Đặt vấn đề cho chuyên đề Trong thời đại công nghệ phát triển và toàn cầu hóa sâu rộng, thói quen và hành vi tiêu dùng của khách hàng đang thay đổi nhanh chóng. Đặc biệt, Gen Z – nhóm người sinh từ năm 1997 đến 2012 – nổi lên như một thế hệ tiêu dùng có sức ảnh hưởng mạnh mẽ, với đặc điểm riêng biệt về nhu cầu, sở thích và kỳ vọng đối với sản phẩm, dịch vụ. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất Việt Nam, Gen Z là một trong những động lực chính thúc đẩy tăng trưởng thị trường, đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn cho doanh nghiệp trong việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng. Một trong những khía cạnh quan trọng được nhiều doanh nghiệp quan tâm hiện nay là ý định mua lặp lại – hành vi thể hiện sự hài lòng và cam kết lâu dài của khách hàng đối với sản phẩm hoặc thương hiệu.
Hiểu rõ ý định mua lặp lại không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện chiến lược tiếp thị, tăng trưởng doanh thu mà còn xây dựng lòng trung thành của khách hàng – yếu tố quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại đã và đang thu hút sự quan tâm của nhiều học giả và chuyên gia tiếp thị. Trên nền tảng các lý thuyết kinh điển như Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior - TPB) của Ajzen, Mô hình chất lượng dịch vụ (SERVQUAL) của Parasuraman, và các nghiên cứu về lòng trung thành thương hiệu, người tiêu dùng được cho là chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố: chất lượng sản phẩm, giá trị cảm nhận, sự hài lòng, niềm tin, và trải nghiệm khách hàng. Tuy nhiên, khi áp dụng vào bối cảnh Gen Z tại Thành phố Hồ Chí Minh, sự tác động của các yếu tố này cần được làm rõ hơn dựa trên đặc điểm tiêu dùng của thế hệ này, bao gồm: sự am hiểu công nghệ, thói quen mua sắm trực tuyến, và mong muốn cá nhân hóa hay là các yếu tố như thương hiệu, chất lượng sản phẩm, giá cả, tiện lợi, sự tin cậy, và sự nổi tiếng sàn.
Chuyên đề này tập trung vào việc xây dựng nền tảng lý thuyết, hệ thống hóa các nghiên cứu trước đây về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại, đặc biệt là trong bối cảnh của Gen Z tại Thành phố Hồ Chí Minh. Bằng cách phân tích các lý thuyết nền 8 tảng và tổng hợp các khái niệm liên quan, nghiên cứu này sẽ đặt cơ sở vững chắc cho các chuyên đề sau nhằm ứng dụng vào thực tiễn, hỗ trợ doanh nghiệp hiểu và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của Gen Z – nhóm khách hàng chiến lược trong thời gian tới. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu tập trung vào ý định mua lặp lại và các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng, nhưng phần lớn các nghiên cứu trước đây chủ yếu xoay quanh nhóm khách hàng truyền thống như Gen X hoặc Millennials, với sự nhấn mạnh vào các yếu tố như chất lượng sản phẩm, giá trị cảm nhận, và lòng trung thành thương hiệu. Tuy nhiên, Gen Z có những đặc điểm tiêu dùng khác biệt, đặc biệt là sự gắn kết với công nghệ, mạng xã hội và hành vi tiêu dùng trực tuyến.
Các nghiên cứu tại Việt Nam thường chú trọng vào thị trường tổng thể hoặc các thành phố lớn nói chung, mà chưa có sự phân tích chuyên sâu đối với Gen Z tại Thành phố Hồ Chí Minh – một thị trường đặc thù với sự giao thoa của văn hóa truyền thống và hiện đại. Tính đặc thù của Gen Z chưa được khai thác đủ, Gen Z là thế hệ sinh ra và lớn lên trong kỷ nguyên số hóa, nơi các yếu tố như trải nghiệm số, sự cá nhân hóa, và thương hiệu trên mạng xã hội có tác động lớn đến hành vi tiêu dùng. Tuy nhiên, các mô hình lý thuyết trước đây, như Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) hay Mô hình SERVQUAL, vẫn chưa được tùy chỉnh hoặc mở rộng để phù hợp với đặc điểm riêng của thế hệ này. Yếu tố tác động từ mạng xã hội, các đánh giá trực tuyến, và influencer (người có ảnh hưởng) – những yếu tố đặc biệt quan trọng với Gen Z – vẫn chưa được tích hợp đầy đủ vào các khung lý thuyết.
Các nghiên cứu lý thuyết về ý định mua lặp lại tại Việt Nam còn rải rác và thiếu tính hệ thống. Trong khi đó, các yếu tố kinh tế, văn hóa và xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh – một thị trường sôi động và có tính cạnh tranh cao – có thể ảnh hưởng đáng kể đến hành vi tiêu dùng của Gen Z, nhưng chưa được nghiên cứu cụ thể. Hiện chưa có một khung lý thuyết tích hợp và cụ thể nào để nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại của Gen Z. Các nghiên cứu trước thường sử dụng một mô hình đơn lẻ, dẫn đến thiếu sót trong việc bao quát các yếu tố đa chiều như công nghệ, văn hóa tiêu dùng và tâm lý thế hệ.
Nghiên cứu chuyên đề 1 tập trung vào việc hệ thống hóa và tích hợp các lý thuyết nền tảng, đồng thời đặt chúng vào bối cảnh đặc thù của Gen Z tại 9 Thành phố Hồ Chí Minh. Điều này không chỉ giúp lấp đầy khoảng trống lý thuyết mà còn mở ra cơ hội ứng dụng trong các nghiên cứu thực nghiệm và thực tiễn kinh doanh. Mục tiêu nghiên cứu chuyên đề 1. Mục tiêu chung Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết các khái niệm liên quan, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại dựa trên các nghiên cứu trước đây.
Từ đó xây dựng thang đo và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại của Gen Z tại Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết các khái niệm liên quan đến ý định mua lặp lại, hành vi người tiêu dùng, và các yếu tố ảnh hưởng trên nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt là TikTok Shop. - Xác định các yếu tố ảnh hưởng như thương hiệu, chất lượng sản phẩm, giá cả, tiện lợi, sự tin cậy, và sự nổi tiếng sàn, dựa trên các nghiên cứu trước đây. - Xây dựng thang đo và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua lặp lại của Gen Z tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu chuyên đề 1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là các yếu tố và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến ý định mua lặp lại của Gen Z trên nền tảng Tiktok Shop tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về không gian: Nghiên cứu thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh. - Phạm vi về thời gian: Các số liệu về tình hình mua và mua lặp lại trên sàn TikTok Shop được thống kê trong giai đoạn 2021-2024; các số liệu khảo sát được thu thập trong khoảng thời gian từ tháng 12/2024 đến tháng 02/2025.
Phương pháp nghiên cứu chuyên đề Trong chuyên đề này tác giả sử dựng phương pháp thống kê và hệ thống hóa nhằm tổng hợp, phân tích các cơ sở lý thuyết một cách khoa học, logic để làm rõ vấn đề nghiên cứu và xây dựng nền tảng cho các chuyên đề tiếp theo. 10 Thu thập, tìm kiếm các tài liệu liên quan đến ý định mua lặp lại, hành vi tiêu dùng, và các yếu tố tác động từ nhiều nguồn đáng tin cậy như sách, bài báo khoa học, nghiên cứu trước đây, và báo cáo ngành. Ưu tiên các tài liệu có liên quan đến thương mại điện tử và TikTok Shop, cũng như đặc điểm tiêu dùng của Gen Z. Chia tài liệu thành các nhóm liên quan đến từng yếu tố ảnh hưởng.
Xem xét mối quan hệ giữa các yếu tố với ý định mua lặp lại theo từng khía cạnh. Xây dựng khung lý thuyết dựa trên tài liệu đã hệ thống hóa, xây dựng mô hình lý thuyết dự kiến nhằm giải thích ý định mua lặp lại của Gen Z trên TikTok Shop. Đề xuất một mô hình lý thuyết phù hợp để tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu trong các chuyên đề tiếp theo. 11 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.
Các khái niệm liên quan đến đề tài 2. TikTok TikTok là một trong những ứng dụng phổ biến nhất trên thế giới và cho phép người dùng tạo video với thời lượng 15 giây, các bài tản văn, bộ lọc và một số tính năng thú vị khác (Adawiyah, 2020). TikTok mang đến những hình thức giải trí thú vị và không chỉ vậy, TikTok còn là nơi quảng bá các sản phẩm khác nhau như thực phẩm, mỹ phẩm, thời trang và những sản phẩm khác một cách hấp dẫn bởi những người có ảnh hưởng hoặc nghệ sĩ thần tượng (Sa’adah & cộng sự, 2022). Theo Ngangom (2020), TikTok là một nền tảng mạng xã hội dành cho video di động dạng ngắn và nền tảng của ứng dụng này là sự thể hiện sáng tạo và cung cấp cho người dùng các công cụ để tạo ra nội dung vui nhộn, tươi vui (TikTok, n.
TikTok là một nền tảng năng động và không ngừng phát triển, với các tính năng mới thường xuyên được cập nhật một cách nhanh chóng. Mặc dù được biết đến nhiều nhất với các video hướng đến giải trí, nhưng nền tảng này có nhiều nội dung đa dạng, mang tính giáo dục (Bhandari & Bimo, 2022). Trái ngược với các sản phẩm short video nội địa khác của ByteDance, chủ yếu nhắm đến người dùng thuộc thế hệ Gen Z, TikTok đã từ ngày đầu đặt mục tiêu cụ thể vào đối tượng thanh thiếu niên và trẻ vị thành niên, có sự phân bố người dùng rộng rãi trên mọi độ tuổi (Zeng & Schäfer, 2021). Bên cạnh đó, TikTok là một nền tảng tuyệt vời mang lại lợi ích cho các nhà tiếp thị theo nhiều cách.
TikTok cung cấp cho các nhà bán hàng rất nhiều công cụ cho công ty vừa và nhỏ hay doanh nghiệp, dễ dàng bán sản phẩm mà không cần đến thiết bị chuyên nghiệp (Al-Khasawneh, 2022). Tiktok bao gồm các điều khiện nghe nhìn để thực hiện các video 15 giây. Các tính năng chỉnh sửa này có chứa các điều khiển tốc độ trong máy ảnh, các vật liệu tổng hợp theo dõi hình ảnh, màn hình chia hợp tác và dòng thời gian video rút ngắn (Bresnick, 2019).