CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VE CHUYEN NHƯỢNG CO PHAN VÀ PHÁP LUAT VE CHUYEN NHƯỢNG CO PHAN 1. Khái quát chuyên nhượng co phần trong công ty cô phan 1. Khái niệm, đặc diem công ty cổ phần 1.1 Khải niệm công ty cổ phần Xuất phát từ thực tê khách quan do đời hỏi của sự hình thành và phát triển của nên kinh tê thị trường Do đó, việc hình thành các CTCP va van dé cô phan hoá DNNN là tất yêu đối với quá trình phát triển manh của nên kính té thị trường. thức CTCP đã xuất hiện vào những năm cuối thé kỹ XVI và đầu thé ky XVII, ma trước tiên là ở nước Anh sau đó là nước Pháp.
Trải qua quá trình phát trién của nên kinh tê „ nhất là trong giai đoạn mà cuộc C ach mang công nghiệp diễn ra thì CTCP. phát triển rất manh mẽ. Đền những năm đầu thé ky XX thi CTCP đã trở thành hinh thức kinh doanh rất phô biên ở các nude có nên kinh tế thị trường phát triển mạnh. Với Việt Nam chúng ta, tử khi đất nước được thông nhật, do phải giải quyết hậu quả nặng nề của chiên tranh Mặt khác do cơ chê kinh tê và xuat phát điểm của chung ta thấp.
Chính vì vậy, mà việc khôi phục nên kinh tê tuy đã dat được nhiều thành công, song cũng còn nhiều han chế. Do đó mà đại hội Đăng lần thứ VI (12/ 1986) đã đánh dau sự đổi mới của nên kinh tế Việt nam. Đó là quá trình chuyển đôi từ nên kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, sang nên kinh té thị trường Nó không chỉ lam thay đổi một cách sâu sắc nên lạnh tê nước ta về cơ câu kinh tệ, thành phân kinh tê và quan hệ sở hữu mà còn lam xuất hiện bình thức tổ chức kinh tê mới đó là CTCP. Công ty cỗ phân là một trong những loại hình doanh nghiệp khá pho biên tại Việt Nam, là một dang pháp nhân có trách nhiệm hữu han, được thành lập va tôn tại độc lập đôi với những chủ thé sở hữu nó.
V én của công ty được chia nhỏ thành những phân bằng nhau gợi là cô phân và được phát hành huy động von tham gia của các nha đầu tư Sự vượt trội trong các van dé về vốn là ưu thé lớn nhat của CTCP, Tại khoản 1 Điều 111 — Luật Doanh N ghiệp năm 2020 quy định về CTCP nix sau: “1. Cổng ty cô phẩn là doanh nghiệp trong đó a) Tên đều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhan gọi là cỗ phan; b) Cễ đồng có thé là tổ chức, cá nhân; số lượng cỗ đồng tôi thiểu là 03 và không hạn ché số lượng tối da; ¢) Cổ đông chi chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghiia vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vẫn đã góp vào doanh nghié; 4) Cổ đồng có quyền tự do chuyên nhượng cô phần của mình cho người khác, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 120 và khoản 1 Điều 127 của Luật này: “. Công ty cô phan được xem mt thé chế kinh doanh, là loại hình doanh nghiệp bình thành và phát triển nhờ sơ góp vốn từ nhiêu cô đông V ôn điều lệ của công ty sẽ được chia nhé thành các phân bảng nhau còn gợi là cô phân. Trong đó, người sở hữu cỗ phân gọi là cô đông, cô đông chỉ chiu trách nhiệm về các khoăn nợ của công ty cho đền hết giá tri cô phân ma ho sở hữu.
Mỗt cô phân mang lai cho cô đông những, quyên Ici và nghia vụ nhật định trong công ty với tư cách họ là những người sở hữu công ty. Đặc diém của công ty cỗ phan Công ty cỗ phan là loại hình đặc trưng của công ty đối von, CTCP có những đặc điểm riêng biệt, dựa vào đó dé phân biệt với công tyTNHH va công ty hợp danh. Những đặc điểm cơ ban của CTCP gồm có: Thứ nhất, von điều lệ của CTCP được chia thành nhiều phân bằng nhau gợi là cỗ phân Giá trị mỗi cô phân goi lả mệnh giá cô phân và được phản ánh trong cỗ phiêu. Một cô phiêu có thé phân anh m ệnh giá của mốt hoặc nhiêu cô phân.
Việc gop von vào công ty được thực hiện bằng cách mua cô phân, mỗi cổ đông có thé mua nhiều cô phân. Pháp luật hoặc Điều lệ công ty có thé giới hạn tôi đa sô cô phân ma mét cỗ đồng có thé mua nhằm chồng lại việc mốt cô đông nao đó có thé nắm quyền kiểm soát công ty đo có nhiéu vốn góp (hen ché nha đầu tư nước ngoài mua cô phan của các công ty trong nước). Luật Doanh nghiệp không quy định ménh giá mỗi cô phân. Tuy nhiên, Luật Chứng khoán năm 2019 quy định mênh giá cô phiêu chào bản lân đầu ra công chúng là mười nghìn đồng Việt Nam? Thứ hai, về cô đông công ty, hiện nay, Luật Doanh nghiệp năm 2020 quy định: số thành viên tdi thiểu trong CTCP là 03, cd đông có thé là tổ chức, cá nhân”.
Trong công ty cô phân bao gom 3 loại cô đông chính tương ứng với tùng loại cô phân hiện nay, bao gồm: cô đông phé thông, cỗ đông sáng lập và cô đông ưu đãi. Cụ thể ~ Cỗ đông phô thông trong CTCP là người ma nam giữ cô phân phô thông của * Khoản 2 Điều 13 Luật Chứng khoán xăm 2019 ˆ Điểm b khoăn 1 Điều 111 Luật Doanh nghuập nim 2020 công ty. - Cé đông sáng lập là cô đông nam giữ ít nhật một cỗ phan phô thông đồng thời ký tên minh trong danh sách cô đồng sáng lập của CTCP. Cô đông sáng lập là thuật ngữ dùng dé chỉ người góp vôn dé thành lập lên CTCP trong giai đoạn dau, cũng chính là người năm giữ những cé phân phô thông dau tiên trong cổng ty.
Một công ty cô phân m i phải có ít nhật3 cô đông sáng lập. Các cỗ đông sáng lập phải cùng mua ít nhất 20% tổng số cô phân phô thông được quyền chào bán tại thời điểm doanh nghiệp được đăng ký. ~Cỗ đồng ưu đãi được chia thành 3 loại chinh tương ứng với từng loại cô phan uu đãi, bao gam: +Cé đông ưu đãi biểu quyết là cô đông mà nam giữ cỗ phân wu dai biểu quyét của CTCP với số lượng phiêu biéu quyết lớn hơn so với cô phân phô thông. + Cổ đồng ưu đãi cỗ tức là cổ đông mà nắm giữ cô phân được trả cỗ tức với mức chi trả cô tức cao hơn so với mức cô tức trả cho cô phân phô thông của CTCP.
hoặc so với mức én định hàng năm. + Cổ đông ưu dai hoàn lại là cỗ đông mà nắm giữ cd phân được công ty thực hiện hoàn lại van gop theo yêu câu của cô đông hoặc theo điều kiện trên cỗ phiêu của cỗ phần ưu dai hoàn lại Ngoài ra, còn mat số cô đông sở hữu cô phân ưu dai khác theo Điều lệ công ty và pháp luật về chứng khoán. Thứ ba, về tư cách pháp ly, CTCP có tư cách pháp nhân và vì vây công ty cũng có tư cách thương nhân (thương nhân bởi hình thức)Ý Các cô đồng hay những người quản trị công ty đều không có tư cách thương nhân Những người có quyền giao dịch với bên ngoài là những người đại điện cho công ty CTCP có cơ câu tô chức rat chat chế do những đặc điểm như đã trình bảy đòi hỏi phải có cơ câu quản trị chuyên nghiệp tach bạch với sở hữu. Thứ tr, về trách nhiệm tai sản, CTCP chịu trách nhiém bằng toàn bộ tai sản của mình đối với các khoản nợ của côngty.
Các cô đồng chỉ chịu TNHH về các khoản. nợ và nghia vụ tai sản khác của công ty trong phạm vi số von da gop vào công ty. Thứ nia, tinh tự do chuyển nhượng phân cô phân Phân vốn góp (cỗ phân) 3 Khoản 2 Điều 114 Luật Doanh nghiệp nim 2020 * Khoản 2 Điều 111 Luật Doanh nguệp nim 2020 được thé hiện bằng hình thức cô phiêu, cô phiêu do CTCP phát hành là một loại hang hoá. N gười có cỗ phiêu được tự do chuyên nhượng theo quy định của pháp luật.
Việc chuyển nhượng được thực hiện theo cách thông thường hoặc thông qua giao địch trên thi trường chung khoản. Thứt sin, về hwy động vôn, trong quá trình hoạt động CTCP có quyền phát hành cô phân các loại, có quyên phát hành trái phiêu, trái phiêu chuyển đổi và các loại trái phiêu khác theo quy định của pháp luật và Điêu lệ công tyế. CTCP là loại bình doanh nghiệp duy nhật có thé phát hành các loại cô phan để huy động vén. Quá trình huy đông vốn dién ra theo trình tự công ty phát hành cô phân rôi thông báo chảo bán cho cô đông hiện hữu hoặc chao bản ra công chúng, sau khi người mua cô phan thanh toán đây đủ số cỗ phần đăng mua là hoàn tất quá trình 1.
Khái niệm, đặc điểm của cô phần 1. Khải niệm cỗ phần *Côphần" là khái niệm đặc trưng của CTCP và được sử đụng rộng rãi trên thé giới. Tại một số nước Châu Âu, khái niêm cỗ phân lại được định nghiia như sau: " Vén điều lệ khi được chia nhỏ thành những phân bằng nhau thì mỗi phan dé gọi là cễ phẩn. vi vậy cổ phần là một phần của vốn điều lễ"? Theo tử điển Luật học của Nhà xuất bản Tư pháp, năm 2006 định nghĩa về cô phân như sau.
“Cổ phẩn là phan vốn diéu lễ được chia ra làm nhiều phan bằng nhan“Š. Va trong Từ điện Bách khoa Việt Nam của Trung tâm Biên soan Từ điển Bách khoa Việt Nam, năm 1995 thì “Cổ phần là tư bản (vốn) bằng nhau mà mỗi thành viên (cỗ đông) tham gia công ty cô phan phải đóng gép dưới hình thức mua cỗ phiếu lề Tuy nhiên trong thực té, cô phần cũng phản ánh mức độ quyền sở hữu đối với công ty của một cô đồng nao đó. Cô đông góp vốn vào CTCP bằng cách mua cô phân, khi mua cô phân người mua sẽ trở thành chủ sở hữu công ty 19 Ở nước ta, thuật ngữ cô phân được ghi nhân dau tiên trong Luật Công ty năm. 1990 và tiếp tục được sử dung trong Luật Doanh nghiệp cho đền nay.