây dựng đập bê tông trọng lực đã bắt đầu có cơ ở lý luận dựa trên hai shuẩn: cường độ và ôn định trượt.
Từ năm 70 - 80 của thể ky XX đập bê tông trong lực bắt đầu phát triển mạnh, cứ vài ba ngày lại có một đập mới được xây dựng. “Theo con số thống kê của hội đập cao thể giới (ICOILLD), tỉnh đến năm 2000, đập bê tông trọng lực chiếm khoảng 12% trong tổng số các loại đập đã được xây căng trên thể iới, với đập cao trên I00m, đập bê tông trong lực chiếm khoảng 30%. Va Trung Quốc hi đang đứng đầu thé giới về số lượng đập được xây dung, Ngoài những tu điểm nêu trên, đập bê tổng trong lực cũng cổ những nhược 4én giá thành cao so với các kiểu đập khác. Sử dung không hết kha nang chịu lực của vật liệu b tông, đặc biệt là ở các đập không cao lắm (H<100m).
Do toàn đập là. bê tông khối lớn nên sinh ra ứng suất nhiệt rong thân đập và các biển dạng nhiệt “Từ những nhược điểm này, đặt ra sự cần thiết phải tim ra các biện pháp ải tiền đập bê tông trong lực khối lớn.Rapher người Mỹ giới thiệu về “Dap trọng lực tải nu" lần đầu tiên đã đề ra phương pháp dùng máy đầm nền và vận chuyển cơ giới của đập đắt đá, dùng vật liệu cấp phối hạt th tự nhiền trộn với xỉ măng dim nén tạo thành thân đập, cường độ kháng cắt của nó tăng lên nhiễu so với đập đất đá làm cho mặt cắt ngang thân đập giảm nhỏ đi, đồng thời so với đập bê tông trong lực truyền thống có thé rất ngắn thỏi gian thi công, giảm giá thành công trình. Đến năm 1972, ông tiếp tục công bố kết quả thí nghiệm ding xe 6 tô tự đổ, rải bằng máy gạt, và dùng đầm rung dim nén bê tông, inh thành khái niệm sơ bộ của đập bê tông đầm lin (Roller Compacted Concrete - RCC). Đập bê tông dim lăn là đập lâm bằng bê tông với công nghệ ầm lăn.
Bê tông đầm lăn là loại bê tông sử ‘dung các nguyên vật liệu như bê tông thường, nhưng khác với bé tông thường được đầm chat bằng thiết bị rng đưa vào trong ling khối đỏ, bể tông dm lan được kim chật bằng thiết bị rung lên từ mặt ngoài (lu rung). Những tu điểm cơ bản nhất của sông nghệ này là: Sử dụng ít xi măng trong thành phần vita bê tông, nên hạn chế .được lượng nhiệt tỏa ra trong qué tình ngưng kết bê tông, do đó cho phép tăng tốc độ thi công đổ bê tông. Ngoài ra việc dim chặt bé tông được thực hiện bằng phương pháp lăn ép trên mặt đổ rộng, khả năng cơ giới hỏa cao, cho phép diy nhanh tốc độ thi công, sớm đưa công trình vào vận hành khai thác. Cho tới nay, đập bê tông dim ăn được thi công xây dựng ở nl st nước rên thể giới.
ở nơi có nhiệt độ môi trường thấp cho đến nơi có nhiệt độ mỗi trường cao và có thể trong cả những vùng thường xuyên có mưa lớn Tinh đến năm 2005, toàn thé giới đã xây dựng được trên dưới 300 đập RCC với khối lượng tổng cộng khoảng trên 90 triệu m” RCC, Hiện Trung Quốc là quốc gia đang dẫn lượng đập RCC, sau đó là Hoa Kỳ, Brazil và Tây Ban Nha. Willow Creek~ Đập RCC din tiên của Mỹ Đập Lonatan (Trung Qué) = Đập RCC cao (đoàn dành năm 1983) shit thé sii (216,5m) Hình 1-1. Một số đập bê tông đầm lăn trên thé giới h lượng - “Tên nước nee | đấm | [Tênmwớe | dasay | OP" | đấp img | d0m) | 9 đảng | qgạa | 9 Châu Á Nam Mỹ Tong Gude [ Ơ | M25 | ZBỊI Nhật Bin 48 vụ | a6 | sạp | 1263 | 15465 | 15,10 Thai Lan 3) 534w | 105 | | Chile 2 | 2170 | 070 Kyrgystan 1 | 100 | 035 | [Colombial 2 | 2974 | 070 Tndonesia 1) 328 | 035 | /Argentina| 1 | 590 | 035 Châu Âu Châu Phi TâyBmNha | 23 | 3i6i | 772 | [NamPh[ 14 | 12 | 491 Pháp 6 | 28 [210] [Mare | 11 | 20M | 3.86 Hy Lap 3) sw | 020 | [Algeria | 2 | 2760 | 07 Nea 1) 1200 | 035 | [Angola | 1 | 7 | 035 ¥ 1) 262 | 035 | [Enea | 1) Nợ | 035 Châu Úc Hoa Kỳ 37 [ SUNI [1298| [Auwnalia | 9 | 596 | 31S Canada 2 | %2 | 070 | | Khic 7) 7534 | 596 1. Tình hình xây dựng đập bê tông trong lực ở Việt Nam Thời kỳ trước những năm 30 của thể kỹ 20.
ở nước ta đ xuất hiện một số đập bê tông trong lực nhưng mới chỉ là những đập thấp có chiễu cao khoảng 5+l0m, chưa có những đập lớn. Các đập có kết cấu đơn giản, thi công nhanh bằng thủ céng, kỹ thuật không phúc tạp ngoại trừ dip Đồng Cam. tinh Phú Yên do đặc điểm của sông Đà Ring. Phin lớn công việc từ thiết kế, chỉ đạo thi công là do các kỹ sư "người Pháp thực hiện.
Xi ming nhập từ châu Au, cắp phối bê tông chủ yến dựa vào các kết quả nghiên cứu của nước ngoài, chưa có những giải pháp và công nghệ phù hợp với Việt Nam. Giai đoạn từ 1930 đến 1945 người Pháp tục xây dựng ở nước ta mội đập bé tông trọng lực như đập dâng Đô Lương, Nghệ An làm nhiệm vụ cấp nước tuới, đập Diy ở Hà Tây có nhiệm vụ phan lũ, một số đập dâng nhỏ khác như đập dâng An Trach ở Quảng Nam, dip ding Cẩm Ly ở Quảng Bình Bang 1-2. Một số đập bê tông lớn được xây dựng ở Việt Nam trước năm 1945 TT Tên Dia dif xây đựng Tain aly dmg 1 | GhaSon Sống Thương Bức Giang T905 3 | Tita Son Song Phô Day 1914-1917 3 [BãThưng Song Chủ Thanh a 1930 +] ThácHuỗng Song Choc That Nguyên 1923-1959 3] Ding Cam Sông Dã Ring Phú 19251559 6 | BãIwng Sống Ci-Nehg An T08E1537 7 | Dap Đây ‘Song Đáy-Hà Tây 1934-1937 Hình ảnh dp Đồng Cam oan cảnh đập Biy Hình 1-2. Một số đập bê tông ở Việt Nam được xây đựng trước năm 1945 Giai đoạn từ năm 1945 đến 1975 đắt nước có chiến tranh nên việc lập trung đầu tư xây dựng các công trình thủy lợi bị hạn chế.
Trong thời kỳ này chưa có đập. tê tông trọng lực cao nhưng cũng đã xây dụng một số dip trần thấp như đập tran thủy điện Thác Bà, đập tràn thủy điện Cấm Sơn, Da Nhim.Kỹ thuật và công nghệ xây dựng ở phía Bắc chủ yéu của Liên Xô (ed) và của Trung Quốc, ở phía Nam là của Nhật hóa nên các công tình thủ lợi thủy điện được xây đựng khắp cả nước, vã đập bê Tông cũng trở nên khá phổ biển với quy mô và hình thức ngày cảng phong phú. Đầu mỗi các công tình thủy lợi, thủy điện như: Pletkrong, Sẻ san 3 và Sẽ san 4, Bản VE, “Thạch Nham, Tân Giang, Lòng Sông.và đập tần ở các đầu mỗi thủy điện Hòa Bình, Tuyên Quang.là những đập bê tông với khổi lượng hing triệu m3 bề tông, chiều cao đập từ 70-138m, Việt Nam đã và đang sử dụng thành công kỹ thuật và công nghệ hiện đại để xây dựng các đập bê tông trọng lực có quy mô cả. é chiều sao và hối lượng bé tông ngày một lớn hơn Mot trong những kỹ thuật và công nghệ mới xây dụng đập Việt Nam dang áp dung thành công hiện nay fa đặp bê ông dm lăn Nhìn chung Việt Nam đến với công nghệ bê tông dim lan trong đổi muộn so với một số nước trên thể giới, nhưng trước sự phát triển nhanh chóng của nó và đặc bi tại nước láng gi g Trung Quéc- nước có đặc diém tự nhiên gin tương tự như Việt Nam, nên có rất nhiều dự án thủy lợi thủy điện lớn đã và đang chuẩn bị được.
thi công với công nghệ này. Tới năm 2013 nước ta có một số đập bê tông trong lục lên tới 22 dip. Việt Nam trở thành nước được xép hàng thứ 7 v8 ốc độ phát triển đập bê lông trọng lực. Địa danh, quy mô các đập đã, dang và sẽ xây dựng ở nước ta được thống kê ở bảng 1-3: Bảng 1-3.
Danh sách các đập bê tông trọng lực lớn đã và đang được xây dựng ở 'Việt Nam cho đến năm 2013 sảng [OR] PRR [simian | OHM 3 A Vương 83 Quang Nam 2008 ‘BT đâm lan 5 TBïcHà 100 [Lio Cai 2008 BT dim lần 6 | Binh Bigs 70 [ThừaThiên Huế 2008 BT dim lin 7 | Heong Din | 75 ÏThữaThiếmluế 2008 BY dim lần 8 | Ding Nai3 110 | Bie Nông 200 BTdim lăn 9 | DingNaid | T29 | Bic Nong 201 BT dim Fin 10 | ĐakĐrnh 99 [QuảngNgi | Bang xiy dmg | BT dim Han TT | Nude Trong | 70 |QuangNgài | Dang xiy dmg | BT dim lin 12 | Senta 138 | SonLa 2011 BT dim lần 13 | Bản Chất 130 [Lai Châu 2012 BT dim lin 15 | Binve 186 | Neh An 201 BT dim lần 16 | Ha Na 98 | Nehe An 201 BTthường T7 |SôngRuag2 | 95 [QuangNgài 2010 BT dim lin I§ | Song Tranh2 | 99 | Quing Ned 2010 19 [SôngCôn2 [50 | Quang Nam 2010 BT dim lin 20 | Trung Son W8 Thanh Hoa Dang xây dựng | BT dim lần 21 | HuộiQuảg | l20 |Smmla ‘Dang xây dựng | BT thường 22 | Lai Chau 137 | Lai Chiu ‘Dang xây dựng | BT dim lần “Thủy điện Bản Chát ‘Bap chính của nhà máy Thủy điện Sơn La THình 1. Một số đập RCC đã được xây dựng 10 1.