Xây Dựng Mô Hình Điều Khiển Nhiệt Độ Phục Vụ Chương Trình Đào Tạo Ngành Điện Tại Đại Học Hải Phòng

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường xây dựng mô hình điều khiển nhiệt độ phục vụ đào tạo bộ môn điện khoa điện cơ Đại học Hải Phòng.

Trường đại học

Trường Đại Học Hải Phòng

Chuyên ngành

Điện

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

báo cáo tổng kết đề tài NCKH cấp trường

2019 - 2020

76
2
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

MỞ ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1.1. Giới thiệu chung về PLC S7-1200

1.2. Khái niệm PLC S7-1200

1.3. Các module trong hệ PLC S7-1200

1.4. Làm việc với phần mềm Tia Portal

1.5. Làm việc với phần mềm WinCC

1.6. Cơ sở xây dựng bộ điều khiển PID của mô hình

1.7. Thuật toán điều khiển PID

1.8. Thiết kế bộ điều khiển PID theo phương pháp tương quan

1.9. Tìm hiểu khối hàm PID_COMPACT trong Tia Portal

2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG MÔ HÌNH VẬT LÝ VÀ CHƯƠNG TRÌNH ĐIỀU KHIỂN

2.1. Mô hình điều khiển nhiệt độ của lò nhiệt sử dụng PLC S7-1200

2.2. Xây dựng bài toán điều khiển nhiệt độ

2.3. Các thiết bị trong mô hình

2.4. Thiết kế sơ đồ mạch điện

2.5. Mạch điện động lực

2.6. Mạch điện điều khiển

2.7. Bố trí thiết bị trên Panel thực hành, thí nghiệm

2.8. Lưu đồ thuật giải điều khiển của chương trình

2.9. Chương trình điều khiển

2.10. Tổng hợp bộ hiện khiển PID cho mô hình điều khiển nhiệt độ

2.11. Tổng hợp bộ điều khiển PID trên cơ sở lý thuyết

2.12. Tổng hợp bộ điều khiển PID trên phần mềm TIA

2.13. Chương trình trên PC bằng phần mềm WINCC và kết quả mô hình

2.14. Chương trình giám sát trên PC bằng phần mềm WinCC

2.15. Kết quả mô hình

3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG BÀI THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH ĐIỀU KHIỂN CỦA MÔ HÌNH LÒ NHIỆT

3.1. Mục đích thí nghiệm

3.2. Thiết bị thí nghiệm

3.3. Sơ đồ kết nối cho thí nghiệm

3.4. Các bước tiến hành

3.5. Các giá trị ghi lại trong thí nghiệm

3.6. Câu hỏi ôn tập

DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA ĐỀ TÀI

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về PLC S7 1200

Phần này giới thiệu tổng quan về PLC S7-1200, một thiết bị điều khiển lập trình được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống tự động hóa. PLC S7-1200 được phát triển bởi Siemens, thay thế cho dòng S7-200, với các tính năng nổi bật như thiết kế nhỏ gọn, cấu hình linh hoạt và khả năng xử lý mạnh mẽ. Thiết bị này tích hợp các module CPU, nguồn cung cấp và đầu vào/ra (DI/DO), hỗ trợ các ứng dụng điều khiển đa dạng. PLC S7-1200 cũng được trang bị các tính năng bảo mật như bảo vệ bằng mật khẩu và tính năng 'know-how protection' để bảo vệ các khối chương trình đặc biệt.

1.1 Khái niệm PLC S7 1200

PLC S7-1200 là một bộ điều khiển lập trình được thiết kế để đáp ứng nhu cầu tự động hóa trong công nghiệp. Nó bao gồm một vi xử lý, nguồn cung cấp tích hợp và các đầu vào/ra số (DI/DO). Thiết bị này hỗ trợ các module mở rộng, cho phép tăng cường khả năng xử lý và điều khiển. PLC S7-1200 cũng tích hợp cổng PROFINET, hỗ trợ chuẩn Ethernet và TCP/IP, giúp kết nối và truyền dữ liệu hiệu quả. Phần mềm lập trình chính cho PLC S7-1200 là TIA Portal, hỗ trợ các ngôn ngữ lập trình như FBD, LAD và SCL.

1.2 Các module trong hệ PLC S7 1200

Hệ thống PLC S7-1200 bao gồm các module CPU, module tín hiệu số (SM) và module tín hiệu tương tự (SB). Các module CPU khác nhau về kích thước, bộ nhớ và số lượng đầu vào/ra. Module tín hiệu số hỗ trợ các tín hiệu 24VDC và 5VDC, trong khi module tín hiệu tương tự hỗ trợ các tín hiệu RTD và thermocouple. Ngoài ra, hệ thống còn có các module truyền thông như RS232, RS485 và PROFIBUS, giúp kết nối với các thiết bị khác trong hệ thống tự động hóa.

II. Xây dựng mô hình vật lý và chương trình điều khiển

Phần này tập trung vào việc xây dựng mô hình điều khiển nhiệt độ sử dụng PLC S7-1200. Mô hình bao gồm các thiết bị như cảm biến nhiệt độ PT100, rơ le bán dẫn (SSR) và các mạch điện động lực. Mô hình điều khiển nhiệt độ được thiết kế để điều khiển nhiệt độ trong lò nhiệt, với các bước xây dựng bài toán điều khiển, thiết kế sơ đồ mạch điện và bố trí thiết bị trên panel thực hành. Chương trình điều khiển được phát triển trên phần mềm TIA Portal, sử dụng thuật toán PID để điều khiển nhiệt độ một cách chính xác.

2.1 Mô hình điều khiển nhiệt độ

Mô hình điều khiển nhiệt độ được xây dựng dựa trên PLC S7-1200, sử dụng cảm biến nhiệt độ PT100 để đo nhiệt độ trong lò nhiệt. Mô hình bao gồm các thiết bị như rơ le bán dẫn (SSR) và các mạch điện động lực, được thiết kế để điều khiển nhiệt độ một cách chính xác. Chương trình điều khiển được phát triển trên phần mềm TIA Portal, sử dụng thuật toán PID để điều khiển nhiệt độ. Mô hình này được sử dụng để phục vụ đào tạo sinh viên ngành điện tại Đại học Hải Phòng.

2.2 Thiết kế sơ đồ mạch điện

Sơ đồ mạch điện của mô hình điều khiển nhiệt độ bao gồm mạch điện động lực và mạch điện điều khiển. Mạch điện động lực được thiết kế để cung cấp nguồn điện cho các thiết bị trong mô hình, trong khi mạch điện điều khiển được sử dụng để điều khiển các thiết bị như rơ le bán dẫn (SSR) và cảm biến nhiệt độ PT100. Sơ đồ mạch điện được thiết kế để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình vận hành mô hình.

III. Xây dựng bài thí nghiệm thực hành

Phần này trình bày quy trình xây dựng các bài thí nghiệm thực hành cho sinh viên ngành điện tại Đại học Hải Phòng. Các bài thí nghiệm được thiết kế để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về hệ thống điều khiển nhiệt độ và cách vận hành các thiết bị trong mô hình. Các bước tiến hành thí nghiệm bao gồm kết nối thiết bị, cài đặt chương trình điều khiển và ghi lại các giá trị thí nghiệm. Các bài thí nghiệm này không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn rèn luyện kỹ năng thực hành trong lĩnh vực điều khiển tự động.

3.1 Mục đích thí nghiệm

Mục đích của các bài thí nghiệm là giúp sinh viên hiểu rõ hơn về hệ thống điều khiển nhiệt độ và cách vận hành các thiết bị trong mô hình. Các bài thí nghiệm được thiết kế để sinh viên có thể thực hành các bước điều khiển nhiệt độ, từ việc kết nối thiết bị đến việc cài đặt và chạy chương trình điều khiển. Qua đó, sinh viên sẽ nắm vững các kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành trong lĩnh vực điều khiển tự động.

3.2 Các bước tiến hành thí nghiệm

Các bước tiến hành thí nghiệm bao gồm kết nối các thiết bị trong mô hình, cài đặt chương trình điều khiển trên PLC S7-1200 và ghi lại các giá trị thí nghiệm. Sinh viên sẽ thực hiện các bước điều khiển nhiệt độ, từ việc thiết lập các thông số ban đầu đến việc theo dõi và điều chỉnh nhiệt độ trong quá trình thí nghiệm. Các giá trị thí nghiệm được ghi lại để phân tích và đánh giá hiệu quả của hệ thống điều khiển.

Tóm tắt và mô tả trên trang này được tạo với sự hỗ trợ của AI. Nếu bạn thấy nội dung không chính xác hoặc có vấn đề, vui lòng Báo lỗi nội dung.

21/02/2025
Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường xây dựng mô hình điều khiển nhiệt độ phục vụ chương trình đào tạo của bộ môn điện khoa điện cơ trường đại học hải phòng

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Giới thiệu chung về PLC S7-1200 1. Khái niệm PLC S7-1200 Năm 2009, Siemens ra dòng sản phẩm PLC S7-1200 dùng để thay thế dần cho PLC S7-200. Bộ điều khiển PLC S7-1200 cung cấp sự linh hoạt một loạt các thiết bị hỗ trợ các nhu cầu tự động hóa của bạn.Thiết kế nhỏ gọn,cấu hình linh hoạt và tập lệnh được kết hợp mạnh mẽ để kiểm soát nhiều ứng dụng đã làm cho PLC S7-1200 trở nên hoàn hảo hơn.

PLC S7-1200 bao gồm một microprocessor, một nguồn cung cấp được tích hợp sẵn, các đầu vào/ra (DI/DO). PLC S7-1200 - Một số tính năng bảo mật giúp bảo vệ quyền truy cập vào cả CPU PLC S7- 1200 và chương trình điều khiển : + Tất cả các CPU đều cung cấp bảo vệ bằng password chống truy cập vào PLC + Tính năng “know-how protection” để bảo vệ các block đặc biệt của mình - S7-1200 cung cấp một cổng PROFINET , hỗ trợ chuẩn Ethernet và TCP/IP. Ngoài ra ta có thể dùng các module truyền thông mở rộng kết nối bằng RS485 hoặc RS232,GPRS. - Tốc độ truyền 10/100 Mbit/s.

- Ngõ ra điều rộng xung PWM,điều khiển tốc độ động cơ, vị trí valve, hay điều khiển nhiệt độ…. 6 - Mở rộng tín hiệu vào ra bằng board tín hiệu mở rộng ( Signal Board), gắn trực tiếp phía trước CPU, giúp mở rộng tín hiệu vào ra mà không thay đổi kích thước hệ điều khiển. Mỗi CPU của PLC S7-1200 có thể kết nối 8 module mở rộng tín hiệu vào/ra. Ngõ vào analog 0-10V được tích hợp trên CPU.

Phần mềm dùng để lập trình cho S7-1200 là Step7 Basic. Step7 Basic hỗ trợ ba ngôn ngữ lập trình là FBD, LAD và SCL. Phần mềm này được tích hợp trong TIA Portal 12 của Siemens. Vậy để làm một dự án với S7-1200 chỉ cần cài TIA Portal vì phần mềm này đã bao gồm cả môi trường lập trình cho PLC và thiết kế giao diện HMI.

Các module trong hệ PLC S7-1200 Các module CPU ( theo Simen “S7-1200 Programable Controller”) Các module CPU khác nhau có hình dạng, chức năng, tốc độ xử lý lệnh, bộ nhớ chương trình khác nhau … PLC S7-1200 có các loại sau : Bảng 1. Module CPU nguồn [7] Tính năng CPU 1211C CPU 1212C CPU 1214C CPU1215C Kích thước 90x100x75 90x100x75 110x100x75 130x100x75 Bộ nhớ Làm việc 30 Kb 50Kb 75Kb 100 Kb Tải 1 MB 4Mb 4Mb 4Mb Giữ lại 10KB 10KB 10KB 10KB I/O Digital 6I /4 O 8I/6 O 14I/10 O 14I/10 O trên CPU Anlog 2I 2I 2I 2I/2O Kích thước Input 1024 byte 1024 byte 1024 byte 1024 byte hình ảnh QT Output 1024 byte 1024 byte 1024 byte 1024 byte Bit bộ nhớ 4096byte 4096byte 8192byte 8192byte Module SM mở rộng 2 8 8 SB,BB,CB 1 1 1 1 Module truyền thông 3 3 3 3 Xung ra 4 4 4 4 Thẻ nhớ SIMATIC Memory card Profinet 1 Ethernet 2 Ethernet Digital signal modules và signal boards. Signal modules và signal boards số nguồn [7] Loại Input Output Input/Output 2x24VDC In/2x24VDC Out 4x24VDC,200kHz 4x24VDC,200kHz 2x24VDC In/ Digital SB 4x5VDC,200kHz 4x5VDC,200kHz 2x24VDC Out,200kHz 2x5VDCIn/2x5VDC Out 8x24 VDC In/8x24 VDC Out 8x24 VDC 8x24 VDC In/8 x ReLay Out 8x24 VDC 8x Relay Out 8x120/230 VAC In/ 8x Relay Out Digital SM 16x24 VDC In/16x24 VDC 16x24 VDC 16x24 VDC Out 16x Relay Out 16x24 VDC In/16x Relay Out Analog signal modules và signal boards. Signal modules và signal boards tương tự nguồn [7] Type Input Output Input/Output 1x12 bit Analog In Analog SB 1x16 bit RTD 1x analog 1x16 bit Thermocouple 4x analog 4x analog x16 bit 8x analog In + Thermocouple: 2x analog 4x analog In/2x Analog SM -4x16 bit TC 4x analog analog out -8x16 bit TC +RTD: -4x16 bit RTD -8x16 bit RTD Module truyền thông.

Module truyền thông nguồn [7] Module Type Description Communication module RS232 Full duplex CM RS422/485 Full duplex (RS422) 8 Full duplex (RS485) PROFIBUS Master DPV1 PROFIBUS Slave DPV1 As-I Master (CM AS-interface 1243-2) Communication processor Modem connectivity GPRS Communication board RS485 Half – duplex 1. Làm việc với phần mềm Tia Portal Trong tiến trình cải tiến việc thực hiện các giải pháp tự động hóa cho công nghiệp, Siemens đã mở rộng đáng kể môi trường thiết kế, lập trình trong lĩnh vực này. Chương trình phần mềm Tự động hóa Tích hợp Toàn diện - TIA Portal cung cấp một chương trình thống nhất giúp tránh phải sử dụng các giao diện riêng rẽ cho các hệ thống thiết kế, lập trình khác nhau. Đặc tính này giúp đơn giản hóa công việc của người lập trình các giải pháp tự động và truyền động.

Với phiên bản TIA Portal V12, chúng ta có thể điều khiển tự động hệ truyền động trong công nghiệp một cách nhanh chóng và hiệu quả. Chẳng hạn, việc chuẩn đoán lỗi và hệ thống không những đã được tích hợp toàn bộ vào chương trình TIA Portal một cách thân thiện với người sử dụng, mà còn có giao diện thống nhất cho toàn bộ hệ thống. Hơn nữa, mức độ bảo mật gia tăng giúp bảo vệ chống lại các thay đổi không cho phép. Phần mềm TIA PORTAL V1 Hiện nay, những người thiết kế lập trình các nhà máy sản xuất phải sử dụng các công cụ phần mềm khác nhau để điều khiển các máy móc, rôbốt và các động cơ.

Do đó, họ phải tự làm quen với các gói phần mềm khác nhau, cập nhật bất 9 cứ thay đổi về thiết kế trong mỗi chương trình và đảm bảo rằng mọi chi tiết không được sai lệch. Đây là một khối lượng công việc rất lớn, chưa kể tới sự đa dạng của các loại máy móc ngày một tăng. Trong khi đó, TIA Portal tạo ra một môi trường thống nhất để lập trình tất cả các giải pháp tự động và qua đó, giảm đáng kể thời gian thiết kế, công sức và chi phí. Một hệ thống lập trình tự động cho các biến tần thường có trong các ứng dụng bơm, thang máy hay hệ thống nghiền, đã được tích hợp vào chương trình TIA Portal.

Việc chuẩn đoán hệ thống hiện nay cũng đã được tích hợp hoàn toàn vào TIA Portal và qua đó, có thể kích hoạt chỉ bằng một cái nhấp chuột, chứ không phải tự thiết kế, lập trình như trước. Ngoài ra, các thông báo lỗi cũng đồng nhất trên tất cả các giao diện của người sử dụng web servers và các bộ điều khiển. TIA Portal cũng có chức năng chống lỗi cho các biến tần, truyền động công nghiệp. Sự kết hợp chương trình TIA Portal với thế hệ các bộ điều khiển mới mang lại thêm nhiều chức năng hơn cho môi trường thiết kế, lập trình.

Đối với vấn đề bảo mật dữ liệu, hệ thống còn được bảo vệ tốt hơn, chống lại sự sao chép của các máy móc và truy cập bất hợp pháp. Cuối cùng, các ngôn ngữ lập trình không chỉ tương thích với phiên bản trước đó mà còn hiệu quả hơn nhiều. + Ngoài ra, FC có thể được gọi nhiều lần tại các thời điểm khác nhau trong một chương trình. Điều này tạo điều kiện cho lập trình chức năng lặp đi lặp lại phức tạp.

- FB (function block): đối với mỗi lần gọi, FB cần một khu vực nhớ. Khi một FB được gọi, một Data Block (DB) được gán với instance DB. Dữ liệu trong Instance DB sau đó truy cập vào các biến của FB. Các khu vực bộ nhớ khác nhau đã được gán cho một FB nếu nó được gọi ra nhiều lần.

- DB (data block): DB thường để cung cấp bộ nhớ cho các biến dữ liệu. Có hai loại của khối dữ liệu DB: Global DBs nơi mà tất cả các OB, FB và FC có thể đọc được dữ liệu lưu trữ, hoặc có thể tự mình ghi dữ liệu vào DB và instance DB được gán cho một FB nhất định [7]. Làm việc với phần mềm WinCC Phần mềm WinCC của Siemens [8] là một phần mềm chuyên dụng để xây dựng giao diện điều khiển HMI (Human Machine Interface) cũng như phục vụ việc xử lý và lưu trữ dữ liệu trong một hệ thống SCADA (Supervisory Control And Data Aquisition) thuộc chuyên ngành tự động hóa. 10 WinCC là chữ viết tắt của Windows Control Center ( Trung tâm điều khiển chạy trên nền Windows ), nói cách khác nó cung cấp các công cụ phần mềm để thiết lập một giao diện điều khiển chạy trên các hệ điều hành của Microsoft như Windows NT hay Windows 2000, XP, Vista 32bit (Not SP1).

Trong dòng các sản phẩm thiết kế giao diện phục vụ cho vận hành và giám sát, WinCC thuộc thứ hạng SCADA (SCADA class) với những chức năng hữu hiệu cho việc điều khiển. WinCC kết hợp các bí quyết của Siemens, công ty hàng đầu trong tự động hóa quá trình và năng lực của Microsoft, công ty hàng đầu trong việc phát trỉên phần mềm cho PC. Ngoài khả năng thích ứng cho việc xây dựng các hệ thống có qui mô lớn nhỏ khác nhau, WinCC còn có thể dễ dàng tích hợp với những ứng dụng có qui mô toàn công ty như việc tích hợp với những hệ thống cấp cao như MES (Manufacturing Excution System - Hệ thống quản lý việc thực hiện sản suất) và ERP (Enterprise Resource Planning). WinCC cũng có thể sử dụng trên cơ sở qui mô toàn cầu nhờ hệ thống trợ giúp của Siemens có mặt khắp nơi trên thế giới.

Ở Việt Nam hệ thống của Siemens được tài trợ đưa vào hệ đào tạo chính thức. Tùy theo chức năng sử dụng mà người dùng có thể chọn các gói khác nhau của WinCC như là một trong các lựa chọn của sản phẩm. Các gói cơ bản của WinCC chia làm hai loại như sau: WinCC Runtime Package (Viết tắt là RT): chứa các chức năng ứng dụng dùng để chạy các ứng dụng của WinCC như hiển thị, điều khiển, thông báo các trạng thái, các giá trị điều khiển và làm các báo cáo. WinCC Complete Package (Viết tắt là RC): bao gồm bản quyền để xây dựng cấu hình hệ thống (configuration licence) và bản quyền để chạy ứng dụng (Runtime).

Các gói này có các phiên bản khác nhau tùy theo số lượng các tham số làm việc (Powertag) mà nó có thể đáp ứng: 128, 256, 1024, 65536 Powertag. Powertag là các tham số làm việc mà bộ điều khiển theo dõi giá trị của nó bằng việc nối ghép với quá trình và thiết bị mà nó điều khiển hoặc giám sát. Trong trường hợp người sử dụng muốn nâng cấp từ một phiên bản có số powertag nhỏ lên cấp lớn hơn, họ có thể mua các phiên bản chuyên để năng cấp gọi là WinCC Powerpacks. 11 Ngoài các gói phần mềm cơ bản trên, WinCC còn có các module nâng cao dành cho những ứng dụng cấp cao hơn (WinCC Options) và các mô đun mở rộng đặc biệt (WinCC Add-on).

Các WinCC Option là sản phẩm của Siemens Automation and Drive (A&D). Các WinCC Add-on là các sản phẩm của các bộ phận khác của Siemens hay các đối tác của Siemens xây dựng lên nhằm mở rộng chức năng hay để phù hợp với từng loại ứng dụng.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Tài liệu "Xây dựng mô hình điều khiển nhiệt độ phục vụ đào tạo ngành điện - Đại học Hải Phòng" tập trung vào việc thiết kế và ứng dụng mô hình điều khiển nhiệt độ trong lĩnh vực đào tạo kỹ thuật điện. Nó cung cấp cái nhìn chi tiết về cách thức xây dựng hệ thống điều khiển nhiệt độ, từ lý thuyết đến thực hành, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu trong ngành điện. Tài liệu này không chỉ hữu ích cho sinh viên và giảng viên mà còn là nguồn tham khảo quý giá cho các kỹ sư điện đang tìm hiểu về điều khiển nhiệt độ.

Để mở rộng kiến thức về các phương pháp điều khiển trong kỹ thuật điện, bạn có thể tham khảo Luận văn thạc sĩ kỹ thuật điện phương pháp điều chế độ rộng xung gián đoạn dpwm cho nghịch lưu ba pha tnpc, nghiên cứu về kỹ thuật điều chế xung tiên tiến. Ngoài ra, Luận văn thạc sĩ thiết bị mạng và nhà máy điện nghiên cứu kỹ thuật điều rộng xung pwm điều khiển bộ nghịch lưu đa bậc dạng kẹp đa bậc multilevelclamped multilevel converters cung cấp thêm góc nhìn về điều khiển nghịch lưu đa bậc. Cuối cùng, Luận án nghiên cứu ứng dụng bộ điều khiển pid thích nghi dựa trên mạng nơ ron nhân tạo cho hệ thống điều khiển tàu thủy sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về ứng dụng PID trong điều khiển hệ thống.