phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, lài liệu tham khả0 luận văn dự kiến đojợc trình sày tr0ng 3 chơjơng. chgjong l: cơ sở lý luận chojơng 2: Tổ chức và phoJơng pháp nghiên cứu chojơng 3: Kết quả nghiên cứu 13 chŒ|ƠIG 1 cƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Ihững nghiên cứu thực nghiệm về sự ảnh hơiớng của phÚng cách làm cha mẹ và rối l0ạn hành vi 1. Ighién cwvu 6 phoong tay các nghiên cứu từ những năm 1970 về ph0ng cách làm cha mẹ đã chỉ ra rằng lr0ng bốn 10ai phOng cach lam cha me thi phOng cach lam cha me dân chủ là lối ou nhất †r0ng việc cải thiện hành vi của c0n cái lr0ng khi đó pa 10ai phOng cach lam cha me con lại là ph0ng cách độc đ0án, ph0ng cách dễ dãi, nuông chiều và thờ ơ không quan lâm đều có những lác động íl nhiều liêu cực tr0ng việc duy trì hành vi rối nhiễu.
Tr0ng phần này, lôi xin điểm lại một số nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ giữa ph0ng cách làm cha mẹ và hành vi của lrẻ lrên các phoøJơng diện (a) hành vi xã hội; (b) thành lích học lập, (©) rối l0ạn hành vi hojớng ng0ại và (d) rối l0ạn hành vi hojớng nội. Vé phojong diện hành vi xã hội, trẻ sống lr0ng gia đình có số mẹ dân chủ có hệ số tự fin ca0 hơn, các em cũng thể hiện sự tin lojởng và0 những ngojời khác nhiều hơn, có khả năng lự chủ tr0ng những lình huống khó chịu lốt hơn và hệ số trí thông minh ca0 hơn. Ví dụ nhơi M0scalelli và Tubini (2009) [55] liến hành nghiên cứu trên hơn 400 trẻ tr0ng độ luôi lừ 14 — 18 để kiểm tra mối quan hệ giữa phÓng cách làm cha mẹ và sự phát triển xã hội của lrẻ cũng nhơi các kế h0ạch lơiơng lai. IIghiên cứu chỉ ra rằng những lrẻ sống tr0ng gia đình dân chủ thì có điểm hệ số lự tin và0 gia đình và cảm giác an 10àn ca0 hơn (thề hiện qua những đặc điểm nhọ| c0i trong gid tri của gia đình nhiều hơn, lự hà0 vì mình là mội thành viên của gia đình, 14 ch0 rằng gia đình đóng vai lrò quan trong voi lrẻ khi phai dojong đầu với những khó khăn) những trẻ sống †r0ng sa nhóm gia đình có phÚng cách độc đ0án, nuông chiều và sỏ mặc; đồng thời những trẻ sống tr0ng gia đình dân chủ có điểm số ca0 hơn lrẻ sống lr0ng gia đình cha mẹ độc đ0án và sỏ mặc về m0ng đợi và0 loJơng lai cũng nhơi khả năng tự thực hiện 15 những kế h0ạch.
cũng †he0 nghiên cứu này, trẻ VTTI sống lr0ng gia đình số mẹ bỏ mặc có điểm hệ số tự tin thấpnhất. Hghiên cứu của c0plan, Teichel và T0wan (2009) tiến hành kiểm tra mối quan hệ giữa đặc điểm nhân cách của cha mẹ, ph0ng cach lam cha me và khả năng ty chủ, kiếm s0át cảm xúc ở c0n cái đã khẳng định mối liên hệ mật thiết giữa phÚng cách làm cha mẹ vả khả năng kiểm s0át cảm xúc ở lrẻ VTH, cụ thé là trẻ VTH sống †r0ng những gia đình có ph0ng cách dân chủ có khả năng kiểm s0át cảm xúc tốt hơn những gia đình số mẹ độc đ0án và quá sa0 sọc c0n cái [38, tr. Mội số nghiên cứu khác chỉ ra mối quan hệ giữa phÚng cách làm cha mẹ và thành lích học lập ở trẻ; VD nhơi nghiên cứu của PraH, Green, MacVicar va bOuntrOgianmi (1992) [57, tr. 17 - 34] chi ra rang những lrẻ sống lr0ng gia đình có phÚng cách dân chủ có kết quả học lập môn 10án khá hơn những lrẻ sống lr0ng gia đình có ph0ng cách độc đ0án.
Trẻ ở những gia đình nuông chiều cũng có kết quả học lập nói chung kém. IIghiên cứu Ong nhóm đối lojợng sinh viên đại học, thì ph0ng cách cha mẹ dân chủ lr0ng suối thời gian các em ở lr0ng giai đ0ạn VTII có thề dùng đề dự đ0án sự kh0ẻ mạnh về linh thần cũng nho sự thành công lr0ng học đojờng. IIghiên cứu cũng khắng định rằng ph0ng cách cha mẹ dân chủ đặc lroIng bằng sự nồng ấm, có những nguyên lắc đề quản lý hành vi và chú ý phát triển lính lự lập cua cŨn cái có liên quan đến động cơ học tap caO va ti 1é thuận với điểm số GPA (Grade P0int Average) ở đại học. Mội số nghiên cứu khác khăng định mối liên hệ giữa phOng cách làm cha mẹ độc đ0án và rồi l0ạn hành vi hojớng ng0ại ở lrẻ.
[hơi nghiên cứu 16 của FOrehand và II0usiainen (1993) [40] chỉ ra rằng cha mẹ độc đOán lỉ lệ thuận với các hành vi nhơi ngỗ nghịch, hung hăng, đánh nhau và những hành vi phạm pháp; †r0ng khi đó, ở gia đình với ph0ng cách làm cha mẹ dân chủ có liên quan với điểm số hành vi ngỗ nghịch và không thích nghỉ thấp. IIghiên cứu cũng chỉ ra rằng nâng ca0 chất lojợng mối quan hệ cha mẹ - cŨn cái đồng 17 thời xây dựng những nguyên lắc rõ ràng để điều chỉnh hành vi của cŨn cái sẽ lăng khả năng thích nghỉ của trẻ trojớc những lình huống sạ0 lực và những khó khăn lr0ng cuộc sống. IIg0ài ra, những cha mẹ thờ ơ bỏ mặc có liên quan tới những hành vi phạm pháp nghiêm trọng †r0ng khi đó cha mẹ độc đ0án có mối liên hệ với những hành vi phạm pháp thojờng xuyên lái diễn nhơi ăn cắp vặi. cuối còng, ph0ng cách làm cha mẹ cũng có liên quan đến các vấn đề ILhV hơjlớng nội, Ví dụ nhơi nghiên cứu của Wiliams và cộng sự (2009) [68, tr.
1063 - 1075] tiến hành một nghiên cứu lrơjờng diễn trên mẫu 113 lrẻ tr0ng suốt 15 năm đề kiểm lra mối quan hệ giữa hành vi của cha mẹ và hành vi của lrẻ. Tác giả đã tim ra bằng chứng khẳng định rằng phÚng cách cha mẹ dễ dãi nuông chiều với trẻ lr0ng giai đ0ạn nhà trẻ có thể đơjợc dùng đề dự đ0án siêu hiện rối l0ạn 10 âu và các rối l0ạn hành vi hojớng nội khác ở giai đ0ạn liêu học. hay nghiên cứu khác của Mandeep và cộng sự (2011) [53, lr. 60 - 68] đánh giá ph0ng cách làm cha mẹ trên 100 đối lơiợng trẻ VTTI sị tram cảm; kết quả nghiên cứu chỉ ra mối quan hệ †ơjơng quan thuận giữa ph0ng cách cha mẹ độc đ0án và bệnh lrằm cảm đồng thời chứng minh mối quan hệ loJơng quan nghịch giữa phÚng cách cha mẹ nuông chiều và bệnh tram cam 6 VTIL.
Tóm lại, các nghiên cứu về hành vi làm cha me 6 phojong tay ch0 thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa phng cách làm cha mẹ dân chủ với những hành vi vâng lời. IIgơjợc lại, ph0Ong cách làm cha mẹ độc đ0án, bỏ mặc h0ặc quá nuông chiều có liên hệ với rối l0ạn hành vi, sa0 gồm cả các hành vi hojớng ng0ại nhơi hung tinh, trộm cắp, bạ0 lực, lừa dối đến những 18 vấn đề rối l0ạn hành vi sên lr0ng nhọ| rối l0ạn cảm xúc 10 âu, trầm cảm. Hghiên iu ớ châu Á và Việt Ham Mặc dầu có nhiều sằng chứng chỉ ra mối quan hệ giữa phŨng cách làm cha mẹ dân chủ và hành vi thích nghỉ ở trẻ. hầu hết những nghiên cứu đojợc nêu trên đều đojợc liến hành trên đối lojợng ngojời Mỹ gốc châu Âu thuộc fang 19 lớp trung loiu lr0ng xã hội.Vì vậy, kết luận từ các nghiên cứu này có thể không h0àn l0àn chính xác trên đối lojợng của một nền văn hóa khác, một xã hội với những niềm lin và giá trị gia đình khác nhơi chau A và Việt Ham.
Tr0ng phần này, lôi xin điểm qua một số nghiên cứu có liên quan đến phŨng cách làm cha mẹ và hành vi của lrẻ một số nojớc châu Á và Việt Tam. Trojớc hết, một số lác giả có nhận định về sự khác siệt lr0ng hành vi làm cha mẹ của phụ huynh các nojớc châu Á là (a) cha mẹ ngơjời châu Á có xu hơojớng sử dụng nhiều kiểm s0át hơn đối với cỦn cái họ, (6) ít thề hiện một cách trực diện tình cảm đối với c0n cái (nhơi ôm hôn, khen ngợi. Trojớc hết, khi nói về đặc điểm nồng ấm và trực liếp thể hiện lình cảm với cOn cái thì cha0 (2001) [36, tr. 1832 - 1843] chO rang cdc bac cha mẹ ngơjời Mỹ gốc Á không thojong có những hành vi siểu đạt tinh cam truc liếp đối với cOn cái của họ khi c0n cái đạt đojợc thành tích h0ặc h0àn thành công việc xuất sắc.
IIhững hành động nhọ là ôm hôn, nói cha/mẹ yêu cn, khen lrẻ đơjợc xem là không thích hợp thậm chí có nhiều cha mẹ còn ch0 rằng việc khen thojởng c0n quá nhiều nhơ| vậy sẽ làm ch0 trẻ trở nên lự phụ và không còn linh thần cầu tiến. Tuy nhiên, cha0 và cộng sự cũng †ìm ra rằng cha mẹ châu Á thề hiện sự quan lâm và tình yêu thoJơng với c0n cái the0 một cách khác. họ thơjờng có xu hoiớng thề hiện tình yêu thoJơng qua sự đầu lơi về thời gian, vật chất và điều kiện tốt nhất ch0 c0n cái. Ví dụ nho bố mẹ hy sinh thời gian và sức la0 động để làm các việc nhà, nấu ăn ch0 c0n cái, giúp cÚn cái giải các sài lập về nhà, đoỊa c0n đến lrơjờng và hỗ trợ lài 20 chính ch0 các nhu cầu của cŨn cái.
IIghiên cứu trên đối †oJợng ngojời Mỹ gốc Á, một điều phô siến là các bậc cha mẹ †hojờng hy sinh cộng việc của mình đề chuyên nhà đến chỗ c0n cái đăng ký học. Điều này cũng phù hợp với các nghiên cứu của các lác giả khác nhận định rằng việc đầu ‡øI ch0 giá0 dục là một dấu hiệu thể hiện 21 sự quan lâm và tình yêu của cha mẹ châu Á, sên cạnh đó, không yêu cầu làm việc nhà đề dành nhiều thời gian ch0 trẻ học lập cũng là một dấu hiệu đơjợc trẻ nhận diện là sự quan lâm cua cha me (Fuligni & YOshikawa, 2002) [42] Tóm lại, khác với các nojớc phojong Tay su quan lâm của các bậc phụ huynh châu Á †hojờng gồm 2 thành phan là “sự nồng ấm” và “sự hy sinh” Về xu hơiớng kiểm s0át cỦn cái, các nghiên cứu chỉ ra rằng các ông số bà mẹ châu Á nghiêm khắc hơn và đặt nhiều giới hạn hơn lên cÚn cái của họ (cha0, 2001) [ 36, tr. họ tin rằng cOn trẻ cần phải đojợc hạn chế bởi những nguyên lắc rõ ràng và nghiêm khắc đề giúp ch0 các em phát triển đúng hơjớng. các nghiên cứu khác nhơi của cha0 2001 [36, tr.