Phân Tích Ma Trận Mạch Điện Tử Bằng Ngôn Ngữ MATLAB

Tài liệu nghiên cứu Dùng ngôn ngữ matlab phân tích ma trận của mạch điện tử, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kỹ thuật.

• Trường học: Trường Đại Học Kỹ Thuật
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Điện
• Đề tài: Phân Tích Ma Trận Mạch Điện Tử Bằng Ngôn Ngữ MATLAB
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2. CHƯƠNG II: MA TRẬN VÀ ĐỊNH THỨC
• 3. CHƯƠNG III: ĐẠI SỐ TUYẾN TÍNH DẠNG SYMBOLIC
• 4. CHƯƠNG IV: CÁC PHÉP TÍNH ĐA THỨC
• 5. CHƯƠNG V: SỬ DỤNG ÁNH SÁNG VÀ MÀU SẮC
• 6. PHẦN II CHƯƠNG I: LÝ THUYẾT CƠ BẢN VỀ KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ
• 7. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH NÚT VÀ LƯỚI
• 8. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH ĐỘNG
• 9. CHƯƠNG IV: DÙNG SYMBOLIC BIẾN ĐỔI LAPLACE VÀ LAPLACE NGƯỢC MẠCH RIC TRONG MATLAB
• 10. CHƯƠNG V: CHƯƠNG TRÌNH MÔ PHỎNG MÁY TÍNH
• 11. PHẦN II: KẾT LUẬN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Tóm tắt

I. Khám Phá Phương Pháp Phân Tích Ma Trận Mạch Điện Bằng MATLAB

Trong kỹ thuật điện - điện tử hiện đại, việc phân tích mạch điện là một nhiệm vụ nền tảng. Các mạch phức tạp với nhiều phần tử đòi hỏi phương pháp giải quyết hiệu quả và chính xác. Phân tích ma trận mạch điện tử bằng ngôn ngữ MATLAB nổi lên như một giải pháp tối ưu, thay thế các phương pháp tính toán thủ công tốn thời gian và dễ sai sót. MATLAB, với bản chất là một ngôn ngữ lập trình cấp cao tập trung vào tính toán ma trận, cung cấp một nền tảng lý tưởng cho việc mô hình hóa mạch điện tử. Thay vì giải từng phương trình riêng lẻ, kỹ sư có thể biểu diễn toàn bộ hệ thống mạch dưới dạng các phương trình ma trận. Cách tiếp cận này không chỉ tăng tốc độ tính toán mà còn nâng cao độ chính xác, đặc biệt với các hệ thống lớn. Luận văn của Tạ Nguyên Vân và Nguyễn Văn Hòa Bình (2001) đã nhấn mạnh rằng việc ứng dụng máy tính vào giải quyết các bài toán phức tạp giúp công việc của con người trở nên nhanh hơn và nhẹ nhàng hơn. Việc lập trình MATLAB cho kỹ thuật điện cho phép tự động hóa quá trình xây dựng và giải các ma trận này, mở ra khả năng phân tích các kịch bản phức tạp như đáp ứng tần số hay phân tích trạng thái một cách trực quan và hiệu quả. Phương pháp này đã trở thành một kỹ năng thiết yếu cho sinh viên và kỹ sư, là cầu nối giữa lý thuyết mạch và ứng dụng thực tiễn.

1.1. Từ tính toán thủ công đến mô hình hóa mạch điện tử

Trước khi các công cụ tính toán phát triển, việc phân tích mạch điện dựa hoàn toàn vào tính toán thủ công trên giấy. Các kỹ sư phải áp dụng trực tiếp định luật Kirchhoff để thiết lập hệ phương trình và giải bằng các phương pháp đại số. Quá trình này cực kỳ tốn thời gian và dễ phát sinh lỗi, đặc biệt với các mạch có nhiều vòng và nút. Sự ra đời của máy tính và các phần mềm chuyên dụng như MATLAB đã tạo ra một cuộc cách mạng. Mô hình hóa mạch điện tử bằng phần mềm cho phép biểu diễn các mối quan hệ vật lý phức tạp dưới dạng toán học mà máy tính có thể xử lý. Thay vì giải tay, kỹ sư chỉ cần định nghĩa cấu trúc mạch và các tham số phần tử. Phần mềm sẽ tự động xây dựng và giải quyết hệ phương trình, cung cấp kết quả nhanh chóng và đáng tin cậy. Cách tiếp cận này giúp giảm đáng kể sai sót của con người và cho phép thực hiện các phân tích sâu hơn mà trước đây không thể.

1.2. Tại sao lập trình MATLAB là lựa chọn tối ưu cho kỹ thuật điện

MATLAB (Matrix Laboratory) được thiết kế ngay từ đầu để xử lý ma trận và mảng. Đây là lợi thế vượt trội khi áp dụng vào phân tích mạch, vốn có thể được biểu diễn hoàn hảo dưới dạng ma trận. Việc lập trình MATLAB cho kỹ thuật điện trở nên hiệu quả vì nó cung cấp các hàm dựng sẵn để thực hiện các phép toán ma trận phức tạp như tìm nghịch đảo, nhân ma trận, hay giải hệ phương trình tuyến tính trong MATLAB chỉ bằng một dòng lệnh. Hơn nữa, MATLAB tích hợp các bộ công cụ (Toolbox) mạnh mẽ như Symbolic Math Toolbox để giải phương trình dạng ký tự và Simulink để mô phỏng dựa trên sơ đồ khối. Khả năng trực quan hóa dữ liệu mạnh mẽ của MATLAB cũng cho phép kỹ sư dễ dàng vẽ đồ thị điện áp, dòng điện, và các đáp ứng của mạch, giúp việc phân tích và đánh giá trở nên trực quan hơn rất nhiều so với việc chỉ nhìn vào các con số.

II. Thách Thức Khi Phân Tích Mạch Điện Tử Bằng Phương Pháp Cũ

Phân tích mạch điện tử truyền thống đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt khi độ phức tạp của mạch tăng lên. Phương pháp thủ công yêu cầu kỹ sư phải thiết lập một hệ phương trình lớn dựa trên các nguyên tắc cơ bản. Quá trình này không chỉ đòi hỏi sự tỉ mỉ tuyệt đối mà còn ẩn chứa nguy cơ sai sót cao. Một lỗi nhỏ trong việc xác định dấu hoặc giá trị có thể dẫn đến kết quả sai hoàn toàn. Việc giải hệ phương trình tuyến tính với nhiều ẩn số bằng tay là một công việc nặng nề và kém hiệu quả. Hơn nữa, khi cần phân tích mạch ở các điều kiện khác nhau (ví dụ như thay đổi giá trị một linh kiện), toàn bộ quá trình tính toán phải được thực hiện lại từ đầu. Điều này làm hạn chế khả năng khám phá và tối ưu hóa thiết kế. Phân tích ma trận mạch điện tử bằng ngôn ngữ MATLAB giải quyết triệt để những vấn đề này bằng cách tự động hóa các bước tính toán lặp đi lặp lại và dễ gây lỗi, giúp kỹ sư tập trung vào việc diễn giải kết quả và ra quyết định thiết kế.

2.1. Hạn chế của việc áp dụng trực tiếp định luật Kirchhoff

Định luật Kirchhoff về dòng điện (KCL) và điện áp (KVL) là nền tảng của lý thuyết mạch. Tuy nhiên, việc áp dụng chúng trực tiếp cho các mạch lớn trở nên rất cồng kềnh. Với một mạch có N nút và M vòng độc lập, kỹ sư cần viết ra N-1 phương trình KCL và M phương trình KVL. Khi số lượng nút và vòng tăng lên, số phương trình cũng tăng theo, tạo thành một hệ phương trình khổng lồ. Việc theo dõi tất cả các biến số, các dấu đại số và các mối quan hệ qua lại trở thành một nhiệm vụ khó khăn. Bất kỳ sự nhầm lẫn nào trong việc thiết lập một phương trình cũng sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống, khiến việc tìm ra lỗi và sửa chữa trở nên vô cùng phức tạp và mất thời gian.

2.2. Khó khăn trong việc giải hệ phương trình tuyến tính phức tạp

Sau khi thiết lập thành công hệ phương trình từ định luật Kirchhoff, thách thức tiếp theo là giải nó. Giải hệ phương trình tuyến tính bằng các phương pháp như thế, cộng đại số, hoặc quy tắc Cramer trở nên không thực tế khi số lượng ẩn số lớn hơn ba hoặc bốn. Các phương pháp này đòi hỏi một lượng lớn các phép tính nhân, chia, cộng, trừ, và việc tính toán định thức của các ma trận lớn bằng tay là một quá trình cực kỳ dễ mắc lỗi. Mức độ phức tạp tính toán tăng theo cấp số nhân với kích thước của hệ. Điều này không chỉ làm chậm quá trình thiết kế mà còn làm giảm độ tin cậy của kết quả. Các công cụ tính toán như MATLAB loại bỏ hoàn toàn trở ngại này bằng cách sử dụng các giải thuật phân tích mạch số hiệu quả để giải quyết các hệ phương trình lớn gần như ngay lập tức.

III. Hướng Dẫn Phân Tích Nút Mạch Điện Bằng Ma Trận Dẫn Nạp

Phương pháp phân tích nút mạch điện là một trong những kỹ thuật mạnh mẽ và có hệ thống nhất để giải mạch. Cốt lõi của phương pháp này là sử dụng Định luật Dòng điện Kirchhoff (KCL) tại các nút chính của mạch để xác định điện áp tại các nút đó. Khi sử dụng MATLAB, quá trình này được đơn giản hóa bằng cách xây dựng một ma trận dẫn nạp (Admittance Matrix - Ybus). Ma trận này mô tả mối liên kết về độ dẫn điện giữa các nút trong mạch. Mỗi phần tử trên đường chéo chính của ma trận dẫn nạp biểu diễn tổng độ dẫn của các nhánh nối vào nút tương ứng. Các phần tử còn lại biểu diễn độ dẫn chung giữa hai nút. Bằng cách thiết lập phương trình ma trận Y * V = I, trong đó V là vector điện áp nút cần tìm và I là vector dòng điện nguồn, việc giải hệ phương trình tuyến tính trong MATLAB trở nên cực kỳ đơn giản. Chỉ cần một lệnh V = Y \ I, MATLAB sẽ tìm ra điện áp tại tất cả các nút, từ đó có thể suy ra mọi thông số khác của mạch. Đây là một ví dụ điển hình về việc phân tích ma trận mạch điện tử bằng ngôn ngữ MATLAB mang lại hiệu quả vượt trội.

3.1. Nguyên lý cơ bản của phương pháp phân tích nút

Nguyên lý của phân tích nút mạch điện là chọn một nút làm nút tham chiếu (thường là đất, có điện thế bằng 0) và xác định điện áp của tất cả các nút còn lại so với nút tham chiếu này. Tại mỗi nút không tham chiếu, áp dụng KCL, phát biểu rằng tổng đại số của các dòng điện đi vào một nút bằng không. Các dòng điện này được biểu diễn thông qua điện áp nút và giá trị điện trở/trở kháng của các nhánh theo Định luật Ohm (I = V/R hoặc I = YV). Quá trình này dẫn đến một hệ phương trình tuyến tính trong đó các ẩn số chính là điện áp tại các nút. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả cho các mạch có nhiều nguồn dòng, vì chúng có thể được đưa trực tiếp vào vector nguồn dòng I, làm đơn giản hóa việc thiết lập phương trình.

3.2. Xây dựng ma trận dẫn nạp Y bus trong môi trường MATLAB

Trong MATLAB, việc xây dựng ma trận dẫn nạp có thể được tự động hóa bằng một thuật toán đơn giản. Ma trận Y có kích thước (N-1)x(N-1), với N là tổng số nút. Quy tắc xây dựng như sau: Phần tử Y(i, i) trên đường chéo chính bằng tổng độ dẫn (nghịch đảo của tổng trở) của tất cả các phần tử nối đến nút i. Phần tử Y(i, j) ngoài đường chéo bằng giá trị âm của độ dẫn của phần tử nối trực tiếp giữa nút i và nút j. Nếu không có phần tử nào nối trực tiếp giữa hai nút, giá trị này bằng 0. Sau khi ma trận Y được hình thành, vector nguồn I được tạo ra, với mỗi phần tử I(i) là tổng đại số các nguồn dòng đi vào nút i. Cuối cùng, code MATLAB phân tích mạch sẽ sử dụng toán tử chia trái (\) để giải phương trình V = Y \ I, một phương pháp hiệu quả và ổn định về mặt số học.

IV. Cách Phân Tích Vòng Mạch Điện Tử Với Ma Trận Tổng Trở

Bên cạnh phân tích nút, phân tích vòng mạch điện (hay phương pháp dòng mắt lưới) là một kỹ thuật nền tảng khác. Phương pháp này dựa trên Định luật Điện áp Kirchhoff (KVL), phát biểu rằng tổng đại số điện áp rơi trên một vòng kín bằng không. Các ẩn số trong phương pháp này là các dòng điện vòng giả định. Để áp dụng kỹ thuật này trong MATLAB, người ta xây dựng một ma trận tổng trở (Impedance Matrix - Zbus). Ma trận này thể hiện mối quan hệ tổng trở trong và giữa các vòng của mạch. Phần tử trên đường chéo chính của ma trận tổng trở là tổng tổng trở của tất cả các phần tử trong một vòng. Các phần tử ngoài đường chéo biểu diễn tổng trở chung giữa hai vòng liền kề. Phương trình ma trận có dạng Z * I = V, với I là vector các dòng điện vòng cần tìm và V là vector điện áp nguồn trong mỗi vòng. Tương tự như phân tích nút, việc giải phương trình này trong MATLAB rất nhanh chóng với lệnh I = Z \ V. Phương pháp phân tích ma trận mạch điện tử bằng ngôn ngữ MATLAB này đặc biệt hữu ích cho các mạch có nhiều nguồn áp.

4.1. Lý thuyết cốt lõi của phương pháp phân tích vòng

Lý thuyết của phân tích vòng mạch điện bắt đầu bằng việc xác định tất cả các mắt lưới (vòng không chứa vòng nào khác bên trong) trong một mạch phẳng. Cho mỗi mắt lưới, một dòng điện vòng giả định (ví dụ, theo chiều kim đồng hồ) được gán. Sau đó, áp dụng KVL cho từng mắt lưới. Điện áp rơi trên mỗi phần tử được tính bằng tổng trở của nó nhân với dòng điện thực tế đi qua. Dòng điện thực tế qua một phần tử chung cho hai mắt lưới là hiệu của hai dòng điện vòng tương ứng. Quá trình này tạo ra một hệ phương trình tuyến tính mà các ẩn là các dòng điện vòng. Khi các dòng điện vòng được tìm thấy, dòng điện thực tế qua bất kỳ nhánh nào và điện áp trên bất kỳ phần tử nào cũng có thể được tính toán dễ dàng.

4.2. Thiết lập và giải ma trận tổng trở Z bus bằng code MATLAB

Để thiết lập ma trận tổng trở trong MATLAB, một thuật toán có cấu trúc được sử dụng. Cho một mạch có M mắt lưới, ma trận Z sẽ có kích thước MxM. Quy tắc như sau: Phần tử Z(i, i) trên đường chéo chính là tổng của tất cả các tổng trở trong mắt lưới i. Phần tử Z(i, j) ngoài đường chéo bằng giá trị âm của tổng trở chung giữa mắt lưới i và mắt lưới j. Dấu của phần tử này phụ thuộc vào chiều của các dòng điện vòng giả định. Vector V được tạo ra với mỗi phần tử V(i) là tổng đại số của các nguồn điện áp trong mắt lưới i. Sau khi Z và V được xác định, code MATLAB phân tích mạch sẽ giải phương trình I = Z \ V để tìm ra vector dòng điện vòng. Kỹ thuật này giúp hệ thống hóa quá trình phân tích và giảm thiểu sai sót một cách hiệu quả.

V. Ứng Dụng MATLAB Mô Phỏng Mạch RLC và Phân Tích Tần Số

Ngoài việc giải các mạch điện trở thuần, sức mạnh thực sự của phân tích ma trận mạch điện tử bằng ngôn ngữ MATLAB thể hiện rõ khi xử lý các mạch động như mạch RLC. Trong phân tích trạng thái xác lập xoay chiều (phân tích mạch AC/DC), các phần tử L và C được biểu diễn bằng trở kháng phức. MATLAB xử lý số phức một cách tự nhiên, cho phép xây dựng và giải các ma trận tổng trở hoặc ma trận dẫn nạp phức một cách liền mạch. Điều này cho phép tính toán biên độ và pha của điện áp và dòng điện tại mọi điểm trong mạch. Hơn nữa, MATLAB là công cụ tuyệt vời để thực hiện mô phỏng mạch điện bằng MATLAB. Kỹ sư có thể dễ dàng quét qua một dải tần số, tính toán hàm truyền đạt của mạch tại mỗi tần số, và vẽ các biểu đồ quan trọng như biểu đồ Bode để phân tích đáp ứng tần số. Nền tảng Simulink tích hợp sẵn cung cấp một phương pháp mô phỏng trực quan hơn, cho phép người dùng xây dựng mạch bằng cách kéo và thả các khối linh kiện, phù hợp cho việc phân tích đáp ứng quá độ và các hệ thống phi tuyến.

5.1. Phân tích mạch AC DC sử dụng số phức và ma trận

Đối với phân tích mạch AC/DC, đặc biệt là AC, các phương pháp ma trận vẫn được áp dụng nhưng với các giá trị phức. Điện trở R vẫn là một số thực, trong khi trở kháng của cuộn cảm là ZL = jωL và của tụ điện là ZC = 1/(jωC), với j là đơn vị ảo và ω là tần số góc. Tất cả các giá trị này được đưa vào ma trận tổng trở Z. MATLAB xử lý các phép toán với số phức một cách tự nhiên, vì vậy việc giải hệ phương trình I = Z \ V sẽ cho ra một vector dòng điện I phức. Từ đó, ta có thể dễ dàng trích xuất biên độ và góc pha của mỗi dòng điện vòng bằng các hàm abs() và angle(). Cách tiếp cận này thống nhất hóa việc phân tích cho cả mạch DC (ω=0) và AC, thể hiện tính linh hoạt của phương pháp.

5.2. Tính hàm truyền đạt và vẽ đáp ứng tần số Biểu đồ Bode

Một ứng dụng quan trọng là xác định đáp ứng tần số của mạch, đặc biệt là các bộ lọc. Hàm truyền đạt H(s) hoặc H(jω), là tỷ lệ giữa tín hiệu đầu ra và tín hiệu đầu vào ở miền tần số. Bằng cách giải mạch ở dạng ký hiệu với Symbolic Math Toolbox hoặc lặp qua một dải tần số và giải mạch tại mỗi điểm, ta có thể xác định được hàm truyền này. MATLAB cung cấp các hàm chuyên dụng như bode() để tự động vẽ biểu đồ Bode (biên độ và pha theo tần số) từ hàm truyền đạt. Biểu đồ này cung cấp thông tin vô giá về hoạt động của mạch, chẳng hạn như tần số cắt, độ khuếch đại, và độ dịch pha, giúp kỹ sư đánh giá và hiệu chỉnh thiết kế một cách hiệu quả.

5.3. Giới thiệu về mô phỏng mạch điện bằng Simulink

Simulink, một môi trường đồ họa tích hợp trong MATLAB, cung cấp một cách tiếp cận khác để mô phỏng mạch điện. Thay vì viết mã, người dùng có thể xây dựng mô hình mạch bằng cách kết nối các khối đại diện cho các thành phần như điện trở, tụ điện, nguồn áp, và các thiết bị đo. Simulink đặc biệt mạnh mẽ trong việc phân tích đáp ứng quá độ (hành vi của mạch theo thời gian khi có sự thay đổi đột ngột, ví dụ như đóng công tắc) và các hệ thống phi tuyến mà việc giải tích bằng phương pháp ma trận trở nên khó khăn. Kết quả mô phỏng có thể được hiển thị trực quan trên các khối 'Scope' và dễ dàng so sánh với kết quả tính toán từ script MATLAB, cung cấp một cái nhìn toàn diện về hoạt động của mạch.

VI. Tổng Kết Ưu Điểm Phân Tích Ma Trận Mạch Điện Bằng MATLAB

Việc phân tích ma trận mạch điện tử bằng ngôn ngữ MATLAB mang lại những lợi ích không thể phủ nhận trong cả môi trường học thuật và công nghiệp. Ưu điểm lớn nhất là tốc độ và độ chính xác. Các giải thuật phân tích mạch được tối ưu hóa trong MATLAB có thể giải quyết các hệ phương trình cực lớn trong vài giây, một nhiệm vụ có thể mất hàng giờ hoặc thậm chí hàng ngày nếu thực hiện thủ công. Điều này cho phép kỹ sư nhanh chóng kiểm tra nhiều kịch bản thiết kế và thực hiện tối ưu hóa. Khả năng tự động hóa giúp loại bỏ gần như hoàn toàn các lỗi tính toán của con người, đảm bảo kết quả đáng tin cậy. Hơn nữa, tính linh hoạt của MATLAB cho phép dễ dàng mở rộng phân tích sang miền tần số, phân tích quá độ và thậm chí tích hợp với các công cụ mô phỏng khác. Mặc dù các công cụ chuyên dụng như SPICE tồn tại (LTspice vs MATLAB), MATLAB vẫn là một công cụ vô giá nhờ khả năng tùy biến cao, tích hợp sâu với các lĩnh vực kỹ thuật khác và vai trò là một nền tảng mạnh mẽ cho nghiên cứu và phát triển các thuật toán mới.

6.1. Đánh giá hiệu quả Tốc độ độ chính xác và khả năng mở rộng

Hiệu quả của việc sử dụng MATLAB được thể hiện rõ qua ba yếu tố chính. Về tốc độ, MATLAB vượt trội so với tính toán thủ công, cho phép lặp lại thiết kế và phân tích 'what-if' một cách nhanh chóng. Về độ chính xác, các thuật toán số học của MATLAB đảm bảo kết quả có độ chính xác cao, loại bỏ sai số tích lũy thường gặp trong tính toán tay. Về khả năng mở rộng, một đoạn code MATLAB phân tích mạch viết cho một mạch nhỏ có thể dễ dàng được điều chỉnh để phân tích một mạch lớn hơn nhiều chỉ bằng cách thay đổi các ma trận đầu vào. Khả năng này rất quan trọng trong thiết kế các hệ thống phức tạp như vi mạch tích hợp (IC) hay hệ thống điện lớn.

6.2. Hướng phát triển và vai trò của Symbolic Math Toolbox

Hướng phát triển của lĩnh vực này tiếp tục tập trung vào việc tự động hóa và tích hợp sâu hơn. Vai trò của Symbolic Math Toolbox ngày càng trở nên quan trọng. Công cụ này cho phép MATLAB giải các phương trình mạch với các biến ký tự thay vì các giá trị số. Điều này cực kỳ hữu ích để tìm ra các biểu thức tổng quát, chẳng hạn như hàm truyền đạt của một bộ lọc dưới dạng các biến R, L, C. Từ đó, kỹ sư có thể phân tích ảnh hưởng của từng tham số lên hoạt động của mạch một cách trực tiếp. Trong cuộc tranh luận LTspice vs MATLAB, LTspice thường mạnh hơn về mô phỏng phi tuyến chính xác, trong khi MATLAB vượt trội về phân tích thuật toán, tùy biến và tích hợp với các mô hình toán học khác, khẳng định vị thế là một công cụ không thể thiếu trong R&D và giáo dục kỹ thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ: Với xu thế hiện đại hóa và định hướng phát triển nền KH-KT nước nhà, chúng tôi những sinh viên ngành Điện — Điện Tử phải có nhiệm vụ hoàn thiện về mọi mặt, đặc biệt về kiến thức chuyên môn. Theo xu thế chung đó, sự phát triển của ngành Điện Tử đã cho ra đời nhiều công nghệ mới được áp dụng vào ngành như Tin Học,Viển Thông,thông có sự tiến bộ đáng kể về tin học đã giúp cho quá trình tính toán trở nên đơn giản hơn nhờ các ngôn ngữ lập trình siêu thông minh ví dụ như C** giúp cho chúng ta lập trình giải quyết về lập trình điều khiển tự động,. “Trong qúa trình áp dụng máy tính vào thực tiển,làm cho công việc của con người trở nên nhanh hơn và nhẹ nhàng hơn,giả quyết các bài toán phức tạp mà chúng ta giải quyết rất lâu mất nhiều thời gian nếu ta đưa vào máy tính nhờ có các hàm đã lập trình sẵn giải quyết vấn để nhanh hơn. II MỤC ĐÍCH NGUYÊN CỨU Để tài thực hiện nhằm mục đích giải các bài toán về mạch điện tử bằng cách xáy dưng vào các hàm có sẵn trong TOOLBOX ta không cần tính t6an lại các giá trị ta chỉ khai báo các giá trị nhập vào ở trên và có các hàm ta xây dựng sẵn.

Mặc khác chúng em có cơ hội cũng cố lại kiến thức về mạch điện và lập trình trao dổi thêm kiến thức về ngoại ngữ chúng em hy vọng vào đâu thế kỹ mới dưới sự lãnh đạo sáng suốt của đẳng nước ta sẽ là một trong những nước xuất khẩu phan mén lớn nhất khu vực,với tinh thần tôn sư trọng đạo. „tinh thần hiếu học của cha ông chúng ta sẽ sớm đưa đất nước chúng ta phát triển. Giúp cho chúng em làm quen với ngôn ngữ lập trình mới như MATLAB ngôn ngữ lập trình kỹ thuật mà hiện nay trên thế giới đang bắt đầu lan rộng. Mặc khác ngôn ngữ lập trình MATLAB là ngôn ngữ lập trình mỡ khi bạn ban cho ai phan mén thì bạn cho luôn phần source nguồn và ngôn ngữ sử dụng tất cả các chương trình trên tòan thế giới.

GIỚI HẠN VẤN ĐỀ Vì kiến thức về MATLAB còn quá hạn hẹp và còn mới trong trường Đại Học của chúng ta có ít sách tham khảo nên nội dung còn hạn chế. Thời gian có hạn nên chúng em không thể làm hết mô phỏng các mach điện mà chỉ mô phỏng những mạch điện,điện tử để minh họa sự ưu việt của ngôn ngữ lập trình kỹ thuật MATLAB. so với các ngôn ngữ lập trình khác như PALCAL,C*,. quận Văn Tốt Nghiệp GVHD: TH.

6 Lê Cảnh Trung Lớp 96KÐĐ. = eG se apa ep oy LY THUYET SVTH: Ta Nguyén Vân PAE CH Chic YO Can) Nguyễn Văn Hòa Bình đồ Œđ)N6 444 SẮP 6ó X6Äÿ AZY #1 Luận Văn Tốt Nghiệp GVHD:TH.S Lê Cánh Trung LỚP 96KÐĐ CHƯƠNG T SVTH: Tạ Nguyên Vân -- Cit ChiQ#cCte) Nguyễn Văn Hòa Binh đồ GỒNSẮT G,®đồ A6ÄÿÄ4 AXX R1 Luận Văn Tốt Nghiệp GVHD:TH.9 Lê Cảnh Trung Lớp 96KÐĐ 1. Matlab được khởi động khi ta chọn matlab trong hệ thống (tức là nhấp start_programs_matlab _ matlab 5.3) , hay nhấp (click) vào biểu tượng của Matlab. Khi đó Matlab sẽ xuất hiện trên màn hình, với một vài lời giới thiệu ' ban đầu và sau đó là đấu nhắc “>>” trong cửa sổ Matlab Command Window.

Tu đó ta có thể thực hiện việc tính toán hay thực hiện các câu lệnh một cách đễ đàng. Muốn thoát khỏi Matlab, ta có thể thực hiện một trong những cách sau: > Cách 1: vào file menu va click vao Exit MATLAB. > cách 2: nhấp vào biểu tượng close (g) trên cửa sổ làm việc của Matlab. > Cách 3: dùng tổ hợp phím etz1+Q hoặc Alt+F4.

SVTH: Tạ Nguyên Vân -6. '£? C2 QØ £z| Nguyễn Văn Hòa Bình 6 One MAI SAO CONGAP AEN RIA Luận Văn Tốt Nghiệp.S Lê Cảnh Trung Lớp 96KDĐ MÀN HÌNH GIỚI THIỆU MATLAB 5. 3 Pe ee ee BisiEi File Edt View Window Help The Language of Technical Computing Version 5.10183 ®&1 1) January 21, 1999 License Number: 134521 / a az SVTH: Ta Nguyén van ah Ct Chi i OOeCan Nguyén Van Hoa Binh C6 CONG mad SKE CONGA AEN P RIA Luận Văn Tốt Nghiệp GVHD: TH.S Lê Cảnh Trung Lớp 96KÐĐ. MATLABis an interactive program to help ‘you with numeric computation and data visualization.

Fundamentally, MATLAB is built upon a foundation of sophisticated matrix software for analyzing Inear systems of ‘equations. These tools alow you to solve 4 problems in applied math, physics, chemishy, Sf [Choose a subtopic to see a lst of demos = i Close Pun | SVTH: Ta Nguyén Van -8- 22:<?C Q# c1 Nguyễn Văn Hòa Bình 6 CONG MAISAE CONGAU NEN RIM Luan Văn Tốt Nghiệp GVHD: TH. 8S Lê Cảnh Trung | Lớp 96KDD rr. Các phím chuyên dụng và thông dụng của hệ g.

thốn ? hoặc Ctrl+p Gọi lại lệnh vừa thực hiện trước đó hoặc Ctrl+n Gọi lại lệnh đã đánh vào trước. —>hoặc Ctrl +£ Chuyển con trỏ sang phải một ký tư, “hoặc Ctrl+b chuyển con trỏ sang phải một ký tự. Ctr1+1 hoặc Ctrl+« chuyển con trỏ sang phải một ký tự. Ctrl+r hoặc Ctrl+-› Chuyển con trỏ sang phải một từ.

Ctrl+a hay Home Chuyển con trỏ vệ đâu đòng. Ctrl+k Xóa cho đến cuối đòng+ CAC LENH HE THONG casesen oFf:Bỏ thuộc tính phân biệt chữ hoa và chữ thường. casesen on: Sử đụng thuộc tính chữ hoa và chữ thường. Clc: ⁄óa cửa sổ đòng lệnh.

C1E: ⁄óa cửa sổ đô họa. Computer: Lệnh in ra một xâu kí tự. Demo: Lệnh cho phép xem các chương trình mẫu (minh họa khả năng của Matlab). Elixt,Quit:Thoát khỏi Matlab.

Ctrl-c: Dừng chương trình khi nó rơi vào tình trang lặp không kết thúc. Help: Lệnh cho phép xem phần trợ giúp một số lệnh được su dung trong Matlab. Tnput: Lệnh nhập đữ liệu từ bàn phím. TLoad: Tải các biến lưu trong một file vao vùng làm việc.

Pause: Ngừng tạm thời chưng trình cho đến khi ấn phím bất kì để tiếp tục. SVTH: Tạ Nguyên Vân -9. CH ChiVOcCan Nguyễn Văn Hòa Bình đó GỒNG,4/À1 SÃẼ đồ X64ÿ A2 E1. Luận Văn Tốt Nghiệp.S Lê Cảnh Trung Lép 96KDD Pause(n): Ditngngidy trudc khi tiéptuc.

Pause (on): Được đùng theo sau lệnh pauseđể tạm thời đừng. Save: Lưu giữ các biến vào file cé tén 1a Matlab. Toán Hoc co ban trong Matlab Làm việc trong môi trường Matlab thì không phức tạp vì bạn chỉ cần viết biểu thức toán học và gõ enter sau đó Mat1lab sẽ thi hành và hiển thị kết quả trên màn hình. Ví đụ 1: Tính A= 20/6 ta thực hiện như sau: » A=20/6 Két qua la: A 3.3333 Tức là biến A có gid tri A=3.

Trong Matlab céng n tên biến có tối đa 19 kí tự và kí tự đầu tiên của tên n phải là chữ cái. Chú ý việc đặc tên biến là kí tự ng hay kí tự hoa là hoàn toàn khác nhau tron g Mat1lab, riết những lệnh lệnh trong Matlab được viết bằng kí tự ong. Trong trường hợp không đặt tên biến cho biểu thức và chỉ muốn kết quả của biểu thức ta có thể thực hiện : »20/3 Kết quả là: ang = 3.3333 Trong trường hợp này Matlab tạo ra một biến giả tên 1à ang (tức là viết tác của tử answer). Một cách khác muốn tạo ra một biến mới nhưng không muốn hiển thị kết quả trong Matlab, bằng cách ta thêm đấu chấm phẩy (;) ở cuối biểu thức.

ví đụ 2 : khi thực hiện lệnh »>B=14+6; Ta không nhận được kết quả trên màn hình.Muốn hiển thị để kiểm tra giá trị của biểu thức ta nhập vào như sau: SVTH: Tạ Nguyên Vân +0. CH Chl Wb Cm Nguyễn Văn Hoa Binh 66 CONG MAI SAO CONGAR NEN FIA Luan Văn Tốt Nghiệp GVHD: TH. S Lê Cảnh Trung Lớp 96KÐÐ Ta không nhận được kết quả trên màn hình.Muốn hiển thị để kiểm tra giá trị của biểu thức ta nhập vào như sau: »B Ta có kết quả: B=20 Trong Matlab khi một câu lệnh hay biểu thức quá đèi ta sử đụng đấu (.) để nối cầu của hàng trên và hàng đưới. ví đụ 3: tính p=1+2+3+4+5+6 đùng hai hàng ta thực hiện : » p=1+2+.

5+6 kết quả cho: p= 21 Khi tính mũ x cơ số y nào đó ta đùng toán tử sau: vi đụ 4: tính p? ta thự hiện lệnh: >p^2 #ất quả nhận được: ang= 441 ( tức là 21?=441) *** MộE số toán hạng cơ bản sử dụng Lrong MaLlab: vì phép toán lũy thừa * phép toán nhân hay \ phép toán chia + phép toán cộng - phép todn trv Trong trường hợp phép chia có hai loại : phép chia trái (\) và phép chia phải (/), chúng hoàn toàn giống nhau nhưng số bị chia và số chia bị đảo ngược.a Sau đây là một số ví đụ về biểu thức toán cơ bản : SVTH: Tạ Nguyên Vân +41. 2 t/L:Q#<0 C2 Nguyễn Văn Hòa Bình 6 CONG MAI SAC CONG AY AEN RIM Luận Văn Tốt Nghiệp GVHD:TH.6 Lê Cảnh Trung Lớp 26KÐP kết quả là: x=5 ví đụ 6: tính x=1+2?/ (4*2) » y=14243/(4*2) Két qua la: y=2 ví đụ 7: + Tính x=(1+2)”/(4*2) »Zz=(1+2)^3/(4*2) Kết quả cho: z= 3.3750 pi hang s6 pi=3.1416 Inf là giá trị ở œ NaN 18 gié tri cua (0/0) hay (Inf/Inf) ví đụ 8: =4/0 Kết quả cho: Warning: Divide by zero. ( cảnh báo chia cho 0) d= Inf ví dụ 9: »c=InfF/Tn£ kết quả cho: c= NaN Việc nhập vào Matlab một số phức là hoàn toàn đơn giản. ví đụ 10: Nhập t=2+3i hay 2+ 3j cũng được »t=2+3#1 Kết quả: t= 2.00001 ví đụ 11: Tìm căn bậc hai của số phức : 243i » z=eqrt (2+3*1) SVTH: Ta Nguyén Van 32.

CH Ch Ri l VB Can Nguyễn Văn Hòa Bình đó ØỒX6,&À1 đó X&Â.SÁP X4 41 Luan Văn Tốt Nghiệp GVHD: TH. S Lê Cảnh Trung Lớp 96KBĐ ví đụ 11: Tìm căn bậc hai của số phức : 2+3i » z=sgrt (2+3*i) Kết quả: z= 1.89601 “chú ý: Hảm øgrt tìm căn bậc hai, IV. Tạo ra một tệp tin nguyên bản (script file) Để thực hiện một công việc gồm một chuổi các động tác tính toán và để đàng lưu trữ ta nên tạo ra một tập tin gọi là 8erip File. Đây là một tập tin có phần mở rộng là “.m“ và được viết trong màn hình soạn thảo của Matlab.

Cấu trúc cơ bản của script file gồm hai phần, được miêu tả như trong ví đụ sau: Ÿ TY tk KV Ki Xi VY XI Ki KT Các XI IE % baitap1.m $% bai tap 1 % rao ra mot đa thuc nhu sau 18(s+20) ($+15) (s+25) (s+0.4) NUM tao ra bieu thuc cua tu @n DEN tao ra bieu thuc cua mau h CONV dung đe nhan hai đa thuc printsys dung de viet ra bieu thuc num/den SO III III TI EERE R EERE EE EEN um = 18*(1 20]; ei conv (con ( [1 15], v (125]), (10.