Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ THỊ TRƯỜNG NHÀ ĐẤT Trong những thập niên gần đây, các vấn đề về nhà đất, TTNĐ, BĐS, thị trường BĐS được công bố rất nhiều trong các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước dưới dạng sách chuyên khảo và tham khảo, luận án, tạp chí khoa học v.v… Để đảm bảo tính kế thừa và khẳng định những đóng góp mới của luận án, nghiên cứu sinh sẽ chia các công trình nghiên cứu đã tham khảo theo các đầu mục: 1) Tài liệu chuyên khảo và tham khảo; 2) Luận án; và 3) Tạp chí khoa học. TÀI LIỆU CHUYÊN KHẢO VÀ THAM KHẢO 1. Tài liệu nước ngoài William B. Trong cuốn sách này hai tác giả đã trình bày những khái niệm pháp lý về đầu tư BĐS và các yếu tố liên quan.
Những vấn đề tài chính đối với BĐS sở hữu tư nhân. Những vấn đề tài chính trong thu nhập từ đầu tư BĐS (giải quyết nợ và khung pháp lý). Cấp vốn cho các dự án. các hình thức đầu tư và an toàn trong thị trường kinh doanh BĐS.
Loic Chiquier, Michael J. Nội dung cuốn sách kho kiến thức đồ sộ trong việc gắn kết các kiến thức và kinh nghiệm từ các thị trường phát triển và mới nổi để giúp các nhà hoạch định chính sách thiết lập các chính sách tài chính nhà ở một cách hữu hiệu. Cuốn sách còn bao gồm tất cả các khía cạnh quan trọng của tài chính nhà ở như phân tích sự tác động của các nhân tố vĩ mô, tự do tài chính, tiết kiệm, đầu tư, cung - cầu tới các chính sách quản lý nhà đất tại các nền kinh tế mới nổi trên thế giới. Cuốn sách cũng đề cập tới các vấn đề liên quan tới chính sách đầu tư, bảo hiểm đối với thị trường nhà ở để đảm bảo tính hiệu quả của chính sách David C.
Trong cuốn sách này tác giả đã trình bày những vấn đề về môi trường quản lý thị trường BĐS, những yêu cầu về pháp luật, tài chính và đạo đức đề 8 phòng các rủi ro về mặt pháp luật tại Mỹ. Tài liệu thống kê của WB với các định chế chính sách quản lý đất đai, hệ thống nguyên tắc chung và nguyên tắc đối với từng khu vực. Sự hoàn thiện và bổ sung chính sách về đất đai. Kinh nghiệm quản lý đất đai của một số nước có nền kinh tế phát triển và nền kinh tế chuyển đổi, những thách thức đặt ra trong quản lý, sử dụng đất đai toàn cầu và khu vực.
European Central Bank, Frankfurt Germany (2003), "Các đặc trưng về cơ cấu thị trường nhà tại EU" [91]. Đặc thù về cơ cấu thị trường của một số nước: Anh, Đức, Pháp Hà Lan. Cơ cấu tỷ lệ khác nhau về nhà ở cao cấp, nhà cho người trung lưu và nhà cho tầng lớp thu nhập thấp hơn ở các nước khác nhau do đặc thù về kinh tế, dân số, ã hội của từng nước. Khái quát đặc trưng chung về nhà ở cho các nước phát triển.
Tài liệu này đi sâu vào nghiên cứu thị trường vốn cho phát triển nhà và phương thức giải quyết cầu của nhà ở. Chính sách và giải pháp chủ yếu về phía doanh nghiệp giải quyết có sự kiểm soát của Nhà nước thông qua hệ thống pháp luật. Tổng hợp thể chế về luật đất đai và thị trường đất đai của các nước kinh tế phát triển mà điển hình là các nước châu Âu. Những quy định về vai trò của Nhà nước trong việc thực thi các điều kiện, can thiệp vào thị trường đất đai cho các đối tác nước ngoài.
Huy động các nguồn lực tài chính từ đất đai để phát triển kinh tế - ã hội của đất nước. Các điều luật cụ thể về quản lý các vùng đất giàu tài nguyên. Denise Dipasquale & Wiliam C. Phân tích dưới góc độ kinh tế lượng đối với thị trường BĐS.
Phân khúc các yếu tố tác động đến đối tượng lựa chọn BĐS theo 3 loại; hiện đại - trung bình - thấp. Xu hướng phát triển kinh tế đô thị và thị trường BĐS phân theo vùng. Các yếu tố tác động đến quan hệ cung - cầu trên thị trường BĐS. Đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Chính phủ điều tiết thông qua các công cụ và đòn bẩy kinh tế: thuế, lãi suất … David Palmer & John Mc Langhlin (1994), "Quản lý đất đai lồng ghép: Các 9 cách thức về mặt thể chế và kỹ thuật" [90].
Nêu ra phương pháp lồng ghép về quản lý đất đai theo kiểu truyền thống với quản lý đất đai theo phương pháp hiện đại. Những ưu điểm của mô hình lồng ghép tạo điều kiện thuận lợi trong công tác quản lý và quy hoạch. Tuy nhiên, đặt vào mỗi quốc gia cụ thể vướng phải những rào cản về pháp luật, đồng thời trình độ phát triển công nghệ thông tin các quốc gia cũng khác nhau nên không thể cùng một lúc áp dụng theo quy mô lớn. Kiến nghị giải pháp để vượt qua thách thức.
- GTZ - Deutsche Gesellschaft for Techinische Zusammenarbeit (1998), "Sử dụng đất trong hợp tác pháp triển - Các nguyên tắc cơ bản" [27]. Xu hướng phát triển của thế giới trong lĩnh vực kinh tế là công ty uyên quốc gia mở rộng hoạt động cắm nhánh sang các nước đang phát triển. Vấn đề cần tính toán và giải quyết tốt lợi ích kinh tế của các hợp đồng dài hạn khi sử dụng đất đối với mỗi bên. Grareth Jones & Peter M.
Những nguyên lý cơ bản của TTNĐ liên quan đến lý luận địa tô. Tính đặc thù khác biệt với các thị trường khác. Tính quy luật của quan hệ cung - cầu đối với thị trường này. Wheaton & DiPasquale, Denise (1996), "Nền kinh tế đô thị và thị trường bất động sản" [99].
Hai tác giả đã phân tích tác động của quá trình đô thị hoá tới sự hình thành thị trường BĐS tại Mỹ. Nội dung được đề cập đã bao hàm các vấn đề lý thuyết về quá trình chuyển dịch cơ cấu dẫn tới đô thị hoá và sự hình thành thị trường BĐS. Các dẫn chứng thực tiễn từ sự phát triển của thị trường BĐS Mỹ đã cho chúng ta một góc nhìn rõ ràng hơn về u hướng khách quan của việc hình thành thị trường BĐS và cách thức nhà nước kiểm soát và định hướng sự phát triển của nó. Theo tác giả việc với các điều kiện pháp lý ràng buộc, chủ sở hữu BĐS tiềm năng chưa thể làm các tài sản của mình gia tăng giá trị.
Điều này có thể khiến anh ta rời bỏ mảnh đất của mình. Giá trị của các lựa chọn phụ thuộc một phần vào sự phát triển ngẫu nhiên qua thời gian của doanh thu hoạt động và chi phí ây dựng của nhà phát triển. Trong bài báo này thì vấn đề định giá quyền chọn được giải quyết phân tích và số lượng cho các dữ liệu tối ưu và mật độ phát triển, ngày tối ưu bị bỏ rơi, và 10 các giá trị thị trường do các đặc tính phát triển và kém phát triển. Tài liệu trong nước Thị trường nhà đất là một bộ phận quan trọng của thị trường BĐS.
Đối với Việt Nam thị trường BĐS có những nét đặc thù riêng biệt do điều kiện sở hữu toàn dân về đất đai và chính sách quản lý của nhà nước. Hiện nay, các công trình nghiên cứu về thị trường BĐS được tiến hành khá nhiều. Có thể nêu ra đây một số công trình tiêu biểu: Thái Bá Cẩn, Trần Nguyên Nam (2003), Thị trường bất động sản, những vấn đề lý luận và thực tiễn ở Việt Nam [22]. Trong cuốn sách này, hai tác giả đã nghiên cứu những yêu cầu và tính tất yếu khách quan phát triển thị trường BĐS ở Việt Nam trong nền KTTT định hướng ã hội chủ nghĩa.
Đồng thời, cuốn sách cũng nêu ra các yếu tố cấu thành thị trường BĐS, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng và kinh nghiệm của một số nước. Thực trạng thị trường BĐS Việt Nam được cuốn sách phân tích khá tỉ mỉ và sâu sắc. Thêm vào đó, các tác giả cũng đã đề cập tới vai trò QLNN đối với thị trường BĐS và đặc thù QLNN đối với thị trường BĐS ở Việt Nam. Trong cuốn sách này, các tác giả thuộc Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương đã nêu ra nhiều cách tiếp cận về BĐS và thị trường BĐS.
Đồng thời, đã đưa ra những đặc điểm, vai trò, tính tất yếu của sự phát triển thị trường BĐS. Cuốn sách cũng đã phân tích các nhân tố chính của thị trường BĐS gồm cung - cầu, mối quan hệ cung - cầu và sự hình thành giá cả BĐS trên thị trường; các nhân tố tác động tới giá cả BĐS. Các kinh nghiệm quốc tế được nêu ra là một bài học quan trọng trong việc phát triển thị trường BĐS tại thời điểm đó. Với một chủ đề đã được nhiều cuốn sách trước đó đề cập, nhóm tác giả đã ây dựng nội dung theo hướng tiếp cận đi sâu vào nghiên cứu sự hình thành, các yếu tố cấu thành của thị trường BĐS.
Bên cạnh đó, các chủ trương và chính sách phát triển thị trường BĐS tại Việt Nam cũng được phân tích trên quan điểm đánh giá vai trò phát triển của thị trường với tư cách là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Trên cơ sở phân tích thực trạng thị trường BĐS Việt Nam kết hợp với khảo sát kinh nghiệm quốc tế, các tác giả đã đưa ra một số nhóm giải pháp phát triển thị 11 trường BĐS trong đó nhấn mạnh tới việc phát triển thị trường nhà ở, thị trường quyền sử dụng đất đi kèm với các chính sách như tài chính, thuế v.v… Bùi Thị Tuyết Mai (2005), Thị trường quyền sử dụng đất ở Việt Nam [50]. Trong cuốn sách này tác giả tập trung vào phân tích quyền sử dụng đất và thị trường quyền sử dụng đất với tư cách là một bộ phận cấu thành quan trọng của TTNĐ. Với đặc thù của Việt Nam những phân tích khái quát về thị trường quyền sử dụng đất có ý nghĩa hết sức quan trọng để tạo điều kiện cho việc thương mại hoá quyền này từ đó tạo ra một nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.
Việc phân tích những tác động tích cực và tiêu cực của thị trường quyền sử dụng đất là một điểm nổi bật của cuốn sách này. Nguyễn Đình Bồng (2006), Quản lý đất đai và thị trường bất động sản [13]. Trong cuốn sách này các tác giả đã sử dụng biện pháp tổng hợp và khái quát để ây dựng hệ thống lý thuyết về quản lý đất đai và quản lý thị trường BĐS.