Nghiên cứu ảnh hưởng của giới tính và chế độ dinh dưỡng đến thời điểm cho ăn sau nở

Luận án tiến sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của giới tính thời điểm cho ăn sau nở và chế độ dinh dưỡng, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực tại Việt Nam.

• Tác giả: Bùi Thị Kim Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Châu Minh Tùng
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Giới Tính Và Chế Độ Dinh Dưỡng Đến Thời Điểm Cho Ăn Sau Nở
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đặc điểm một số giống gà thịt lông màu tại Việt Nam
• 1.2. Sự thay đổi và phát triển túi lòng đỏ
• 1.3. Các con đường sử dụng túi lòng đỏ ở gà
• 1.4. Vai trò của túi lòng đỏ
• 1.5. Dinh dưỡng theo giới tính gia cầm
• 1.6. Dinh dưỡng giai đoạn đầu của gia cầm
• 1.7. Thái điểm cho ăn và sự phát triển bộ máy tiêu hóa
• 1.8. Thái điểm cho ăn và sự phát triển của hệ vi sinh vật đường ruột non
• 1.9. Thái điểm cho ăn và sự phát triển của hệ miễn dịch
• 1.10. Một số nguyên liệu chính dùng trong khẩu phần thức ăn khởi đầu
• 1.11. Khô dầu đậu nành
• 1.12. Bột trăng
• 1.13. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.14. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.15. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian và địa điểm
• 2.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Bố trí thí nghiệm 1
• 2.4. Chỉ tiêu theo dõi
• 2.5. Bố trí thí nghiệm 2
• 2.6. Chỉ tiêu theo dõi ở thí nghiệm 2
• 2.7. Bố trí thí nghiệm 3
• 2.8. Các chỉ tiêu theo dõi ở thí nghiệm 3
• 2.9. Bố trí thí nghiệm 4
• 2.10. Các chỉ tiêu theo dõi ở thí nghiệm 4
• 2.11. Điều kiện thí nghiệm
• 2.12. Chương trình
• 2.13. Nhiệt độ và ánh sáng
• 2.14. Thức ăn thí nghiệm và phân tích mẫu thức ăn
• 2.15. Vệ sinh, phòng bệnh
• 2.16. Phương pháp đo lường, lấy mẫu và theo dõi các chỉ tiêu
• 2.17. Khối lượng sống, tăng khối lượng, tiêu thụ thức ăn hàng ngày, hệ số chuyển hóa thức ăn
• 2.18. Tỷ lệ đồng đều của đàn
• 2.19. Tỷ lệ nuôi sống
• 2.20. Chất lượng quày thịt xẻ
• 2.21. Tỷ lệ nội quan và túi lòng đỏ
• 2.22. Các chỉ tiêu khảo sát ruột
• 2.23. Đo hiệu giá kháng thể trong huyết thanh
• 2.24. Định lượng vi khuẩn E. coli và vi khuẩn Lactobacillus spp. trong mẫu phân
• 2.25. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả thí nghiệm 1
• 3.1.1. Năng suất sinh trưởng
• 3.1.2. Chất lượng quày thịt xẻ
• 3.1.3. Tỷ lệ đồng đều của đàn
• 3.1.4. Tỷ lệ nuôi sống của gà
• 3.2. Kết quả thí nghiệm 2
• 3.2.1. Năng suất sinh trưởng
• 3.2.2. Hình thái nhung mao ruột non
• 3.2.3. Hình thái nhung mao tá tràng
• 3.2.4. Hình thái nhung mao không tràng
• 3.2.5. Hình thái nhung mao hải tràng
• 3.2.6. Hiệu giá kháng thể kháng vi rút Gumboro trong huyết thanh
• 3.2.7. Tỷ lệ đồng đều của đàn
• 3.2.8. Tỷ lệ nuôi sống
• 3.3. Kết quả thí nghiệm 3
• 3.3.1. Năng suất sinh trưởng
• 3.3.2. Khối lượng sống
• 3.3.3. Tăng khối lượng
• 3.3.4. Tiêu thụ thức ăn hàng ngày
• 3.3.5. Hệ số chuyển hóa thức ăn
• 3.3.6. Tỷ lệ đồng đều của đàn
• 3.3.7. Tỷ lệ nuôi sống
• 3.3.8. Tỷ lệ các nội quan: Tỷ lệ tim, gan, túi lòng đỏ
• 3.3.9. Tỷ lệ dạ dày tuyến và dạ dày cơ
• 3.3.10. Tỷ lệ ruột non và ruột già
• 3.3.11. Hình thái nhung mao ruột
• 3.3.12. Hình thái nhung mao của đoạn tá tràng
• 3.3.13. Hình thái nhung mao đoạn không tràng
• 3.3.14. Hiệu giá kháng thể kháng vi rút Gumboro
• 3.3.15. Định lượng vi khuẩn Lactobacillus spp. và E. coli trong mẫu phân
• 3.4. Kết quả thí nghiệm 4
• 3.4.1. Tỷ lệ tim và gan
• 3.4.2. Tỷ lệ dạ dày tuyến và dạ dày cơ
• 3.4.3. Tỷ lệ tủy tùng và túi lòng đỏ
• 3.4.4. Tỷ lệ ruột non và ruột già
• 3.4.5. Chiều dài, chiều rộng và chiều sâu nhung mao tá tràng
• 3.5. Thảo luận chung
• 3.5.1. Năng suất sinh trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn
• 3.5.2. Tỷ lệ đồng đều của đàn
• 3.5.3. Tỷ lệ nuôi sống
• 3.5.4. Hiệu giá kháng thể trong huyết thanh
• 3.5.5. Định lượng vi khuẩn Lactobacillus spp. và E. coli trong mẫu phân
• 3.5.6. Hình thái nhung mao ruột
• 3.5.7. Tỷ lệ nội quan
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của giới tính và chế độ dinh dưỡng đến thời điểm cho ăn sau nở của gà thịt. Các yếu tố này có thể tác động mạnh mẽ đến sự phát triển và sức khỏe của gia cầm. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa giới tính, chế độ dinh dưỡng và thời điểm cho ăn sẽ giúp cải thiện hiệu quả chăn nuôi và nâng cao năng suất. Nghiên cứu được thực hiện thông qua bốn thí nghiệm khác nhau nhằm đánh giá các yếu tố này trong giai đoạn đầu đời của gà.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của giới tính và thời điểm cho ăn đến các chỉ tiêu như năng suất sinh trưởng, chất lượng thịt, và đáp ứng miễn dịch của gà. Các thí nghiệm được thiết kế để phân tích sự khác biệt giữa gà trống và mái trong các điều kiện dinh dưỡng khác nhau, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho việc quản lý dinh dưỡng trong chăn nuôi.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện với bốn thí nghiệm chính, mỗi thí nghiệm có thiết kế ngẫu nhiên hoàn toàn. Các thí nghiệm này bao gồm việc phân chia gà theo giới tính và thời điểm cho ăn. Mỗi thí nghiệm được theo dõi các chỉ tiêu như tăng trọng, tiêu thụ thức ăn, và tỷ lệ sống sót. Kết quả cho thấy rằng giới tính có ảnh hưởng đáng kể đến năng suất sinh trưởng và chất lượng thịt. Gà trống thường có tăng trọng cao hơn so với gà mái, điều này có thể liên quan đến sự khác biệt trong chế độ dinh dưỡng.

2.1. Thiết kế thí nghiệm

Mỗi thí nghiệm được thực hiện với số lượng gà nhất định, được chia thành các nhóm theo giới tính và thời điểm cho ăn. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm khối lượng sống, tỷ lệ đùi, và hệ số chuyển hóa thức ăn. Kết quả cho thấy rằng việc cho gà ăn đúng thời điểm sau nở có thể cải thiện đáng kể năng suất sinh trưởng và đáp ứng miễn dịch.

III. Kết quả và thảo luận

Kết quả từ các thí nghiệm cho thấy rằng giới tính và thời điểm cho ăn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Gà trống có năng suất sinh trưởng cao hơn gà mái, và việc cho ăn sớm sau nở giúp cải thiện chất lượng thịt và đáp ứng miễn dịch. Các nghiên cứu trước đây cũng đã chỉ ra rằng chế độ dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ vi sinh vật đường ruột, từ đó tác động đến sức khỏe tổng thể của gà.

3.1. Ảnh hưởng của giới tính

Gà trống thường có tăng trọng và khối lượng cơ cao hơn so với gà mái. Điều này có thể được giải thích bởi sự khác biệt trong chế độ dinh dưỡng và hệ thống nội tiết. Việc nuôi riêng gà trống và mái cũng cho thấy sự cải thiện trong tỷ lệ sống sót và đồng đều đàn.

3.2. Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của gà. Việc cho gà ăn đúng thời điểm sau nở không chỉ ảnh hưởng đến năng suất sinh trưởng mà còn đến đáp ứng miễn dịch. Các nghiên cứu cho thấy rằng gà được cho ăn chế độ dinh dưỡng hợp lý có khả năng chống lại bệnh tật tốt hơn.

IV. Kết luận

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng giới tính và chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng đáng kể đến thời điểm cho ăn sau nở của gà. Gà trống có năng suất sinh trưởng cao hơn và việc cho ăn đúng thời điểm có thể cải thiện đáp ứng miễn dịch. Những phát hiện này có thể được áp dụng trong thực tiễn chăn nuôi để nâng cao hiệu quả sản xuất và sức khỏe của gia cầm.

4.1. Khuyến nghị

Cần có các nghiên cứu tiếp theo để xác định rõ hơn mối quan hệ giữa giới tính, chế độ dinh dưỡng, và thời điểm cho ăn. Các nhà chăn nuôi nên xem xét việc áp dụng các phương pháp nuôi dưỡng khác nhau để tối ưu hóa năng suất sinh trưởng và đáp ứng miễn dịch của gà.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ với đàn gia cầm đạt trên 533 triệu con năm 2022, trong đó gà chiếm gần 79,5%, việc nâng cao năng suất và chất lượng gà thịt lông màu trở thành mục tiêu quan trọng. Gà Lương Phượng, một giống gà lông màu phổ biến với chất lượng thịt thơm ngon và khả năng thích nghi cao, được lựa chọn làm đối tượng nghiên cứu nhằm tối ưu hóa kỹ thuật nuôi và dinh dưỡng. Nghiên cứu tập trung vào ảnh hưởng của giới tính, thời điểm cho ăn sau nở và chế độ dinh dưỡng đầu đời đến khả năng sinh trưởng, chất lượng thịt, hình thái nhung mao ruột và đáp ứng miễn dịch của gà thịt Lương Phượng trong giai đoạn 0-56 ngày tuổi.

Mục tiêu cụ thể gồm: (1) đánh giá tác động của giới tính và thời điểm cho ăn sau nở đến năng suất sinh trưởng, chất lượng thịt và hình thái ruột; (2) khảo sát ảnh hưởng của thời điểm cho ăn và chế độ dinh dưỡng đầu đời đến tỷ lệ nội quan, hệ vi sinh đường ruột, cũng như hiệu giá kháng thể kháng virus Gumboro; (3) xác định ảnh hưởng của các yếu tố trên đến tỷ lệ nội quan và hình thái nhung mao tá tràng trong giai đoạn 0-14 ngày tuổi. Nghiên cứu được thực hiện tại Trại Nghiên cứu Ứng dụng, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh trong khoảng thời gian từ 2016 đến 2023. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà lông màu, góp phần phát triển ngành chăn nuôi bền vững và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về sinh trưởng và phát triển của gia cầm, đặc biệt là sự khác biệt sinh lý và chuyển hóa dinh dưỡng giữa gà trống và gà mái. Lý thuyết về phát triển hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch của gà con trong giai đoạn đầu sau nở được áp dụng để giải thích ảnh hưởng của thời điểm cho ăn và chế độ dinh dưỡng đầu đời. Mô hình nghiên cứu bao gồm các khái niệm chính: giới tính (trống, mái), thời điểm cho ăn sau nở (0, 4, 8, 30 giờ), chế độ dinh dưỡng đầu đời (thức ăn khởi đầu Vistart và thức ăn thương mại), hình thái nhung mao ruột (chiều dài, chiều rộng, chiều sâu), tỷ lệ nội quan (tim, gan, tủy tạng), hệ vi sinh đường ruột (E. coli, Lactobacillus spp.), và hiệu giá kháng thể kháng virus Gumboro.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu gồm 4 thí nghiệm được bố trí theo thiết kế hoàn toàn ngẫu nhiên với các yếu tố tác động khác nhau:

• Thí nghiệm 1: 192 gà Lương Phượng 1 ngày tuổi, phân chia thành 3 nhóm nuôi riêng trống, nuôi riêng mái và nuôi chung trống mái, mỗi nhóm 8 ô lồng, 8 con/ô, theo dõi trong 56 ngày.
• Thí nghiệm 2: 480 gà Lương Phượng 1 ngày tuổi, 6 nghiệm thức theo 2 yếu tố giới tính (trống, mái) và thời điểm cho ăn sau nở (0, 4, 8 giờ), mỗi nghiệm thức 8 ô lồng, 10 con/ô, theo dõi 56 ngày.
• Thí nghiệm 3: 480 gà Lương Phượng sau nở, 4 nghiệm thức theo 2 yếu tố thời điểm cho ăn (0 và 30 giờ) và chế độ dinh dưỡng đầu đời (Vistart và thức ăn thương mại), mỗi nghiệm thức 10 ô lồng, 12 con/ô, theo dõi 56 ngày.
• Thí nghiệm 4: 240 gà Lương Phượng sau nở, 4 nghiệm thức tương tự thí nghiệm 3, mỗi nghiệm thức 60 con, theo dõi 14 ngày.

Các chỉ tiêu theo dõi gồm: khối lượng sống, tăng khối lượng, tiêu thụ thức ăn, hệ số chuyển hóa thức ăn, tỷ lệ đồng đều đàn, tỷ lệ nuôi sống, tỷ lệ nội quan, hình thái nhung mao ruột (đo chiều dài, chiều rộng, chiều sâu), số lượng vi khuẩn E. coli và Lactobacillus spp. trong phân, hiệu giá kháng thể kháng virus Gumboro trong huyết thanh. Phân tích số liệu sử dụng phương pháp ANOVA và kiểm định Tukey với mức ý nghĩa P < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của giới tính và nuôi riêng: Gà trống có khối lượng cơ thể, tiêu thụ thức ăn hàng ngày và tăng khối lượng cao hơn gà mái và nhóm nuôi chung (P < 0,001). Tỷ lệ đùi của gà trống cũng cao hơn (P < 0,01). Nuôi riêng trống và mái làm tăng tỷ lệ đồng đều đàn (P < 0,05) và có xu hướng cải thiện tỷ lệ nuôi sống (P = 0,067).

2. Ảnh hưởng của thời điểm cho ăn sau nở: Gà trống có năng suất sinh trưởng cao hơn gà mái (P < 0,05). Cho ăn lúc 8 giờ sau nở làm giảm chiều dài nhung mao hồi tràng so với cho ăn ngay sau nở (P < 0,05). Thời điểm cho ăn và giới tính không ảnh hưởng đến hiệu giá kháng thể Gumboro, tỷ lệ nuôi sống và đồng đều đàn (P > 0,05).

3. Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng đầu đời và thời điểm cho ăn: Cho ăn lúc 30 giờ sau nở làm giảm năng suất sinh trưởng và chiều dài nhung mao tá tràng, hồi tràng trong 7 ngày đầu (P < 0,05). Gà ăn thức ăn khởi đầu Vistart có tốc độ sinh trưởng và hệ số chuyển hóa thức ăn tốt hơn thức ăn thương mại (P < 0,01). Vistart làm tăng chiều rộng nhung mao tá tràng và số lượng Lactobacillus spp. trong phân (P < 0,05), đồng thời nâng cao hiệu giá kháng thể Gumboro (P < 0,05).

4. Tỷ lệ nội quan và hình thái ruột: Gà ăn lúc 30 giờ sau nở có tỷ lệ gan và tủy tạng cao hơn (P < 0,05). Vistart làm tăng tỷ lệ tim ở 7 ngày tuổi (P < 0,05) và chiều dài nhung mao tá tràng ở 14 ngày tuổi (1267 μm so với 1029 μm, P = 0,001).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy rõ sự khác biệt sinh lý và chuyển hóa dinh dưỡng giữa gà trống và mái, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về nhu cầu protein và tốc độ sinh trưởng cao hơn của gà trống. Việc nuôi riêng giới tính giúp giảm cạnh tranh thức ăn, tăng đồng đều đàn và cải thiện tỷ lệ nuôi sống, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế.

Thời điểm cho ăn sau nở là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển hệ tiêu hóa và miễn dịch. Trì hoãn cho ăn làm giảm chiều dài nhung mao ruột và năng suất sinh trưởng, đồng thời làm suy giảm đáp ứng miễn dịch, phù hợp với các báo cáo về tác động tiêu cực của việc cho ăn chậm trên gà con. Chế độ dinh dưỡng đầu đời với thức ăn khởi đầu giàu dinh dưỡng và dễ tiêu như Vistart giúp cải thiện hệ vi sinh đường ruột có lợi, tăng cường miễn dịch và thúc đẩy phát triển ruột, từ đó nâng cao năng suất.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh khối lượng cơ thể, chiều dài nhung mao ruột và hiệu giá kháng thể giữa các nhóm giới tính, thời điểm cho ăn và chế độ dinh dưỡng, cũng như bảng phân tích tỷ lệ nội quan và số lượng vi khuẩn trong phân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng nuôi riêng giới tính gà thịt lông màu nhằm tăng đồng đều đàn và cải thiện tỷ lệ nuôi sống, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng thịt. Thời gian thực hiện: ngay từ giai đoạn ấp nở đến khi xuất chuồng. Chủ thể thực hiện: các trang trại chăn nuôi và cơ sở sản xuất giống.

2. Cho gà con ăn ngay sau khi nở (0 giờ) để tối ưu hóa sự phát triển hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch, tránh trì hoãn gây giảm năng suất và sức khỏe đàn. Thời gian thực hiện: trong vòng 1 giờ sau nở. Chủ thể thực hiện: nhân viên kỹ thuật và người chăm sóc gà.

3. Sử dụng thức ăn khởi đầu giàu dinh dưỡng, dễ tiêu như Vistart trong 7 ngày đầu sau nở để tăng cường phát triển ruột, hệ vi sinh có lợi và đáp ứng miễn dịch, góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Thời gian thực hiện: 0-7 ngày tuổi. Chủ thể thực hiện: nhà sản xuất thức ăn và người chăn nuôi.

4. Theo dõi và đánh giá định kỳ các chỉ tiêu sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống, hình thái ruột và đáp ứng miễn dịch để điều chỉnh kỹ thuật nuôi và dinh dưỡng phù hợp với điều kiện thực tế. Thời gian thực hiện: suốt quá trình nuôi. Chủ thể thực hiện: cán bộ kỹ thuật và quản lý trang trại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi gà thịt lông màu: Áp dụng kỹ thuật nuôi riêng giới tính và cho ăn sớm để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

2. Nhà sản xuất và cung cấp thức ăn chăn nuôi: Nghiên cứu thành phần và hiệu quả của thức ăn khởi đầu như Vistart để phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng gà con.

3. Chuyên gia và cán bộ kỹ thuật thú y, chăn nuôi: Sử dụng kết quả nghiên cứu để tư vấn, hướng dẫn kỹ thuật nuôi và dinh dưỡng nhằm cải thiện hiệu quả chăn nuôi và sức khỏe đàn gà.

4. Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực chăn nuôi và dinh dưỡng gia cầm: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả và phân tích để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về sinh trưởng, miễn dịch và vi sinh đường ruột.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần nuôi riêng gà trống và mái?
   Nuôi riêng giúp giảm cạnh tranh thức ăn, tăng đồng đều đàn và cải thiện tỷ lệ nuôi sống, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng thịt. Gà trống có nhu cầu dinh dưỡng và tốc độ sinh trưởng cao hơn gà mái, nên nuôi chung có thể gây bất lợi cho cả hai.

2. Ảnh hưởng của thời điểm cho ăn sau nở đến gà con như thế nào?
   Cho ăn sớm ngay sau nở giúp phát triển hệ tiêu hóa và miễn dịch tốt hơn, tăng năng suất sinh trưởng. Trì hoãn cho ăn làm giảm chiều dài nhung mao ruột, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng và suy giảm đáp ứng miễn dịch, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tăng trưởng.

3. Thức ăn khởi đầu Vistart có ưu điểm gì?
   Vistart cung cấp dinh dưỡng dễ tiêu, giàu protein và các thành phần hỗ trợ phát triển ruột, tăng số lượng vi khuẩn có lợi Lactobacillus spp., cải thiện hệ số chuyển hóa thức ăn và nâng cao hiệu giá kháng thể kháng virus Gumboro, giúp gà con khỏe mạnh và tăng trưởng tốt.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả của kỹ thuật nuôi và dinh dưỡng?
   Có thể theo dõi các chỉ tiêu như khối lượng sống, tăng khối lượng, tiêu thụ thức ăn, tỷ lệ nuôi sống, tỷ lệ đồng đều đàn, hình thái nhung mao ruột, tỷ lệ nội quan và hiệu giá kháng thể miễn dịch. So sánh các chỉ tiêu này giữa các nhóm thí nghiệm giúp đánh giá hiệu quả.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các giống gà khác không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung trên giống gà Lương Phượng, các kết quả về ảnh hưởng giới tính, thời điểm cho ăn và chế độ dinh dưỡng đầu đời có thể tham khảo và điều chỉnh áp dụng cho các giống gà lông màu khác có đặc điểm sinh lý tương tự, tuy nhiên cần thử nghiệm bổ sung để tối ưu hóa.

Kết luận

• Gà trống có tốc độ sinh trưởng và chiều dài nhung mao ruột non cao hơn gà mái, nuôi riêng giới tính giúp tăng đồng đều và tỷ lệ nuôi sống đàn.
• Cho gà ăn ngay sau nở (0 giờ) giúp cải thiện năng suất sinh trưởng, hình thái ruột và đáp ứng miễn dịch so với cho ăn trễ (4, 8, 30 giờ).
• Thức ăn khởi đầu Vistart trong 7 ngày đầu sau nở nâng cao tốc độ sinh trưởng, hệ số chuyển hóa thức ăn, số lượng vi khuẩn Lactobacillus spp. và hiệu giá kháng thể kháng virus Gumboro.
• Cho ăn trễ 30 giờ làm giảm chiều dài nhung mao ruột non và đáp ứng miễn dịch, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và năng suất gà.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng kỹ thuật nuôi riêng giới tính, cho ăn sớm và sử dụng thức ăn khởi đầu phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà lông màu tại Việt Nam.

Các trang trại và nhà sản xuất thức ăn nên triển khai áp dụng các khuyến nghị này, đồng thời tiếp tục theo dõi và đánh giá để điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế. Đề nghị các nhà nghiên cứu mở rộng nghiên cứu trên các giống gà khác và các điều kiện nuôi khác nhau để hoàn thiện chiến lược chăn nuôi hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ GIÁO DêC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HâC NÔNG LÂM TP. Hâ CHÍ MINH **************** BÙI THà KIM PHêNG ÀNH H¯äNG CìA GIàI TÍNH, THâI ĐIÄM CHO N SAU Nä VÀ CHÀ ĐÞ DINH D¯æNG ĐÀU ĐâI ĐÀN KHÀ NNG SINH TR¯äNG VÀ ĐÁP îNG MIÆN DàCH ä GÀ THàT Chuyên ngành: Chn nuôi Mã số: 9.05 LUÀN ÁN TIÀN S) KHOA HâC NÔNG NGHIÈP Thành phá Hã Chí Minh - Nm 2024 i BÞ GIÁO DêC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HâC NÔNG LÂM TP. Hâ CHÍ MINH **************** BÙI THà KIM PHêNG ÀNH H¯äNG CìA GIàI TÍNH, THâI ĐIÄM CHO N SAU Nä VÀ CHÀ ĐÞ DINH D¯æNG ĐÀU ĐâI ĐÀN KHÀ NNG SINH TR¯äNG VÀ ĐÁP îNG MIÆN DàCH ä GÀ THàT Chuyên ngành: Chn nuôi Mã số: 9.05 LUÀN ÁN TIÀN S) KHOA HâC NÔNG NGHIÈP Ngưái hưßng dẫn khoa học: PGS. CHÀ MINH TÙNG Thành phá Hã Chí Minh - Nm 2024 ii LâI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đß tài: <Ành hưãng cāa gißi tính, thái điám cho n sau nã và chÁ độ dinh dưỡng đầu đái đÁn khÁ nng sinh trưãng và đáp ăng miễn dịch ã gà thịt= là công trình nghiên cău cāa tôi.

Các số liệu, kÁt quÁ trong luận án là trung thực, một phần trong hai đß tài cơ sã nghiên cău khoa học (Mã số: CS - CB16- CNTY - 02 và CS - CB22 - CNTY - 01) do tôi làm chā nhiệm và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Ngưái làm cam đoan Bùi Thị Kim Phÿng iii LâI CÀM ¡N Tôi xin chân thành cÁm ơn! Ban Giám hiệu Trưáng Đ¿i học Nông Lâm TP. Hß Chí Minh, Phòng Đào t¿o Sau đ¿i học, Ban chā nhiệm Khoa Chn nuôi Thú y, Bộ môn Chn nuôi Chuyên khoa, cùng tất cÁ thầy cô đã truyßn đ¿t kiÁn thăc cho tôi trong thái gian học t¿i trưáng và công tác, cũng như gia đình đã luôn āng hộ và t¿o đißu kiện cho việc học nghiên cău sinh. Đặc biệt, tôi gửi lái cÁm ơn sâu sắc đÁn PGS.

ChÁ Minh Tùng, đã tận tình hưßng dẫn, định hưßng và giúp đỡ tôi trong suốt thái gian học tập, giÁng d¿y và thực hiện đß tài. Toàn thá các b¿n sinh viên làm đß tài trong Tr¿i Nghiên cău Ăng dÿng thuộc Khoa Chn nuôi Thú y, Trưáng Đ¿i học Nông Lâm TP. Hß Chí Minh đã chia sẻ và giúp đỡ tôi trong suốt thái gian thực hiện đß tài này. Chân thành cÁm ơn! Bùi Thị Kim Phÿng iv TÓM TÂT Nghiên cău gßm 4 thí nghiệm được thực hiện nhằm mÿc tiêu: (1) đánh giá Ánh hưãng cāa gißi tính và thái điám cho n (TĐCA) sau thÁ nuôi lên nng suất sinh trưãng, chất lượng quày thịt xẻ, hình thái nhung mao (HTNM) ruột và hiệu giá kháng thá (HGKT) kháng vi rút Gumboro huyÁt thanh ã gà thịt từ 1 - 56 ngày tuái, (2) đánh giá tác động cāa TĐCA sau nã và thăc n khãi đầu (TAKĐ) đÁn nng suất sinh trưãng, tỷ lệ nội quan, HTNM ruột, số lượng E.

coli và Lactobacillus spp. trong phân và HGKT kháng vi rút Gumboro huyÁt thanh ã gà thịt từ 0 - 56 ngày tuái và (3) đánh giá Ánh hưãng cāa TĐCA sau nã và TAKĐ đÁn tỷ lệ nội quan và HTNM tá tràng ã gà thịt từ 0 - 14 ngày tuái. â thí nghiệm 1, táng số 192 con gà Lương Phượng 1 ngày tuái được phân chia vào 3 nghiệm thăc (NT) theo kiáu hoàn toàn ngẫu nhiên vßi 1 yÁu tố gißi tính (mái nuôi riêng, trống nuôi riêng và trống mái nuôi chung (tỷ lệ 1:1)). Mỗi NT có 8 ô lßng vßi 8 con/ô lßng.

KÁt quÁ cho thấy nhóm gà trống có khối lượng cơ thá, tiêu thÿ thăc n hàng ngày và tng khối lượng tốt hơn so vßi nhóm gà mái và nuôi chung (P < 0,001). Nhóm gà trống có tỷ lệ đùi cao hơn nhóm gà mái và nuôi chung (P < 0,01). Ngoài ra, nuôi riêng trống và mái đã làm tng tỷ lệ đßng đßu cāa đàn (P < 0,05) và có xu hưßng cÁi thiện tỷ lệ nuôi sống cāa gà so vßi nuôi chung (P = 0,067). â thí nghiệm 2, táng số 480 con gà Lương Phượng 1 ngày tuái được phân chia vào 6 NT theo kiáu hoàn toàn ngẫu nhiên 2 yÁu tố (Gißi tính: trống và mái; TĐCA sau thÁ nuôi: 0 giá, 4 giá và 8 giá).

Mỗi NT có 8 ô lßng và 10 con/ô lßng. KÁt quÁ cho thấy gà trống có nng suất sinh trưãng cao hơn gà mái (P < 0,05). Gà trống có nhung mao không tràng và hßi tràng dài hơn gà mái ã 56 ngày tuái (P < 0,05). Cho gà n lúc 8 giá sau thÁ nuôi đã làm giÁm nhung mao hßi tràng so vßi cho n lúc 0 giá sau thÁ nuôi (P < 0,05).

Gißi tính, TĐCA sau thÁ nuôi và sự tương tác cāa chúng đã không Ánh hưãng đÁn HGKT Gumboro huyÁt thanh, tỷ lệ nuôi sống và tỷ lệ đßng đßu cāa đàn (P > 0,05). â thí nghiệm 3, táng số 480 con gà Lương Phượng sau nã được bố trí vào 4 NT theo kiáu hoàn toàn ngẫu nhiên 2 yÁu tố (TĐCA sau nã: 0 giá và 30 giá; TAKĐ: Vistart v và thăc n thương m¿i (TATM)). Gà được cho n 2 lo¿i TAKĐ khác nhau từ 0 - 7 ngày tuái và sau đó tất cÁ gà được cho n TATM như nhau từ 8 - 56 ngày tuái. Mỗi NT có 10 ô lßng và 12 con/ô lßng.

KÁt quÁ cho thấy, từ 0 - 7 ngày tuái, gà được cho n lúc 30 giá sau nã có nng suất sinh trưãng và chißu dài nhung mao tá tràng và không tràng thấp hơn so vßi gà được cho n lúc 0 giá sau nã (P < 0,05). Trong giai đo¿n này, gà n Vistart có tốc độ sinh trưãng và hệ số chuyán hóa thăc n tốt hơn gà n TATM (P < 0,01). Vistart đã làm tng chißu rộng nhung mao tá tràng và không tràng và số lượng Lactobacillus spp. trong phân khi so vßi TATM (P < 0,05).

Gà n Vistart có HGKT Gumboro huyÁt thanh cao hơn gà n TATM (P < 0,05). Gà n lúc 0 giá sau nã cũng có HGKT Gumboro huyÁt thanh ã 49 ngày tuái cao hơn gà n lúc 30 giá sau nã. â thí nghiệm 4, táng số 240 con gà Lương Phượng sau nã được bố trí vào 4 NT theo kiáu hoàn toàn ngẫu nhiên 2 yÁu tố (TĐCA sau nã: 0 giá và 30 giá; TAKĐ: Vistart và TATM). Gà được cho n 2 lo¿i TAKĐ khác nhau từ 0 - 7 ngày tuái và sau đó tất cÁ gà được cho n TATM như nhau từ 8 - 14 ngày tuái.

Mỗi NT có 60 con gà. KÁt quÁ cho thấy gà n lúc 30 giá sau nã có tỷ lệ gan ã 7 ngày tuái và tỷ lệ tÿy t¿ng ã 14 ngày tuái cao hơn gà n lúc 0 giá sau nã (P < 0,05). Vistart đã làm tng tỷ lệ tim ã 7 ngày tuái so vßi TATM (P < 0,05). â 14 ngày tuái, nhung mao tá tràng cāa gà n Vistart (1267 μm) dài hơn (P = 0,001) nhung mao tá tràng cāa gà n TATM (1029 μm).

Tóm l¿i, gà trống có tốc tộ sinh trưãng và độ cao nhung mao ruột non cao hơn gà mái. Cho gà n lúc 30 giá sau nã không chỉ Ánh hưãng tiêu cực đÁn nng suất sinh trưãng và độ cao nhung ruột non mà còn làm giÁm đáp ăng miễn dịch cāa gà. Ngoài ra, cho gà n TAKĐ Vistart trong 7 ngày đầu sau nã đã làm tng nng suất sinh trưãng và số lượng Lactobacillus spp. trong phân trong tuần đầu và cÁi thiện HGKT Gumboro huyÁt thanh cũng như chißu dài nhung mao không tràng cāa gà ã giai đo¿n sau.

Từ khóa: gà Lương Phượng, gißi tính, thái điám cho n, thăc n thương m¿i, Vistart vi SUMMARY The study consisting of 4 experiments (Epx) was conducted (1) to evaluate effects of sex and feeding time after chick placement on growth performance, carcass traits, intestinal morphology and serum antibody titers to Gumboro disease in broilers from 1 - 56 d old, (2) to determine effects of post-hatch feeding time and pre-starter diet on growth performance, relative organ weights, intestinal morphology, fecal shedding of E. coli và Lactobacillus spp. and serum antibody titers to Gumboro disease in broilers from 0 - 56 d old and (3) to evaluate effects of post-hatch feeding time and pre-starter diet on relative organ weights and duodenal morphology in chicks from 0 - 14 d old. 1, a total of 192 day-old Luong Phuong chicks were randomly assigned to 3 treatments in a completely randomized design (rearing method: separate females, separate males and mixed-sex).

Each treatment had 8 replicate cages with 8 chicks/cage. The results showed that the body weight, average daily feed intake and average daily gain of the male group were greater than those of female and mixed-sex groups (P < 0. The male group also had a greater leg percentage than female and mixed-sex groups (P < 0. Besides, the separate sex rearing increased the flock uniformity (P < 0.05) and tended to improve the survival rate of broiler chickens compared with the mixed-sex group (P = 0.

2, a total of 480 day-old Luong Phuong chicks were randomly assigned to 6 treatments in a 2 x 3 factorial arrangement (Sex: male and female; Feeding time after chick placement: 0, 4 and 8 H) in a completely randomized design. Each treatment had 8 replicate cages with 10 chicks/cage. The results showed that males had better growth performance than females (P < 0. Males had greater jejunal and ileal villus length than females at 56 d old (P < 0.

Feeding chicks at 4H after placement decreased the ileal villus length of broilers compared with feeding chicks right after placement (P < 0. Sex, feeding time and their interaction did not affect the serum antibody titers to Gumboro disease, survival rate and flock uniformity (P > 0. 3, a total of 480 Luong Phuong chicks post-hatch were randomly assigned to 4 treatments in a 2 x 2 factorial arrangement (Post-hatch feeding time: 0 and 30H; Pre-starter diets: Vistart and commercial feed) in a completely randomized design. vii Chickens were fed different pre-starter diets from 0 - 7 d old and then all chickens were fed the same commercial diet from 8 to 56 d old.

Each treatment had 10 replicate cages with 12 chicks/cage. The results showed that from 0 - 7 d old, chickens fed at 30H post- hatch had lower growth performance and length of duodenal and jejunal villi than those fed at 0H post-hatch (P < 0. In this period, chickens fed Vistart had better average daily gain and feed conversion ratio than those fed a commercial feed (P < 0. Vistart increased the duodenal and jejunal width of villi and fecal counts of Lactobacillus spp.

compared with a commercial feed (P < 0. Chickens fed Vistart had greater serum antibody titers to Gumboro disease than those fed a commercial feed (P < 0. Chickens fed at 0H post-hatch had greater serum antibody titers to Gumboro disease at 49 d old than those fed at 30H post-hatch (P < 0.