CHUYỂN ĐỔI KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC LÀNG CỔ VÙNG ĐÔNG NAM BỘ

Nghiên cứu chuyển đổi không gian kiến trúc làng cổ Đông Nam Bộ. Phân tích xu hướng, định hướng phát triển, bảo tồn giá trị văn hóa kiến trúc.

• Tác giả: Nguyễn Thành Công
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Thế Bích Thuận
• Trường học: Viện Kiến Trúc Quốc Gia
• Chuyên ngành: Kiến trúc
• Đề tài: Chuyển Đổi Không Gian Kiến Trúc Làng Cổ Vùng Đông Nam Bộ
• Loại tài liệu: Luận án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. TỔNG QUAN VỀ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC LÀNG CỔ VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
• 3. NHẬN DIỆN XU HƯỚNG CHUYỂN ĐỔI VÀ ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC LÀNG CỔ VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chuyển Đổi Kiến Trúc Làng Cổ Đông Nam Bộ

Từ cuối thế kỷ 16, quá trình hình thành các điểm cư trú làng Việt ở Nam Bộ bắt đầu. Nguyễn Hữu Cảnh thiết lập bộ máy hành chính ở Đồng Nai-Gia Định (1698) đánh dấu sự kiện quan trọng. Thế kỷ 17 chứng kiến người Việt di cư từ miền Trung xuống khai thác vùng đất này, sống cùng người Hoa và Khmer. Chiến tranh liên miên khiến nhiều làng tan rã, sau đó được tái lập. Giữa thế kỷ 19, các vùng đất được khai thác thành <mát làng=, được triều đình công nhận là Ấp và Thôn. Dù hình thành từ người miền Trung, làng nông thôn Nam Bộ có nhiều khác biệt so với làng Bắc và Trung Bộ. Sự khác biệt còn thể hiện ở tập quán cư trú, canh tác, văn hóa và lối sống giữa Đông và Tây Nam Bộ. Miền Tây nổi tiếng với hệ thống kênh rạch và sản xuất trái cây, rau củ, hải sản. Miền Đông Nam Bộ ít kênh rạch hơn, phù hợp với cây công nghiệp, và phát triển mạnh mẽ hệ thống đường bộ. Đông Nam Bộ (ĐNB) ngày nay bao gồm 6 tỉnh, thành phố, chiếm 7,1% diện tích cả nước. Đây là khu vực phát triển kinh tế năng động với tốc độ tăng trưởng cao. ĐNB có hệ thống đô thị, khu công nghiệp, và hạ tầng kỹ thuật phát triển, thể hiện quá trình đô thị hóa sâu rộng. Làng nông thôn ở ĐNB còn lưu giữ bề dày văn hóa, lịch sử, và lối sống đặc trưng, thể hiện qua các giá trị vật thể và phi vật thể. Nhiều không gian làng nông thôn hình thành và phát triển với cấu trúc không gian kiến trúc cảnh quan thích ứng cao với điều kiện môi trường địa lý tự nhiên. Việc bảo tồn và phát triển các giá trị này là vô cùng quan trọng.

1.1. Đặc Điểm Kiến Trúc Làng Cổ Đặc Trưng Vùng Đông Nam Bộ

Kiến trúc làng cổ ở Đông Nam Bộ mang những đặc điểm riêng biệt so với các vùng khác của Việt Nam. Do điều kiện tự nhiên và lịch sử hình thành, kiến trúc nhà ở, đình chùa, miếu mạo có sự giao thoa văn hóa giữa người Việt, Hoa, Khmer. Vật liệu xây dựng thường sử dụng gỗ, tre, lá dừa, thể hiện sự gần gũi với thiên nhiên. Cấu trúc không gian mở, thoáng đãng, phù hợp với khí hậu nhiệt đới. Đình làng là trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng, thường có kiến trúc bề thế, chạm khắc tinh xảo. Nhà ở truyền thống có kiểu dáng đa dạng, phản ánh đời sống kinh tế và văn hóa của từng gia đình. Theo tài liệu nghiên cứu, cấu trúc làng xóm cũng có sự khác biệt rõ rệt, phản ánh quá trình khai khẩn đất đai và thích nghi với môi trường sống. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị này là cần thiết để gìn giữ bản sắc văn hóa của vùng đất.

1.2. Tổng Quan Về Quá Trình Đô Thị Hóa Ảnh Hưởng Đến Làng Cổ

Quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ tại Đông Nam Bộ đã tác động sâu sắc đến kiến trúc làng cổ. Sự phát triển của các khu công nghiệp, đô thị mới, hệ thống giao thông đã làm thay đổi cảnh quan và cấu trúc không gian làng. Nhiều diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, nhường chỗ cho các công trình xây dựng. Người dân chuyển đổi nghề nghiệp, từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ, làm thay đổi lối sống và văn hóa truyền thống. Kiến trúc nhà ở cũng có sự thay đổi, từ nhà truyền thống sang nhà phố, nhà cao tầng. Việc này dẫn đến sự mất mát các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể. Quá trình này đặt ra những thách thức lớn cho việc bảo tồn và phát huy giá trị kiến trúc làng cổ, đòi hỏi các giải pháp quy hoạch và quản lý phù hợp để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Thách Thức Chuyển Đổi Không Gian Bảo Tồn Làng Cổ

Quá trình chuyển đổi không gian kiến trúc làng cổ vùng Đông Nam Bộ đối mặt với nhiều thách thức lớn. Một trong số đó là sự thiếu hụt các quy hoạch đồng bộ và thiếu chính sách hỗ trợ đủ mạnh cho việc bảo tồn. Việc xây dựng các công trình mới thường không tuân thủ các nguyên tắc bảo tồn, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và cấu trúc truyền thống của làng. Sự thay đổi lối sống và nhu cầu của người dân cũng dẫn đến việc tự ý sửa chữa, cơi nới nhà cửa, làm mất đi những giá trị kiến trúc độc đáo. Kinh phí hạn hẹp cho công tác bảo tồn cũng là một vấn đề nan giải, khiến nhiều di tích xuống cấp nghiêm trọng. Theo nghiên cứu từ Viện Kiến trúc Quốc gia, sự thiếu phối hợp giữa các cấp quản lý và cộng đồng dân cư cũng là một rào cản lớn trong việc bảo tồn và phát huy giá trị làng cổ. Đồng thời, việc thiếu ý thức về bảo tồn di sản văn hóa trong cộng đồng cũng góp phần làm gia tăng nguy cơ mất mát các giá trị truyền thống.

2.1. Thiếu Quy Hoạch Đồng Bộ Cho Bảo Tồn Kiến Trúc Làng

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng xuống cấp của kiến trúc làng cổ là do sự thiếu quy hoạch đồng bộ. Các quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội thường chưa chú trọng đến yếu tố bảo tồn di sản văn hóa. Việc quy hoạch sử dụng đất chưa hợp lý, dẫn đến tình trạng xây dựng tự phát, phá vỡ cảnh quan và cấu trúc không gian làng. Các quy định về quản lý xây dựng còn lỏng lẻo, thiếu kiểm soát, khiến nhiều công trình mới mọc lên không phù hợp với kiến trúc truyền thống. Theo các chuyên gia quy hoạch, việc xây dựng quy hoạch chi tiết cho từng làng cổ, với các quy định cụ thể về bảo tồn, phục hồi và phát triển là vô cùng cần thiết để bảo vệ giá trị di sản.

2.2. Áp Lực Đô Thị Hóa Tác Động Đến Không Gian Sống Làng Cổ

Áp lực từ quá trình đô thị hóa đang tạo ra những tác động tiêu cực đến không gian sống của làng cổ. Sự gia tăng dân số, nhu cầu về nhà ở và dịch vụ công cộng đã dẫn đến việc xây dựng ồ ạt các công trình mới, làm thu hẹp diện tích đất nông nghiệp và không gian xanh. Ô nhiễm môi trường từ các khu công nghiệp, hoạt động giao thông cũng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân. Lối sống hiện đại du nhập vào làng, làm thay đổi thói quen sinh hoạt và văn hóa truyền thống. Theo một khảo sát gần đây, nhiều người dân, đặc biệt là giới trẻ, có xu hướng rời bỏ làng quê để tìm kiếm cơ hội việc làm và cuộc sống tốt hơn ở thành phố, làm suy giảm nguồn lực cho việc bảo tồn và phát triển làng cổ.

III. Cách Chuyển Đổi Không Gian Kiến Trúc Làng Cổ Bền Vững

Để chuyển đổi không gian kiến trúc làng cổ một cách bền vững, cần có sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Việc bảo tồn các giá trị văn hóa, kiến trúc truyền thống phải đi đôi với việc cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Cần có các giải pháp quy hoạch và thiết kế phù hợp, tôn trọng cảnh quan tự nhiên và cấu trúc không gian làng. Khuyến khích người dân tham gia vào quá trình bảo tồn và phát triển, tạo ra các nguồn thu nhập từ du lịch, sản xuất các sản phẩm thủ công truyền thống. Cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức xã hội trong việc cung cấp nguồn vốn, kỹ thuật, và đào tạo nguồn nhân lực cho công tác bảo tồn. Theo các chuyên gia, việc áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến trong việc bảo tồn và phục hồi các di tích cũng là một hướng đi tiềm năng.

3.1. Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Gắn Liền Với Di Sản Làng

Phát triển du lịch cộng đồng là một trong những giải pháp hiệu quả để bảo tồn và phát huy giá trị kiến trúc làng cổ. Du lịch cộng đồng giúp tạo ra nguồn thu nhập cho người dân, đồng thời nâng cao nhận thức về bảo tồn di sản văn hóa. Các hoạt động du lịch cần được tổ chức một cách có trách nhiệm, tôn trọng văn hóa và môi trường địa phương. Khuyến khích du khách tham gia vào các hoạt động trải nghiệm đời sống của người dân, tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, và kiến trúc của làng. Các sản phẩm du lịch cần được xây dựng một cách sáng tạo, hấp dẫn, và mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Theo kinh nghiệm quốc tế, du lịch cộng đồng có thể đóng góp đáng kể vào việc bảo tồn và phát triển bền vững làng cổ.

3.2. Ứng Dụng Giải Pháp Thiết Kế Kiến Trúc Thân Thiện Môi Trường

Việc ứng dụng các giải pháp thiết kế kiến trúc thân thiện với môi trường là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của làng cổ. Sử dụng các vật liệu xây dựng địa phương, tái chế, giảm thiểu tác động đến môi trường. Thiết kế các công trình tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo. Xây dựng hệ thống xử lý nước thải, rác thải hiệu quả. Bảo tồn và phát triển không gian xanh, tạo cảnh quan hài hòa với thiên nhiên. Theo các kiến trúc sư, việc kết hợp kiến trúc truyền thống với kiến trúc hiện đại một cách sáng tạo có thể tạo ra những không gian sống tiện nghi, thoải mái, và vẫn giữ được bản sắc văn hóa địa phương. Điều này đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng, tư duy sáng tạo, và sự hợp tác chặt chẽ giữa các chuyên gia, người dân, và chính quyền địa phương.

IV. Hướng Dẫn Nghiên Cứu Bảo Tồn Kiến Trúc Làng Cổ Chi Tiết

Nghiên cứu đóng vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn và phát triển kiến trúc làng cổ. Các nghiên cứu cần tập trung vào việc đánh giá hiện trạng, xác định giá trị, và đề xuất các giải pháp bảo tồn phù hợp. Cần có sự phối hợp giữa các nhà khoa học, chuyên gia, và cộng đồng dân cư trong quá trình nghiên cứu. Các phương pháp nghiên cứu cần đa dạng, kết hợp giữa phương pháp định tính và định lượng, sử dụng các công cụ hiện đại như GIS, khảo sát thực địa, phỏng vấn sâu. Kết quả nghiên cứu cần được công bố rộng rãi, tạo điều kiện cho việc trao đổi thông tin và kinh nghiệm giữa các nhà khoa học, chuyên gia, và cộng đồng. Theo các nhà nghiên cứu, việc xây dựng cơ sở dữ liệu về kiến trúc làng cổ là cần thiết để phục vụ cho công tác quản lý, bảo tồn, và phát triển.

4.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Hiện Trạng Và Giá Trị Làng Cổ

Để đánh giá hiện trạng và giá trị của làng cổ, cần sử dụng các phương pháp nghiên cứu đa dạng. Khảo sát thực địa để thu thập thông tin về kiến trúc, cảnh quan, và đời sống của người dân. Phỏng vấn sâu các nhân chứng lịch sử, người cao tuổi, và các thành viên cộng đồng để tìm hiểu về lịch sử hình thành, văn hóa truyền thống, và các giá trị tinh thần của làng. Sử dụng các công cụ GIS để phân tích không gian, xác định vị trí các di tích, và đánh giá mức độ tác động của quá trình đô thị hóa. Thu thập và phân tích các tài liệu lịch sử, bản đồ, ảnh chụp để dựng lại quá trình phát triển của làng. Kết hợp các phương pháp định tính và định lượng để có cái nhìn toàn diện và sâu sắc về làng cổ.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Bảo Tồn Dựa Trên Kết Quả Nghiên Cứu

Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần đề xuất các giải pháp bảo tồn phù hợp với từng đặc điểm cụ thể của làng cổ. Các giải pháp cần tập trung vào việc bảo tồn các di tích lịch sử, kiến trúc truyền thống, cảnh quan tự nhiên, và văn hóa phi vật thể. Cần có các quy định về quản lý xây dựng, bảo vệ môi trường, và phát triển du lịch bền vững. Khuyến khích người dân tham gia vào quá trình bảo tồn, tạo ra các cơ hội việc làm và thu nhập từ các hoạt động liên quan đến di sản văn hóa. Xây dựng các chương trình giáo dục, nâng cao nhận thức về bảo tồn di sản văn hóa cho cộng đồng. Theo các chuyên gia, việc áp dụng các giải pháp sáng tạo, linh hoạt, và phù hợp với điều kiện thực tế là yếu tố then chốt để bảo tồn thành công làng cổ.

V. Nghiên Cứu Trường Hợp Chuyển Đổi Kiến Trúc Làng Phú Hái Đồng Nai

Làng Phú Hái ở Đồng Nai là một ví dụ điển hình về quá trình chuyển đổi không gian kiến trúc dưới tác động của đô thị hóa. Làng có lịch sử hình thành lâu đời, với nhiều di tích lịch sử, kiến trúc truyền thống, và văn hóa phi vật thể đặc sắc. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế - xã hội đã làm thay đổi cảnh quan và cấu trúc không gian làng. Nhiều diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, nhường chỗ cho các công trình xây dựng. Lối sống hiện đại du nhập vào làng, làm thay đổi thói quen sinh hoạt và văn hóa truyền thống. Nghiên cứu trường hợp làng Phú Hái giúp rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho việc bảo tồn và phát triển các làng cổ khác trong vùng Đông Nam Bộ. Cần có sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, tôn trọng cảnh quan tự nhiên và cấu trúc không gian làng, và khuyến khích người dân tham gia vào quá trình bảo tồn.

5.1. Phân Tích Quá Trình Chuyển Đổi Không Gian Kiến Trúc Làng Phú Hái

Quá trình chuyển đổi không gian kiến trúc làng Phú Hái diễn ra theo nhiều giai đoạn, chịu tác động của nhiều yếu tố. Giai đoạn đầu, làng chủ yếu là một cộng đồng nông nghiệp, với kiến trúc nhà ở truyền thống, cảnh quan tự nhiên, và văn hóa phi vật thể đặc sắc. Giai đoạn sau, quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, làm thay đổi cảnh quan và cấu trúc không gian làng. Nhiều diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, nhường chỗ cho các công trình xây dựng. Lối sống hiện đại du nhập vào làng, làm thay đổi thói quen sinh hoạt và văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, làng vẫn giữ được một số giá trị văn hóa và kiến trúc đặc sắc, tạo nên sự hấp dẫn đối với du khách.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Bảo Tồn Và Phát Triển Bền Vững Làng Phú Hái

Để bảo tồn và phát triển bền vững làng Phú Hái, cần có các giải pháp quy hoạch và thiết kế phù hợp. Bảo tồn các di tích lịch sử, kiến trúc truyền thống, cảnh quan tự nhiên, và văn hóa phi vật thể. Khuyến khích phát triển du lịch cộng đồng, tạo ra các cơ hội việc làm và thu nhập cho người dân. Xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật và xã hội hiện đại, đáp ứng nhu cầu của người dân. Bảo vệ môi trường, giảm thiểu tác động của quá trình đô thị hóa. Khuyến khích người dân tham gia vào quá trình bảo tồn và phát triển, tạo ra sự đồng thuận và trách nhiệm trong cộng đồng. Việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của làng Phú Hái.

VI. Kết Luận Định Hướng Tương Lai Cho Làng Cổ Đông Nam Bộ

Nghiên cứu về chuyển đổi không gian kiến trúc làng cổ vùng Đông Nam Bộ cho thấy sự cần thiết của việc bảo tồn và phát triển bền vững. Các giải pháp cần được xây dựng dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, tôn trọng cảnh quan tự nhiên và cấu trúc không gian làng, và khuyến khích người dân tham gia vào quá trình bảo tồn. Cần có sự hỗ trợ từ nhà nước, các tổ chức xã hội, và cộng đồng quốc tế trong việc cung cấp nguồn vốn, kỹ thuật, và đào tạo nguồn nhân lực cho công tác bảo tồn. Định hướng tương lai cho làng cổ Đông Nam Bộ là trở thành những điểm đến du lịch sinh thái, văn hóa hấp dẫn, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng và cả nước.

6.1. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Mô Hình Bảo Tồn Làng Cổ Thành Công

Nghiên cứu các mô hình bảo tồn làng cổ thành công trên thế giới và trong nước giúp rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho việc bảo tồn làng cổ Đông Nam Bộ. Các mô hình thành công thường có sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, tôn trọng cảnh quan tự nhiên và cấu trúc không gian làng, khuyến khích người dân tham gia vào quá trình bảo tồn, và có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ nhà nước và các tổ chức xã hội. Cần có sự linh hoạt, sáng tạo, và phù hợp với điều kiện thực tế của từng làng để áp dụng các mô hình thành công một cách hiệu quả.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Bảo Tồn Phát Triển Làng Cổ

Để bảo tồn và phát triển làng cổ Đông Nam Bộ một cách hiệu quả, cần có các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Cung cấp nguồn vốn cho công tác bảo tồn, phục hồi các di tích, và phát triển hạ tầng kỹ thuật, xã hội. Xây dựng các quy định về quản lý xây dựng, bảo vệ môi trường, và phát triển du lịch bền vững. Khuyến khích người dân tham gia vào quá trình bảo tồn, tạo ra các cơ hội việc làm và thu nhập từ các hoạt động liên quan đến di sản văn hóa. Hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực cho công tác bảo tồn, và nâng cao nhận thức về bảo tồn di sản văn hóa cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà XÂY DĀNG Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O VIÆN KI¾N TRÚC QUÞC GIA NGUYÄN THÀNH CÔNG CHUYÂN ĐâI KHÔNG GIAN KI¾N TRÚC LÀNG Câ VÙNG ĐÔNG NAM BÞ Chuyên ngành: KI¾N TRÚC Mã sß: 9.01 HÀ NàI - 2023 Bà XÂY DĀNG Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O VIÆN KI¾N TRÚC QUÞC GIA NGUYÄN THÀNH CÔNG CHUYÂN ĐâI KHÔNG GIAN KI¾N TRÚC LÀNG Câ VÙNG ĐÔNG NAM BÞ Chuyên ngành: KI¾N TRÚC Mã sß: 9.01 NG¯âI H¯àNG DẪN KHOA HÌC: TS. LÊ THÊ BÍCH THU¾N TS. TRÀN MAI ANH HÀ NàI - 2023 i LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cąu căa riêng tôi. Các sß liÉu kÁt quÁ nghiên cąu trong luÃn án là trung thāc và ch°a từng đ°ÿc ai công bß trong bÃt kì công trình khoa hãc nào.

Tôi xin cháu trách nhiÉm và tính xác thāc căa các kÁt quÁ nghiên cąu đ°ÿc công bß trong luÃn án này. Nghiên cąu sinh NGUYÆN THÀNH CÔNG ii LâI CÀM ¡N Lßi đÅu tiên, em xin gửi lßi cám ¢n sâu sÅc tãi Lãnh đ¿o ViÉn KiÁn trúc Qußc gia, tãi Trung tâm đào t¿o Hÿp tác Qußc tÁ, tãi Trung tâm kiÁn trúc quy ho¿ch Nông thôn và các chuyên gia, các nhà khoa hãc trong ViÉn KiÁn trúc Qußc gia Bá Xây dāng n¢i em công tác đã t¿o mãi điÃu kiÉn đáng viên và hß trÿ em hoàn thành luÃn án này. Em xin gửi lßi cám ¢n chân thành tãi các thÅy cô, các anh chá đáng nghiÉp, các chuyên gia, các nhà khoa hãc, các b¿n hãc viên đã h°ãng dÁn tÃn tình và giúp đỡ em trong sußt quá trình thāc hiÉn luÃn án. Đặc biÉt, em xin bày tå lòng biÁt ¢n sâu sÅc đÁn cô giáo - TS.Lê Thá Bích ThuÃn, cô giáo - TS.TrÅn Mai Anh đã tÃn tâm h°ãng dÁn, đáng viên và t¿o mãi điÃu kiÉn thuÃn lÿi nhÃt trong sußt quá trình thāc hiÉn luÃn án TiÁn sỹ căa em.

Em cũng xin gửi lßi cám ¢n đÁn các c¢ quan chuyên môn trong và ngoài ViÉn KiÁn trúc Qußc gia, các nhà khoa hãc, các chuyên gia, các đáng nghiÉp và b¿n bè, nhÿng ng°ßi thân trong gia đình đã cho lßi khuyên, giúp đỡ, đáng viên và chia sẻ đÅ em có thÅ hoàn thành luÃn án này. LuÃn án TiÁn sỹ là mát phÅn trong chặng đ°ßng nghiên cąu, em rÃt mong nhÃn đ°ÿc nhÿng ý kiÁn đóng góp quý báu từ các ThÅy, Cô, Chuyên gia, Nhà khoa hãc và Đáng nghiÉp cho nhÿng nghiên cąu tiÁp sau. Nghiên cąu sinh NGUYÆN THÀNH CÔNG iii MĀC LĀC 1. Tính cÃp thiÁt căa đà tài.

Māc đích và māc tiêu nghiên cąu. Đßi t°ÿng và ph¿m vi nghiên cąu. Ph¿m vi nghiên cąu. Ph°¢ng pháp nghiên cąu.

Ý nghĩa khoa hãc và thāc tiÇn. Ý nghĩa thāc tiÇn. Nhÿng đóng góp mãi căa luÃn án. Mát sß thuÃt ngÿ sử dāng trong luÃn án.

TâNG QUAN VÂ KHÔNG GIAN KIÀN TRÚC LÀNG Câ VÙNG ĐÔNG NAM Bà. Tãng quan hình thành và phát triÅn làng cã vùng Đông Nam Bá. Đặc điÅm phân bß làng cã vùng ĐNB. Đặc điÅm cÃu trúc không gian làng vùng ĐNB.

Đặc điÅm kiÁn trúc làng vùng ĐNB. Tãng quan thāc tr¿ng phát triÅn mát sß làng cã vùng ĐNB. Làng HiÉp Ph°ãc (Đáng Nai). Làng Tân Thành (Bà Ráa Vũng Tàu).

Làng Th¿nh Mỹ (Bà Ráa Vũng Tàu). Làng Long H°¢ng (Bà Ráa Vũng Tàu). Làng Tân TriÃu (Đáng Nai). Làng Phú Xuân (TP Há Chí Minh).

Làng Bình Tánh (Tây Ninh). Các nghiên cąu liên quan. CÁC C¡ Sà KHOA HâC ĐÄ NHÂN DIÈN QUÁ TRÌNH CHUYÄN ĐâI KHÔNG GIAN LÀNG Câ VÙNG ĐÔNG NAM Bà. Các văn bÁn pháp lý/ quy đánh.

Lý luÃn và sā chuyÅn đãi không gian kiÁn trúc làng cã vùng Đông Nam Bá. Lý thuyÁt và quy ho¿ch cÁi t¿o chßnh trang làng, bÁo tán kÁ thừa các giá trá kiÁn trúc, làng nghà truyÃn thßng. Lý thuyÁt và đô thá hóa và xu h°ãng chuyÅn đãi làng truyÃn thßng. Các yÁu tß tác đáng làm chuyÅn đãi không gian kiÁn trúc làng cã Đông Nam Bá72 2.

Các yÁu tß và môi tr°ßng tā nhiên. Vai trò tham gia căa cáng đáng. C¢ sá thāc tiÇn và chuyÅn đãi không gian kiÁn trúc làng cã vùng ĐNB. Thāc tiÇn chuyÅn đãi không gian kiÁn trúc làng cã trên thÁ giãi.

Thāc tiÇn chuyÅn đãi không gian kiÁn trúc á các làng cã ViÉt Nam. Thāc tiÇn chuyÅn đãi các làng cã vùng ĐNB. C¢ sá đà xuÃt tiêu chí phân lo¿i mąc đá chuyÅn đãi không gian kiÁn trúc làng cã vùng ĐNB. Thāc tr¿ng bÁo tán làng cã.

Ch°¢ng trình nông thôn mãi. KhÁ năng thích ąng vãi quá trình phát triÅn kinh tÁ - xã hái .101 CH¯¡NG 3: NHÂN DIÈN XU H¯âNG CHUYÄN ĐâI VÀ ĐàNH H¯âNG PHÁT TRIÄN KHÔNG GIAN KIÀN TRÚC LÀNG Câ VÙNG ĐÔNG NAM Bà. Quan điÅm và māc tiêu. NhÃn diÉn xu h°ãng chuyÅn đãi KGKT làng cã vùng Đông Nam Bá.

Xây dāng hÉ tiêu chí phân lo¿i mąc đá chuyÅn đãi không gian kiÁn trúc làng cã vùng ĐNB. NhÃn diÉn xu h°ãng chuyÅn đãi cÃu trúc không gian. NhÃn diÉn chuyÅn đãi công trình kiÁn trúc nhà á truyÃn thßng. ĐÃ xuÃt cÃu trúc không gian làng cß vùng ĐNB.

CÃu trúc làng d¿ng cÁi t¿o, chßnh trang và má ráng làng cã. CÃu trúc làng d¿ng bÁo tán và phát huy giá trá. ĐÃ xuÃt giÿ gìn và phát triÅn kiÁn trúc làng cã vùng ĐNB. Đánh h°ãng giÿ gìn và phát triÅn kiÁn trúc tôn giáo tín ng°ỡng truyÃn thßng.

Đánh h°ãng giÿ gìn và phát triÅn kiÁn trúc nhà á truyÃn thßng. Đánh h°ãng phát triÅn kiÁn trúc xây mãi. Nghiên cąu tr°ßng hÿp làng Phú Hái. Lách sử phát triÅn làng Phú Hái.

HiÉn tr¿ng không gian kiÁn trúc làng cã Phú Hái. NhÃn diÉn quá trình chuyÅn đãi làng Phú Hái. Đánh giá giá trá không gian kiÁn trúc làng cã Phú Hái. Các giÁi pháp tã chąc không gian làng cã Phú Hái.

Bàn luÃn kÁt quÁ nghiên cąu .145 CH¯¡NG IV: KÀT LUÂN VÀ KIÀN NGHà .149 TÀI LIÈU THAM KHÀO. MÀU PHIÀU ĐIÂU TRA Xà HàI HâC. HIÈN TR¾NG LÀNG Câ ĐÔNG NAM Bà. QUÁ TRÌNH CHUYÄN ĐâI KHÔNG GIAN LÀNG Câ ĐÔNG NAM Bà.

ĐÂ XUÂT Tâ CHĄC KHÔNG GIAN LÀNG PHÚ HàI .29 vi DANH MĀC CÁC CHĀ VI¾T TÀT BQL : Ban quÁn lý BĐKH : BiÁn đãi khí hÃu CSHT : C¢ sá h¿ tÅng CTCC : Công trình công cáng ĐNB : Đông Nam Bá ĐTH : Đô thá hóa HĐND : Hái đáng nhân dân HTKT : H¿ tÅng kỹ thuÃt HTXH : H¿ tÅng xã hái KCN : Khu công nghiÉp KĐT : Khu đô thá KĐTM : Khu đô thá mãi KT-XH : Kinh tÁ - xã hái NTM : Nông thôn mãi QHC : Quy ho¿ch chung QHCT : Quy ho¿ch chi tiÁt QHĐT : Quy ho¿ch đô thá QLDA : QuÁn lý dā án QLNN : QuÁn lý nhà n°ãc TCVN : Tiêu chu¿n ViÉt Nam UBND : Ăy ban Nhân dân CNH-HĐH : Công nghiÉp hóa - HiÉn đ¿i hóa vii DANH MĀC HÌNH ÀNH Hình 1. 1: Vùng Đông Nam Bá trong An Nam Đ¿i Qußc Hãa Đá (nguán: [50]). 2: BÁn đá tßnh Gia Đánh năm 1865 (nguán: [70]). 3: BÁn đá phân bß làng vùng ĐNB.

4: Công viên Long ĐiÃn (nguán: tác giÁ). 5: Khu di tích lách sử văn hóa Bàu Thành (làng Long ĐiÃn) (nguán: tác giÁ). 6: Khu du lách sinh thái Tân TriÃu (nguán: tác giÁ). 7: Ngôi nhà cã căa dòng hã Đào á Phú Hái từ thÁ kỷ 19 (Nh¢n Tr¿ch, Đáng Nai) (nguán: [40]).

8: Đình Ph°ãc ThiÃn khái dāng cußi thÁ kỷ 18 (Nh¢n Tr¿ch, Đáng Nai) (nguán: tác giÁ). 9: Di tích Đình thÅn Long H°¢ng (Bà Ráa - Vũng Tàu) (nguán: tác giÁ). 10: Đình Phú Xuân (Nhà Bè, TP HCM) (nguán: tác giÁ). 11: Tr¿m y tÁ ph°ßng Long H°¢ng (nguán: tác giÁ).

12: UBND ph°ßng Long H°¢ng. 13: Nhà á xây mãi Phú Hái (Đáng Nai) (nguán: tác giÁ). 14: Nhà chÿ đinh á Long ĐiÃn (nguán: tác giÁ). 15: Nhà cã chÿ nhá á làng Long H°¢ng và cÁnh quan xung quanh (nguán: tác giÁ).

16: Nhà cã 3 gian á Long ĐiÃn (nguán: tác giÁ). 17: HiÉn tr¿ng không gian làng Phú Hái (nguán: tác giÁ). 22: Đình Phú Mỹ (nguán: tác giÁ). 23: Nhà thß Phú Mỹ (nguán: tác giÁ).

24: KiÁn trúc nhà á cã á Phú Hái (nguán: tác giÁ). 25: NhiÃu nhà cã á làng cã Phú Hái bá h° hång và xußng cÃp nghiêm trãng. 27: Tr°ßng mÅm non (nguán: tác giÁ). 28: Chÿ Phú Mỹ (nguán: tác giÁ).

29: HiÉn tr¿ng không gian làng HiÉp Ph°ãc (nguán: tác giÁ). 30: Đ°ßng liên tßnh. 33: S¢ đá làng HiÉp Ph°ãc (nguán: tác giÁ). 34: Chùa Quang Mỹ.

35: Đình thÅn Ph°ãc KiÅng. 36: Nhà cã á HiÉp Ph°ãc. 37: UBND TT HiÉp Ph°ãc (nguán: tác giÁ). 38: Tr°ßng mÅm non HiÉp Ph°ãc (nguán: tác giÁ).

39: Nhà á xây mãi á HiÉp Ph°ãc (nguán: tác giÁ). 40: HiÉn tr¿ng không gian làng Bà ĐiÅm- làng Tân Thßi Nhąt (HCM). 43: ĐÃt dā trÿ phát triÅn (nguán: tác giÁ). 45: Chùa Giác Hoàng (nguán: tác giÁ).

46: Đình thÅn Tân Thãi NhÃt (nguán: tác giÁ). 50: Tr°ßng THCS Bùi Văn Thă (nguán: tác giÁ). 51: HiÉn tr¿ng không gian làng Long ĐiÃn (nguán: tác giÁ). 53: Công viên Long ĐiÃn (nguán: tác giÁ).

54: Khu di tích lách sử văn hóa Bàu Thành. 56: Đình thÅn Long ĐiÃn (nguán: tác giÁ). 60: Tr°ßng THPT (nguán: tác giÁ). 62: HiÉn tr¿ng không gian làng Tân Thành (Bà Ráa Vũng Tàu) (nguán: tác giÁ).

63: Đ°ßng trong làng (nguán: tác giÁ). 65: Đ°ßng chính (nguán: tác giÁ). S¢ đá làng Tân Thành (nguán: tác giÁ). 68: Nhà thß Ph°ãc Lác (nguán: tác giÁ).

70: Trung tâm văn hóa ph°ßng Tân Ph°ãc (nguán: tác giÁ). 71: Tr°ßng mÅm non Tân Ph°ãc (nguán: tác giÁ). 72: Chÿ ông Tránh (nguán: tác giÁ). 73: HiÉn tr¿ng không gian làng Th¿nh Mỹ (Bà Ráa Vũng Tàu) (nguán: tác giÁ).

75: V°ßn hoa trung tâm (nguán: tác giÁ). S¢ đá làng Th¿nh Mỹ (nguán: tác giÁ). 78: Chùa Bửu Quang (nguán: tác giÁ). 79: Đình thÅn Ph°ãc Thanh.

81: Tr°ßng Cao đẳng KT-CN. 83: Nghĩa trang liÉt sĩ huyÉn ĐÃt Đå. 84: HiÉn tr¿ng không gian làng Long H°¢ng (Bà Ráa Vũng Tàu) (nguán: tác giÁ). 87: Đ°ßng ruáng (nguán: tác giÁ).

S¢ đá làng Long H°¢ng (nguán: tác giÁ). 89: Thánh ThÃt Long H°¢ng (nguán: tác giÁ). 90: Đình thÅn Long H°¢ng (nguán: tác giÁ). 92: UBND ph°ßng Long H°¢ng (nguán: tác giÁ).

93: Tr°ßng tiÅu hãc Long H°¢ng (nguán: tác giÁ). 94: Tr°ßng mÅm non Long H°¢ng (nguán: tác giÁ). 95: HiÉn tr¿ng không gian làng Tân TriÃu (nguán: tác giÁ) .