Nghiên cứu tác động của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đến chất lượng không khí tại Việt Nam

Nghiên cứu tác động của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI đến chất lượng không khí tại Việt Nam, phân tích và đánh giá hiệu quả môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: TS. Cao Quốc Quang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Khoa Thống Kê
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Của Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài (FDI) Đến Chất Lượng Không Khí Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: chuyên đề tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ CHẤT LƯỢNG KHÔNG KHÍ
• 1.1. Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.1. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.2. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.2.1. Hợp đồng hợp tác kinh doanh (HĐHTKD)
• 1.1.2.2. Doanh nghiệp liên doanh (DNLD)
• 1.1.2.3. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
• 1.1.2.4. Các hình thức vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài khác
• 1.1.2.4.1. BOT (Build — Operate — Transfer)
• 1.1.2.4.2. BTO (Build — Transfer — Operate)
• 1.2. Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với nước nhận đầu tư
• 1.3. Các vấn đề cơ bản về chất lượng không khí
• 1.3.1. Tổng quan về chất lượng không khí
• 1.3.2. Đo lường chất lượng không khí
• 1.3.3. Lý thuyết về mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài và chất lượng không khí
• 1.3.3.1. Mô hình chữ U ngược của Kuznet
• 1.3.3.2. Thuyết “Thiên đường ô nhiễm” (Pollution Haven Hypothesis - PHH)
• 1.3.3.3. Thuyết “cải thiện ô nhiễm” (Pollution Halo Hypothesis - PHaH)
• 1.3.3.4. Các nghiên cứu thực nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) ĐẾN CHẤT LƯỢNG KHÔNG KHÍ TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.2. Phương pháp thống kê nghiên cứu tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI đến chất lượng không khí
• 2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn phương pháp phân tích
• 2.2.2. Phương pháp thống kê nghiên cứu tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến chất lượng không khí
• 2.2.2.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 2.2.2.2. Phương pháp phân tích tương quan
• 2.2.2.3. Phương pháp hồi quy với dữ liệu mảng
• 2.2.2.3.1. Tổng quan về dữ liệu mảng (DLM)
• 2.2.2.3.2. Phương pháp phân tích
• 2.2.2.3.3. Các lý thuyết về kiểm định lựa chọn mô hình
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) ĐẾN CHẤT LƯỢNG KHÔNG KHÍ TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2012 - 2020
• 3.1. Thực trạng về đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI tại Việt Nam
• 3.1.1. Thực trạng thu hút FDI vào Việt Nam
• 3.1.2. Thực trạng thu hút FDI tại các tỉnh, thành phố giai đoạn 2012 - 2020
• 3.2. Thực trạng về chất lượng không khí tại Việt Nam
• 3.3. Đánh giá tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tới chất lượng không khí tại Việt Nam
• 3.3.1. Mô tả các biến trong mô hình phân tích
• 3.3.2. Ma trận tương quan giữa các biến
• 3.3.3. Lựa chọn mô hình nghiên cứu
• 3.3.4. Kiểm định mô hình hồi quy tác động cố định FEM
• 3.3.5. Khắc phục khuyết tật mô hình
• 3.4. Các giải pháp để cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tác động của FDI tại Việt Nam

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một phần quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Giai đoạn 2012-2020, FDI tại Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp vào việc tạo ra việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích kinh tế, tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến chất lượng không khí cũng cần được xem xét kỹ lưỡng. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, sự gia tăng FDI có thể dẫn đến tình trạng ô nhiễm không khí gia tăng, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp nặng. Theo một nghiên cứu của Naila et al. (2016), FDI có thể tạo ra áp lực lên môi trường nếu không có các chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả.

1.1. Tình hình FDI tại Việt Nam

Trong giai đoạn 2012-2020, Việt Nam đã thu hút một lượng lớn FDI, đặc biệt từ các quốc gia phát triển. Các ngành công nghiệp như sản xuất, chế biến thực phẩm và công nghệ thông tin đã thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, sự gia tăng này cũng đi kèm với những thách thức về chất lượng môi trường. Các nhà đầu tư thường tìm kiếm lợi nhuận cao mà không chú trọng đến các tiêu chuẩn môi trường, dẫn đến tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhiều khu vực có FDI cao cũng là những khu vực có ô nhiễm không khí nặng nề.

1.2. Tác động đến chất lượng không khí

Nghiên cứu cho thấy rằng FDI có thể có tác động tiêu cực đến chất lượng không khí tại Việt Nam. Các ngành công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thường sử dụng công nghệ cũ và quy trình sản xuất không thân thiện với môi trường. Điều này dẫn đến việc phát thải khí độc hại và bụi mịn vào không khí. Theo giả thuyết 'thiên đường ô nhiễm', các nhà đầu tư có thể chuyển giao công nghệ lạc hậu sang các nước đang phát triển như Việt Nam, nơi có quy định về môi trường lỏng lẻo hơn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng không khí mà còn gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người dân.

II. Chính sách FDI và quản lý ô nhiễm

Chính sách FDI tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, việc quản lý ô nhiễm không khí vẫn còn nhiều hạn chế. Các chính sách hiện tại chưa đủ mạnh để kiểm soát các tác động tiêu cực từ FDI. Cần có các biện pháp cụ thể để đảm bảo rằng các nhà đầu tư tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường. Theo Porter & Linde (1995), việc áp dụng các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường có thể thúc đẩy sự phát triển công nghệ sạch và giảm thiểu khí thải. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng môi trường mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp.

2.1. Các chính sách hiện hành

Chính phủ Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách nhằm thu hút FDI và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc thực thi các chính sách này còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa thực sự chú trọng đến việc bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo rằng các quy định về môi trường được thực hiện nghiêm túc. Việc áp dụng các công nghệ sạch và quy trình sản xuất thân thiện với môi trường cần được khuyến khích thông qua các chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp.

2.2. Giải pháp cải thiện chất lượng không khí

Để cải thiện chất lượng không khí, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính phủ và các doanh nghiệp. Việc nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường trong cộng đồng và doanh nghiệp là rất quan trọng. Các chương trình đào tạo về công nghệ sạch và quy trình sản xuất bền vững cần được triển khai rộng rãi. Ngoài ra, cần có các biện pháp kiểm soát ô nhiễm chặt chẽ hơn, bao gồm việc áp dụng các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt và tăng cường giám sát hoạt động của các doanh nghiệp có FDI.

III. Kết luận và khuyến nghị

Tác động của FDI đến chất lượng không khí tại Việt Nam là một vấn đề phức tạp và cần được nghiên cứu sâu hơn. Mặc dù FDI đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế, nhưng cũng cần nhận thức rõ về những tác động tiêu cực đến môi trường. Cần có các chính sách và biện pháp cụ thể để giảm thiểu ô nhiễm không khí, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sạch. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho Việt Nam trong tương lai.

3.1. Khuyến nghị chính sách

Chính phủ cần xem xét lại các chính sách FDI hiện hành để đảm bảo rằng các tiêu chuẩn môi trường được thực hiện nghiêm túc. Cần có các biện pháp khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch và quy trình sản xuất bền vững. Việc tăng cường giám sát và kiểm tra các hoạt động của doanh nghiệp có FDI cũng là một yếu tố quan trọng để bảo vệ chất lượng không khí.

3.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế trong việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các chương trình hợp tác có thể giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ sạch và các giải pháp quản lý ô nhiễm hiệu quả. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một trong những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển giao công nghệ và tạo việc làm tại Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với thành tựu kinh tế, sự gia tăng mức phát thải khí nhà kính và suy giảm chất lượng môi trường không khí đang đặt ra nhiều thách thức đối với mục tiêu phát triển bền vững. Tình trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam có xu hướng gia tăng, đặc biệt là sự gia tăng nồng độ khí thải $\text{CO}_2$ và bụi mịn tại các đô thị lớn cũng như các khu công nghiệp tập trung.

Thực tế này dẫn đến các tranh luận học thuật về tác động thực sự của dòng vốn FDI đối với môi trường: liệu FDI giúp nâng cao hiệu quả công nghệ nhằm cải thiện môi trường hay đang biến các nền kinh tế đang phát triển thành nơi tiếp nhận các ngành sản xuất gây ô nhiễm. Từ bối cảnh đó, đề tài "Nghiên cứu tác động của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến chất lượng không khí tại Việt Nam" được thực hiện nhằm đánh giá và lượng hóa cụ thể mối quan hệ này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

1. Mục tiêu tổng quát: Đánh giá tác động của nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến ô nhiễm môi trường tại Việt Nam, trọng tâm là môi trường không khí, từ đó xác định mức độ ảnh hưởng của FDI đối với chất lượng không khí và đề xuất các khuyến nghị chính sách.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Tổng quan tình hình thu hút nguồn vốn FDI vào Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020.
   • Phân tích thực trạng chất lượng môi trường không khí tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020.
   • Ước lượng và phân tích tác động của dòng vốn FDI đến chất lượng không khí (đại diện bằng phát thải $\text{CO}_2$) tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 thông qua mô hình kinh tế lượng.
   • Đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm hạn chế các hiệu ứng tiêu cực của FDI và nâng cao chất lượng không khí tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), thực trạng chất lượng môi trường không khí và tác động của FDI đến ô nhiễm không khí tại Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tại Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2012 – 2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và các khái niệm nền tảng

• Khái niệm FDI: Đề tài tổng hợp định nghĩa FDI từ các tổ chức quốc tế như Ủy ban Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cùng các quy định trong Luật Đầu tư Việt Nam năm 2005 và 2020. Các hình thức FDI được xem xét bao gồm: Hợp đồng hợp tác kinh doanh (HĐHTKD), Doanh nghiệp liên doanh (DNLD), Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, và các hình thức đối tác công - tư (BOT, BTO, BT, PPP).
• Lý thuyết về mối quan hệ giữa FDI và môi trường:
  • Đường cong môi trường Kuznets (EKC): Giả thuyết chữ U ngược (Grossman & Krueger, 1991; Panayotou, 1993) mô tả sự suy giảm môi trường trong giai đoạn đầu tăng trưởng kinh tế, nhưng sẽ dần được cải thiện khi thu nhập bình quân vượt qua một ngưỡng phát triển nhất định nhờ chuyển dịch sang công nghệ sạch.
  • Thuyết “Thiên đường ô nhiễm” (Pollution Haven Hypothesis - PHH): Cho rằng các doanh nghiệp từ các nước phát triển có xu hướng dịch chuyển dây chuyền sản xuất tiêu tốn năng lượng và gây ô nhiễm sang các nước đang phát triển nhằm tận dụng các chính sách môi trường lỏng lẻo và chi phí xử lý chất thải thấp (Eskeland & Harrison, 2002; Williamson và cộng sự, 2006).
  • Thuyết “Cải thiện ô nhiễm” (Pollution Halo Hypothesis - PHaH): Cho rằng FDI mang lại công nghệ tiên tiến, quy trình quản lý hiệu quả và tiêu chuẩn môi trường cao hơn cho nước tiếp nhận đầu tư, từ đó giúp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm mức phát thải (Zarsky, 1999; Mielnik & Goldemberg, 2002).
• Đo lường chất lượng không khí: Sử dụng các chỉ số đo lường đơn lẻ (như nồng độ $\text{CO}2$, bụi $\text{PM}{2.5}$, $\text{PM}_{10}$, $\text{SO}_2$) và chỉ số tổng hợp chất lượng không khí (AQI) theo tiêu chuẩn của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Phương pháp nghiên cứu và quy trình xử lý dữ liệu

• Phương pháp thống kê mô tả: Phân tích đặc tính dữ liệu qua giá trị trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (Std. Dev.), giá trị nhỏ nhất (Min), giá trị lớn nhất (Max) và trực quan hóa qua biểu đồ, đồ thị.
• Phương pháp phân tích tương quan: Tính toán hệ số tương quan tuyến tính Pearson ($r$) giữa lượng phát thải $\text{CO}_2$ và các biến giải thích.
• Phương pháp hồi quy dữ liệu mảng (Panel Data):
  • Sử dụng mô hình hồi quy tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM) và mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM).
  • Sử dụng kiểm định Wald Test để đánh giá mức độ ý nghĩa tổng thể của mô hình.
  • Sử dụng kiểm định Hausman Test và kiểm định F-Test để chọn lựa mô hình tối ưu giữa FEM, REM và Pooled OLS.
  • Thực hiện các kiểm định chẩn đoán mô hình: Kiểm định hệ số phóng đại phương sai (VIF) để phát hiện đa cộng tuyến; Kiểm định Wooldridge Test để kiểm tra tự tương quan; Kiểm định Modified Wald Test để kiểm tra phương sai sai số thay đổi.
  • Sử dụng phương pháp bình phương bé nhất tổng quát (Generalized Least Squares - GLS) để khắc phục triệt để hiện tượng tự tương quan và phương sai sai số thay đổi trong mô hình mảng.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu mảng thứ cấp được thu thập và tổng hợp cho 63 tỉnh, thành phố tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 từ hai nguồn chính:

• Tổng cục Thống kê Việt Nam (Niên giám thống kê các tỉnh, thành phố).
• Ngân hàng Thế giới (World Bank).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về đầu tư trực tiếp nước ngoài và chất lượng không khí

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về FDI, vai trò tích cực (bổ sung vốn, chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng quản trị, mở rộng thương mại) và tác động tiêu cực (mất cân bằng cơ cấu ngành, chênh lệch vùng miền, ô nhiễm môi trường, sức ép cạnh tranh lên doanh nghiệp nội địa). Chương này phân tích chi tiết khái niệm ô nhiễm không khí, nguồn phát sinh nhân tạo, tác hại của suy giảm chất lượng không khí đối với sức khỏe cộng đồng theo các báo cáo của WHO và Ngân hàng Thế giới.

Bên cạnh việc giải thích ba khung lý thuyết nền tảng (EKC, PHH, PHaH), chương 1 tổng hợp bức tranh thực nghiệm thông qua các công trình nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam:

Tác giả / Năm	Phạm vi / Mẫu nghiên cứu	Phương pháp	Kết quả chính
Hoffmann et al. (2005)	112 quốc gia (1971 – 1999)	Granger Causality	Mối quan hệ giữa FDI và $\text{CO}_2$ phụ thuộc vào mức thu nhập; phát thải $\text{CO}_2$ tác động lên FDI ở nhóm nước thu nhập thấp, ngược lại ở nhóm thu nhập trung bình.
Merican và cộng sự (2007)	5 quốc gia ASEAN (1970 – 2001)	ARDL	FDI làm tăng ô nhiễm tại Malaysia, Thái Lan, Philippines; không có ý nghĩa tại Singapore; giúp giảm phát thải tại Indonesia.
Acharyya (2009)	Ấn Độ (1980 – 2003)	OLS / ARDL	FDI đóng góp vào tăng trưởng dài hạn nhưng làm gia tăng đáng kể lượng phát thải $\text{CO}_2$.
B. Kirkulak và cộng sự (2011)	286 thành phố Trung Quốc (2001 – 2007)	VAR	FDI, tăng trưởng kinh tế và quy mô dân số là các nhân tố chính tác động làm gia tăng ô nhiễm $\text{SO}_2$; bác bỏ dạng đường cong EKC.
Mutafoglu (2012)	Thổ Nhĩ Kỳ (1987 – 2009)	Granger Causality	Tồn tại quan hệ nhân quả dài hạn giữa FDI, $\text{CO}_2$ và tăng trưởng; củng cố giả thuyết PHH.
Linh & Lin (2014)	Việt Nam (1980 – 2010)	Granger Causality	Xác định mối liên hệ nhân quả giữa tiêu thụ năng lượng, tăng trưởng GDP, FDI và lượng phát thải $\text{CO}_2$.
Mohd Arshad Ansari và cộng sự (2019)	29 quốc gia châu Á (1994 – 2014)	FMOLS	Thuyết PHH được xác nhận tại khu vực Tây Á, nhưng bị bác bỏ tại khu vực Đông Á và Đông Nam Á.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến chất lượng không khí tại Việt Nam

Chương 2 xây dựng khung phân tích thực nghiệm mô tả các kênh tác động của FDI: bổ sung vốn làm tăng quy mô kinh tế (Scale effect), lan tỏa công nghệ (Technique effect) và tạo việc làm làm thay đổi thu nhập (Income effect).

Mô hình kinh tế lượng đề xuất có dạng:

$$\text{CO2}{it} = \alpha_i + \beta_1 \text{FDI}{it} + \beta_2 \text{GRDP}{it} + \beta_3 \text{INC}{it} + \beta_4 \text{POP}{it} + \varepsilon{it}$$

Trong đó:

• $\text{CO2}_{it}$: Lượng phát thải $\text{CO}_2$ của tỉnh $i$ trong năm $t$ (tấn).
• $\text{FDI}_{it}$: Giá trị vốn FDI thực hiện của tỉnh $i$ trong năm $t$ (tỷ VNĐ).
• $\text{GRDP}_{it}$: Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh $i$ trong năm $t$ (tỷ VNĐ).
• $\text{INC}_{it}$: GRDP bình quân đầu người tại tỉnh $i$ trong năm $t$ (triệu VNĐ/người).
• $\text{POP}_{it}$: Quy mô dân số của tỉnh $i$ trong năm $t$ (nghìn người).
• $\alpha_i$: Hệ số chặn riêng cho từng tỉnh; $\varepsilon_{it}$: Sai số ngẫu nhiên.

Chương này cũng xác lập quy trình kiểm định kinh tế lượng bài bản: chạy mô hình FEM và REM, thực hiện kiểm định Hausman và F-Test, kiểm tra các khuyết tật (đa cộng tuyến, tự tương quan, phương sai thay đổi) và áp dụng phương pháp ước lượng GLS để khắc phục.

Chương 3: Phân tích tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến chất lượng không khí tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020

Chương 3 trình bày các kết quả phân tích thực trạng và phân tích định lượng:

• Thực trạng thu hút FDI: Giai đoạn 2010 – 2019, dòng vốn FDI tăng mạnh. Đến năm 2019, có 3.883 dự án FDI đăng ký với tổng giá trị 38.020 triệu USD (tăng 214% về số dự án và 91,2% về vốn đăng ký so với 2010), vốn thực hiện đạt 20.380 triệu USD (tăng 85,3%). Năm 2020, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, vốn FDI đăng ký giảm xuống 28,53 tỷ USD và vốn thực hiện đạt 19,98 tỷ USD.
• Phân bố FDI theo địa phương (2012 – 2020):
  • Top 10 tỉnh, thành phố thu hút nhiều FDI nhất: TP. Hồ Chí Minh dẫn đầu (48.315 tỷ VNĐ, chiếm 16,45%), Hà Nội (32.953 tỷ VNĐ, chiếm 11,22%), tiếp theo là Bình Dương (8,29%), Đồng Nai (6,00%), Long An (3,16%), Bà Rịa – Vũng Tàu (3,07%), Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Thanh Hóa.
  • Top 10 tỉnh thu hút FDI ít nhất: Sơn La, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Giang, Gia Lai, Điện Biên, Bắc Kạn, Lai Châu (chỉ chiếm 0,16% tổng vốn FDI toàn quốc).
• Thực trạng ô nhiễm không khí: Nồng độ bụi $\text{PM}_{2.5}$ trung bình tại Hà Nội giai đoạn 2016 – 2020 dao động từ $28,8 - 45,1,\mu\text{g}/\text{m}^3$, vượt tiêu chuẩn Việt Nam ($25,\mu\text{g}/\text{m}^3$) và WHO ($10,\mu\text{g}/\text{m}^3$). Phát thải $\text{CO}_2$ bình quân đầu người tại Việt Nam năm 2020 tăng 89,02% so với năm 2012.

Chỉ tiêu thống kê mô tả (Mẫu $N = 315$)	Đơn vị tính	Trung bình (Mean)	Nhỏ nhất (Min)	Lớn nhất (Max)
Lượng phát thải $\text{CO}_2$	Tấn	3.679.276	515.100 (Bắc Kạn - 2012)	30.266.528 (TP.HCM - 2020)
Giá trị vốn FDI thực hiện	Tỷ VNĐ	419,95	-98,40 (Ninh Thuận - 2020)	7.547,00
Dân số (POP)	Nghìn người	1.474,55	303,00 (Bắc Kạn - 2012)	9.227,00 (TP.HCM - 2020)
Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP)	Tỷ VNĐ	89.663,57	5.028,00 (Điện Biên - 2012)	1.371.510,00 (TP.HCM - 2020)
GRDP bình quân đầu người (INC)	Triệu VNĐ	48,67	11,20 (Lai Châu - 2012)	165,20

• Kết quả kiểm định lựa chọn mô hình:
  • Kiểm định Wald Test cho FEM và REM đều có giá trị $p\text{-value} = 0,000 < 0,05$.
  • Kiểm định Hausman Test có $p\text{-value} = 0,005 < 0,05 \rightarrow$ Mô hình FEM phù hợp hơn REM.
  • Kiểm định F-Test có $p\text{-value} = 0,005 < 0,05 \rightarrow$ Bác bỏ Pooled OLS, chọn mô hình FEM.
• Chẩn đoán và xử lý khuyết tật mô hình:
  • Hệ số phóng đại phương sai $\text{VIF} < 10$ (cao nhất là biến GRDP với $\text{VIF} = 4,22$) $\rightarrow$ Không có hiện tượng đa cộng tuyến.
  • Kiểm định Wooldridge ($p\text{-value} = 0,000 < 0,05$) $\rightarrow$ Mô hình có hiện tượng tự tương quan.
  • Kiểm định Modified Wald ($p\text{-value} = 0,000 < 0,05$) $\rightarrow$ Mô hình có phương sai sai số thay đổi.
  • Mô hình GLS được sử dụng để điều chỉnh hoàn toàn các khuyết tật này.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả hồi quy định lượng (Ước lượng GLS)

Sau khi khắc phục hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi bằng phương pháp GLS, các hệ số ước lượng đều có ý nghĩa thống kê ở mức 5% ($p < 0,05$):

Biến độc lập trong mô hình	Hệ số hồi quy ($\beta$)	Ý nghĩa thống kê ($p\text{-value}$)	Diễn giải tác động định lượng
Vốn FDI thực hiện (FDI)	$+120,123$	$p < 0,05$	Trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, khi giá trị vốn FDI thực hiện tăng 1 tỷ VNĐ thì lượng phát thải $\text{CO}_2$ tăng thêm 120,123 tấn.
Dân số (POP)	$+1.647,706$	$p < 0,05$	Khi quy mô dân số tăng 1 nghìn người thì lượng phát thải $\text{CO}_2$ tăng thêm 1.647,706 tấn.
Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP)	$+4,744$	$p < 0,05$	Khi tổng sản phẩm địa phương tăng 1 tỷ VNĐ thì lượng phát thải $\text{CO}_2$ tăng thêm 4,744 tấn.
GRDP bình quân đầu người (INC)	$+29.600,990$	$p < 0,05$	Khi thu nhập bình quân tăng 1 triệu VNĐ/người thì lượng phát thải $\text{CO}_2$ tăng thêm 29.600,99 tấn.

Kết quả hồi quy thực nghiệm cung cấp bằng chứng củng cố giả thuyết “Thiên đường ô nhiễm” (PHH) tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020: sự gia tăng dòng vốn FDI có mối quan hệ đồng biến với mức độ phát thải $\text{CO}_2$.

Các nhóm giải pháp do tác giả đề xuất

1. Tăng cường quản lý và giám sát môi trường đối với dự án FDI: Xây dựng quy chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt, thanh tra định kỳ việc tuân thủ pháp luật môi trường và áp dụng chế tài pháp lý mạnh đối với các doanh nghiệp vi phạm.
2. Ưu đãi và định hướng thu hút FDI vào công nghệ sạch: Ban hành chính sách khuyến khích các ngành công nghiệp xanh, dự án sử dụng năng lượng tái tạo và công nghệ xử lý chất thải hiện đại.
3. Cải thiện hệ thống thông tin và dịch vụ hỗ trợ đầu tư: Cung cấp thông tin thị trường, pháp lý minh bạch, hỗ trợ cấp phép và tư vấn quy định môi trường cho nhà đầu tư nước ngoài.
4. Đẩy mạnh cải cách hành chính và đào tạo nhân lực: Giảm thiểu chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, đồng thời nâng cao tay nghề kỹ thuật của lao động địa phương để đáp ứng công nghệ tiên tiến.
5. Khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA): Tận dụng các cam kết trong CPTPP, EVFTA để thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao gắn liền với tiêu chuẩn phát triển bền vững.
6. Nâng cao ý thức cộng đồng và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp: Tuyên truyền giáo dục bảo vệ môi trường, khuyến khích doanh nghiệp tối ưu hóa sử dụng tài nguyên.
7. Kiểm soát tốc độ gia tăng dân số: Lồng ghép chính sách kế hoạch hóa gia đình với nâng cao chất lượng cuộc sống để giảm áp lực lên tài nguyên và môi trường địa phương.

Đóng góp của đề tài

Khóa luận đã lượng hóa mối quan hệ giữa dòng vốn FDI và chất lượng không khí trên quy mô toàn diện (63 tỉnh, thành phố) bằng phương pháp kinh tế lượng dữ liệu mảng. Đề tài cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định tác động thuận chiều giữa FDI và phát thải khí nhà kính tại Việt Nam, mang lại góc nhìn hữu ích cho việc hoạch định chính sách thu hút đầu tư gắn với bảo vệ môi trường.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Về chỉ tiêu đo lường: Do hạn chế về tính sẵn có của dữ liệu quan trắc cấp địa phương theo chuỗi thời gian, đề tài chỉ sử dụng lượng khí thải $\text{CO}2$ làm đại diện cho chất lượng môi trường không khí, chưa thể đưa vào mô hình hồi quy mảng các chỉ số ô nhiễm quan trọng khác như $\text{PM}{2.5}$, $\text{PM}_{10}$, $\text{SO}_2$, $\text{NO}_x$.
• Về chuỗi dữ liệu thời gian: Dữ liệu mảng dừng lại ở năm 2020 với số mốc thời gian là 5 kỳ quan sát ($t=5$), chưa phản ánh đầy đủ các biến động kinh tế và chính sách môi trường giai đoạn phục hồi sau đại dịch COVID-19.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng bộ dữ liệu sang các năm gần nhất, bổ sung chỉ số tổng hợp AQI hoặc nồng độ bụi mịn từ các trạm quan trắc tự động, đồng thời phân nhóm chi tiết nguồn vốn FDI theo từng ngành kinh tế (công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng, dịch vụ) để đánh giá sự khác biệt về mức độ phát thải giữa các lĩnh vực.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Thống kê kinh tế, Kinh tế phát triển, Kinh tế môi trường, Quản lý kinh tế và các nhà nghiên cứu quan tâm đến mối quan hệ giữa FDI và biến đổi khí hậu.
• Giá trị học thuật và ứng dụng:
  • Là tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình nghiên cứu thực nghiệm định lượng sử dụng dữ liệu mảng (từ thống kê mô tả, ma trận tương quan Pearson, kiểm định lựa chọn FEM/REM, kiểm định khuyết tật VIF, Wooldridge, Modified Wald đến xử lý bằng GLS).
  • Cung cấp số liệu tổng hợp về cơ cấu phân bổ vốn FDI và lượng phát thải $\text{CO}_2$ tại 63 tỉnh, thành phố giai đoạn 2012 – 2020.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Đề tài sử dụng mô hình kinh tế lượng nào và tại sao mô hình đó được lựa chọn?

Khóa luận đề xuất mô hình hồi quy dữ liệu mảng (Panel Data). Qua các bước kiểm định:

• Kiểm định Hausman cho giá trị $p\text{-value} = 0,005 < 0,05$, cho thấy sai số có tương quan với biến độc lập, chứng minh mô hình tác động cố định (FEM) phù hợp hơn mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).
• Kiểm định F-Test ($p = 0,005$) khẳng định FEM vượt trội hơn Pooled OLS.
• Khi kiểm tra khuyết tật, mô hình FEM gặp hiện tượng tự tương quan (Wooldridge Test có $p = 0,000$) và phương sai sai số thay đổi (Modified Wald Test có $p = 0,000$). Tác giả đã áp dụng phương pháp bình phương bé nhất tổng quát (GLS) để hiệu chỉnh toàn bộ sai số và thu được ước lượng vững.

2. Kết quả hồi quy định lượng chỉ ra điều gì về mối quan hệ giữa FDI và chất lượng không khí tại Việt Nam?

Kết quả ước lượng GLS cho thấy hệ số hồi quy của biến vốn FDI thực hiện ($\text{FDI}$) là $+120,123$ với mức ý nghĩa thống kê $p < 0,05$. Điều này chỉ ra rằng, khi các yếu tố khác không đổi, vốn FDI thực hiện tăng thêm 1 tỷ VNĐ thì lượng phát thải $\text{CO}_2$ tăng 120,123 tấn. Kết quả này ủng hộ giả thuyết "Thiên đường ô nhiễm" (Pollution Haven Hypothesis - PHH), phản ánh dòng vốn FDI vào Việt Nam trong giai đoạn 2012 – 2020 có xu hướng làm gia tăng lượng khí thải gây ô nhiễm không khí.

3. Tình hình phân bổ nguồn vốn FDI giữa các địa phương tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 diễn ra như thế nào?

Sự phân bổ FDI tại Việt Nam có sự chênh lệch rất lớn giữa các vùng:

• Tập trung cao: TP. Hồ Chí Minh đứng đầu với 48.315 tỷ VNĐ (chiếm 16,45% tổng vốn FDI cả nước), Hà Nội đứng thứ hai với 32.953 tỷ VNĐ (chiếm 11,22%). Các tỉnh phía Nam (Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Bà Rịa - Vũng Tàu) và phía Bắc (Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Thanh Hóa) chiếm phần lớn tổng lượng vốn đăng ký.
• Thu hút thấp: 10 tỉnh thu hút FDI ít nhất thuộc vùng miền núi phía Bắc và Tây Nguyên (như Lai Châu, Bắc Kạn, Điện Biên, Gia Lai, Hà Giang...) chỉ chiếm tổng cộng 0,16% nguồn vốn FDI toàn quốc.

4. Các yếu tố kiểm soát khác (Dân số, GRDP, GRDP bình quân đầu người) tác động như thế nào đến lượng phát thải $\text{CO}_2$?

Tất cả các biến kiểm soát trong mô hình ước lượng GLS đều có tác động thuận chiều và có ý nghĩa thống kê ở mức 5%:

• Dân số (POP): Tăng 1 nghìn người làm $\text{CO}_2$ tăng thêm 1.647,706 tấn.
• Tổng sản phẩm địa phương (GRDP): Tăng 1 tỷ VNĐ làm $\text{CO}_2$ tăng thêm 4,744 tấn.
• GRDP bình quân đầu người (INC): Tăng 1 triệu VNĐ/người làm $\text{CO}_2$ tăng thêm 29.600,99 tấn.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Vân Anh đã lượng hóa thành công tác động của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến chất lượng không khí tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020 thông qua mô hình hồi quy dữ liệu mảng. Kết quả ước lượng GLS cho thấy FDI, quy mô kinh tế, dân số và thu nhập bình quân đều có mối quan hệ đồng biến có ý nghĩa thống kê với lượng phát thải khí nhà kính $\text{CO}_2$, củng cố tính thực tế của giả thuyết "Thiên đường ô nhiễm" tại các địa phương tiếp nhận đầu tư. Nghiên cứu cung cấp hệ thống 7 giải pháp toàn diện giúp các cơ quan quản lý cân bằng giữa mục tiêu thu hút dòng vốn ngoại và nhiệm vụ bảo vệ môi trường, hướng đến sự phát triển bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VE DAU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ CHÁT LƯỢNG KHÔNG KHÍ.1 Tổng quan về đầu tư trực tiếp nước ngoài 1.1 Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài Theo Uy ban liên hiệp Quốc tế về Thương mại va phát triển (UNCTAD): “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment, viết tắt là FDI) là một dạng đầu tư đài hạn trong đó một thực thé kinh tế thường trú ở một nên kinh tế (có thể là một công ty mẹ hoặc một nha đầu tư nước ngoai) đầu tư vào một doanh nghiệp thường trú ở một nền kinh tế khác với nền kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài, với mục đích tạo ra lợi ích kinh tế và quyền kiểm soát lâu dài. FDI có thể bao gồm các hình thức như doanh nghiệp đầu tư trực tiếp, liên doanh hoặc chỉ nhánh nước ngoài.” Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đưa ra định nghĩa về đầu tư trực tiếp nước ngoài như sau: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là việc một nhà đầu tư ở một quốc gia đầu tư một số tiền vào một doanh nghiệp hoặc dự án mới ở một quốc gia khác, và sở hữu một phần trên 10% vốn điều lệ hoặc quyền kiêm soát doanh nghiệp đó. Điều này có thể được thực hiện bang cách mua cô phan hoặc tài sản của doanh nghiệp đó hoặc thông qua việc tao ra một doanh nghiệp hoàn toàn mới. Hiện nay, Luật đầu tư Việt Nam 2020 đang được thi hành và áp dụng thì vẫn chưa có khái niệm rõ ràng nào về đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Tuy nhiên, theo Luật đầu tư Việt Nam 2005 (hiện đã hết hiệu lực) cho rang: “Đầu tư nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn băng tiền và các tài sản hợp pháp khác dé tiến hành hoạt động dau tư” và “Đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư.” Nhìn chung, các khái niệm trên cơ bản đều thống nhất với nhau về mối quan hệ và vai trò, lợi ích của các nha đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Tuy nhiên, các định nghĩa của WTO và UNCTAD đều nêu rõ hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài có nguồn vốn hình thành 100% từ nguồn vốn nước ngoài, không bao gồm nguồn vốn từ nước tiếp nhận đầu tư. Tại Việt Nam, đầu tư trực tiếp nước ngoài còn có thê có nhiều hình thức được công nhận bao gồm cả việc góp vốn, liên doanh với các công ty, doanh nghiệp trong nước.2 Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài 1.1 Hợp đồng hợp tác kinh doanh (HĐHTKD) Hợp đồng hợp tác kinh doanh là một loại hợp đồng giữa hai hoặc nhiều bên, trong đó một bên là các đơn vị kinh doanh trong nước và bên còn lại là nhà đầu tư nước ngoài nhằm thực hiện một dự án, hay sản xuất một mặt hàng hoặc dịch vụ cụ thé, trong đó các bên cam kết chia sẻ trách nhiệm và lợi ích nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh. Các bên thường đóng góp tai sản, kỹ năng, công nghệ hoặc tiền bạc vào dự án, sản phẩm hoặc dịch vụ đó.

Hợp đồng hợp tác kinh doanh thường được ký kết với mục đích tăng cường sức mạnh kinh doanh, chia sẻ rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận. Đặc trưng của hình thức HDHTKD là các bên tham gia ký kết hợp đồng hợp sẽ phân chia công việc và trách nhiệm, thông qua việc đóng góp vốn và công sức vào hoạt động chung, trong đó lợi nhuận sẽ được chia cho các bên dựa trên tỷ lệ đã được thỏa thuận. Bên cạnh đó, thời hạn hợp đồng và các thỏa thuận về giải quyết tranh chấp trong kinh doanh sẽ được nêu rõ trong hợp dồng. HĐHTKD có ưu điểm là giúp giải quyết tình trạng thiếu vốn, công nghệ; tạo thị trường mới, bảo đảm được quyền điều hành dự án của nước sở tại.

Mặc dù có được những ưu điểm đáng chú ý, hình thức này vẫn còn tồn tại một số nhược điểm như việc quản lý và điều hành mỗi quan hệ hợp tác trong hợp đồng hợp tác kinh doanh rất phúc tạp, đặc biệt khí các bên có quan điểm và mục tiêu khác nhau. Hon thé nữa các bên tham gia phải phụ thuộc vào đối tác của mình trong việc đưa ra quyết định khi phần trăm vốn đầu tư và trình độ quản lý giữa các bên có sự chênh lệch.2 Doanh nghiệp liên doanh (DNLD) Doanh nghiệp liên doanh là hình thức hợp tác kinh doanh giữa hai hoặc nhiều doanh nghiệp thuộc các quốc gia khác nhau, dé cùng đầu tư vào một hoạt động kinh doanh cụ thể. Trong đó, các bên tham gia sẽ cùng nhau chia sẻ lợi nhuận và các rủi ro từ các hoạt động kinh doanh đó. DNLD thường được thành lập trong các ngành công nghiệp có tính cạnh tranh cao, nhu cầu đầu tư vốn lớn và có tính toàn cầu hóa, nhằm kết hợp tối đa các nguồn lực vốn có của nhau dé có thé đạt được lợi nhuận cao nhất và hạn chế đến các rủi ro đầu tư.

Nâng cao năng lực cạnh tranh là một ưu thế của hình thức đầu tư này. DNLD có thê kết hợp sức mạnh, kinh nghiệm và tài nguyên từ đối tác để tạo ra sản phẩm và chất lượng dịch vụ cao hơn nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Bên cạnh đó, khi tham gia DNLD, các bên sẽ được chia sẻ rủi ro và chi phí đầu tư. Điều này giúp tăng cường sức mạnh tài chính và hạn chế các nguy cơ, rủi ro cho các bên hợp tác.

Không chỉ vậy, DNLD còn có thể nâng cao hiệu quả kinh doanh bằng cách sử dụng tài nguyên và kinh nghiệm của đối tác, đồng thời tạo ra các mặt hàng và chất lượng lượng vụ tốt hơn cho người tiêu dùng. Từ đó, DNLD cũng có thê trau đồi, nâng cao kỹ năng quản lý cũng như cải thiện tay nghề và học hỏi được các kỹ thuật tiên tiễn từ phìa đối tác. Tuy nhiên, hình thức DNLD van còn tôn tại một số nhược điểm. Khi có nhiều nhà đầu tư hợp tác trong DNLD, việc quản trị và vận hành doanh nghiệp trở nên khó khăn hơn và có thê xuất hiện mâu thuẫn khi có sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, luật pháp, quan điểm quản lý.

Bên cạnh đó, DNLD được hình thành dựa trên sự hợp tác giữa hai hay nhiều nhà đầu tư, do đó không thê kiểm soát hoàn toàn quyết định và hành động của các đối tác. Đặc biệt là khi các nhà đầu tư tại nơi nhận FDI thường rơi vào thế bắt lợi do có tỷ lệ vốn đầu tư không đồng đều, năng lực lãnh đạo và khả năng quản lý còn yếu.3 Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài là loại doanh nghiệp hoạt động tại một quốc gia, nhưng 100% vốn của nó được sở hữu bởi các tô chức hoặc cá nhân nước ngoài và do chính họ tô chức quản lý, điều hành. DN này thường được thành lập với mục đích kinh doanh và sử dụng hiệu quả các điểm mạnh, thị trường tiềm năng tại một quốc gia mới. Ưu điểm của hình thức kinh doanh này là cung cấp nguồn vốn và mang công nghệ phát triển từ nước ngoài đến với nước sở tại, giúp quốc gia nhận đầu tư có cơ hội nâng cao khả năng cạnh tranh và day manh phat trién kinh té.

Bén canh đó, những DN này cũng tạo ra thu nhập va việc làm cho nhiều người dân trong nước, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của mọi người. Ngoài ra, còn giúp tăng cường quan hệ đối ngoại cũng như tăng trưởng kinh tế, đồng thời thúc đây các hoạt động hop tác, trao đổi, giao lưu văn hóa, kinh tế, chính trị giữa các quốc gia. Mặt khác, hình thức này cũng có nhược điểm là DN 100% vốn nước ngoài vẫn còn gặp trở ngại trong việc tìm hiéu và thích nghỉ với văn hóa, pháp luật và xu hướng thị trường của quốc gia mới. Các DN này còn có thé gặp khó khăn khi tìm kiếm, tuyển dụng, đào tạo và quản lý nhân lực địa phương dé thực hiện các hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh đó, hình thức này cũng là một nhược điểm đối với nước sở tại khi khó tiếp nhận được kinh nghiệm quản lý và công nghệ, khó kiếm soát được đối tác đầu tư nước ngoài và không có lợi nhuận.4 Các hình thức vốn dau tư trực tiếp nước ngoài khác BOT (Build — Operate — Transfer) BOT là hình thức đầu tư ha tang được ký kết với chính phủ của nước sở tại mà trong đó, nhà đầu tư sẽ xây dựng một cơ sở hạ tầng (như đường cao tốc, cầu đường, nhà ga.) sau đó vận hành và thu phí từ hoạt động của cơ sở hạ tầng đó trong một thời gian nhất định (thường là từ 20-30 năm). Sau khi thời hạn kết thúc, cơ sở hạ tang này sẽ được chuyển sang quản lý của chính phủ hoặc chuyền sang sở hữu của nhà nước. BTO (Build — Transfer — Operate) BTO là một hình thức dau tư công trình cơ sở ha tang, trong đó nha dau tư xây dựng cơ sở hạ tầng và sở hữu nó trong khoảng thời gian được ký kết theo hợp đồng. Khi hoàn thiện xong, công trình sẽ được nhà đầu tư giao lại cho chính quyền địa phương và nhận lại khoản tiền đầu tư của mình.

Sau khi chuyền giao, chính quyền địa phương sẽ quản lý và vận hành cơ sở hạ tầng này. BTO giúp thu hút FDI đầu tư vào các công trình công cộng, từ đó giải quyết van đề thiếu nguồn vốn của chính phủ. Nhà dau tư sẽ được bảo vệ khỏi rủi ro về tài chính khi đã chuyên giao cơ sở hạ tầng cho chính quyền địa phương. Mặt khác, hình thức này vẫn còn một số nhược điểm như: nhà đầu tư có thể không nhận được lợi nhuận như mong đợi vì khoản tiền thu được từ việc chuyên giao cơ sở hạ tầng thường thấp hơn so với giá tri đầu tư ban dau, quá trình chuyền giao có thé gặp phải những khó khăn và thủ tục phức tạp, tăng chi phí và thời gian đầu tư.

BT (Build - Transfer) BT là một hình thức thu hút FDI thông qua các công trình xây dựng trong đó nhà đầu tư sẽ tự tài trợ và thực hiện xây dựng một công trình cụ thé và sau đó chuyên cho chủ dau tư ban đầu điều hành. Sau khi hoàn tat các thủ tục, chủ đầu tư ban đầu sẽ quản lý và vận hành công trình, đồng thời thanh toán cho nhà đầu tư một khoản tiền tương đương với giá trị của công trình.