Tình Trạng Thừa Cân và Béo Phì ở Thanh Thiếu Niên Tại Huyện Phonhong, Tỉnh Vientiane, Lào

Nghiên cứu tỷ lệ thừa cân, béo phì và các yếu tố liên quan ở thanh thiếu niên 15-19 tuổi tại huyện Phong Hồng, tỉnh Vientiane, Lào năm 2019.

• Tác giả: Somphone Soukhavong
• Người hướng dẫn: Dr. Chandavone Phoxay
• Trường học: Hanoi University of Public Health
• Chuyên ngành: Public Health
• Đề tài: Tình Trạng Thừa Cân và Béo Phì ở Thanh Thiếu Niên Tại Huyện Phonhong, Tỉnh Vientiane, Lào
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABBREVIATIONS
• CONTENTS
• 1. INTRODUCTION
• 2. RESEARCH OBJECTIVES
• 3. CHAPTER 1: REVIEW OF LITERATURE
• 1.1. Concept of overweight and obesity
• 1.2. Concept of adolescents
• 1.3. Causes of overweight and obesity
• 1.4. Consequences of overweight and obesity
• 1.5. Classification and assessment of overweight and obesity
• 1.6. Overweight and obesity situation among adolescents
• 1.6.1. Overweight and obesity situation among adolescents at global level
• 1.6.2. Overweight and obesity situation among adolescents in Laos
• 1.6.3. Overweight and obesity situation among adolescents in Vientiane Province
• 1.7. Factors associated with overweight and obesity among adolescents
• 1.7.1. Eating habits among adolescents
• 1.7.2. Physical activities among adolescents
• Annex 1: Table of definition and measurement of variables in the study
• Annex 4: BMI for age growth charts for boys and girls 5-19 years old
• Annex 5: Certificate of approval
• Annex 6: Participant Information Sheet
• Annex 7: Informed Consent Form
• Annex 8: Thesis comment
• Annex 9: Minutes of explanation after thesis defence

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tình Trạng Thừa Cân Béo Phì ở Lào

Tình trạng thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên đang gia tăng trên toàn thế giới, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Đây là một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng, bởi vì béo phì ở trẻ em làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính khi trưởng thành. Thông tin về tình trạng này ở Lào còn hạn chế, đặc biệt là tại các khu vực như huyện Phonhong, tỉnh Vientiane. Nghiên cứu này nhằm mục đích khám phá tỷ lệ hiện mắc thừa cân và béo phì và các yếu tố liên quan ở thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi ở Phonhong năm 2019. Nghiên cứu này rất quan trọng để giúp các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia y tế đưa ra các biện pháp can thiệp hiệu quả, tập trung vào cả phòng ngừa và điều trị. Báo cáo Global Nutrition Report năm 2016 nhấn mạnh rằng hàng triệu trẻ em đang ăn quá nhiều thực phẩm không lành mạnh.

1.1. Thực Trạng Thừa Cân Béo Phì Toàn Cầu ở Thanh Thiếu Niên

Trên toàn cầu, phần lớn dân số sống ở các quốc gia nơi thừa cân và béo phì gây tử vong nhiều hơn so với suy dinh dưỡng. Tỷ lệ hiện mắc thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên đã tăng gần gấp ba lần từ năm 1975 đến năm 2016 tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Tỷ lệ hiện mắc này hiện đang gây ra "gánh nặng kép" về bệnh tật ở trẻ em và thanh thiếu niên từ 5 đến 19 tuổi (WHO, 2016). Sự gia tăng này xảy ra tương tự ở cả bé trai và bé gái (10 đến 18 tuổi): Năm 2016, 18% bé gái và 19% bé trai bị thừa cân. Saikia et al. nghiên cứu trên thanh thiếu niên ở Ấn Độ, kết quả cho thấy tỷ lệ thừa cân và béo phì là 22,7% và cao hơn ở nữ.

1.2. Thừa Cân Béo Phì và Hậu Quả Sức Khỏe Nghiêm Trọng

Ước tính có khoảng 97 triệu người trưởng thành ở Hoa Kỳ bị thừa cân hoặc béo phì. Là một yếu tố đóng góp chính vào các ca tử vong có thể phòng ngừa được ở Hoa Kỳ ngày nay, thừa cân và béo phì đặt ra một thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng (Ng, 2014). Hầu hết những người bị thừa cân và có một hoặc nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim nên giảm cân. Những yếu tố này bao gồm tiểu đường, tiền tiểu đường, huyết áp cao, rối loạn lipid máu hoặc mức cholesterol LDL cao, mức cholesterol HDL thấp hoặc mức triglyceride cao (WHO, 2014). Thừa cân và béo phì là những yếu tố nguy cơ và khi xuất hiện ở thời thơ ấu có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng ở người lớn như bệnh tim, suy tim và đột quỵ (Smith, 2000).

II. Thách Thức Tỷ Lệ Thừa Cân Béo Phì Cao ở Phonhong Lào

Tại Lào, thông tin về tình trạng dinh dưỡng của thanh thiếu niên còn hạn chế, đặc biệt là ở tỉnh Vientiane. Theo Điều tra Chỉ số Xã hội Lào năm 2017, trẻ em dưới 5 tuổi ở tỉnh này có tỷ lệ còi cọc là 33%, gầy mòn là 9%, nhẹ cân là 21% và thừa cân hoặc béo phì là 3,5%. Nghiên cứu Sức khỏe Học đường Toàn cầu tại Lào báo cáo rằng 13% học sinh từ 13 đến 17 tuổi bị thừa cân hoặc béo phì. Các dữ liệu hiện có cho thấy tỷ lệ thừa cân và béo phì đang gia tăng ở thanh thiếu niên, cùng với thói quen ăn uống không lành mạnh, uống rượu và hoạt động thể chất không phù hợp (Phouapanya, 2015, Keolangsy, 2017). Huyện Phonhong là thành phố lớn của tỉnh Vientiane, nhưng kém phát triển hơn so với thành phố Vientiane. Cho đến nay, chưa có nghiên cứu thực nghiệm nào về tình trạng dinh dưỡng của thanh thiếu niên ở huyện này.

2.1. Khó Khăn trong Thu Thập Dữ Liệu Về Béo Phì ở Lào

Việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ về tình trạng dinh dưỡng của thanh thiếu niên ở Lào gặp nhiều khó khăn. Do nguồn lực hạn chế, các nghiên cứu thường có quy mô nhỏ và không bao phủ toàn bộ các khu vực của đất nước. Điều này gây khó khăn cho việc ước tính tỷ lệ hiện mắc thừa cân và béo phì một cách chính xác. Ngoài ra, việc thiếu các tiêu chuẩn và phương pháp đánh giá dinh dưỡng thống nhất cũng là một thách thức. Hơn nữa, nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của dinh dưỡng và sức khỏe còn thấp, khiến việc thu thập thông tin từ các đối tượng nghiên cứu trở nên khó khăn hơn.

2.2. Sự Thay Đổi Lối Sống và Thói Quen Ăn Uống Góp Phần vào Béo Phì

Sự thay đổi nhanh chóng trong lối sống và thói quen ăn uống ở Lào đang góp phần vào sự gia tăng tỷ lệ thừa cân và béo phì. Do quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế, nhiều người dân chuyển từ chế độ ăn truyền thống, giàu chất xơ và rau xanh sang chế độ ăn giàu chất béo, đường và thực phẩm chế biến sẵn. Đồng thời, việc thiếu hoạt động thể chất do công việc văn phòng và sử dụng các phương tiện giao thông hiện đại cũng làm tăng nguy cơ thừa cân và béo phì. Sự kết hợp giữa chế độ ăn uống không lành mạnh và lối sống ít vận động đã tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của béo phì.

III. Nghiên Cứu Tỷ Lệ Thừa Cân Béo Phì và Yếu Tố Liên Quan

Nghiên cứu được thực hiện để khám phá tỷ lệ hiện mắc thừa cân và béo phì và các yếu tố liên quan ở thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi ở huyện Phonhong, tỉnh Vientiane, Lào năm 2019. Một nghiên cứu cắt ngang mô tả đã được thực hiện tại huyện Phonhong từ ngày 20 tháng 8 đến ngày 10 tháng 9 năm 2019 bằng phương pháp lấy mẫu cụm với 403 thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi. Kỹ thuật phỏng vấn trực tiếp và đo nhân trắc học đã được sử dụng để thu thập dữ liệu, với sự giúp đỡ của sáu trợ lý nghiên cứu được đào tạo bài bản. Thừa cân và béo phì được xác định khi BMI theo tuổi = 23,9 kg/m2 và BMI theo tuổi ≥ 25 kg/m2, tương ứng. Dữ liệu được xử lý và nhập vào phần mềm EpiData và xuất sang ứng dụng STATA để phân tích dữ liệu.

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu và Thu Thập Dữ Liệu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp cắt ngang mô tả, là một phương pháp nghiên cứu quan sát, thu thập dữ liệu tại một thời điểm duy nhất. Phương pháp này phù hợp để ước tính tỷ lệ hiện mắc của một tình trạng sức khỏe, chẳng hạn như thừa cân và béo phì. Việc lấy mẫu cụm được sử dụng để chọn các đối tượng nghiên cứu từ các cụm dân cư khác nhau trong huyện Phonhong. Kỹ thuật phỏng vấn trực tiếp được sử dụng để thu thập thông tin chi tiết về thói quen ăn uống, hoạt động thể chất và các yếu tố liên quan khác. Đo nhân trắc học, bao gồm chiều cao và cân nặng, được sử dụng để tính toán chỉ số BMI và xác định tình trạng thừa cân và béo phì.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu và Xác Định Các Yếu Tố Liên Quan

Dữ liệu thu thập được được phân tích bằng phần mềm thống kê STATA. Hồi quy logistic đơn biến và đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan đến thừa cân và béo phì. Hồi quy logistic là một phương pháp thống kê phù hợp để phân tích các biến số nhị phân, chẳng hạn như tình trạng thừa cân hoặc béo phì (có/không). Các yếu tố được xem xét trong phân tích bao gồm các đặc điểm cá nhân (tuổi, giới tính), yếu tố gia đình (thu nhập, số lượng người béo phì trong gia đình), thói quen ăn uống (tần suất ăn đồ ăn nhanh, ăn ngoài) và hoạt động thể chất (thời gian hoạt động thể chất mỗi ngày).

IV. Kết Quả Tỷ Lệ Thừa Cân Béo Phì Đáng Báo Động và Yếu Tố

Sáu mươi mốt phần trăm số người được nghiên cứu là phụ nữ, và tỷ lệ hiện mắc thừa cân và béo phì lần lượt là 13% và 11%. Thu nhập hàng tháng của gia đình cao và gia đình ăn ngoài hoặc ăn đồ ăn nhanh có ý nghĩa thống kê đối với tình trạng thừa cân ở thanh thiếu niên, với (AOR=4. Thanh thiếu niên nam có mối tương quan tích cực với béo phì hơn thanh thiếu niên nữ (AOR= 5.001), trong khi thu nhập hàng tháng của gia đình cao (AOR=9.001) và số lượng người béo phì trong gia đình cao hơn (AOR=3.004) có mối liên hệ có ý nghĩa thống kê với tình trạng béo phì của thanh thiếu niên. Tỷ lệ hiện mắc thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên là đáng báo động ở khu vực nghiên cứu (huyện Phonhong). Giới tính, thu nhập hàng tháng của gia đình, số lượng người béo phì trong gia đình, ăn ngoài và ăn đồ ăn nhanh là những yếu tố quyết định quan trọng tác động đến các yếu tố rủi ro của thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên.

4.1. Mối Liên Quan Giữa Thu Nhập và Thừa Cân Béo Phì

Nghiên cứu cho thấy có mối liên quan đáng kể giữa thu nhập gia đình và tình trạng thừa cân ở thanh thiếu niên. Điều này có thể là do các gia đình có thu nhập cao hơn có khả năng tiếp cận nhiều hơn với thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và các loại thực phẩm không lành mạnh khác. Ngoài ra, họ có thể có ít thời gian hơn để chuẩn bị các bữa ăn lành mạnh tại nhà và có nhiều khả năng ăn ngoài hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mối liên quan này có thể phức tạp hơn và bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác, chẳng hạn như trình độ học vấn của cha mẹ và nhận thức về dinh dưỡng.

4.2. Vai Trò của Yếu Tố Gia Đình Trong Tình Trạng Béo Phì

Số lượng người béo phì trong gia đình cũng được xác định là một yếu tố nguy cơ đáng kể đối với tình trạng béo phì ở thanh thiếu niên. Điều này có thể là do các yếu tố di truyền hoặc do sự ảnh hưởng của thói quen ăn uống và lối sống trong gia đình. Nếu cha mẹ hoặc các thành viên khác trong gia đình bị béo phì, thanh thiếu niên có nhiều khả năng học theo những thói quen không lành mạnh này. Do đó, việc can thiệp vào gia đình, bao gồm cả việc giáo dục về dinh dưỡng và khuyến khích hoạt động thể chất, có thể là một cách hiệu quả để ngăn ngừa béo phì ở thanh thiếu niên.

V. Giải Pháp Can Thiệp Dinh Dưỡng và Nâng Cao Nhận Thức

Dựa trên kết quả của nghiên cứu này, các nhà hoạch định chính sách nên tập trung vào thừa cân và béo phì song song với suy dinh dưỡng và cải thiện tình trạng dinh dưỡng của thanh thiếu niên. Cần đưa các chương trình dinh dưỡng và giáo dục thể chất vào trường học và cộng đồng và nâng cao nhận thức trong các gia đình và cộng đồng về lợi ích sức khỏe của hành vi ăn uống đúng đắn và lối sống năng động về thể chất. Chương trình cần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêu thụ nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc, đồng thời hạn chế đồ ăn nhanh, đồ uống có đường và thực phẩm chế biến sẵn. Thêm vào đó, cần khuyến khích thanh thiếu niên tham gia vào các hoạt động thể chất thường xuyên, chẳng hạn như đi bộ, chạy bộ, bơi lội hoặc chơi thể thao.

5.1. Tích Hợp Giáo Dục Dinh Dưỡng vào Trường Học

Giáo dục dinh dưỡng nên được tích hợp vào chương trình giảng dạy của trường học để cung cấp cho học sinh kiến thức và kỹ năng cần thiết để đưa ra các lựa chọn thực phẩm lành mạnh. Các bài học nên tập trung vào các chủ đề như dinh dưỡng cơ bản, đọc nhãn thực phẩm, lập kế hoạch bữa ăn và chuẩn bị thực phẩm. Ngoài ra, trường học nên tạo ra một môi trường hỗ trợ cho việc ăn uống lành mạnh, chẳng hạn như cung cấp các lựa chọn thực phẩm lành mạnh trong căng tin và cấm bán đồ ăn nhanh và đồ uống có đường trong khuôn viên trường.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Dinh Dưỡng

Các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng có thể được sử dụng để truyền tải thông điệp về tầm quan trọng của dinh dưỡng và hoạt động thể chất đến các gia đình và cộng đồng. Các chiến dịch này có thể sử dụng nhiều kênh khác nhau, chẳng hạn như truyền hình, đài phát thanh, báo chí, mạng xã hội và các sự kiện cộng đồng. Nội dung của các chiến dịch nên được điều chỉnh để phù hợp với văn hóa và ngôn ngữ địa phương, và nên tập trung vào các thông điệp đơn giản, dễ hiểu và hành động.

VI. Tương Lai Nghiên Cứu Sâu Hơn Về Béo Phì và Can Thiệp

Nghiên cứu này cung cấp những hiểu biết quan trọng về tỷ lệ hiện mắc thừa cân và béo phì và các yếu tố liên quan ở thanh thiếu niên tại huyện Phonhong. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để hiểu rõ hơn về các yếu tố phức tạp ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng của thanh thiếu niên ở Lào. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc khám phá các yếu tố văn hóa, kinh tế và xã hội ảnh hưởng đến thói quen ăn uống và hoạt động thể chất. Ngoài ra, cần đánh giá hiệu quả của các chương trình can thiệp dinh dưỡng khác nhau để xác định các biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa và điều trị thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên. Nghiên cứu sâu hơn sẽ giúp xây dựng các chiến lược can thiệp phù hợp và hiệu quả hơn.

6.1. Nghiên Cứu Định Tính Để Hiểu Rõ Hơn

Nghiên cứu định tính, chẳng hạn như phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm tập trung, có thể được sử dụng để khám phá những trải nghiệm, thái độ và niềm tin của thanh thiếu niên và gia đình của họ về dinh dưỡng và hoạt động thể chất. Điều này có thể cung cấp những hiểu biết sâu sắc hơn về các yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở các hành vi lành mạnh. Thông tin thu thập được từ nghiên cứu định tính có thể được sử dụng để phát triển các chương trình can thiệp phù hợp hơn với nhu cầu và bối cảnh địa phương.

6.2. Đánh Giá Hiệu Quả Can Thiệp Dài Hạn

Việc đánh giá hiệu quả của các chương trình can thiệp dinh dưỡng nên được thực hiện trong thời gian dài để xác định xem các chương trình này có mang lại những thay đổi bền vững trong thói quen ăn uống và hoạt động thể chất hay không. Các đánh giá nên bao gồm các biện pháp khách quan, chẳng hạn như đo BMI và đánh giá thói quen ăn uống bằng nhật ký thực phẩm hoặc bảng câu hỏi. Ngoài ra, cần xem xét các yếu tố chi phí-hiệu quả để đảm bảo rằng các chương trình can thiệp có tính khả thi và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình trạng thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên đang gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu, đặc biệt tại các nước có thu nhập thấp và trung bình. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2016, tỷ lệ thừa cân và béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên từ 5 đến 19 tuổi đã tăng từ 4% năm 1975 lên hơn 18% năm 2016. Tại Lào, dữ liệu về tình trạng dinh dưỡng của thanh thiếu niên còn hạn chế, đặc biệt ở các tỉnh ngoài thủ đô. Nghiên cứu này nhằm khảo sát tỷ lệ thừa cân và béo phì cũng như các yếu tố liên quan ở thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi tại huyện Phonhong, tỉnh Vientiane, Lào năm 2019.

Nghiên cứu được thực hiện trên 403 thanh thiếu niên, sử dụng phương pháp mô tả cắt ngang với kỹ thuật lấy mẫu cụm. Mục tiêu chính là xác định tỷ lệ thừa cân, béo phì và các yếu tố cá nhân, gia đình, thói quen ăn uống và hoạt động thể chất ảnh hưởng đến tình trạng này. Thời gian thu thập dữ liệu kéo dài từ 20/8 đến 10/9/2019 tại huyện Phonhong, một khu vực có mức thu nhập cao hơn so với các huyện khác trong tỉnh.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia y tế công cộng nhằm phát triển các chương trình can thiệp dinh dưỡng và vận động phù hợp, góp phần cải thiện sức khỏe thanh thiếu niên và giảm gánh nặng bệnh không lây nhiễm trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về dinh dưỡng và sức khỏe thanh thiếu niên, bao gồm:

• Lý thuyết cân bằng năng lượng: Thừa cân và béo phì xuất phát từ sự mất cân bằng giữa năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao (WHO, 2018).
• Mô hình các yếu tố đa chiều ảnh hưởng đến béo phì: Bao gồm yếu tố cá nhân (giới tính, tuổi tác), yếu tố gia đình (thu nhập, thói quen ăn uống), và yếu tố môi trường (hoạt động thể chất, đô thị hóa).
• Khái niệm BMI theo tuổi và giới tính: Sử dụng chỉ số khối cơ thể (BMI) điều chỉnh theo tuổi và giới tính để phân loại tình trạng dinh dưỡng ở thanh thiếu niên (WHO, 2007).

Các khái niệm chính bao gồm: thừa cân (BMI ≥ 23.9 kg/m²), béo phì (BMI ≥ 25 kg/m²), thói quen ăn uống, hoạt động thể chất, và các yếu tố gia đình như thu nhập và lịch sử béo phì trong gia đình.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang với cỡ mẫu 403 thanh thiếu niên từ 15 đến 19 tuổi, được chọn bằng phương pháp lấy mẫu cụm ngẫu nhiên từ 18 làng thuộc 6 nhóm làng trong huyện Phonhong. Cỡ mẫu được tính toán dựa trên tỷ lệ thừa cân và béo phì ước tính khoảng 13%, với độ tin cậy 95% và sai số tuyệt đối 5%.

Dữ liệu được thu thập qua phỏng vấn trực tiếp bằng bảng câu hỏi đã được dịch sang tiếng Lào và tiền kiểm tra, kết hợp với đo lường chỉ số khối cơ thể (BMI) bằng cân và thước đo chiều cao chuẩn. Các biến độc lập gồm đặc điểm cá nhân, yếu tố gia đình, thói quen ăn uống và hoạt động thể chất được phân tích bằng phần mềm STATA. Phân tích hồi quy logistic đơn biến và đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan đến thừa cân và béo phì với mức ý nghĩa p < 0.05.

Thời gian nghiên cứu kéo dài trong 4 tuần, từ 20/8 đến 10/9/2019, sau khi được phê duyệt về mặt đạo đức nghiên cứu từ các cơ quan chức năng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ thừa cân và béo phì: Trong số 403 thanh thiếu niên, 13% bị thừa cân và 11% bị béo phì. Tỷ lệ thừa cân cao hơn ở nữ (56.3%) trong khi béo phì phổ biến hơn ở nam (66%).
2. Ảnh hưởng của giới tính và tuổi tác: Nam thanh thiếu niên có nguy cơ béo phì cao gấp 5 lần so với nữ (AOR=5.001). Thanh thiếu niên từ 17 đến 19 tuổi có tỷ lệ thừa cân và béo phì cao hơn nhóm 15-16 tuổi, với hơn 50% nhóm lớn tuổi bị thừa cân hoặc béo phì.
3. Yếu tố gia đình: Thu nhập gia đình cao (trên 3 triệu kip/tháng) làm tăng nguy cơ thừa cân gấp 4 lần và béo phì gấp 9 lần. Sự hiện diện của người béo phì trong gia đình cũng làm tăng nguy cơ béo phì ở thanh thiếu niên gấp 3 lần. Thói quen ăn ngoài và ăn thức ăn nhanh cũng có liên quan đáng kể đến thừa cân.
4. Thói quen ăn uống và hoạt động thể chất: 53% thanh thiếu niên có thói quen ăn uống kém, với tần suất tiêu thụ thức ăn nhanh và đồ ngọt cao. Hơn 70% không tham gia hoạt động thể chất cường độ mạnh thường xuyên, trong khi 53% có thời gian ngồi nhiều hơn 2 giờ mỗi ngày.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tỷ lệ thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên huyện Phonhong là đáng báo động, tương đồng với xu hướng gia tăng tại các nước đang phát triển. Sự khác biệt về giới tính trong tỷ lệ béo phì có thể do nam giới có xu hướng tiêu thụ nhiều thức ăn giàu năng lượng và ít vận động hơn. Thu nhập gia đình cao tạo điều kiện cho việc tiếp cận thức ăn nhanh và lối sống ít vận động, làm tăng nguy cơ thừa cân.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực Đông Nam Á và toàn cầu, các yếu tố như thói quen ăn uống không lành mạnh và thiếu hoạt động thể chất là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến thừa cân và béo phì. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ thừa cân và béo phì theo giới tính và nhóm tuổi, cũng như bảng phân tích hồi quy đa biến minh họa các yếu tố nguy cơ chính.

Kết quả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp sớm trong trường học và cộng đồng để cải thiện thói quen dinh dưỡng và tăng cường hoạt động thể chất, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật không lây nhiễm trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển chương trình giáo dục dinh dưỡng và thể chất trong trường học: Tăng cường giảng dạy về dinh dưỡng hợp lý và vận động thể chất ít nhất 3 buổi/tuần nhằm giảm tỷ lệ thừa cân, béo phì trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Sở Y tế tỉnh Vientiane.
2. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và gia đình: Tổ chức các chiến dịch truyền thông về tác hại của thức ăn nhanh và lợi ích của chế độ ăn cân đối, vận động thường xuyên, tập trung vào các gia đình có thu nhập cao và có người béo phì trong gia đình. Thời gian: 12 tháng. Chủ thể: Trung tâm Y tế dự phòng và các tổ chức xã hội.
3. Khuyến khích phát triển môi trường vận động trong cộng đồng: Xây dựng và duy trì các khu vui chơi, thể thao công cộng, khuyến khích thanh thiếu niên tham gia hoạt động thể chất ít nhất 150 phút/tuần. Chủ thể: Ủy ban nhân dân huyện và các tổ chức cộng đồng.
4. Giám sát và đánh giá định kỳ tình trạng dinh dưỡng thanh thiếu niên: Thiết lập hệ thống thu thập dữ liệu thường xuyên về BMI và các yếu tố liên quan để điều chỉnh chính sách kịp thời. Chủ thể: Sở Y tế và các cơ quan nghiên cứu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách y tế công cộng: Sử dụng kết quả để xây dựng các chương trình can thiệp giảm thừa cân, béo phì và nâng cao sức khỏe thanh thiếu niên.
2. Chuyên gia dinh dưỡng và y tế trường học: Áp dụng các phát hiện để thiết kế giáo trình và hoạt động giáo dục dinh dưỡng phù hợp với đặc điểm địa phương.
3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y tế công cộng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu và dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về dinh dưỡng thanh thiếu niên.
4. Cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ: Dựa vào các khuyến nghị để triển khai các chương trình nâng cao nhận thức và hỗ trợ thay đổi hành vi dinh dưỡng, vận động trong thanh thiếu niên.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên huyện Phonhong là bao nhiêu?
   Tỷ lệ thừa cân là khoảng 13%, béo phì khoảng 11%, phản ánh mức độ đáng báo động cần can thiệp sớm.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên?
   Thu nhập gia đình cao và có người béo phì trong gia đình là những yếu tố nguy cơ chính, làm tăng khả năng thừa cân và béo phì.

3. Giới tính có ảnh hưởng như thế nào đến tình trạng thừa cân, béo phì?
   Nam thanh thiếu niên có nguy cơ béo phì cao hơn nữ, có thể do thói quen ăn uống và hoạt động thể chất khác biệt.

4. Thói quen ăn uống và hoạt động thể chất của thanh thiếu niên hiện nay ra sao?
   Hơn 50% thanh thiếu niên có thói quen ăn uống kém, tiêu thụ nhiều thức ăn nhanh và đồ ngọt, đồng thời phần lớn không tham gia đủ hoạt động thể chất cường độ mạnh.

5. Nên làm gì để giảm tỷ lệ thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên?
   Cần triển khai các chương trình giáo dục dinh dưỡng và vận động trong trường học, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển môi trường vận động và giám sát định kỳ tình trạng dinh dưỡng.

Kết luận

• Tỷ lệ thừa cân và béo phì ở thanh thiếu niên huyện Phonhong lần lượt là 13% và 11%, phản ánh xu hướng gia tăng đáng lo ngại.
• Giới tính, thu nhập gia đình, lịch sử béo phì trong gia đình và thói quen ăn uống là những yếu tố chính ảnh hưởng đến tình trạng thừa cân, béo phì.
• Thói quen ăn uống kém và thiếu hoạt động thể chất phổ biến trong nhóm nghiên cứu, góp phần làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì.
• Cần có các chương trình can thiệp đa chiều, bao gồm giáo dục dinh dưỡng, vận động thể chất và nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, giám sát hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các khu vực khác để có cái nhìn toàn diện hơn.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe thanh thiếu niên và xây dựng tương lai khỏe mạnh cho cộng đồng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF HEALTH UNIVERSITY OF HEALTH SCIENCES, FACULTY OF PUBLIC HEALTH AND MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING - MINISTRY OF HEALTH HANOI UNIVERSITY OF PUBLIC HEALTH SOMPHONE SOUKHAVONG PREVALENCE OF OVERWEIGHT AND OBESITY AND ASSOCIATED FACTORS AMONG ADOLESCENTS AGED 15 TO 19 YEARS OLD IN PHONHONG DISTRICT, VIENTIANE PROVINCE, LAO PDR 2019 MASTER OF PUBLIC HEALTH CODE: 8720701 HANOI, 2020 MINISTRY OF HEALTH UNIVERSITY OF HEALTH SCIENCES, FACULTY OF PUBLIC HEALTH AND MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING - MINISTRY OF HEALTH HANOI UNIVERSITY OF PUBLIC HEALTH SOMPHONE SOUKHAVONG PREVALENCE OF OVERWEIGHT AND OBESITY AND ASSOCIATED FACTORS AMONG ADOLESCENTS AGED 15 TO 19 YEARS OLD IN PHONHONG DISTRICT, VIENTIANE PROVINCE, LAO PDR 2019 MASTER OF PUBLIC HEALTH CODE: 8720701 SUPERVISORS: DR CHANDAVONE PHOXAY ASSOC. LE THI THANH HUONG DIRECTOR, NUTRITION CENTER HEAD, FACULTY OF ENVIRONMENTAL AND OCCUPATIONAL HEALTH MINISTRY OF HEALTH, LAO PDR HANOI UNIVERSITY OF PUBLIC HEALTH HANOI, 2020 i ACKNOWLEDGEMENTS This independent study would not have been possible without the help and support of many people. I am very thankful to the Ministry of Health of the Lao PDR and the LEARN project for funding my studies at the University of Health Sciences and the Lao- THPI in Laos and at the Hanoi University of Public Health in Vietnam. Sengchanh Kounnavong, Director of Lao-TPHI and all her staff are also gratefully acknowledged for allowing me to study at the University of Health Sciences in Laos and at the Hanoi University of Public Health in Vietnam.

I am also thank to my thesis advisors Dr. Chandavone Phoxay, Director of the Nutrition Center, Ministry of Health and Assoc. Le Thi Thanh Huong, Head of the Faculty of Environmental and Occupational Health, Hanoi University of Public Health, who steered me in the right direction whenever they thought I needed it. I would also like to acknowledge the valuable comments and encouragement from the examination chair of my Independent Study Committee and also wish to thank the external members of the committee.

I am most grateful to the directors of the Vientiane Provincial Health Department as well as to the facilitators, heads of villages and the research team in Phonhong District, Vientiane Province, who kindly agreed to help and participate in this research. This study could not have been completed without their generous assistance. I am grateful as well to all the lecturers, teachers and staff of the UHS, Lao- TPHI and HUPH for their continuous assistance and helpful advice. I would like to thank Dr.

Somphou Outensackda, Miss Ammala Phommachack and my classmates for their kindness during the period of my studies at UHS and HUPH. Finally, I would like to thank my family for their love, understanding, support, and encouragement during the time I was studying in Laos and Vietnam. Somphone SOUKHAVONG ii ABBREVIATIONS BMI Body Mass Index GSHS Global School Based Health Survey Lao-TPHI Lao Tropical and Public Health Institute LSIS Lao Social Indicators Survey MOES Ministry of Education and Sports MOH Ministry of Health NCD Non-Communicable Disease NIDDK National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases NIOPH National Institute of Public Health UNICEF United Nations Children‟s Fund UNFPA United Nations Fund for Population Assistance WHO World Health Oganization iii CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS. ii LIST OF TABLES.

4 REVIEW OF LITERATURE .1 Concept of overweight and obesity .2 Concept of adolescents .3 Causes of overweight and obesity .4 Consequences of overweight and obesity .5 Classification and assessment of overweight and obesity.6 Overweight and obesity situation among adolescents .1 Overweight and obesity situation among adolescents at global level .2 Overweight and obesity situation among adolescents in Laos .3 Overweight and obesity situation among adolescents in Vientiane Province .7 Factors associated with overweight and obesity among adolescents .3 Eating habits among adolescents .4 Physical activities among adolescents .2 Study site and duration of data collection .7 Variables of the study.2 Overweight and obesity statuses among adolescents .3 Factors associated with overweight and obesity statuses among adolescents .4 Multiple logistic regression analysis of the factors associated with overweight and obesity. 75 Annex 1: Table of definition and measurement of variables in the study .6 Frequency of eating particular food items of adolescent (n=403). 81 Annex 4: BMI for age growth charts for boys and girls 5-19 years old. 90 Annex 5: Certificate of approval.

92 Annex 6: Participant Information Sheet. 94 Annex 7: Informed Consent Form. 96 Annex 8: Thesis comment. 97 Annex 9: Minutes of explanation after thesis defence.

104 v LIST OF TABLES Table 3.1 Demographic characteristics of adolescent aged 15-19 years old .2 Overweight and obesity statuses of adolescents aged 15-19 years old.3 Overweight and obesity statuses by gender among adolescents aged 15-19 years old .4 Overweight and obesity statuses by age among adolescents aged 15-19 years old .5 Family factors contributing to occurrence of overweight and obesity statuses of adolescents .6 Frequency of eating particular food items of adolescents aged 15-19 years old .7 Eating habits among adolescents aged 15-19 years old .8 Physical activity and sedentary behavior among adolescents .9 Association between individual factors and adolescents‟ overweight and obesity statuses .10 Association between family factors and overweight and obesity statuses among adolescents aged 15-19 years old .11 Association between eating habits of adolescents and their overweight and obesity statuses .12 Association between physical activities of adolescents and their overweight and obesity statuses .13 Multiple logistic regression analysis of the factors associated with overweight .14 Multiple logistic regression analysis of the factors associated with obesity. 54 vi SUMMARY Overweight and obesity in adolescents is increasing worldwide. Malnutrition has become a challenge to public health in developing countries. Childhood obesity increases the risk of chronic disease in adulthood.

Information about childhood overweight and obesity, however, is scarce in Laos. The researcher was therefore keen to explore the prevalence of overweight and obesity and their associated factors among adolescents aged 15 to 19 years in Phonhong District, Vientiane Province, Lao PDR in 2019. A cross-sectional descriptive study was conducted in Phonhong District from 20th August to 10th September, 2019 using a cluster sampling method with 403 adolescents aged 15 to19. A face to face interview technique and anthropometric measurements were used to collect data, with the help of six well trained research assistants.

Overweight and obesity were determined when BMI for age = 23.9 kg/m2 and BMI for age ≥ 25 kg/m2, respectively. Data were processed and entered into the EpiData software and exported into the STATA application for data analysis. Univariate and multivariate logistic regressions were carried out to identify the factors associated with overweight and obesity. Sixty-one percent of those studied were women, and the prevalence of overweight and obesity were 13% and 11% respectively.

High monthly family income and family eating outside the home or eating fast food were statistically significant in overweight among adolescents, with (AOR=4. Male adolescents were more positively correlated with obesity than female adolescents (AOR= 5.001), while high family monthly income (AOR=9.001) and a higher number of obese persons in the family (AOR=3.004) had a statistically significant association with the adolescents‟ obesity. The prevalence of overweight and obesity in adolescents is alarming in the study area (Phonhong District). Gender, family monthly income, number of obese persons in the family, eating outside the home and eating fast food were important determinants impacting the risk factors of overweight and obesity in adolescents.

Based on the results of this study, the policymakers should concentrate on overweight and obesity in parallel with under nutrition and to improve adolescents‟ nutritional status. There is a need to include nutrition and physical education programs in schools and the community and to raise awareness among families and the community of the health benefits of proper dietary behaviors and physically active lifestyles. 1 INTRODUCTION Adolescents experience a period of rapid physical growth, psychological development and social maturation in the transition from childhood to adulthood. In 2016, the World Health Organization (WHO) reported that over 340 million children and adolescents aged 5 to19 were overweight or obese and that 39% of females and 39% of males aged 18 and over were overweight.

Low- and middle- income countries are now facing a "double burden" of diseases because of the increasing prevalence of overweight or obesity among adolescents, which has risen dramatically from 4% in 1975 to over 18% in 2016. In these countries, the rise has occurred similarly between male and female young people: 18% of females and 19% of males were overweight (WHO, 2016). The 2016 Global Nutrition Report highlights an important issue: “Worldwide, millions of kids are eating too much of unhealthy foods, while millions more are not getting enough of foods to let them grow and thrive”. The epidemic of obesity in developed countries is commonly associated with poor dietary habits and a sedentary lifestyle.

However, other determinants, including education background and family income, may contribute to the problem, especially in developing countries. Significant differences were found between BMI categories and gender, parents‟ occupation and educational level, household income and size, and socio- economic status (Ahmad et al. Recent studies conducted across the world have indicated that nutrition education interventions on school children have significantly improved their eating habits and informed their food choices. In East Asia and South East Asia, rapid urbanization and socio-economic development combined with changes in eating habits and in physical activities have led to an increase in obesity in adults and in children as well (WHO, 2014).

Overweight and obesity are among the five leading causes of death in the world. Since overweight and obesity are major risk factors of non- 2 communicable diseases in later life (WHO, 2020), it is important to understand the potential factors associated with body weight in adolescents. In the context of Laos, there is limited information available on the nutritional status of adolescents in general, and especially in Vientiane Province. According to the Lao Social Indicators Survey 2017, children in the province below five years of age are 33% stunted, 9% wasting, 21% underweight, and 3.5% overweight or obese (Lao Statistical Bureau, MOH, UNFPA & UNICEF, 2017).

The Global School Based Health Survey in Laos reported that 13% of students aged 13 to 17 years were overweight or obese (WHO & NIOPH 2015). Existing data show that there is an increasing prevalence of overweight and obesity among adolescents, together with unhealthy eating, drinking and inappropriate physical activity (Phouapanya, 2015, Keolangsy, 2017). Phonhong District is the major city of Vientiane Province, but it is less advanced than Vientiane Municipality. To date, there is no empirical study on the nutritional status of adolescents in this district.

Hence, there was a need for this exploration of the prevalence of overweight and obesity and their associated factors among adolescents aged 15 to 19 years in the district. 3 RESEARCH OBJECTIVES This research aimed to explore issues of adolescent nutrition in the province outside of Vientiane Capital. The focus was: 1. To estimate the prevalence of overweight and obesity among adolescents aged 15 to 19 years old in Phonhong District, Vientiane Province, Lao PDR in 2019 2.

To identify factors associated with overweight and obesity among adolescents aged 15 to 19 years in Phonhong District, Vientiane Province, Lao PDR in 2019 4 CHAPTER 1 REVIEW OF LITERATURE 1.1 Concept of overweight and obesity Overweight, as defined by the World Health Organization (WHO), is a condition in an individual in which they weigh more than they should in relation to their height. Overweight is generally due to extra body fat. However, overweight may also be due to extra muscle, bone, or water. Obesity, on the other hand, is a condition of excessive and abnormal fat accumulation in one body area or the whole body to a level that affects health.

People who are obese usually have too much body fat (WHO, 2000 & 2003). Overweight and obesity are defined as abnormal or excessive fat accumulation that may impair health.