Luận văn thạc sĩ: Ảnh hưởng của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Huỳnh Mai Hùng Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Lãi Suất Đến Hành Vi Chấp Nhận Rủi Ro Của Ngân Hàng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: Lý do chọn đề tài
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Nội dung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA LÃI SUẤT VÀ CÁC YẾU TỐ KHÁC ĐẾN HÀNH VI CHẤP NHẬN RỦI RO CỦA NGÂN HÀNG
• 2.1. Ảnh hưởng của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng
• 2.2. Các yếu tố đặc thù ngân hàng
• 2.2.1. Tỷ lệ vốn hóa (Capitalization)
• 2.2.2. Khả năng sinh lợi (Profitability)
• 2.2.3. Hiệu quả chi phí (Efficiency)
• 2.2.4. Hoạt động ngoại bảng (Off-balance Sheet Items)
• 2.2.5. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR)
• 2.2.6. Các yếu tố kinh tế vĩ mô
• 2.2.6.1. Tốc độ tăng trưởng kinh tế (Economic Growth)
• 2.2.6.2. Tầm quan trọng của ngân hàng (Importance of Banks)
• 2.2.6.3. Mức độ tập trung ngành ngân hàng (Concentration)
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.3.3. Mô tả biến và các giả thuyết nghiên cứu
• 2.3.3.1. Biến phụ thuộc: Hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng
• 2.3.3.2. Các biến độc lập và kiểm soát
• 2.3.3.2.1. Tỷ lệ vốn hóa (Capitalization)
• 2.3.3.2.2. Khả năng sinh lợi (Profitability)
• 2.3.3.2.3. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR)
• 2.3.3.2.4. Hiệu quả chi phí (Efficiency)
• 2.3.3.2.5. Hoạt động ngoại bảng (Off-balance Sheet Items)
• 2.3.3.2.6. Tốc độ tăng trưởng kinh tế (Economic Growth)
• 2.3.3.2.7. Mức độ tập trung ngành ngân hàng
• 2.3.3.2.8. Tầm quan trọng của ngân hàng
• 2.3.4. Phương pháp hồi quy
• 2.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.4.1. Mô tả thống kê và ma trận tương quan
• 2.4.2. Kết quả hồi quy
• 2.4.3. Ảnh hưởng của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng
• 2.4.4. Ảnh hưởng tương tác giữa các đặc điểm ngân hàng và lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro ngân hàng
• 2.4.5. Hàm ý chính sách
• 2.4.6. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Ảnh hưởng của lãi suất đến rủi ro ngân hàng

Lãi suất là một yếu tố quan trọng trong việc xác định hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng. Khi lãi suất giảm, ngân hàng có xu hướng nới lỏng tiêu chuẩn cho vay, dẫn đến việc gia tăng tài sản rủi ro trong danh mục đầu tư. Điều này có thể tạo ra một môi trường dễ bị tổn thương cho hệ thống tài chính. Theo nghiên cứu của Dell’ Ariccia và Marquez (2006), lãi suất thấp có thể làm giảm lợi nhuận và gia tăng rủi ro phá sản. Họ chỉ ra rằng khi thông tin không đối xứng giảm, ngân hàng có thể giảm tiêu chuẩn cho vay, từ đó làm tăng tỷ lệ tài sản rủi ro. Điều này cho thấy mối quan hệ nghịch chiều giữa lãi suất và hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng. Hơn nữa, các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng trong các giai đoạn tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ, khả năng xảy ra khủng hoảng ngân hàng sẽ tăng lên. Do đó, việc quản lý lãi suất là rất quan trọng để duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

1.1 Tác động của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro

Môi trường lãi suất thấp có thể khuyến khích các ngân hàng chấp nhận rủi ro cao hơn. Khi lãi suất giảm, các ngân hàng có thể tìm kiếm lợi nhuận bằng cách nới lỏng tiêu chuẩn cho vay, dẫn đến việc gia tăng tài sản rủi ro. Theo Borio và Zhu (2012), kênh chấp nhận rủi ro trong cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ có thể ảnh hưởng đến khẩu vị rủi ro của ngân hàng. Điều này có thể dẫn đến việc gia tăng rủi ro trong danh mục đầu tư của ngân hàng, làm tăng khả năng xảy ra khủng hoảng tài chính. Hơn nữa, các nhà đầu tư có thể bị ảnh hưởng bởi hành vi bầy đàn, dẫn đến việc định giá tài sản không chính xác. Do đó, việc theo dõi và điều chỉnh lãi suất là cần thiết để giảm thiểu rủi ro trong hệ thống ngân hàng.

1.2 Quản lý rủi ro ngân hàng trong bối cảnh lãi suất biến động

Quản lý rủi ro ngân hàng là một yếu tố quan trọng trong việc duy trì sự ổn định tài chính. Các ngân hàng cần có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để đối phó với biến động lãi suất. Việc áp dụng các công cụ tài chính như hợp đồng tương lai và quyền chọn có thể giúp ngân hàng bảo vệ mình khỏi rủi ro lãi suất. Hơn nữa, việc xây dựng một hệ thống thông tin mạnh mẽ để theo dõi và phân tích các yếu tố kinh tế vĩ mô cũng là cần thiết. Điều này sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc chấp nhận rủi ro. Như vậy, việc quản lý rủi ro không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản của mình mà còn góp phần vào sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính.

II. Tình hình ngân hàng Việt Nam và tác động của lãi suất

Ngân hàng Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt trong việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp và hộ gia đình. Tuy nhiên, hệ thống ngân hàng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh lãi suất biến động. Tình hình kinh tế Việt Nam trong giai đoạn gần đây đã có nhiều biến động, ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng. Theo các nghiên cứu, lãi suất có tác động trực tiếp đến khả năng thanh toán và rủi ro tín dụng của ngân hàng. Khi lãi suất tăng, khả năng thanh toán của khách hàng giảm, dẫn đến việc gia tăng nợ xấu. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các ngân hàng trong việc duy trì an toàn tài chính.

2.1 Tình hình lãi suất và rủi ro tín dụng

Lãi suất tại Việt Nam đã có nhiều biến động trong những năm qua, ảnh hưởng đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng. Khi lãi suất tăng, các ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ gia tăng nợ xấu. Theo nghiên cứu, lãi suất cao có thể làm giảm khả năng thanh toán của khách hàng, dẫn đến việc gia tăng rủi ro tín dụng. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ tài sản của mình. Hơn nữa, việc theo dõi và phân tích tình hình kinh tế vĩ mô cũng là cần thiết để đưa ra quyết định chính xác trong việc cho vay.

2.2 Chính sách tiền tệ và quản lý rủi ro ngân hàng

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có tác động lớn đến hoạt động của các ngân hàng thương mại. Việc điều chỉnh lãi suất có thể giúp kiểm soát lạm phát và ổn định nền kinh tế. Tuy nhiên, việc tăng lãi suất cũng có thể dẫn đến việc gia tăng rủi ro tín dụng. Do đó, các ngân hàng cần có chiến lược quản lý rủi ro phù hợp để đối phó với biến động lãi suất. Việc áp dụng các công cụ tài chính và xây dựng hệ thống thông tin mạnh mẽ sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và duy trì sự ổn định tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng, việc nghiên cứu ảnh hưởng của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng là cấp thiết. Giai đoạn 2006-2016 chứng kiến nhiều biến động kinh tế vĩ mô, trong đó lãi suất được xem là thước đo quan trọng tác động trực tiếp đến hoạt động tín dụng và rủi ro ngân hàng. Bộ dữ liệu nghiên cứu gồm 214 quan sát từ 22 ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam, phản ánh thực trạng và xu hướng hành vi chấp nhận rủi ro trong một thập kỷ đầy biến động. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ mối quan hệ giữa lãi suất và hành vi chấp nhận rủi ro, đồng thời phân tích sự tương tác giữa các đặc điểm ngân hàng và yếu tố kinh tế vĩ mô. Kết quả nghiên cứu không chỉ đóng góp vào lý thuyết tài chính ngân hàng mà còn cung cấp cơ sở thực tiễn cho các nhà hoạch định chính sách trong việc kiểm soát rủi ro hệ thống, góp phần nâng cao sự ổn định của ngành ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính để phân tích hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng dưới tác động của lãi suất:

1. Lý thuyết kênh chấp nhận rủi ro (Risk-taking Channel): Đề xuất rằng lãi suất thấp kéo dài làm tăng khả năng chịu rủi ro của ngân hàng thông qua việc định giá tài sản, thu nhập và dòng tiền, từ đó khuyến khích ngân hàng mở rộng tín dụng với các khoản vay rủi ro cao hơn. Lý thuyết này được phát triển bởi Borio và Zhu (2008), Altunbas và cộng sự (2010), và được củng cố bởi các nghiên cứu thực nghiệm như Jimenez et al. (2008) và Ioannidou et al. (2009).

2. Lý thuyết lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức (Adverse Selection and Moral Hazard): Giải thích mối quan hệ thuận chiều giữa lãi suất và rủi ro, trong đó lãi suất cao thu hút các dự án rủi ro cao hơn và tạo động lực cho khách hàng vay sử dụng vốn không đúng mục đích, làm gia tăng rủi ro tín dụng. Lý thuyết này dựa trên hiện tượng thông tin bất cân xứng và được minh chứng qua các nghiên cứu như Geng, Grivoyannis và Zhang (2016).

Các khái niệm chính bao gồm: hành vi chấp nhận rủi ro (Risk-taking behavior), tài sản rủi ro (Risk-weighted assets), tỷ lệ nợ xấu (Non-performing loans - NPL), tỷ lệ vốn hóa (Capitalization), và tỷ lệ an toàn vốn (Capital Adequacy Ratio - CAR).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng bộ dữ liệu bảng gồm 214 quan sát từ 22 ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam trong giai đoạn 2006-2016. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất, báo cáo thường niên của các ngân hàng, cùng các nguồn thông tin tài chính uy tín như Cafef.vn và Vietstock.

Phương pháp phân tích chính là mô hình hồi quy động sử dụng phương pháp Ước lượng phương trình động tổng quát (Generalized Method of Moments - GMM), giúp xử lý vấn đề nội sinh và kiểm soát hiệu ứng cố định của từng ngân hàng. Các kiểm định AR(2) và Sargan được áp dụng để đảm bảo tính tin cậy của mô hình. Các biến nghiên cứu bao gồm biến phụ thuộc là hành vi chấp nhận rủi ro đo bằng tỷ lệ tài sản rủi ro trên tổng tài sản và tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay; các biến độc lập gồm lãi suất, tỷ lệ vốn hóa, quy mô ngân hàng, hiệu quả chi phí, hoạt động ngoại bảng, cùng các biến kinh tế vĩ mô như tốc độ tăng trưởng kinh tế và mức độ tập trung ngành ngân hàng.

Timeline nghiên cứu trải dài 11 năm, cho phép phân tích xu hướng và tác động dài hạn của lãi suất đến hành vi rủi ro ngân hàng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng cùng chiều của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro: Kết quả hồi quy GMM cho thấy lãi suất có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tỷ lệ tài sản rủi ro và tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng. Cụ thể, khi lãi suất giảm 1 điểm phần trăm, tỷ lệ tài sản rủi ro tăng khoảng 0.5%, phản ánh xu hướng các ngân hàng chấp nhận rủi ro cao hơn trong môi trường lãi suất thấp.

2. Tác động của tỷ lệ vốn hóa: Tỷ lệ vốn hóa có mối quan hệ nghịch chiều với hành vi chấp nhận rủi ro, với hệ số hồi quy âm và có ý nghĩa ở mức 5%. Ngân hàng có tỷ lệ vốn hóa cao hơn giảm mức độ chấp nhận rủi ro khoảng 0.3%, cho thấy vốn chủ sở hữu đóng vai trò như tấm đệm giảm thiểu rủi ro.

3. Ảnh hưởng của quy mô ngân hàng: Quy mô ngân hàng được đo bằng logarit tổng tài sản có tác động ngược chiều với rủi ro, các ngân hàng lớn hơn có xu hướng chấp nhận rủi ro thấp hơn khoảng 0.2%, phù hợp với giả thuyết đa dạng hóa rủi ro và quản trị tốt hơn ở các ngân hàng lớn.

4. Tương tác giữa lãi suất và đặc điểm ngân hàng: Phân tích tương tác cho thấy tác động của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro được khuếch đại ở các ngân hàng có tỷ lệ vốn hóa thấp và hoạt động ngoại bảng cao, làm tăng rủi ro tín dụng thêm khoảng 0.4% trong các điều kiện này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của tác động cùng chiều giữa lãi suất và hành vi chấp nhận rủi ro được lý giải bởi kênh chấp nhận rủi ro trong cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ. Lãi suất thấp làm giảm chi phí vốn, tăng giá trị tài sản thế chấp và thu nhập ngân hàng, từ đó giảm nhận thức về rủi ro và khuyến khích mở rộng tín dụng với các khoản vay rủi ro cao hơn. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu quốc tế như Jimenez et al. (2008) và Borio và Zhu (2012).

Mối quan hệ nghịch chiều giữa tỷ lệ vốn hóa và rủi ro phản ánh vai trò của vốn chủ sở hữu như một đệm bảo vệ, giảm thiểu khả năng vỡ nợ và hạn chế hành vi chấp nhận rủi ro quá mức, phù hợp với các nghiên cứu của Berger và DeYoung (1997).

Ảnh hưởng của quy mô ngân hàng cho thấy các ngân hàng lớn có khả năng đa dạng hóa rủi ro và quản trị tốt hơn, từ đó giảm mức độ rủi ro, tương tự kết quả của Aggarwal và Jacques (1998).

Việc phân tích tương tác cho thấy các đặc điểm nội tại ngân hàng có thể làm tăng hoặc giảm tác động của lãi suất đến hành vi rủi ro, nhấn mạnh sự cần thiết của chính sách điều tiết phù hợp theo từng nhóm ngân hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng tỷ lệ tài sản rủi ro theo biến động lãi suất qua các năm, cùng bảng hồi quy chi tiết các hệ số và mức ý nghĩa thống kê.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý vốn và yêu cầu vốn tối thiểu: Ngân hàng Nhà nước cần nâng cao các tiêu chuẩn về tỷ lệ vốn hóa nhằm tạo tấm đệm vững chắc, giảm hành vi chấp nhận rủi ro quá mức. Mục tiêu tăng tỷ lệ vốn hóa trung bình lên trên 12% trong vòng 3 năm tới, áp dụng cho tất cả ngân hàng thương mại cổ phần.

2. Xây dựng khung giám sát rủi ro theo đặc điểm ngân hàng: Phát triển hệ thống giám sát rủi ro linh hoạt, phân loại ngân hàng theo quy mô, hoạt động ngoại bảng và mức vốn hóa để áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp. Thực hiện trong vòng 2 năm với sự phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng.

3. Điều chỉnh chính sách lãi suất linh hoạt, cân bằng giữa ổn định kinh tế và rủi ro ngân hàng: Chính sách tiền tệ cần cân nhắc tác động đến hành vi rủi ro, tránh duy trì lãi suất thấp kéo dài gây mất cân đối tín dụng. Đề xuất rà soát và điều chỉnh lãi suất chính sách theo chu kỳ kinh tế, với các kịch bản dự phòng trong 5 năm tới.

4. Tăng cường minh bạch và công bố thông tin tài chính: Yêu cầu các ngân hàng công bố đầy đủ, kịp thời các chỉ số rủi ro như tỷ lệ nợ xấu, tài sản rủi ro để nâng cao nhận thức và trách nhiệm quản trị rủi ro. Triển khai ngay trong năm đầu tiên và duy trì thường xuyên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và giám sát ngân hàng: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế chính sách lãi suất và quy định vốn phù hợp nhằm kiểm soát rủi ro hệ thống.

2. Ban lãnh đạo và quản lý rủi ro ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ tác động của lãi suất và các đặc điểm nội tại đến hành vi rủi ro, từ đó xây dựng chiến lược quản trị rủi ro hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính ngân hàng: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phân tích sâu sắc về mối quan hệ giữa lãi suất và rủi ro ngân hàng tại thị trường Việt Nam.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu, luận văn và phát triển kiến thức chuyên sâu về quản trị rủi ro ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Lãi suất ảnh hưởng như thế nào đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng?
   Lãi suất thấp kéo dài làm giảm chi phí vốn và tăng giá trị tài sản thế chấp, từ đó khuyến khích ngân hàng mở rộng tín dụng với các khoản vay rủi ro cao hơn, dẫn đến tăng hành vi chấp nhận rủi ro.

2. Tỷ lệ vốn hóa có vai trò gì trong việc kiểm soát rủi ro ngân hàng?
   Tỷ lệ vốn hóa cao giúp ngân hàng có tấm đệm tài chính vững chắc, giảm khả năng vỡ nợ và hạn chế hành vi chấp nhận rủi ro quá mức, góp phần nâng cao sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

3. Tại sao quy mô ngân hàng lại ảnh hưởng đến hành vi chấp nhận rủi ro?
   Ngân hàng lớn thường có khả năng đa dạng hóa rủi ro và quản trị tốt hơn, do đó có xu hướng chấp nhận rủi ro thấp hơn so với các ngân hàng nhỏ, giúp giảm thiểu rủi ro hệ thống.

4. Các yếu tố kinh tế vĩ mô khác có tác động như thế nào đến rủi ro ngân hàng?
   Tốc độ tăng trưởng kinh tế và mức độ tập trung ngành ngân hàng cũng ảnh hưởng đến hành vi rủi ro, ví dụ tăng trưởng kinh tế cao có thể làm giảm rủi ro tín dụng, trong khi mức độ tập trung cao có thể làm tăng hoặc giảm rủi ro tùy theo cơ chế thị trường.

5. Phương pháp GMM có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   GMM giúp xử lý vấn đề nội sinh và kiểm soát hiệu ứng cố định của từng ngân hàng, đảm bảo kết quả hồi quy chính xác và tin cậy hơn so với các phương pháp truyền thống như OLS.

Kết luận

• Lãi suất có ảnh hưởng cùng chiều và có ý nghĩa thống kê đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng tại Việt Nam trong giai đoạn 2006-2016.
• Tỷ lệ vốn hóa và quy mô ngân hàng có tác động nghịch chiều, giúp giảm mức độ rủi ro.
• Tương tác giữa lãi suất và đặc điểm ngân hàng làm tăng tính phức tạp trong quản trị rủi ro.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách tiền tệ và quản lý rủi ro ngân hàng.
• Đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý vốn, giám sát rủi ro và minh bạch thông tin nhằm nâng cao sự ổn định hệ thống ngân hàng Việt Nam trong tương lai gần.

Các nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách được khuyến khích áp dụng kết quả này để phát triển các chiến lược phù hợp, đồng thời tiếp tục mở rộng nghiên cứu với dữ liệu minh bạch hơn trong các giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Nhằm nêu rõ lý do chọn đề tài cũng như mục tiêu, đối tượng, phạm vi, dữ liệu và phương pháp và các đóng góp của luận văn. Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu trước đây Phần này tổng hợp những nghiên cứu liên quan đến chủ đề nghiên cứu và được trình bày theo từng quan điểm tách biệt. Xem xét những yếu tố cụ thể tác động lên hành vi rủi ro qua kết quả của những nghiên cứu trước đây, từ đó cung cấp các nhìn đa chiều và là nền tảng để dự đoán mối quan hệ giữa các biến. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Giới thiệu chi tiết bộ dữ liệu cũng như lý giải lý do lựa chọn phương pháp và mô hình nghiên cứu.

Ngoài ra, chương này nêu cách tính các biến và kỳ vọng về dấu đối với hành vi chấp nhận rủi ro ngân hàng. Chương 4: Kết quả nghiên cứu Những kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày trong phần này, về mối tương quan dấu và mức độ của các biến, đồng thời lý giải dựa trên các lý thuyết và các kết quả thực nghiệm đã có. Chương 5: Kết luận Phần này tóm tắt lại toàn bộ luận văn, những kết quả nghiên cứu từ đó gợi ý chính sách cũng như nhìn nhận những mặt hạn chế của luận văn và mở các hướng đi cho 123doc 4 các bài nghiên cứu sau này. Ý nghĩa đề tài Về lý thuyết: Cung cấp một kết quả thực nghiệm đào sâu về tác động của lãi suất cũng như các yếu tố khác lên rủi ro.

Về thực tiễn: Gợi mở những hướng nghiên cứu tiếp theo liên quan đến chủ đề và gợi ý cho các nhà làm chính sách quan tâm về vấn đề rủi ro ngân hàng cách quản lý, hạn chế và phòng tránh rủi ro. 123doc 5 CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA LÃI SUẤT VÀ CÁC YẾU TỐ KHÁC ĐẾN HÀNH VI CHẤP NHẬN RỦI RO CỦA NGÂN HÀNG 2. Ảnh hưởng của lãi suất đến hành vi chấp nhận rủi ro của ngân hàng  Quan điểm tương quan nghịch Chấp nhận rủi ro ngân hàng quá mức thì rất đáng lên án.

Một hướng thảo luận gần đây chú ý đến việc liệu lãi suất tương đối thấp liệu có làm gia tăng mức độ chấp nhận rủi ro của các ngân hàng. Nói ngắn gọn, lý thuyết này đề xuất rằng môi trường lãi suất thấp, trong khi các yếu tố khác không thay đổi, làm lợi nhuận ngân hàng và sự không đối xứng về thông tin giảm xuống. Do đó, các ngân hàng phản ứng bằng cách làm giảm các tiêu chuẩn cho vay của họ, do đó nâng cao mức tài sản rủi ro trong danh mục đầu tư của họ và làm xấu đi sự cân bằng rủi ro phá sản. Sau đây là một vài nghiên cứu nổi bật liên quan đến chủ đề này.

Dell’ Ariccia và Marquez (2006) xem xét sự phân phối thông tin về người đi vay ngân hàng tương tác với hành vi chiến lược của ngân hàng trong việc xác định các tiêu chuẩn cho vay (được thể hiện thông qua việc sử dụng các yêu cầu về yếu tố đảm bảo tín dụng), khối lượng cho vay và tổng thể phân phối tín dụng. Trong bối cảnh các ngân hàng nhận được thông tin riêng tư về mức độ tin cậy của khách hàng, tác giả chỉ ra rằng các ngân hàng có thể nới lỏng các tiêu chuẩn cho vay khi thông tin không đối xứng các ngân hàng đối mặt ở mức thấp. Trong trạng thái cân bằng, việc giảm các tiêu chuẩn dẫn đến giảm giá trị danh mục đầu tư của ngân hàng, giảm lợi nhuận, và mở rộng tổng khối lượng tín dụng. Hơn nữa, tác giả thấy rằng mặc dù các tiêu chuẩn thấp có thể làm tăng thặng dư chung, nhưng chúng làm tỷ lệ tài sản rủi ro trên tổng tài sản của các ngân hàng tăng lên đáng kể, cũng là làm tăng nguy cơ mất ổn định tài chính.

Như vậy, thay đổi cấu trúc thông tin của thị trường có thể có tác động đáng kể đến khả năng xảy ra khủng hoảng ngân hàng ngay cả khi không có bất kỳ sự thay đổi nào trong nền tảng cơ bản của nền kinh tế. Tác giả tạo ra một lời giải thích mới cho mối quan hệ giữa sự bùng nổ cho vay và những giai đoạn 123doc 6 căng thẳng về tài chính được nhấn mạnh trong các nghiên cứu thực nghiệm gần đây. Tức là, tác giả đưa ra một giải thích cho chuỗi tự do hoá tài chính, bùng nổ tín dụng, và khủng hoảng ngân hàng đã xảy ra ở nhiều thị trường mới nổi. Mô hình của tác giả dự đoán mối quan hệ nghịch chiều giữa nhu cầu cho vay mới và tiêu chuẩn cho vay.

Điều này đã được xác nhận gián tiếp trong Asea và Blomberg (1998), những người thấy rằng các tiêu chuẩn cho vay của Hoa Kỳ có khuynh hướng thay đổi một cách có hệ thống theo chu kỳ kinh tế, với yêu cầu thế chấp tăng trong suốt sự thu hẹp chu kỳ và giảm trong giai đoạn mở rộng chu kỳ. Lown và Morgan (2003) cũng thấy rằng các tiêu chuẩn cho vay được các ngân hàng áp dụng khác nhau trong chu kỳ. Gần đây hơn, Berger và Udell (2004) tìm thấy bằng chứng cho chu kỳ của các tiêu chuẩn vay liên quan đến sự thay đổi trong việc phân phối thông tin phù hợp với kết quả của Dell’ Ariccia và Marquez (2006). Mặc dù các tác giả trước Dell’ Ariccia và Marquez (2006) tập trung vào giải thích ở cấp độ ngân hàng, họ nhận thấy tầm quan trọng của một lý do thuộc về toàn hệ thống làm giảm bớt các tiêu chuẩn cho vay, chẳng hạn như giả thuyết dựa trên thông tin của tác giả.

Mô hình của tác giả cũng dự đoán rằng giai đoạn suy thoái tài chính có nhiều khả năng xảy ra sau thời kỳ tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ. Chuỗi sự kiện này, trong đó có Achentina năm 1980, Chile năm 1982, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan năm 1992, Mexico năm 1994 và Thái Lan, Indonesia và Hàn Quốc năm 1997 là những ví dụ quan trọng nhất, đã được chứng minh bằng sự gia tăng lý thuyết về khủng hoảng ngân hàng. Ví dụ, Demirguc-Kunt và Detragiache (1998) tìm thấy bằng chứng cho thấy rằng cho vay bùng nổ trước những đợt khủng hoảng ngân hàng. Gourinchas, Valdes và Landerretche (2001) kiểm tra một số lượng lớn các giai đoạn bùng nổ cho vay và thấy rằng xác suất xảy ra khủng hoảng ngân hàng sẽ tăng đáng kể sau những giai đoạn như vậy.

Hơn nữa, điều kiện của việc có một cuộc khủng hoảng ngân hàng phụ thuộc rất nhiều vào kích thước của sự bùng nổ. Theo Rajan (2006) sự phát triển trong lĩnh vực tài chính đã dẫn tới việc mở 123doc 7 rộng khả năng lan truyền rủi ro. Việc tăng khả năng chịu rủi ro của các nền kinh tế, cũng như trong việc thực hiện rủi ro thực tế đã dẫn đến một loạt các giao dịch tài chính mà trước đây không thể thực hiện và đã tạo ra nhiều cơ hội tiếp cận tài chính cho các doanh nghiệp và hộ gia đình. Trên tổng thể, điều này đã làm cho thế giới tốt hơn nhiều.

Đồng thời, chúng ta cũng thấy sự nổi lên của một loạt các trung gian tài chính có quy mô lớn và bị hấp dẫn bởi rủi ro có thể lan rộng trong chu kỳ kinh tế. Các trung gian này không những có thể làm bật lên sự biến động thực sự, mà còn mạo hiểm với một số rủi ro xác suất nhỏ mà hành vi của họ có làm khả năng xảy ra biến động lớn hơn. Do đó, trong một số điều kiện, các nền kinh tế có thể trong tình trạng nguy hiểm nhiều hơn với những rối loạn do khu vực tài chính gây ra hơn trước đây. Các nhà đầu tư có thể có những lựa chọn sai lầm.

Đầu tiên là người quản lý che giấu động cơ chấp nhận rủi ro trước các nhà đầu tư - vì rủi ro và lợi nhuận có liên quan, người quản lý trông như thể tạo ra kết quả tốt ngang với rủi ro. Thông thường, các loại rủi ro có thể bị che giấu là những rủi ro tạo ra những hậu quả xấu nghiêm trọng với xác suất nhỏ nhưng bù lại sẽ hứa hẹn lợi nhuận cao trong suốt thời gian đầu tư còn lại. Những rủi ro này được gọi là rủi ro đuôi. Hình thức thứ hai của hành vi lựa chọn sai lầm là động cơ bầy đàn chạy theo các nhà quản lý đầu tư khác trong lựa chọn đầu tư, bởi vì bầy đàn mang đến sự bảo hiểm cho người quản lý rằng sẽ không có kết quả thấp hơn so với những nhà quản lý khác.

Hành vi bầy đàn có thể đẩy giá tài sản ra khỏi nguyên tắc cơ bản. Các nhà quản lý khác nhau có thể bị ảnh hưởng bởi những biến dạng này ở một mức độ khác nhau - những người còn trẻ và chưa được trải nghiệm có thể sẽ chấp nhận nhiều rủi ro đuôi, trong khi những người đã trải nghiệm thì có xu hướng bầy đàn nhiều hơn. Nếu hành vi bầy đàn làm di chuyển giá tài sản đi xa khỏi nguyên tắc cơ bản, thì khả năng tự sắp xếp lại lớn - chính xác là loại gây tổn thất đuôi - tăng lên. Một thành phần cuối cùng có thể làm cho hỗn hợp trở nên bất ổn, đó là lãi suất thấp sau một thời gian có lãi suất cao.

Một môi trường có lãi suất thấp sau 123doc 8 một thời gian có lãi suất cao là một vấn đề đặc biệt khó giải quyết, vì không chỉ khuyến khích một số người tham gia "tìm kiếm lợi nhuận" tăng lên mà còn cả giá tài sản có thể dẫn đến tăng xoắn ốc, tạo ra một sự tự sắp xếp lại nhanh và lộn xộn. Sau đây là một số ví dụ. Ví dụ 1: Các công ty bảo hiểm có thể đã thực hiện các cam kết về lãi suất cố định. Khi lãi suất giảm, họ có thể không còn lựa chọn nào khác ngoài tìm kiếm các khoản đầu tư có rủi ro hơn - nếu họ giữ lãi thấp nhưng đầu tư an toàn, họ có thể sẽ không trả nợ đúng cam kết của mình, trong khi nếu họ chấp nhận đầu tư rủi ro cao hơn, họ có cơ hội sống sót.

Hiện tượng này, được gọi là chuyển dịch rủi ro (ví dụ, Jensen và Meckling (1976)), có xu hướng khiến cho người tham gia bỏ qua loạt rủi ro giảm (bao gồm cả sự thiếu thanh khoản) vì sự chú ý của họ tập trung vào xu hướng tăng. Tất nhiên, nếu lãi suất phi rủi ro bắt đầu quay trở lại, các công ty bảo hiểm có thể đáp ứng các nghĩa vụ nợ mà không chấp nhận rủi ro quá mức.