Đồ Án Tốt Nghiệp: Thiết Kế Hệ Thống Nhà Thông Minh Qua Internet

Khám phá thiết kế hệ thống giao tiếp quản lý và điều khiển nhà thông minh qua internet, nâng cao tiện ích và hiệu quả sống hàng ngày.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Nhật
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Thái Việt
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Cơ Điện Tử
• Đề tài: Thiết Kế Hệ Thống Giao Tiếp, Quản Lý Và Điều Khiển Nhà Thông Minh Qua Internet
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NHÀ THÔNG MINH
• 1.1. Tổng quan về nhà thông minh
• 1.2. Bối cảnh và nhu cầu sử dụng nhà thông minh
• 1.3. Các mô hình nhà thông minh đang được áp dụng hiện nay
• 1.4. Lựa chọn hướng thiết kế
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN NHÀ THÔNG MINH
• 2.1. Sơ đồ kết cấu ngôi nhà và chức năng
• 2.2. Sơ đồ nguyên lý hoạt động
• 2.3. Giới thiệu modul Arduino
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ HỆ THỐNG CƠ CẤU CHẤP HÀNH CHO NGÔI NHÀ THÔNG MINH
• 4. CHƯƠNG 4: THIẾT KẾ HỆ THỐNG GIÁM SÁT, CẢNH BÁO CHO NGÔI NHÀ THÔNG MINH
• 5. CHƯƠNG 5: HỆ THỐNG GIÁM SÁT VÀ ĐIỀU KHIỂN NHÀ THÔNG MINH QUA MẠNG INTERNET
• 6. CHƯƠNG 6: THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thiết Kế Hệ Thống Nhà Thông Minh Qua Mạng

Việc thiết kế hệ thống nhà thông minh qua Internet là quá trình ứng dụng công nghệ để tạo ra một môi trường sống tiện nghi, an toàn và tiết kiệm năng lượng. Về cơ bản, đây là một giải pháp nhà thông minh tích hợp, nơi các thiết bị điện và điện tử trong nhà được kết nối với nhau thông qua mạng nội bộ và Internet. Trọng tâm của hệ thống này là khả năng điều khiển thiết bị từ xa và tự động hóa ngôi nhà dựa trên các kịch bản được lập trình sẵn. Theo đồ án nghiên cứu của Nguyễn Hồng Nhật (Đại học Bách Khoa Hà Nội, 2018), một hệ thống smarthome điển hình bao gồm ba khối chính: khối cảm biến để thu thập dữ liệu môi trường, khối xử lý trung tâm để ra quyết định, và khối chấp hành để thực thi lệnh. Sự phát triển của công nghệ nhà thông minh IoT (Internet of Things) đã làm cho việc kết nối và quản lý trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, cho phép người dùng giám sát và điều khiển ngôi nhà của mình từ bất kỳ đâu chỉ với một thiết bị có kết nối mạng. Các hệ sinh thái nhà thông minh hiện nay không chỉ dừng lại ở việc bật/tắt đèn, mà còn mở rộng ra các lĩnh vực như an ninh thông minh, quản lý năng lượng, và giải trí đa phương tiện. Mục tiêu cuối cùng của việc thiết kế này là tạo ra một không gian sống có khả năng 'thấu hiểu' và đáp ứng nhu cầu của người sử dụng một cách chủ động và hiệu quả.

1.1. Bối cảnh và nhu cầu thực tiễn của nhà thông minh IoT

Sự phát triển của mạng Internet và các thiết bị di động đã thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu về một cuộc sống tiện nghi hơn. Người dùng mong muốn có khả năng quản lý và điều khiển thiết bị từ xa một cách đơn giản, từ điều hòa, hệ thống chiếu sáng cho đến các thiết bị an ninh. Nghiên cứu cho thấy, thị trường hệ thống smarthome toàn cầu đang tăng trưởng mạnh mẽ, phản ánh xu hướng tất yếu của việc tích hợp công nghệ vào đời sống. Nhu cầu này không chỉ đến từ sự tiện lợi mà còn từ yêu cầu về an toàn và tiết kiệm chi phí vận hành. Một hệ sinh thái nhà thông minh hoàn chỉnh giúp giám sát tiêu thụ điện, nước, cảnh báo các sự cố tiềm ẩn như rò rỉ gas hay cháy nổ, mang lại sự an tâm tuyệt đối cho gia chủ.

1.2. Phân tích bốn phương diện cốt lõi của một ngôi nhà thông minh

Một ngôi nhà được xem là 'thông minh' khi nó đáp ứng được bốn phương diện chính. Thứ nhất là khả năng tự động hóa ngôi nhà, nơi các thiết bị hoạt động theo kịch bản hoặc điều kiện môi trường mà không cần can thiệp. Thứ hai là khả năng đáp ứng nhu cầu cá nhân hóa của người dùng, cho phép tùy chỉnh các kịch bản nhà thông minh theo thói quen sinh hoạt. Thứ ba là khả năng giám sát và đảm bảo an ninh thông minh, bao gồm hệ thống camera, cảm biến cảnh báo xâm nhập. Cuối cùng, và quan trọng nhất, là khả năng điều khiển thiết bị từ xa thông qua Internet, cho phép quản lý ngôi nhà từ bất cứ đâu. Đây là nền tảng của mọi giải pháp nhà thông minh hiện đại.

II. Các Thách Thức Kỹ Thuật Khi Tự Động Hóa Ngôi Nhà

Mặc dù việc thiết kế hệ thống nhà thông minh qua Internet mang lại nhiều lợi ích, quá trình triển khai cũng đối mặt với không ít thách thức kỹ thuật. Thách thức lớn nhất là vấn đề bảo mật. Khi tất cả thiết bị đều kết nối Internet, chúng trở thành mục tiêu tiềm năng cho các cuộc tấn công mạng, có thể dẫn đến việc chiếm quyền điều khiển và xâm phạm quyền riêng tư. Một thách thức khác là sự tương thích giữa các thiết bị từ nhiều nhà sản xuất khác nhau. Mỗi thương hiệu thường có một hệ sinh thái nhà thông minh riêng, sử dụng các giao thức khác nhau như giao thức Zigbee/Z-Wave hoặc Wi-Fi, gây khó khăn cho việc tích hợp thành một hệ thống đồng nhất. Hơn nữa, việc lựa chọn phần cứng phù hợp, từ trung tâm điều khiển nhà thông minh cho đến các cảm biến thông minh, đòi hỏi kiến thức chuyên môn để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và hiệu quả. Chi phí lắp đặt nhà thông minh ban đầu cũng là một rào cản, đặc biệt với các giải pháp cao cấp. Cuối cùng, việc thiết kế một giao diện người dùng trực quan, dễ sử dụng cho mọi thành viên trong gia đình cũng là một bài toán cần giải quyết để tối ưu hóa trải nghiệm.

2.1. Vấn đề bảo mật và rủi ro khi điều khiển nhà qua Internet

Kết nối Internet luôn đi kèm với rủi ro bị tấn công. Một hệ thống an ninh thông minh yếu kém có thể bị tin tặc khai thác để theo dõi hoạt động trong nhà, vô hiệu hóa camera an ninh, hoặc thậm chí chiếm quyền điều khiển các thiết bị quan trọng. Việc truyền dữ liệu không mã hóa giữa thiết bị và máy chủ là một lỗ hổng nghiêm trọng. Do đó, khi thiết kế, cần ưu tiên các giải pháp có cơ chế mã hóa mạnh, xác thực hai yếu tố và cho phép người dùng quản lý quyền truy cập một cách chặt chẽ. Việc cập nhật phần mềm thường xuyên cho các thiết bị IoT cũng là yếu tố bắt buộc để vá các lỗ hổng bảo mật mới được phát hiện.

2.2. Sự phức tạp trong việc lựa chọn và tích hợp thiết bị

Thị trường hiện có vô số thiết bị từ các nhà sản xuất khác nhau. Việc lựa chọn công tắc thông minh, bóng đèn, hay cảm biến thông minh không chỉ dựa trên tính năng mà còn phải xem xét khả năng tương thích với trung tâm điều khiển nhà thông minh (hub). Một số thiết bị hoạt động qua Wi-Fi, trong khi số khác yêu cầu hub hỗ trợ giao thức Zigbee/Z-Wave. Sự không đồng nhất này có thể dẫn đến một hệ thống chắp vá, khó quản lý và không thể tạo ra các kịch bản tự động hóa ngôi nhà phức tạp. Vì vậy, việc lên kế hoạch và lựa chọn một hệ sinh thái nhà thông minh đồng bộ ngay từ đầu là vô cùng quan trọng.

III. Phương Pháp Lựa Chọn Phần Cứng Cho Hệ Thống Smarthome

Nền tảng của một hệ thống smarthome ổn định nằm ở việc lựa chọn phần cứng phù hợp. Quá trình này bắt đầu với 'bộ não' của hệ thống, chính là trung tâm điều khiển nhà thông minh. Trong đồ án của mình, Nguyễn Hồng Nhật đã sử dụng board mạch Arduino làm khối xử lý trung tâm, cụ thể là Arduino Uno R3 cho các khu vực chức năng và Arduino Mega 2560 làm trạm trung chuyển dữ liệu. Lựa chọn này phù hợp cho các mô hình thực nghiệm nhờ tính linh hoạt và cộng đồng hỗ trợ lớn. Tiếp theo là hệ thống cảm biến, đóng vai trò 'giác quan' của ngôi nhà. Các cảm biến thông minh cần được lựa chọn dựa trên chức năng cụ thể, ví dụ như cảm biến nhiệt độ LM35 để giám sát và cảnh báo cháy, cảm biến khí gas MQ2 để phát hiện rò rỉ, và cảm biến chuyển động HC-SR510 cho hệ thống an ninh thông minh. Cuối cùng là khối chấp hành, bao gồm các thiết bị thực thi lệnh như động cơ servo SG90 để đóng/mở rèm cửa, relay để điều khiển công tắc thông minh, và động cơ bước để điều khiển quạt. Việc lắp đặt nhà thông minh và kết nối các thành phần này đòi hỏi một sơ đồ mạch điện rõ ràng và logic để đảm bảo tín hiệu được truyền nhận chính xác, tạo nên một giải pháp tự động hóa ngôi nhà hoàn chỉnh.

3.1. Lựa chọn trung tâm điều khiển Nền tảng Arduino và các vi điều khiển

Việc lựa chọn trung tâm điều khiển nhà thông minh là quyết định quan trọng nhất. Nền tảng Arduino, như đã đề cập trong tài liệu nghiên cứu, là một lựa chọn phổ biến cho các dự án DIY và nghiên cứu nhờ chi phí thấp và khả năng tùy biến cao. Arduino Uno và Mega 2560 cung cấp đủ các chân I/O để kết nối với nhiều cảm biến và cơ cấu chấp hành. Đối với các giải pháp thương mại, các bộ điều khiển trung tâm (hub) từ các hãng như Lumi, BKAV, hay các hệ sinh thái lớn như Google Home, Apple HomeKit thường được ưu tiên vì tính ổn định và giao diện thân thiện, hỗ trợ điều khiển bằng giọng nói.

3.2. Vai trò của các cảm biến thông minh trong giám sát và cảnh báo

Các cảm biến thông minh là tai mắt của hệ thống. Chúng thu thập dữ liệu thời gian thực từ môi trường và gửi về bộ xử lý. Cảm biến nhiệt độ LM35 không chỉ dùng để điều khiển điều hòa mà còn là thành phần chính trong hệ thống báo cháy. Cảm biến khí gas MQ2 cực kỳ quan trọng trong khu vực bếp để cảnh báo rò rỉ. Trong khi đó, cảm biến chuyển động HC-SR510 được dùng để kích hoạt hệ thống an ninh thông minh hoặc tự động bật đèn khi có người di chuyển, góp phần vào việc tự động hóa ngôi nhà và tiết kiệm năng lượng.

IV. Bí Quyết Xây Dựng Giao Thức Giao Tiếp Qua Internet

Để thực hiện việc điều khiển thiết bị từ xa, cần có một cơ chế giao tiếp ổn định giữa ngôi nhà và người dùng qua Internet. Đây là cốt lõi của việc thiết kế hệ thống nhà thông minh qua Internet. Giải pháp được đề xuất trong đồ án là sử dụng module Arduino Ethernet Shield W5100. Module này cho phép board Arduino kết nối trực tiếp vào mạng LAN thông qua cổng RJ45, nhận một địa chỉ IP và hoạt động như một web server cục bộ. Người dùng có thể truy cập vào địa chỉ IP này thông qua trình duyệt web trên điện thoại hoặc máy tính để xem trạng thái và gửi lệnh điều khiển. Quá trình truyền nhận dữ liệu giữa các board Arduino (từ Arduino Uno R3 ở các phòng về Arduino Mega 2560 trung tâm) sử dụng chuẩn giao tiếp nối tiếp RS232. Giao thức này đảm bảo dữ liệu được truyền đi một cách tuần tự và chính xác. Tín hiệu điều khiển từ giao diện web sẽ được Ethernet Shield nhận, xử lý bởi Arduino Mega, sau đó gửi đến Arduino Uno tương ứng để điều khiển cơ cấu chấp hành. Quy trình ngược lại cũng tương tự, trạng thái của thiết bị được gửi từ phòng về trung tâm và cập nhật lên web server. Đây là một giải pháp nhà thông minh hiệu quả về chi phí và dễ triển khai.

4.1. Tích hợp Module Arduino Ethernet W5100 để kết nối mạng

Module Arduino Ethernet Shield W5100 là cầu nối quan trọng giữa hệ thống smarthome và mạng Internet. Nó được trang bị chip W5100, hỗ trợ cả giao thức TCP và UDP, cho phép tạo ra các kết nối mạng ổn định. Bằng cách lập trình Arduino hoạt động như một máy chủ web (web server), hệ thống có thể 'lắng nghe' các yêu cầu HTTP từ client (trình duyệt của người dùng) và phản hồi bằng một trang HTML chứa giao diện điều khiển. Điều này cho phép điều khiển thiết bị từ xa mà không cần đến các dịch vụ đám mây của bên thứ ba, tăng cường tính riêng tư và giảm độ trễ.

4.2. Nguyên lý truyền nhận dữ liệu và điều khiển cơ cấu chấp hành

Quá trình điều khiển bắt đầu khi người dùng nhấn một nút trên giao diện web. Một yêu cầu HTTP được gửi đến địa chỉ IP của Arduino. Bộ xử lý trung tâm phân tích yêu cầu này để xác định thiết bị nào cần điều khiển và hành động là gì (bật/tắt). Sau đó, một lệnh tương ứng được gửi qua giao tiếp nối tiếp (Serial/RS232) đến board Arduino quản lý phòng đó. Board Arduino tại phòng nhận lệnh và xuất tín hiệu điện áp phù hợp đến chân điều khiển của relay hoặc động cơ, hoàn tất quá trình. Trạng thái mới của thiết bị sau đó được gửi ngược lại trung tâm để cập nhật trên giao diện web, đảm bảo tính đồng bộ thông tin.

V. Mô Hình Thực Nghiệm Hệ Thống Nhà Thông Minh Của ĐHBK

Để kiểm chứng lý thuyết, một mô hình thực nghiệm đã được xây dựng trong khuôn khổ đồ án tốt nghiệp. Mô hình này mô phỏng một ngôi nhà với đầy đủ các khu vực chức năng như phòng khách, phòng ngủ, và khu bếp. Quá trình thi công smarthome trên mô hình này đã tích hợp thành công các thành phần phần cứng đã lựa chọn. Giao diện giám sát và điều khiển được thiết kế bằng ngôn ngữ HTML và CSS, cung cấp một bảng điều khiển trực quan trên trình duyệt web. Từ giao diện này, người dùng có thể thực hiện các thao tác như đóng/mở cửa, bật/tắt đèn, và giám sát nhiệt độ các phòng. Kết quả thực nghiệm cho thấy hệ thống hoạt động tương đối ổn định. Các kịch bản nhà thông minh được thiết lập đã hoạt động đúng như mong đợi. Ví dụ, hệ thống cảnh báo xâm nhập trái phép đã kích hoạt còi báo động khi cảm biến chuyển động phát hiện có người, và trạng thái 'Nguy hiểm' được cập nhật ngay lập tức trên giao diện web. Tương tự, hệ thống báo cháy cũng hoạt động hiệu quả khi nhiệt độ vượt ngưỡng. Đây là minh chứng rõ ràng cho tính khả thi của việc thiết kế hệ thống nhà thông minh qua Internet sử dụng nền tảng mã nguồn mở.

5.1. Kết quả xây dựng mô hình và giao diện điều khiển trực quan

Mô hình thực tế được chế tạo với kích thước 1000x800 mm. Giao diện web được thiết kế đơn giản, hiển thị rõ ràng trạng thái của từng thiết bị (Bật/Tắt, Đóng/Mở) và các thông số từ cảm biến (nhiệt độ, độ ẩm). Một tính năng quan trọng là trang web tự động làm mới (refresh) sau mỗi 3 giây để cập nhật dữ liệu mới nhất từ hệ thống, đảm bảo người dùng luôn có thông tin chính xác. Việc thi công smarthome trên mô hình này đã chứng minh được khả năng tích hợp và vận hành của toàn bộ hệ thống.

5.2. Các kịch bản nhà thông minh Báo cháy và cảnh báo rò rỉ khí gas

Hai trong số các kịch bản nhà thông minh quan trọng nhất đã được thử nghiệm thành công. Khi nhiệt độ thu được từ cảm biến nhiệt độ LM35 vượt quá 60°C, hệ thống tự động kích hoạt còi báo động và gửi cảnh báo lên giao diện web. Tương tự, khi nồng độ khí gas đo được bởi cảm biến khí gas MQ2 vượt ngưỡng an toàn, còi báo động cũng được bật và quạt thông gió được kích hoạt tự động. Các kịch bản này thể hiện rõ vai trò của tự động hóa ngôi nhà trong việc nâng cao an toàn cho người sử dụng.

VI. Xu Hướng Phát Triển Của Hệ Sinh Thái Nhà Thông Minh

Việc thiết kế hệ thống nhà thông minh qua Internet không ngừng phát triển. Mô hình dựa trên Arduino và web server cục bộ là một bước khởi đầu tuyệt vời, tuy nhiên, xu hướng tương lai đang hướng tới các công nghệ tiên tiến hơn. Trí tuệ nhân tạo (AI) và Học máy (Machine Learning) đang được tích hợp để ngôi nhà có thể 'học' thói quen của người dùng và tự động điều chỉnh các kịch bản cho phù hợp mà không cần lập trình thủ công. Ví dụ, hệ thống có thể tự động điều chỉnh nhiệt độ điều hòa dựa trên thời gian trong ngày và sự hiện diện của con người. Điều khiển bằng giọng nói thông qua các trợ lý ảo như Google Assistant, Amazon Alexa đã trở thành một tiêu chuẩn, giúp việc tương tác với ngôi nhà trở nên tự nhiên hơn. Bên cạnh đó, các hệ sinh thái nhà thông minh đang ngày càng mở rộng, cho phép kết nối không chỉ các thiết bị trong nhà mà còn với ô tô, thiết bị đeo thông minh và các dịch vụ bên ngoài. Thách thức trong tương lai sẽ là tạo ra một tiêu chuẩn chung để các thiết bị có thể giao tiếp liền mạch với nhau, đồng thời giải quyết triệt để các vấn đề về bảo mật và quyền riêng tư trong một thế giới ngày càng kết nối.

6.1. Đánh giá kết quả đạt được và những hạn chế của mô hình

Mô hình nghiên cứu đã thành công trong việc thiết kế và vận hành một hệ thống smarthome cơ bản, chứng minh được tính khả thi của giải pháp. Tuy nhiên, hệ thống vẫn còn một số hạn chế như thời gian đáp ứng của trang web chưa ổn định do phụ thuộc vào hiệu năng xử lý của vi điều khiển và chất lượng mạng. Khả năng mở rộng số lượng thiết bị cũng bị giới hạn bởi số chân của Arduino. Đây là những điểm cần được cải thiện trong các phiên bản phát triển tiếp theo.

6.2. Hướng phát triển Tích hợp AI và các nền tảng IoT thương mại

Hướng phát triển trong tương lai cho các hệ thống tương tự là tích hợp AI để tạo ra các kịch bản thông minh hơn. Thay vì các quy tắc cứng, hệ thống có thể phân tích dữ liệu để đưa ra quyết định tối ưu. Đồng thời, việc chuyển từ web server cục bộ sang các nền tảng IoT đám mây chuyên nghiệp (như AWS IoT, Google Cloud IoT) sẽ giúp cải thiện khả năng mở rộng, độ tin cậy và bảo mật. Việc này cũng mở ra khả năng xây dựng ứng dụng di động chuyên dụng thay vì chỉ điều khiển qua giao diện web, nâng cao trải nghiệm người dùng một cách toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NHÀ THÔNG MINH 1. Tổng quan về nhà thông minh 1. Bối cảnh và nhu cầu sử dụng nhà thông minh Ngày nay, khi đời sống ngày càng được nâng cao, những nhu cầu của con người đòi hỏi những sự tiện nghi và hỗ trợ tốt nhất. Cùng với đó là sự mở rộng không ngừng của mạng lưới internet trên khắp các vùng quốc gia và lãnh thổ làm cho việc giám sát và điều khiển hệ thống qua mạng internet trở thành tất yếu.

Từ những yêu cầu và điều kiện thực tế đó , ý tưởng về ngôi nhà thông minh được hình thành, nơi mà mọi hoạt động của con người đều được hỗ trợ và giúp đỡ một cách linh hoạt, ngoài ra ngôi nhà còn có thể tự động quản lí một cách thông minh nhất. Vậy, như thế nào là nhà thông minh ? Sự thông minh của một ngôi nhà được thể hiện trên 4 phương diện như sau:  Thứ nhất, là khả năng tự động hóa. Căn nhà được trang bị hệ thống các cảm biến như: cảm biến nhiệt độ, cảm biến độ ẩm, cảm biến khí gas, cảm biến báo cháy, cảm biến vật cản, cảm biến ánh sáng… với khả năng tự động hoạt động theo điều kiện môi trường. Nhà thông minh giúp chúng ta giám sát được mức tiêu thụ điện, nước tốt hơn so với thông thường.

 Thứ hai, là khả năng thỏa mãn nhu cầu của người sử dụng. Chủ nhân ngôi nhà có thể điều khiển theo ý muốn hoặc theo những kịch bản được lập trình sẵn.  Thứ ba, là khả năng bảo mật, giám sát an ninh. Hệ thống giám sát an ninh, báo cháy, báo rò rỉ khí gas sẽ tự động báo trạng thái của ngôi nhà qua mạng internet.

 Thứ tư, là khả năng điều khiển, cảnh báo từ xa thông qua kết nối internet thông qua wifi,3g… Các thiết bị như: bóng đèn, điều hòa, ti vi, tủ lạnh,…. cũng đều được kết nối tới mạng internet. Người sử dụng chỉ cần có một thiết bị kết nối internet là có thể theo dõi dữ liệu từ các cảm biến và điều khiển các thiết bị trong nhà theo ý muốn của bản thân. 15 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP Hình 1.

Mô hình tổng quát nhà thông minh. Hiện nay, nhà thông minh đã và đang là một thị trường tiềm năng với thị trường toàn cầu lên đến con số tỉ đô. Không những vậy, chỉ riêng thị trường Bắc Mỹ, theo các con số thống kê, hoàn toàn là có cơ sở để nhận định rằng đây chính là tương lai của một ngôi nhà mà chúng ta cần phải có. 16 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP Hình 1.

Biểu đồ tăng trưởng thị trường Smarthome thế giới Hình 1. Biểu đồ tăng trưởng thị trường Smarthome chỉ tính riêng thị trường Bắc Mỹ 17 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 1. Các mô hình nhà thông minh đang được áp dụng hiện nay 1. Các giải pháp nhà thông minh trên thế giới Hiện nay là thị trường Smarthome lớn nhất thế giới là Bắc Mỹ.

Với quy mô cũng như tính tiện nghi dành cho một ngôi nhà với 4 người, sẽ có thiết kế cơ bản với khả năng như: Cảnh báo đột nhập, cảnh báo khí gas, hệ thống cửa tự động, hệ thống camera an ninh, hệ thống giải trí… Dưới đây là ví dụ về một ngôi nhà thông minh của một số nhà sản xuất tại Mỹ và châu Âu, với tiêu chuẩn từ cơ bản đến cao cấp dành cho một gia đình: Hình 1. Mô hình Smart home của công ty Compro Technology. 18 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP Hình 1. Mô hình Smart home của công ty IEI Integration Hình 1.

Mô hình Smart home Eco-Future-World 19 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 1. Các giải pháp nhà thông minh ở Việt Nam Tại Việt Nam, không đứng ngoài dòng chảy công nghệ về nhà thông minh, đã có rất nhiều nhà sản xuất cũ và mới tham gia thị trường đầy tiềm năng này, dẫn đầu là BKAV và Lumi Smarthome. Với đầy đủ các chức năng như các nhà sản xuất nước ngoài, lại thêm yếu tố phù hợp với riêng thị trường Việt Nam, hiện nay họ đang có một lợi thế không nhỏ so với các nhà sản xuất nước ngoài tại Việt Nam. Mô hình Smart home của BKAV Hình 1.

Mô hình Smart home của Lumi 20 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 2. Lựa chọn hướng thiết kế Nhà thông minh là một đề tài rộng và có nhiều vấn đề đặt ra. Tùy theo mục đích sử dụng của chủ nhân để thiết kế, một phần quan trọng trong hệ thống nhà thông minh là hệ thống điều khiển và giám sát. Trước đây, nhà thông minh chỉ hoàn toàn nằm trong trí tưởng tượng cũng như trên phim ảnh.

Nhờ sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ, các giải pháp nhà thông minh ngày càng phong phú và thuận tiện hơn cho người sử dụng. Từ ban đầu, nhà thông minh chỉ có các thiết bị điều khiển từ xa ở trong phạm vi ngôi nhà phục vụ cho một số nhu cầu của con người. Tiếp theo là sự tự động hóa các thiết bị trong ngôi nhà với khả năng tự động điều chỉnh theo môi trường cũng như người sử dụng. Sau đó, với sự phát triển và lan rộng của mạng internet, người ta đưa ra giải pháp kết nối và điều khiển các thiết bị trong nhà thông qua mạng internet và thêm vào các tiện ích như hệ thống đảm bảo an toàn, tính toán năng lượng sử dụng,… giúp chủ nhân có thể điều khiển thiết bị ở khoảng cách xa chứ không bó hẹp trong khuôn viên ngôi nhà nữa.

Khả năng bảo mật an ninh cũng được đặt lên hàng đầu, vì đi cùng với kết nối internet là khả năng bị hack vào hệ thống nhằm chiếm quyền điều khiển cũng vì thế mà gia tăng. Chủ nhân có thể sử dụng mật khẩu riêng để đăng nhập vào hệ thống cũng như ngôi nhà qua các hình thức như Passcode, bảo mật vân tay, bảo mật mống mắt… Đi kèm đó là khả năng cảnh báo đột nhập giúp gia chủ có thể phát hiện ra tại bất kì nơi đâu với kết nối Wifi/GPRS. Và gần đây, xu thế điều khiển thiết bị bằng giọng nói cũng được thêm vào giải pháp xây dựng nhà thông minh, giúp cho việc sử dụng trở nên dễ dàng hơn mọi người trong nhà. Trong tương lai, nhờ các thiết bị công nghệ mới kết hợp trí tuệ nhân tạo, ngôi nhà có thể phân biệt giọng nói từng thành viên và ghi nhớ thói quen của mỗi người trong gia đình.

21 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP Hình 1. Xu hướng phát triển của smarthome Hiện nay, ở Việt Nam, giải pháp xây dựng nhà thông minh với hệ thống điều khiển và giám sát thông qua internet vẫn phổ biến và phát triển hơn cả vì nó phù hợp với khả năng công nghệ và điều kiện kinh tế hiện có. Nhóm em cảm thấy đề tài này là phù hợp với chuyên ngành Cơ Điện Tử cũng như dòng chảy công nghệ cao, vậy nên ở đề tài này, nhóm em xin chọn thiết kế ngôi nhà thông minh theo giải pháp sử dụng hệ thống điều khiển và giám sát các thiết bị trong ngôi nhà thông qua mạng internet, mà cụ thể là mạng wifi trên một mô hình nhà thông minh quy mô 1000cm x 800cm với các chức năng cơ bản như: cửa đóng/mở tự động, giám sát và cảnh báo cháy, cảnh báo khí gas rò rỉ, cảnh báo xâm nhập trái phép, rèm cửa tự động theo ánh sáng, đèn và quạt bật tự động theo người sử dụng và nhiệt độ môi trường… 22 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN NHÀ THÔNG MINH 1. Sơ đồ kết cấu ngôi nhà và chức năng 1.

Sơ đồ kết cấu Từ một ngôi nhà thông thường, chúng em lựa chọn thiết kế ra một mô hình cơ bản dành cho 1 gia đình với 4 người ở, với thiết kế gồm:  Vườn và ngoại vi  1 phòng khách  1 phòng ngủ  1 khu bếp  1 gara để xe  1 phòng giải trí xem phim  1 nhà vệ sinh Hình 2. Sơ đồ kết cấu ngôi nhà thông minh 23 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 1. Chức năng Với những tiêu chí về ngôi nhà thông minh tại Việt Nam, chúng em lựa chọn các chức năng tạo nên một ngôi nhà thông minh với các tiện ích như:  Mở cửa bằng mật khẩu  Hệ thống rèm cửa tự động theo ánh sáng môi trường  Hệ thống thông báo nhiệt độ, độ ẩm.  Hệ thống dây phơi quần áo tự động điều chỉnh theo thời tiết.

 Chế độ xem phim tự động tại phòng giải trí xem phim.  Hệ thống báo cháy và rò rỉ khí Gas tự động.  Hệ thống điều hòa, đèn, quạt tự động.  Hệ thống điều khiển từ xa qua giao diện Web.

Các chức năng sử dụng 24 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 2. Sơ đồ nguyên lý hoạt động 2. Hệ thống điện tử Hình 2. Sơ đồ nguyên lý hoạt động hệ thống điện tử a) Khối cảm biến:  Cảm biến nhiệt độ: tín hiệu đầu ra là tín hiệu tương tự.

 Cảm biến độ ẩm: tín hiệu đầu ra là tín hiệu số.  Cảm biến chuyển động: tín hiệu đầu ra là tín hiệu số.  Cảm biến khí gas: tín hiệu đầu ra là tín hiệu số.  Cảm biến hồng ngoại: tín hiệu đầu ra là tín hiệu số.

 Cảm biến ánh sáng: tín hiệu đầu ra là tín hiệu số.  Cảm biến mưa: tín hiệu đầu ra là tín hiệu số. 25 ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP b) Khối xử lý:  Arduino Uno R3. c) Router wifi kết nối với khối xử lý thông qua cổng RJ45.

d) Khối chấp hành:  Cửa nhà để xe.  Cửa ra vào.  Rèm cửa phòng ngủ và phòng xem phim. Sơ đồ mạch điện hệ thống Hình 2.

Sơ đồ mạch điện hệ thống. Giới thiệu modul Arduino 4. Giới thiệu chung Arduino đã và đang được sử dụng rất rộng rãi trên thế giới, và ngày càng chứng tỏ được sức mạnh của chúng thông qua vô số ứng dụng độc đáo của người dùng trong cộng đồng nguồn mở (open-source). Tuy nhiên tại Việt Nam Arduino vẫn còn chưa được biết đến nhiều.

Hình ảnh Arduino Uno R3 Arduino cơ bản là một nền tảng tạo mẫu mở về điện tử (open-source electronics prototyping platform) được tạo thành từ phần cứng lẫn phần mềm. Về mặt kĩ thuật có thể coi Arduino là 1 bộ điều khiển logic có thể lập trình được. Đơn giản hơn, Arduino là một thiết bị có thể tương tác với ngoại cảnh thông qua các cảm biến và hành vi được lập trình sẵn. Với thiết bị này, việc lắp ráp và điều khiển các thiết bị điện tử sẽ dễ dàng hơn bao giờ hết.