Thiết Kế Hệ Thống Điện: Hướng Dẫn Chi Tiết và Phân Tích Kỹ Thuật

Tài liệu nghiên cứu Thiết kế hệ thống điện nguyễn hoàng việt pdf, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật.

• Đề tài: Thiết Kế Hệ Thống Điện: Hướng Dẫn Chi Tiết và Phân Tích Kỹ Thuật

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG ĐIỆN
• 1.1. Giới thiệu
• 1.2. Chọn công suất và vị trí của nhà máy
• 1.3. Chọn đường dây và đặc tính kỹ thuật đường dây
• 1.4. Công suất và vị trí các trạm biến áp
• 1.5. Liên kết các hệ thống điện
• 1.6. Sử dụng máy tính và các công cụ phân tích lưới AC
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC TÍNH PHỤ TẢI
• 2.1. Các đại lượng và các hệ số tính toán thường gặp
• 2.2. Các phương pháp xác định phụ tải tính toán
• 2.3. Mối quan hệ giữa tải và hệ số tổn thất
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC THÔNG SỐ ĐƯỜNG DÂY TRUYỀN TẢI TRÊN KHÔNG
• 3.1. Các phần chính của đường dây truyền tải trên không
• 3.2. Điện trở của đường dây truyền tải trên không
• 3.3. Điện cảm và cảm kháng (kháng trở) của ĐDTTTK
• 3.4. Biểu thức tổng quát tính điện cảm của một nhóm dây dẫn song song
• 3.5. Điện cảm của hai đường dây song song của mạch 1 pha
• 3.6. Điện cảm của đường dây 3 pha
• 3.7. Cảm kháng của đường dây truyền tải
• 3.8. Điện dung của đường dây truyền tải trên không
• 3.9. Điện dung của đường dây 3 pha
• 3.10. Quá trình điện xảy ra bên trong đường dây cáp một lõi
• 3.12. Tính tổng trở cáp
• 3.13. Sự tổn thất điện môi và nhiệt của cáp
• 4. CHƯƠNG 4: TÍNH TOÁN CÁC THAM SỐ CỦA ĐƯỜNG DÂY TRUYỀN TẢI
• 4.1. Đường dây truyền tải
• 4.2. Những biểu thức tổng quát phân tích đường dây truyền tải
• 5. CHƯƠNG 5: THIẾT KẾ ĐƯỜNG DÂY TRUYỀN TẢI
• 5.1. Những yêu cầu của đường dây truyền tải
• 5.2. Chọn lựa cấp điện thế của đường dây điện thế cao
• 5.3. Chọn dây dẫn
• 5.4. Bố trí dây dẫn
• 5.5. Hiện tượng quầng quang
• 5.6. Sứ cách điện
• 5.7. Đặc tính của đường dây truyền tải
• 5.8. Tải của tổng trở sóng của đường dây truyền tải (SIL)
• 5.9. Thiết kế phần điện của đường dây truyền tải
• 5.10. Những điểm chính khi thiết kế phần cơ đường dây truyền tải
• 5.11. Sức căng - độ võng
• 5.12. Sức căng dây
• 5.13. Trụ
• 6. CHƯƠNG 6: THIẾT KẾ ĐƯỜNG DÂY SIÊU CAO ÁP
• 6.1. Truyền tải điện năng ở điện áp siêu cao
• 6.2. Thiết kế đường dây siêu cao áp
• 6.3. Chọn và bố trí dây dẫn
• 6.5. Nhiễu sóng radio và television
• 6.6. Phối hợp cách điện
• 7. CHƯƠNG 7: THIẾT KẾ MẠNG PHÂN PHỐI
• 7.1. Đường dây truyền tải trung gian
• 7.2. Mạng phân phối sơ cấp
• 7.3. Các ví dụ tính toán thiết kế mạng phân phối sơ cấp
• 7.4. Thiết kế hệ thống phân phối thứ cấp (hạ thế)
• 8. CHƯƠNG 8: THIẾT KẾ LƯỚI ĐIỆN XÍ NGHIỆP
• 8.1. Chọn cấu trúc lưới điện xí nghiệp
• 8.2. Chế độ trung tính
• 8.3. Lựa chọn dây dẫn
• 8.4. Thiết bị bảo vệ
• 8.5. Chọn trạm và nguồn dự phòng
• 8.6. Bù công suất phản kháng trên xí nghiệp
• 8.7. Sóng hài trong hệ thống cung cấp điện
• 9. CHƯƠNG 9: ỨNG DỤNG CỦA TỤ BÙ VÀO HỆ THỐNG ĐIỆN
• 9.1. Tác dụng của tụ bù dọc
• 9.2. Các vấn đề áp dụng của bù dọc
• 9.3. Tác dụng của bù ngang
• 9.4. Các ghi nhận trong thiết kế ban đầu đường dây tải điện siêu cao áp
• 9.5. Công thức thực dụng và phương trình
• 9.6. Áp dụng tụ điện vào hệ thống điện siêu cao áp
• 9.7. Các ví dụ
• 10. CHƯƠNG 10: TRUYỀN TẢI ĐIỆN MỘT CHIỀU CAO ÁP (HVDC)
• 10.2. Cấu hình hệ thống HVDC và các nhân tử
• 10.3. Các phần tử của hệ thống truyền tải HVDC
• 10.4. Thuận lợi và không thuận lợi của hệ thống HVDC
• 10.5. Bộ biến đổi và các phương trình
• 10.6. Bộ biến đổi nhiều cầu
• 10.7. Điều khiển hệ thống HVDC
• 10.8. Ngắn mạch trên đường dây DC
• 10.9. Mô hình hệ thống HVDC
• 10.10. So sánh về kinh tế của hai đường AC và DC
• 10.11. Các dự kiến trong tương lai
• 11. CHƯƠNG 11: TÍNH TOÁN KINH TẾ HỆ THỐNG ĐIỆN
• 11.1. Sự phát triển kinh tế của hệ thống điện
• 11.2. Suất chi phí cố định hằng năm
• 11.3. Chi phí đầu tư
• 11.4. Chi phí vận hành hằng năm
• 11.5. Hàm mục tiêu trong so sánh phương án
• 11.6. Áp dụng tính tiết diện kinh tế của đường dây trên không và dây cáp
• 12. CHƯƠNG 12: THIẾT KẾ ĐƯỜNG DÂY VÀ TRẠM BIẾN ÁP TRONG THỰC TẾ
• 12.2. Một số khái niệm, thuật ngữ cơ bản
• 12.3. Trình tự thiết kế trạm biến áp > 110kV (lập BCNCKT)
• 12.4. Trình tự thiết kế đường dây > 110kV (lập ĐCKT/TKKT)
• 12.5. Một số tiêu chuẩn và phần mềm sử dụng trong thiết kế
• 12.6. Một số bản vẽ và hình ảnh trong thực tế thiết kế
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thiết Kế Hệ Thống Điện An Toàn Hiệu Quả

Thiết kế hệ thống điện là một quá trình kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết chuyên sâu và kinh nghiệm thực tiễn. Mục tiêu chính là xây dựng một hệ thống cung cấp điện ổn định, an toàn và kinh tế cho các công trình từ dân dụng đến công nghiệp. Theo tài liệu "THIẾT KẾ HỆ THỐNG ĐIỆN" của tác giả Nguyễn Hoàng Việt, quá trình này được định nghĩa là "xem xét hệ thống như một tổng thể và lựa chọn các phần tử của hệ thống sao cho các phần tử này đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vận hành an toàn và kinh tế." Một thiết kế tốt không chỉ đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho phụ tải điện mà còn phải tối ưu hóa chi phí đầu tư và vận hành, giảm thiểu tổn thất điện năng và ngăn ngừa các sự cố nguy hiểm. Quá trình này bao gồm nhiều giai đoạn, bắt đầu từ việc khảo sát, xác định nhu cầu, tính toán phụ tải điện, lên sơ đồ nguyên lý hệ thống điện, lựa chọn thiết bị và cuối cùng là hoàn thiện hồ sơ thiết kế. Mỗi bước đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn thiết kế điện hiện hành như TCVN (Tiêu chuẩn Việt Nam) và tiêu chuẩn IEC để đảm bảo tính đồng bộ và an toàn tuyệt đối. Hồ sơ thiết kế hoàn chỉnh là cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng cho việc thi công, nghiệm thu và bảo trì hệ thống sau này.

1.1. Vai trò của sơ đồ nguyên lý và bản vẽ kỹ thuật điện

Sơ đồ nguyên lý hệ thống điện và bản vẽ kỹ thuật điện là ngôn ngữ giao tiếp chính trong ngành kỹ thuật điện. Sơ đồ nguyên lý mô tả mối liên kết logic và chức năng giữa các thành phần trong hệ thống, từ nguồn cấp, máy biến áp, tủ điện tổng (MSB) đến các phụ tải cuối cùng như hệ thống điện động lực và hệ thống điện chiếu sáng. Nó giúp kỹ sư phân tích dòng công suất, tính toán các thông số quan trọng và xác định phương án bảo vệ. Trong khi đó, bản vẽ kỹ thuật điện (bản vẽ thi công) chi tiết hóa vị trí lắp đặt thực tế của thiết bị, đường đi của dây dẫn, và các chi tiết kết nối. Một bộ hồ sơ bản vẽ chất lượng cao, rõ ràng sẽ giúp quá trình thi công diễn ra chính xác, nhanh chóng, đồng thời là tài liệu không thể thiếu cho việc bóc tách khối lượng M&E và quản lý dự án.

1.2. Tầm quan trọng của các tiêu chuẩn thiết kế điện TCVN IEC

Việc tuân thủ tiêu chuẩn thiết kế điện là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn điện và chất lượng công trình. TCVN (Tiêu chuẩn Việt Nam) là hệ thống quy định pháp lý kỹ thuật do nhà nước ban hành, phù hợp với điều kiện khí hậu, hạ tầng và thực tiễn tại Việt Nam. Các tiêu chuẩn này bao trùm mọi khía cạnh từ việc chọn tiết diện dây dẫn, lắp đặt hệ thống tiếp địa, cho đến các yêu cầu về phòng chống cháy nổ. Song song đó, tiêu chuẩn IEC (International Electrotechnical Commission) là bộ tiêu chuẩn quốc tế được công nhận rộng rãi, giúp các thiết kế của Việt Nam tương thích và hội nhập với thế giới. Việc áp dụng đồng thời cả hai hệ thống tiêu chuẩn giúp nâng cao độ tin cậy của hệ thống, đảm bảo thiết bị hoạt động đúng thông số kỹ thuật và tạo điều kiện thuận lợi cho việc lựa chọn, nhập khẩu vật tư, thiết bị.

II. Thách Thức Khi Tính Toán Phụ Tải Điện và Sụt Áp Mạng Lưới

Một trong những thách thức lớn nhất trong thiết kế hệ thống điện là xác định chính xác đặc tính phụ tải. Phụ tải điện không phải là một hằng số mà luôn biến thiên theo thời gian, phụ thuộc vào thói quen sử dụng và quy trình sản xuất. Tài liệu tham khảo chỉ rõ, "Xác định phụ tải điện là giai đoạn ban đầu của công tác thiết kế... nhằm xác định dung lượng nguồn cung cấp, lựa chọn và kiểm tra các phần tử mạng điện." Việc tính toán phụ tải điện sai lầm sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Nếu tính toán thấp hơn thực tế, hệ thống sẽ bị quá tải, gây sụt áp, làm giảm tuổi thọ thiết bị, thậm chí gây cháy nổ. Ngược lại, nếu tính toán quá cao, sẽ gây lãng phí vốn đầu tư ban đầu cho máy biến áp, dây dẫn và thiết bị đóng cắt có công suất lớn không cần thiết. Bên cạnh đó, tính toán sụt áp cũng là một bài toán quan trọng. Sụt áp quá giới hạn cho phép không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động của thiết bị mà còn gây ra tổn thất năng lượng lớn trên đường dây, làm giảm hiệu quả kinh tế của toàn bộ hệ thống. Do đó, việc phân tích kỹ lưỡng biểu đồ phụ tải và áp dụng các phương pháp tính toán phù hợp là yếu tố quyết định sự thành công của một dự án thiết kế.

2.1. Các phương pháp tính toán phụ tải điện phổ biến hiện nay

Có nhiều phương pháp để tính toán phụ tải điện, lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào giai đoạn thiết kế và mức độ chi tiết của dữ liệu đầu vào. Phương pháp phổ biến và đơn giản nhất là tính theo công suất đặt và hệ số nhu cầu (K_yc), theo công thức P_tt = K_yc * P_đặt. Phương pháp này thường được sử dụng trong giai đoạn thiết kế sơ bộ. Để có độ chính xác cao hơn, các kỹ sư thường dùng phương pháp tính theo suất phụ tải trên một đơn vị diện tích sản xuất (W/m²) hoặc phương pháp số thiết bị hiệu quả. Các phương pháp này đòi hỏi việc thống kê chi tiết các loại thiết bị, chế độ vận hành và xem xét đến hệ số đồng thời, giúp phản ánh gần đúng hơn công suất cực đại thực tế của hệ thống.

2.2. Phân tích và kỹ thuật tính toán sụt áp trên đường dây

Sụt áp là sự chênh lệch điện áp giữa đầu nguồn và cuối nguồn của một đường dây, gây ra bởi tổng trở của dây dẫn. Việc tính toán sụt áp là bắt buộc để kiểm tra xem điện áp tại điểm xa nhất có nằm trong giới hạn cho phép của tiêu chuẩn hay không (thường là ±5% điện áp định mức). Công thức tính toán sụt áp phụ thuộc vào các yếu tố như chiều dài đường dây, tiết diện dây dẫn, dòng điện phụ tải và hệ số công suất (cosφ). Một thiết kế tối ưu phải cân bằng giữa việc chọn tiết diện dây đủ lớn để giảm sụt áp và chi phí đầu tư vật liệu. Các giải pháp như nâng cao hệ số công suất bằng tụ bù hoặc phân chia lại phụ tải cũng thường được xem xét để giảm thiểu sụt áp hiệu quả.

III. Hướng Dẫn Chọn Dây Dẫn và Các Thiết Bị Đóng Cắt Phù Hợp

Sau khi hoàn thành việc tính toán phụ tải điện, bước tiếp theo và không kém phần quan trọng là lựa chọn các phần tử chính của hệ thống. Quá trình này bao gồm việc chọn tiết diện dây dẫn và các thiết bị đóng cắt bảo vệ như Aptomat (CB/MCB/MCCB). Việc lựa chọn phải dựa trên các cơ sở tính toán kỹ thuật nghiêm ngặt để đảm bảo hệ thống vận hành ổn định và an toàn trong mọi điều kiện, kể cả khi xảy ra sự cố. Tiết diện dây dẫn phải được chọn sao cho không chỉ chịu được dòng điện phụ tải lâu dài mà còn phải thỏa mãn điều kiện sụt áp cho phép và chịu được dòng điện khi xảy ra ngắn mạch trong thời gian ngắn. Tương tự, các thiết bị đóng cắt phải có khả năng ngắt dòng sự cố một cách nhanh chóng và chính xác để bảo vệ dây dẫn và các thiết bị điện khác khỏi hư hỏng. Việc lựa chọn đúng các phần tử này sẽ quyết định độ tin cậy và tuổi thọ của toàn bộ hệ thống điện, đồng thời tối ưu hóa chi phí và đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Đây là công đoạn đòi hỏi sự cẩn trọng và kiến thức chuyên sâu của người kỹ sư thiết kế.

3.1. Bí quyết chọn tiết diện dây dẫn tối ưu kinh tế kỹ thuật

Việc chọn tiết diện dây dẫn không chỉ đơn thuần dựa vào dòng điện định mức. Một lựa chọn tối ưu cần xem xét đồng thời ba điều kiện chính: điều kiện phát nóng lâu dài (dòng điện cho phép của dây dẫn phải lớn hơn dòng điện tính toán), điều kiện sụt áp (sụt áp trên đường dây không vượt quá giới hạn cho phép), và điều kiện ổn định động và ổn định nhiệt khi có ngắn mạch. Ngoài ra, yếu tố kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng, thể hiện qua việc lựa chọn "tiết diện kinh tế" để tối thiểu hóa tổng chi phí hàng năm bao gồm chi phí đầu tư và chi phí tổn thất điện năng. Thông thường, kỹ sư sẽ tính toán tiết diện theo từng điều kiện và chọn giá trị lớn nhất để đảm bảo an toàn toàn diện.

3.2. Cách lựa chọn thiết bị đóng cắt Aptomat CB MCB MCCB

Các thiết bị đóng cắt như Aptomat (CB/MCB/MCCB) đóng vai trò là "người lính gác" cho hệ thống điện. Việc lựa chọn chúng phải dựa trên các thông số cơ bản: dòng điện định mức (In) phải lớn hơn dòng điện làm việc lớn nhất của phụ tải; và dòng cắt ngắn mạch định mức (Icu) phải lớn hơn dòng tính toán ngắn mạch tại vị trí lắp đặt. MCB (Miniature Circuit Breaker) thường dùng cho các phụ tải nhỏ, dòng định mức thấp. MCCB (Moulded Case Circuit Breaker) dùng cho các nhánh chính hoặc phụ tải lớn, có dòng định mức và dòng cắt cao hơn. Việc lựa chọn đúng loại và thông số của Aptomat đảm bảo thiết bị sẽ tác động chính xác khi có quá tải hoặc ngắn mạch, cô lập vùng sự cố và bảo vệ an toàn cho toàn bộ hệ thống.

3.3. Yêu cầu kỹ thuật khi thiết kế tủ điện tổng MSB

Tủ điện tổng (MSB - Main Switch Board) là trái tim của hệ thống phân phối điện hạ thế. Thiết kế MSB đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về cơ khí và điện. Vỏ tủ phải có cấp bảo vệ IP phù hợp với môi trường lắp đặt, đảm bảo chống bụi và chống nước. Các thanh cái (busbar) phải được tính toán và lựa chọn để chịu được dòng điện định mức và dòng ngắn mạch. Bố trí các thiết bị đóng cắt bên trong tủ phải khoa học, đảm bảo khoảng cách an toàn, dễ dàng cho việc thao tác, vận hành và bảo trì. Sơ đồ đấu nối, nhãn mác cho từng thiết bị phải rõ ràng, đầy đủ. Một tủ điện tổng được thiết kế tốt không chỉ đảm bảo phân phối điện hiệu quả mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp và mức độ an toàn của công trình.

IV. Phương Pháp Thiết Kế Hệ Thống Tiếp Địa và Chống Sét An Toàn

An toàn là yếu tố được đặt lên hàng đầu trong thiết kế hệ thống điện. Hai hạng mục quan trọng bậc nhất để đảm bảo an toàn cho con người và thiết bị là hệ thống tiếp địa và hệ thống chống sét. Hệ thống tiếp địa có nhiệm vụ chính là tạo ra một đường dẫn an toàn cho dòng điện sự cố (như rò rỉ điện ra vỏ thiết bị hoặc dòng ngắn mạch chạm đất) đi xuống đất, ngăn ngừa nguy cơ điện giật. Đồng thời, nó cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định điện áp và đảm bảo hoạt động chính xác của các thiết bị bảo vệ. Trong khi đó, hệ thống chống sét bảo vệ công trình và các thiết bị điện tử nhạy cảm khỏi tác động hủy diệt của sét đánh. Một hệ thống chống sét hoàn chỉnh bao gồm cả chống sét đánh thẳng (kim thu sét, dây dẫn sét, bãi tiếp địa) và chống sét lan truyền (thiết bị cắt lọc sét trên đường nguồn và đường tín hiệu). Việc tính toán và thiết kế hai hệ thống này đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về các tiêu chuẩn liên quan và phải được thực hiện một cách cẩn thận để đảm bảo hiệu quả bảo vệ tối đa.

4.1. Quy trình và tiêu chuẩn thiết kế hệ thống tiếp địa hiệu quả

Thiết kế một hệ thống tiếp địa hiệu quả bắt đầu bằng việc khảo sát điện trở suất của đất tại vị trí thi công. Dựa trên kết quả này và yêu cầu của hệ thống (tiếp địa an toàn, tiếp địa làm việc, hay tiếp địa chống sét), kỹ sư sẽ tính toán và lựa chọn cấu hình hệ thống tiếp địa phù hợp (dạng cọc, dạng lưới hoặc kết hợp). Mục tiêu là đạt được giá trị điện trở tiếp đất nhỏ hơn giá trị quy định trong tiêu chuẩn (ví dụ, ≤ 4Ω cho hệ thống hạ thế). Các vật liệu như cọc thép mạ đồng, dây đồng trần và các mối hàn hóa nhiệt phải được lựa chọn để đảm bảo độ bền và khả năng dẫn điện tốt trong thời gian dài. Việc kiểm tra, đo đạc điện trở tiếp đất sau khi thi công là bước bắt buộc để nghiệm thu hệ thống.

4.2. Nguyên lý và giải pháp cho một hệ thống chống sét toàn diện

Một hệ thống chống sét toàn diện phải bảo vệ công trình trên cả hai phương diện: chống sét đánh thẳng và chống sét lan truyền. Hệ thống chống sét đánh thẳng bao gồm kim thu sét (cổ điển hoặc công nghệ phát tia tiên đạo sớm ESE), dây dẫn sét và hệ thống tiếp địa chống sét. Việc thiết kế phải đảm bảo vùng bảo vệ của kim thu sét bao phủ toàn bộ công trình. Quan trọng không kém là hệ thống chống sét lan truyền (SPD - Surge Protection Device), được lắp đặt tại tủ điện tổng (MSB) và các tủ phân phối để cắt các xung điện áp cao do sét gây ra trên đường dây điện, không cho chúng phá hủy các thiết bị điện, điện tử. Việc phối hợp giữa hai hệ thống này tạo thành một lá chắn bảo vệ nhiều lớp, đảm bảo an toàn tối đa cho công trình.

V. Ứng Dụng Phần Mềm và Quy Trình Lập Thuyết Minh Thiết Kế

Trong thời đại công nghệ số, việc ứng dụng các phần mềm thiết kế điện chuyên dụng đã trở thành một tiêu chuẩn không thể thiếu. Các công cụ này giúp tự động hóa và tối ưu hóa nhiều công đoạn phức tạp, từ việc vẽ sơ đồ nguyên lý hệ thống điện, bố trí thiết bị trên bản vẽ kỹ thuật điện, cho đến việc tính toán ngắn mạch và tính toán sụt áp. Theo tài liệu "THIẾT KẾ ĐƯỜNG DÂY VÀ TRẠM BIẾN ÁP TRONG THỰC TẾ", việc "sử dụng máy tính và các công cụ phân tích lưới AC" giúp các kỹ sư thực hiện các phân tích chi tiết một cách nhanh chóng và chính xác. Song song với việc sử dụng phần mềm, việc lập thuyết minh thiết kế điện là một bước cực kỳ quan trọng. Đây là tài liệu tổng hợp toàn bộ cơ sở lý thuyết, các phép tính toán, các tiêu chuẩn áp dụng và lý do lựa chọn thiết bị cho dự án. Một bản thuyết minh chi tiết, rõ ràng không chỉ giúp chủ đầu tư và đơn vị thẩm tra hiểu rõ về thiết kế mà còn là kim chỉ nam cho quá trình thi công và nghiệm thu sau này.

5.1. Các phần mềm thiết kế điện chuyên dụng AutoCAD EPLAN

Các phần mềm thiết kế điện hàng đầu hiện nay như AutoCAD Electrical và EPLAN đã cách mạng hóa quy trình làm việc của kỹ sư. AutoCAD Electrical là một công cụ mạnh mẽ dựa trên nền tảng AutoCAD, chuyên dùng để tạo ra các bản vẽ kỹ thuật điện 2D một cách nhanh chóng, với thư viện ký hiệu tiêu chuẩn phong phú và các tính năng tự động hóa việc đánh số dây, tạo báo cáo vật tư. EPLAN còn tiến xa hơn, là một giải pháp CAE (Computer-Aided Engineering) toàn diện, cho phép quản lý dự án một cách hệ thống, liên kết thông minh giữa sơ đồ nguyên lý, bản vẽ tủ điện 2D/3D và danh mục vật tư. Sử dụng các phần mềm này giúp giảm thiểu sai sót, tăng năng suất và nâng cao chất lượng hồ sơ thiết kế.

5.2. Cách lập thuyết minh thiết kế và bóc tách khối lượng M E

Một bản thuyết minh thiết kế điện chuyên nghiệp thường bao gồm các phần chính: giới thiệu tổng quan dự án, các căn cứ thiết kế (quy chuẩn, tiêu chuẩn TCVN, IEC), phương pháp tính toán phụ tải điện cho từng khu vực, kết quả tính toán chọn dây dẫn, tính toán sụt áp, tính toán ngắn mạch, lựa chọn thiết bị đóng cắt và các hệ thống liên quan như chiếu sáng, tiếp địa, chống sét. Từ hồ sơ thiết kế hoàn chỉnh (bản vẽ và thuyết minh), công đoạn bóc tách khối lượng M&E sẽ được thực hiện. Đây là quá trình thống kê chi tiết số lượng, quy cách của tất cả các vật tư, thiết bị cần thiết cho việc thi công, làm cơ sở để lập dự toán và quản lý chi phí dự án một cách chính xác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 hiệu suất nhà máy tăng lên trong hệ thống ROE ON điện có tổn thất lớn có thể thiết kế công suất lên TT) tổ máy lớn hơn, công suất tô máy lớn nhất s000 không được vượt quá 5% tải đỉnh hệ thống. Công suất các tổ máy phụ thuộc vào đường soo| cong tải hệ thông. Công suất của các tổ máy lớn hơn thì điện áp truyền tải cũng phải tăng ° “000 — 2000 cho phù hợp. Hình bên giới thiệu quan hệ giữa “Công suất6 tan nhất (MV) công suất tổ máy lớn nhất đặt theo hệ thống Quan hệ giữa điện thế truyền tát với điện thế truyền tải.

va cong suất lớn nhất ®- Vai trò của các loại nhà máy điện khác nhau trong những hệ thống lớn Kết hợp các nhà máy điện và phối hợp hoạt động của chúng phải thỏa mân nhu cầu kinh tế quốc dân khai thác các khả năng đáp ứng của năng lượng. Xu hướng trong thiết kế và sử dụng các kiểu nhà máy điện khác nhau trong hệ thống cần được nghiên cứu. Các nhà máy điện nguyên tử được thiết kế hoạt động ở tai co ban (tải nền) có hệ số tải cao (> 90), Nhà máy hơi nước (nhà máy nhiệt) với các máy phát hiệu suất cao, được sử dụng ở tần tải kế tiếp của đường cong phụ tải của hệ thống điện với hệ số tải cao. Vai trò của các nhà máy thủy điện trong hệ thống điện thường thay đổi.

Da số các nhà máy thủy điện được thiết kế hoạt động ở hệ số tải thấp 15 ~ 30%, vài nhà máy thủy điện có trữ lượng nước lớn dược thiết kế với hệ số tải 60. Lựa chọn nhà máy điện được dùng ơ phần nào của đường cong tải của một hệ thống cụ thể phải được quyết định bởi các điều kiện kinh tế cụ thể. 3- Vị trí các nhà máy diện Vị trí các nhà máy điện được quyết định bởi các nguồn nước, nhiên liệu, hệ thong giao thông có sẵn. và chi phí của nhà máy.

Các nhà máy cỡ lớn khó đặt hoặc xây dựng ở gần hoặc ngay tại trung tâm tải. Nhà máy hơi nước thường đặt gần ở các mỏ than và truyền điện. năng đi xa nhờ đường dây cao áp. Điều này làm phát triển đường dây truyền tải cao áp.

Do yêu cầu về lượng nước lớn nên các nhà máy hơi nước lớn có xu hướng ở gần sông hay bien Các nhà máy thủy điện phải được đặt ở những nơi có trữ lượng nước, nên cũng cẩn hệ thống truyền tải đề đưa công suất về trung tâm tải. 4- Chọn kháng trở oà các hằng số máy phát Khi nghiên cứu thiết kế hệ thống tổng thể, cẩn tìm ra ảnh hưởng của kháng trơ máy phát và của cả máy biến áp khi hệ thông hoạt động trong các điều kiện sự cố và điều kiện ồn định. Dòng ngắn mạch ảnh hưởng đến việc lựa chọn máy cắt trong nhà máy. Kháng trở thấp hơn sẽ làm tăng tải cho phép trong hệ thống ở điều kiện ổn định.

Nghiên cứu vẻ đồ thị dao động phải được thực hiện trong điều kiện thử ngấn mạch để tìm ra hằng số thời gian và thiết kế bảo vệ thích hợp. Quán tính của máy phát eó vai trò quan trọng trong sự ổn định của hệ thông. Hệ thống kích từ máy phát và bộ điều chính điện áp cũng phải được xem xét. để khảo sát ôn định hệ thống.

Bộ điều chỉnh đi áp tác động nhanh được dùng để cải thiện giới hạn ổn định TONG QUAN VE THIẾT KẾ HE THÔNG ĐIỆN 11 1.3 CHON ĐƯỜNG DÂY VÀ ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT DUONG DAY Thiết kế dường dây cẩn chọn cấp điên áp phù hợp để truyền công suất cần thiết qua khoảng cách cho trước, duy trì độ sụt áp va ton hao trong giới hạn cho phép. Lựa chọn cỡ dây, cách bổ trí, khoảng cách các day dản pha, loại sứ, phối hợp cách điện phải được xét trước. Các đặc tính trên sẽ là vấn để cần xem xét kỹ trong việc thiết kế đường đây truyền tải EHV và UHV khi truyền cóng suất lớn. Cỡ dây và cột lớn hơn, yêu câu về thẩm mỹ, thiết kế để làm tối thiểu chỉ phí và lực cơ tương ứng, giảm thiếu độ én âm thanh, radio và vùng an toàn.

Cẩn giảm tối thiếu dong nạp với người và thiết bị dưới đường dây. Các vấn dé khác là tối thiểu độ chấn động, tránh phóng điện trên sứ do không khí ô nhiễm và các vấn đề thiết kế khác 1.4 CÔNG SUẤT VÀ VỊ TRÍ CÁC TRẠM BIẾN ÁP Vị trí cúa trạm truyền tải, trạm nhận và trạm phan phối được quyết định bởi công suất. được phân phổi trên từng đoạn cho trước, điện áp hệ thong, dién dp rơi và độ sụt áp. Cong suất máy bien áp được quyết định bơi công suất cua mỗi mạch 1- Vị trí các trạm phụ Các mạch truyền tải đặt càng gần tải càng tốt và thực tế là để tận dụng các ưu điểm của điện áp các mạch phụ trước khi ha áp.

Tuy nhiên, se không thiết kế khi mở rộng các mạch này tới vị trí mà chỉ phí phụ thêm lại vượt quá chỉ phí tiết kiệm của mạch phân phối. Sự cân bang bi anh hương lớn bởi công suất và mật bảng các trạm phụ cũng như bởi sự khác nhau về điện áp. Các điểm sau phải được xem xét khi chọn vị tri tram 1- Càng gần trung tâm tải càng tốt 2- Dat ở vị trí sao cho các tải tiêm năng trong tương lai được đưa đến thuận lợi,không phụ thuộc vào độ sụt áp 3- Đường dây truyền đến và đường dây phân phổi di ra được cho phép tiếp cận 4- Cho phép mở rộng 5- Giá đất xây dựng trạm 6- Tải của trạm phải trong một giới hạn sao cho có một khu vực lớn hay một số các hộ. tiêu thụ không bị ảnh hưởng trong trường hợp trạm bị cắt.

Vị trí các trạm có thể là trong nhà, ngoài trời hoặc ngắm dưới đất. Chúng có thể ở trong các nhà hay trên trụ các trạm phân phối nhỏ. Các trạm ngảm dành cho các trạm thành phi lớn, dong duc va không gian có giới hạn. Các trạm trong nhà cản xây dựng nhà để chứa thiết bị trạm ngoài trời thì phổ biến, các thiết bị sắp xếp bên ngoài và có thể chịu được thời tiết xấu nhất.

Ưu điểm là chúng không cần các tòa nhà, ở các trạm ngoài trời, chi phí các máy cất và máy biến áp rẻ hơn các trạm trong nhà. Ngoài ra, các điều kiện kiểm tra và bảo trì của trạm ngoài trời tốt hơn trạm trong nhà. Trong trường hợp các trạm ở nhà máy điện để nâng điện áp máy phát lên điện áp truyền tải thì các trạm được đặt ngoài trời. Thiết bị bảo vệ và điều chỉnh được đặt trong các 12 CHUONG 1 tòa nhà ở gần trạm.

Các trạm phụ phân phối công nghiệp được đặt trong khu vực của nhà máy công nghiệp. 8- Các thiết bị chính ở các trạm * Đường dây đến: cung cấp điện năng cho các trạm lấy từ nguồn máy phát hay từ các đường dây cao áp * Thiết bị đóng cắt cách ly: cách ly các đường dây, cho phép sửa chữa, bảo trì hay kiểm tra thiết bị khi cần thiết. Dao cách ly được khóa liên động với máy cắt để ngăn hoạt động có tải. Dao cách ly vận hành bằng tay từ mặt đất.

* Thanh cái ngoài trời: làm bằng các ống nhôm hay đồng g ruột. Thỉnh thoảng các đoạn dây dẫn mềm được sử dụng làm thanh cái. Có lúc thanh cái được sắp xếp thành các doạn và máy cất phân đoạn được dùng để cách ly một đoạn nào đó khi cần. * Máy cắt: có thế là máy cắt nén khí hay máy cắt dầu.

Các máy cắt có thể là các máy cắt 1 pha được kết nối về cơ khí và hoạt động đồng thời bởi một cuộn dây từ tính mạch điều khiển điện áp DC 115 hay 230 V. Trong một số trường hợp, máy cắt 3 pha được sử dụng cho các cấp điện áp thấp hơn. * Máy biến áp là ba máy biến áp 1 pha hay chỉ một máy biến áp 3 pha phụ thuộc vào công suất và yêu cầu của trạm. Máy biến áp đến 10 MVA thường có chế độ làm mát dấu tự nhiên.

Máy biến áp có công suất lớn hơn dùng chế độ làm mát không khí cưỡng bức. Sơ đổ đấu dây Y/A hay A/Y được sử dụng. Nếu máy biến áp chính nối Y/Y thì cẩn có cuộn thứ ba nối A. Cuộn này có tác dụng tránh ảnh hưởng cảm ứng và tần số cao và giảm các hài điện áp.

Thỉnh thoảng các MBA có cuộn thứ ba để tạo ra điện áp cung cấp khác nhau. Cuộn thứ ba có thể được dùng để cấp cho máy đồng bộ hay tụ bù * Máy biến áp nổi đất và tự dùng: máy biến áp cuộn nổi sao nối vào các pha và có cuộn thứ ba dành cho các thiết bị tự dùng trong trạm. Trung tính cao áp hay hạ áp được nối đất, Máy biến áp được nối như vậy để tạo ra điểm nối đất hệ thống. Kháng trở X của các cuộn nôi Y thấp do đó tạo đường dẫn tống trở thấp cho dòng sự cố chạm đất 1 pha.

Do sự kết nối ở phía thứ cấp, điện áp không bị ảnh hưởng của dòng hài bậc ba và có thể cấp điện cho tải không cân bằng với điện áp không cân bằng. Với MBA nối đất, có thể sử dụng các MBA 1 pha với một cuộn cao áp và hai cuộn hạ áp được nối song song hay nối tiếp hoặc các MBA 3 pha nổi A/Y hay Y/Y và có tỉ số biến áp phù hợp. Trong trường hợp hệ thống 3 pha bổn dây thì sử dụng các MBA 3 pha A/Y để phân phối * Các máy BI va BU có hai mục đích - Đo lường - Bao vé role * Đường dây ra: sau khi hạ áp xuống cấp điện áp yêu cầu, dù là cấp phân phối sơ cấp hay truyền tải trung gian, các đường dây sẽ đi ra khỏi trạm. Với các trạm trong nhà, việc đóng cắt sẽ qua các thiết bị đóng cắt cao áp và hạ áp, các đường dây vào và ra phải là dây cáp * Phòng điều khiển: phòng điều khiển có các bảng thiết bị, điều khiển các mạch hoạt động khác nhau, thiết bị thông tin, thiết bị bảo vệ như là các loại rơle.

thiết bị điều khiển TONG QUAN VE THIET KE HE THONG DIEN 13 giám sát, điện thoại pin va thiết bi nạp pin + Bộ chống sét: bảo vệ các thiết bị điện chính khỏi các anh hưởng nguy hiểm từ các xung bất thường trong hệ thống và các dòng sót.