Tài liệu: Nghiên cứu về cụm danh từ trong tiểu thuyết chiếc lá cuối cùng

Chuyên khảo Cụm danh từ trong tiểu thuyết chiếc lá cuối cùng của o henry và tương phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực

• Tác giả: Nguyen Thi Ngoc
• Người hướng dẫn: Dr. Dang Thi Huong
• Trường học: Phenikaa University
• Chuyên ngành: English Language
• Đề tài: A Study On Noun Phrases In "The Last Leaf" By O'Henry And Their Vietnamese Equivalents
• Loại tài liệu: Graduation paper
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Ha Noi

Tóm tắt

I. Khái niệm về cụm danh từ trong tiểu thuyết Chiếc lá cuối cùng

Cụm danh từ là một đơn vị ngữ pháp quan trọng trong ngôn ngữ tiếng Anh, đặc biệt là trong các tác phẩm văn học như "Chiếc lá cuối cùng" của O'Henry. Cụm danh từ được định nghĩa là một nhóm từ có danh từ làm từ trung tâm, có thể kèm theo các từ bổ nghĩa phía trước hoặc phía sau. Trong tiểu thuyết Chiếc lá cuối cùng, các cụm danh từ thường được sử dụng để tạo ra những hình ảnh sinh động và mô tả chi tiết các nhân vật, cảnh vật. Việc nghiên cứu cụm danh từ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về cấu trúc ngôn ngữ và cách tác giả sử dụng chúng để diễn đạt ý tưởng. Tương đương tiếng Việt của những cụm danh từ này cũng thể hiện những đặc điểm riêng của ngôn ngữ Việt, cho thấy sự khác biệt trong cách tổ chức và biểu đạt ý nghĩa giữa hai ngôn ngữ.

1.1. Định nghĩa cụm danh từ tiếng Anh

Cụm danh từ tiếng Anh là một cấu trúc ngữ pháp gồm danh từ trung tâm và các bộ phận bổ nghĩa. Các bộ phận này có thể là tính từ (adjectives), mạo từ (articles), hoặc các cụm giới từ (prepositional phrases). Trong tiểu thuyết Chiếc lá cuối cùng, chúng ta có thể tìm thấy nhiều ví dụ về những cụm danh từ phức tạp được sử dụng để tạo ra hiệu ứng văn học mạnh mẽ và làm cho câu văn trở nên sinh động hơn.

1.2. Định nghĩa cụm danh từ tiếng Việt

Cụm danh từ tiếng Việt có cấu trúc khác với tiếng Anh, thường được sắp xếp theo thứ tự từ chung đến từ riêng. Tiếng Việt không sử dụng mạo từ như tiếng Anh mà thay vào đó dùng các từ chỉ định như "cái", "chiếc". Khi dịch cụm danh từ từ tiểu thuyết của O'Henry sang tiếng Việt, người dịch phải điều chỉnh cấu trúc để phù hợp với tương đương tiếng Việt và vẫn giữ được ý nghĩa ban đầu.

II. Cấu trúc và chức năng cụm danh từ trong Chiếc lá cuối cùng

Các cụm danh từ trong tiểu thuyết Chiếc lá cuối cùng có thể được phân chia theo hai khía cạnh chính: cấu trúc ngữ pháp và chức năng trong câu. Về mặt cấu trúc, cụm danh từ có thể có tiền bổ nghĩa (pre-modification) với các tính từ, hoặc hậu bổ nghĩa (post-modification) với cụm giới từ hoặc mệnh đề quan hệ. Về mặt chức năng, cụm danh từ có thể đóng vai trò làm chủ ngữ (subject), tân ngữ (object), hoặc bổ túc (complement) trong câu. Việc phân tích cụm danh từ theo hai khía cạnh này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách O'Henry sử dụng ngôn ngữ để xây dựng câu chuyện và tạo ra những ảnh hưởng cảm xúc đối với độc giả.

2.1. Tiền bổ nghĩa và hậu bổ nghĩa

Tiền bổ nghĩa (pre-modification) thường bao gồm các tính từ hoặc danh từ đứng trước danh từ trung tâm. Hậu bổ nghĩa (post-modification) bao gồm cụm giới từ, mệnh đề quan hệ, hoặc tính từ phân từ đứng sau danh từ. Trong Chiếc lá cuối cùng, O'Henry thường sử dụng cả hai loại bổ nghĩa để tạo ra những mô tả chi tiết và đầy tính chất kịch tính.

2.2. Chức năng của cụm danh từ trong câu

Cụm danh từ có thể đóng nhiều chức năng khác nhau trong câu. Khi làm chủ ngữ, nó thực hiện hành động chính; làm tân ngữ, nó nhận hành động từ động từ; làm bổ túc, nó bổ sung thông tin cho chủ ngữ hoặc tân ngữ. Tương đương tiếng Việt cũng tuân theo các chức năng tương tự nhưng với sự điều chỉnh về cấu trúc phù hợp với đặc thù ngôn ngữ Việt.

III. Đặc điểm ngữ nghĩa của cụm danh từ trong tác phẩm

Ngoài các đặc điểm cấu trúc ngữ pháp, cụm danh từ trong Chiếc lá cuối cùng còn mang những đặc điểm ngữ nghĩa phong phú. Các cụm danh từ không chỉ mang ý nghĩa từ điển mà còn chứa đựng những ý nghĩa ẩn dụ, biểu tượng và cảm xúc sâu sắc. Ví dụ, cụm danh từ "the last leaf" (chiếc lá cuối cùng) không chỉ đơn thuần chỉ một chiếc lá vật lý mà còn biểu tượng cho sự sống, hy vọng và tình yêu. Khi dịch sang tiếng Việt, tương đương tiếng Việt "chiếc lá cuối cùng" vẫn giữ được những hàm ý sâu sắc này. Việc phân tích đặc điểm ngữ nghĩa giúp chúng ta khám phá thêm những lớp ý nghĩa sâu hơn trong tác phẩm.

3.1. Ý nghĩa theo ngữ cảnh và bối cảnh câu chuyện

Ý nghĩa ngữ cảnh của cụm danh từ phụ thuộc vào bối cảnh xuất hiện của chúng trong câu chuyện. Trong Chiếc lá cuối cùng, mỗi cụm danh từ được lựa chọn cẩn thận để phù hợp với tâm trạng và hoàn cảnh của các nhân vật. Tương đương tiếng Việt phải có khả năng truyền tải được những nuances này để giữ được hiệu ứng ban đầu của tác phẩm.

3.2. Tác dụng biểu cảm và ẩn dụ

Cụm danh từ trong tiểu thuyết của O'Henry thường mang tính biểu cảm cao và chứa đựng những ẩn dụ tinh tế. Chúng không chỉ mô tả sự vật một cách trực tiếp mà còn gợi lên những cảm xúc và hình ảnh tâm trí phong phú ở người đọc. Tương đương tiếng Việt của những cụm danh từ này cần phải giữ được sức mạnh biểu cảm và khả năng gợi nhớ của bản gốc.

IV. Sự tương đồng và khác biệt giữa tiếng Anh và tiếng Việt

Mặc dù cụm danh từ tiếng Anh và tiếng Việt có những chức năng cơ bản tương tự nhau, nhưng giữa chúng tồn tại nhiều khác biệt đáng kể về cấu trúc và cách biểu đạt. Tiếng Anh sử dụng mạo từ (a, an, the) để xác định danh từ, trong khi tiếng Việt dùng các từ chỉ định hoặc không có từ nào cả. Cụm danh từ tiếng Anh thường có bổ nghĩa phía sau, còn tiếng Việt lại có xu hướng đặt bổ nghĩa phía trước. Những tương đương tiếng Việt của các cụm danh từ tiếng Anh thường phải được điều chỉnh theo những quy luật này. Việc hiểu rõ những sự tương đồng và khác biệt này giúp người dịch và người học ngôn ngữ có thể tạo ra những bản dịch chính xác và tự nhiên hơn.

4.1. Sự tương đồng trong cấu trúc và chức năng

Cả cụm danh từ tiếng Anh lẫn tiếng Việt đều có danh từ làm từ trung tâm và có thể có các bộ phận bổ nghĩa. Cả hai loại cụm danh từ này đều có thể đóng các chức năng như chủ ngữ, tân ngữ, hay bổ túc trong câu. Tương đương tiếng Việt vẫn giữ được những chức năng này dù cấu trúc có thay đổi.

4.2. Khác biệt trong cấu trúc và cách biểu đạt

Khác biệt chính nằm ở thứ tự từ, cách sử dụng mạo từ, và vị trí của bổ nghĩa. Tiếng Anh thường có bổ nghĩa sau, trong khi tiếng Việt có bổ nghĩa trước. Tương đương tiếng Việt phải được điều chỉnh để phù hợp với cấu trúc tiếng Việt trong khi vẫn giữ nguyên ý nghĩa và hiệu ứng của bản gốc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cụm danh từ (noun phrase) là một trong những thành phần cốt lõi của cấu trúc ngữ pháp trong cả tiếng Anh và tiếng Việt. Trong giao tiếp thông thường, cụm danh từ đảm nhiệm việc truyền tải thông tin về con người, sự vật, hiện tượng và ý niệm, bảo đảm tính rõ ràng và chuẩn xác của thông điệp. Trong văn học nghệ thuật, cụm danh từ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc miêu tả không gian, khắc họa tính cách và tâm lý nhân vật, đồng thời tạo nên giá trị thẩm mỹ cho ngôn ngữ tự sự. Tuy nhiên, do sự khác biệt căn bản về loại hình ngôn ngữ và quy tắc ngữ pháp giữa tiếng Anh (ngôn ngữ biến hình/phân tích tính) và tiếng Việt (ngôn ngữ đơn lập), người học tiếng Anh tại Việt Nam thường gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp nhận, phân tích và chuyển dịch các cấu trúc cụm danh từ.

Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận tốt nghiệp với đề tài “A Study on Noun Phrases in ‘The Last Leaf’ by O’Henry and Their Vietnamese Equivalents” (Nghiên cứu về cụm danh từ trong tác phẩm “Chiếc lá cuối cùng” của O’Henry và tương đương trong tiếng Việt) được thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thị Ngọc (MSSV: 19010276), khóa 2019 – 2023, ngành Ngôn ngữ Anh, Trường Đại học Phenikaa, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Đặng Thị Hương Thảo (Hà Nội, 2023).

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của khóa luận bao gồm:

1. Phân tích các đặc điểm cú pháp và ngữ nghĩa của cụm danh từ tiếng Anh xuất hiện trong truyện ngắn “The Last Leaf” của O. Henry và các cấu trúc tương đương trong bản dịch tiếng Việt.
2. Xác định các điểm tương đồng và khác biệt về mặt cấu trúc cú pháp cũng như chức năng ngữ nghĩa giữa cụm danh từ trong hai ngôn ngữ.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các cụm danh từ tiếng Anh và các cụm từ tương đương trong tiếng Việt.
• Phạm vi tư liệu: Ngữ liệu khảo sát được thu thập từ nguyên bản tiếng Anh truyện ngắn “The Last Leaf” của O. Henry (trong tuyển tập “The Gift of the Magi”) và bản dịch tiếng Việt của dịch giả Ngô Vĩnh Viễn trong cuốn “Tuyển truyện ngắn Ô’Henry Chiếc lá cuối cùng” (Nhà xuất bản Văn học, 2016; một phần trích đoạn từng được giảng dạy trong sách giáo khoa Ngữ văn 8 tập 1, NXB Giáo dục, 2001). Nghiên cứu tiếp cận cụm danh từ dựa trên quan điểm ngữ pháp truyền thống và phân tích ngữ nghĩa học.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các công trình nghiên cứu ngôn ngữ học tiêu biểu của cả tiếng Anh và tiếng Việt:

1. Khung lý thuyết cụm danh từ tiếng Anh:

   • Định nghĩa và cấu trúc: Tác giả tham chiếu định nghĩa từ Oxford Learner’s Dictionary, Cambridge Dictionary, Merriam-Webster Dictionary, công trình của Jackson (1982/1990) và Quirk & Greenbaum (1973). Cụm danh từ tiếng Anh gồm danh từ trung tâm (Head noun), thành tố phụ trước (Pre-modification) và thành tố phụ sau (Post-modification).
   • Thành tố phụ trước: Bao gồm hệ thống đóng (Closed-system: mạo từ, từ chỉ định, từ sở hữu, từ nghi vấn, từ bất định, lượng từ; tiền hạn định từ: từ bao hàm, từ nhân, phân số; hậu hạn định từ: lượng từ, số từ) và hệ thống mở (Open-class: tính từ, phân từ dạng -ing và -ed, danh từ sở hữu, danh từ chung, chuỗi danh từ).
   • Thành tố phụ sau: Cụm trạng từ, cụm giới từ, mệnh đề không vị ngữ (dạng to-V, -ing, -ed) và mệnh đề quan hệ (hạn chế và không hạn chế).
   • Chức năng cú pháp: Dựa trên hệ thống phân loại của Greenbaum & Nelson (2002), cụm danh từ có thể làm Chủ ngữ (Subject - S), Tân ngữ trực tiếp (Direct Object - Od), Tân ngữ gián tiếp (Indirect Object - Oi), Bổ ngữ chủ ngữ (Subject Complement - Cs), Bổ ngữ tân ngữ (Object Complement - Co), Bổ ngữ của giới từ, Trạng ngữ (Adverbial - A) hoặc Thành tố phụ trước của một cụm danh từ khác (Pre-modifier - P).
   • Vai nghĩa (Semantic roles): Vận dụng lý thuyết của Gawron (2011) cùng Jurafsky & Martin (2009) để xác định các vai nghĩa: Tác nhân (Agent), Người trải nghiệm (Experiencer), Lực lượng tự nhiên (Force), Đối thể chịu tác động (Theme), Đích đến (Goal), Địa điểm (Locative), Bệnh nhân/Đối thể chịu tác động trực tiếp (Patient), Thời gian (Temporal), Người thụ hưởng (Beneficiary), Nguồn gốc (Source) và Đối thể kèm theo (Accompaniment).

2. Khung lý thuyết cụm danh từ tiếng Việt:

   • Lý thuyết danh ngữ của Nguyễn Tài Cẩn: Cụm danh từ gồm phần trung tâm là danh từ và các thành tố phụ trước (T1), phụ sau (T2).
   • Mô hình cấu trúc của Diệp Quang Ban: Cụm danh từ hoàn chỉnh gồm 3 thành phần chính với 7 vị trí: Phụ trước (vị trí 4: tổng lượng; 3: số lượng; 2: tập hợp/chủng loại; 1: cái/loại từ) + Trung tâm (vị trí 0: danh từ chính) + Phụ sau (vị trí -1: miêu tả, phẩm chất, sở hữu; -2: chỉ định).
   • Các thành tố cấu tạo: Phụ trước gồm loại từ (cái, chiếc, con, quyển, cuốn, cây, tòa, quả, lá, việc, chuyện), mạo từ/từ chỉ lượng (một, những, các), số từ, lượng từ và từ chỉ đơn vị đo lường (tất cả, toàn bộ, một phần, một ít, nửa, một chút). Phụ sau gồm tính từ/cụm tính từ, kết cấu sở hữu ("của"), mệnh đề quan hệ ("mà"), số thứ tự và từ chỉ định (này, kia, ấy, nọ).
   • Chức năng cú pháp: Cụm danh từ tiếng Việt đảm nhiệm các chức năng: Chủ ngữ, Vị ngữ, Trạng ngữ và Bổ ngữ.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Nghiên cứu áp dụng phối hợp ba phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng mô tả:

• Phương pháp miêu tả (Method of Description): Nhận diện, ghi nhận và miêu tả chi tiết cấu trúc, thành phần và chức năng ngữ pháp của từng cụm danh từ trong ngữ liệu.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp (Analysis-Synthesis Method): Tách cụm danh từ thành các thành tố cấu tạo (tiền bổ ngữ, trung tâm, hậu bổ ngữ) để xác định đặc trưng cú pháp, vai nghĩa, sau đó tổng hợp thành hệ thống phân loại hoàn chỉnh.
• Phương pháp so sánh - đối chiếu (Compare and Contrast Method): Đối chiếu song song các cụm danh từ tiếng Anh với các tương đương dịch thuật tiếng Việt nhằm rút ra các quy luật tương đồng và khác biệt.

Nguồn dữ liệu: Tác giả trích xuất và phân tích tổng cộng 134 cụm danh từ (sau khi đã loại bỏ các cấu trúc lặp lại) kèm theo câu chứa ngữ cảnh hoàn chỉnh từ nguyên bản “The Last Leaf” của O. Henry và bản dịch tiếng Việt của Ngô Vĩnh Viễn.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu (Literature Review)

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về cụm danh từ trong hai ngôn ngữ. Tác giả trình bày chi tiết định nghĩa, cấu trúc 3 phần (phụ trước, trung tâm, phụ sau), các phân lớp từ loại đảm nhiệm vai trò bổ ngữ, chức năng cú pháp và các vai nghĩa phổ biến trong câu tiếng Anh. Đồng thời, chương này phân tích hệ thống phân loại danh ngữ tiếng Việt qua các mô hình ngữ pháp của Nguyễn Tài Cẩn và Diệp Quang Ban, làm rõ đặc trưng của hệ thống loại từ tiếng Việt, các từ chỉ lượng, từ chỉ định và cấu trúc sở hữu cách. Nội dung chương tạo khung tham chiếu lý thuyết để triển khai phân tích thực nghiệm ở các chương tiếp theo.

Chương 2: Đặc điểm cú pháp của cụm danh từ trong “Chiếc lá cuối cùng” của O. Henry và các tương đương tiếng Việt (Syntactic Features of Noun Phrases in “The Last Leaf” by O’Henry and Their Vietnamese Equivalents)

Chương 2 tập trung khảo sát thực chứng 134 cụm danh từ theo hai bình diện: cấu trúc thành phần và chức năng cú pháp trong câu văn bản.

1. Về cấu trúc thành tố phụ trước (Pre-modification):

   • Mạo từ + Danh từ trung tâm: Mạo từ xác định "the" trong tiếng Anh thường bị lược bỏ hoàn toàn khi dịch sang tiếng Việt mà không làm thay đổi ngữ nghĩa của câu (ví dụ: the streets dịch thành những con đường/phố hoặc tỉnh lược). Mạo từ không xác định "a/an" thường tương đương với "một", nhưng trong nhiều ngữ cảnh được dịch linh hoạt thành từ chỉ định ("cái chuyện ấy", "chuyện vớ vẩn ấy") để tránh lặp từ.
   • Tính từ + Danh từ trung tâm: Tiếng Anh đặt tính từ trước danh từ (a cold stranger, new winter clothes), trong khi tiếng Việt đặt tính từ sau danh từ (gã khách lạ, lạnh lẽo, áo choàng mùa đông). Trật tự nhiều tính từ trong tiếng Việt linh hoạt hơn tiếng Anh và phụ thuộc ngữ cảnh dịch thuật.
   • Từ sở hữu và giới từ: Giới từ tiếng Anh đi kèm cụm danh từ có thể được lược bỏ khi dịch nếu hành động của chủ ngữ đã thể hiện rõ ý nghĩa (with his icy fingers dịch thành ngón tay lạnh ngắt của gã... chạm vào). Cấu trúc sở hữu cách -’s (Behrman’s great masterpiece) được chuyển ngữ thành cấu trúc có từ "của" (tác phẩm kiệt xuất của cụ Bơ-men).
   • Từ chỉ định và số từ: Từ chỉ định tiếng Anh đứng trước danh từ (that tree, these pictures), còn tiếng Việt đứng sau danh từ (dây leo ấy, những bức tranh này). Số từ trong cả hai ngôn ngữ đều giữ vị trí đứng trước danh từ trung tâm (one street -> một đường phố).
   • Tiền hạn định từ (Inclusives, Fractions): Cấu trúc tương đương trực tiếp (all -> tất cả/toàn bộ; half an hour -> nửa tiếng đồng hồ).

2. Về cấu trúc thành tố phụ sau (Post-modification):

   • Mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh (a painter who lived on the first floor...) được dịch sang tiếng Việt bằng cách sử dụng từ liên kết "mà" (một họa sĩ người mà ở tầng dưới cùng...) hoặc đặt trực tiếp mệnh đề miêu tả phía sau danh từ trung tâm.

3. Về chức năng cú pháp:

   • Chủ ngữ (S): Phần lớn cụm danh từ giữ nguyên chức năng chủ ngữ khi chuyển dịch (A painter (S) discovered... -> Một nghệ sĩ (S) có lần đã phát hiện...). Tuy nhiên, có những trường hợp chuyển đổi cú pháp sang tân ngữ trực tiếp (Her face (S) was turned toward the window -> Giôn-xi nằm quay mặt (Od) về phía cửa sổ) hoặc chuyển thành trạng ngữ chỉ thời gian (The night (S) had been so cold... -> trong đêm khủng khiếp (A) như thế...).
   • Tân ngữ (Od, Oi): Tân ngữ trực tiếp trong tiếng Anh đôi khi được diễn đạt thành bổ ngữ trong tiếng Việt (received a cent (Od) -> không thu được một xu nhỏ (Co)).
   • Trạng ngữ (A): Cụm danh từ làm trạng ngữ chỉ thời gian, tần suất (One morning, Some day) có sự tương đồng cao về vị trí đầu câu và chức năng giữa hai ngôn ngữ (Một buổi sáng, Một ngày kia).

Cấu trúc tiếng Anh	Vị trí tiếng Anh	Cấu trúc tương đương tiếng Việt	Vị trí tiếng Việt	Ví dụ trích xuất
Determiner (Article) + N	Trước danh từ	(Lược bỏ) / Từ chỉ lượng + N	Trước danh từ	the busy doctor -> viên bác sĩ bận rộn
Adjective + N	Trước danh từ	N + Tính từ	Sau danh từ	a cold stranger -> một gã khách lạ, lạnh lẽo
Demonstrative + N	Trước danh từ	N + Từ chỉ định (ấy, này)	Sau danh từ	that tree -> các dây leo ấy
Numeral + N	Trước danh từ	Số từ + N	Trước danh từ	one street -> một đường phố
Possessive Noun ('s) + N	Trước danh từ	N + "của" + Danh từ sở hữu	Sau danh từ	Behrman’s great masterpiece -> tác phẩm kiệt xuất của cụ Bơ-men
Pre-determiner + N	Trước danh từ	Từ chỉ lượng + N	Trước danh từ	half an hour -> nửa tiếng đồng hồ
N + Relative Clause	Sau danh từ	N + "mà" / Mệnh đề miêu tả	Sau danh từ	the night that the last leaf fell -> cái đêm mà chiếc lá cuối cùng rụng

Chương 3: Đặc điểm ngữ nghĩa của cụm danh từ trong “Chiếc lá cuối cùng” của O. Henry và các tương đương tiếng Việt (Semantic Features of Noun Phrases in “The Last Leaf” by O’Henry and Their Vietnamese Equivalents)

Chương 3 đi sâu phân tích các vai nghĩa của cụm danh từ trong tác phẩm và sự tương ứng ngữ nghĩa trong bản dịch:

• Vai nghĩa theo chức năng cú pháp: Phân tích vai Tác nhân (Agent), Người trải nghiệm (Experiencer) khi cụm danh từ làm chủ ngữ; vai Thời gian (Temporal), Không gian/Địa điểm (Locative) khi cụm danh từ làm trạng ngữ; vai Bổ ngữ/Vị ngữ miêu tả đặc điểm đối thể.
• Vai nghĩa theo nhân vật và bối cảnh cốt truyện: Phân tích các cụm danh từ dùng để nhân hóa bệnh viêm phổi (Mr. Pneumonia, a cold stranger, a bad sickness tương đương với tên bợm già, gã khách lạ lạnh lẽo, tên phá hoại này - thể hiện vai Lực lượng tự nhiên/Tác nhân đe dọa); các cụm danh từ miêu tả tình trạng thể xác và tinh thần của Johnsy (her face, Sue’s thin shaking hand); cụm danh từ biểu tượng cho nghệ thuật và sự hy sinh của Behrman (Behrman’s great masterpiece).
• So sánh đối chiếu ngữ nghĩa: Xác định mức độ tương thích về trường nghĩa, sắc thái biểu cảm và các trường hợp dịch biến đổi ngữ nghĩa nhằm bảo đảm tính tự nhiên trong văn phong tiếng Việt.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Qua khảo sát 134 cụm danh từ trong tác phẩm "The Last Leaf" và bản dịch tiếng Việt của Ngô Vĩnh Viễn, khóa luận rút ra các kết quả cụ thể:

1. Điểm tương đồng:

   • Cả hai ngôn ngữ đều sử dụng mô hình cụm danh từ gồm ba thành phần: thành tố phụ trước, danh từ trung tâm và thành tố phụ sau.
   • Cụm danh từ trong cả hai ngôn ngữ đều đảm nhiệm các vai trò ngữ pháp chính: chủ ngữ, tân ngữ, trạng ngữ và bổ ngữ.
   • Các thành tố chỉ số lượng, phân số, số từ (numerals) và lượng từ toàn thể (inclusives) đều đứng trước danh từ trung tâm trong cả hai ngôn ngữ.

2. Điểm khác biệt:

   • Trật tự từ của tính từ: Tiếng Anh đặt tính từ trước danh từ trung tâm (Pre-modification), trong khi tiếng Việt đặt tính từ sau danh từ trung tâm (Post-modification).
   • Trật tự từ của từ chỉ định: Tiếng Anh đặt đại từ chỉ định trước danh từ (this/that + N), trong khi tiếng Việt đặt từ chỉ định ở vị trí cuối cùng sau danh từ trung tâm (N + này/ấy/kia).
   • Mạo từ và loại từ: Tiếng Anh sử dụng hệ thống mạo từ (a, an, the), trong đó mạo từ xác định "the" thường bị lược bỏ khi chuyển dịch sang tiếng Việt. Ngược lại, tiếng Việt sử dụng hệ thống loại từ phong phú (viên, gã, con, cái, chiếc, bức) đứng trước danh từ để phân loại hoặc biểu thị sắc thái.
   • Sở hữu cách: Tiếng Anh dùng hậu tố -’s đứng trước danh từ bị sở hữu, tiếng Việt dùng hư từ "của" đứng sau danh từ bị sở hữu.
   • Sự dịch chuyển chức năng cú pháp: Khi dịch văn học, cấu trúc câu tiếng Việt có xu hướng linh hoạt hóa, dẫn đến việc cụm danh từ làm chủ ngữ trong câu gốc tiếng Anh có thể chuyển hóa thành tân ngữ trực tiếp hoặc trạng ngữ chỉ thời gian trong câu dịch tiếng Việt nhằm tăng tính biểu cảm.

Đóng góp của khóa luận

• Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận đối chiếu cụm danh từ giữa tiếng Anh và tiếng Việt dựa trên cứ liệu văn học thực tế.
• Cung cấp dẫn liệu minh họa cụ thể cho sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh và người làm công tác dịch thuật về cách xử lý trật tự từ, mạo từ, loại từ và sự dịch chuyển chức năng cú pháp khi chuyển ngữ Anh - Việt.
• Đóng góp tài liệu tham khảo cho hoạt động giảng dạy ngữ pháp đối chiếu và kỹ năng biên dịch văn học.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn về quy mô của một khóa luận tốt nghiệp đại học, nghiên cứu mới chỉ khảo sát ngữ liệu từ một truyện ngắn duy nhất (The Last Leaf) với dung lượng 134 cụm danh từ tiêu biểu, đồng thời chỉ tiếp cận cấu trúc ngữ pháp dưới góc độ ngữ pháp truyền thống và một số vai nghĩa cơ bản, chưa bao quát hết các trường phái ngôn ngữ học hiện đại khác.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu có thể được mở rộng trên các thể loại văn bản khác (báo chí, khoa học kỹ thuật, pháp lý) hoặc gia tăng dung lượng mẫu khảo sát; đồng thời có thể áp dụng các khung lý thuyết chuyên sâu hơn như Ngữ pháp chức năng hệ thống (Systemic Functional Grammar) hoặc Ngôn ngữ học tri nhận (Cognitive Linguistics) để lý giải sâu hơn về cơ chế tri nhận không gian và thời gian trong cụm danh từ hai ngôn ngữ.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh, Sư phạm tiếng Anh, Dịch thuật: Tham khảo phương pháp phân tích cú pháp - ngữ nghĩa đối chiếu cụm danh từ; nắm bắt quy tắc trật tự từ và cách thức xử lý mạo từ, từ chỉ định, từ sở hữu khi dịch câu văn học.
• Người nghiên cứu ngôn ngữ học đối chiếu: Tham khảo cách xây dựng khung phân tích cấu trúc cụm danh từ tiếng Anh (Jackson, Quirk & Greenbaum) song song với mô hình danh ngữ tiếng Việt (Nguyễn Tài Cẩn, Diệp Quang Ban).
• Phần đáng tham khảo nhất: Mục phân tích đối chiếu trật tự thành tố phụ trước/sau tại Chương 2 và bảng so sánh chức năng cú pháp kèm các ví dụ đối chiếu ngữ cảnh thực tế giữa bản gốc của O. Henry và bản dịch của Ngô Vĩnh Viễn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng ngữ liệu từ những nguồn văn bản cụ thể nào? Nghiên cứu sử dụng truyện ngắn gốc tiếng Anh “The Last Leaf” của tác giả O. Henry (trích trong tuyển tập “The Gift of the Magi”) và bản dịch tiếng Việt của dịch giả Ngô Vĩnh Viễn trong cuốn “Tuyển truyện ngắn Ô’Henry Chiếc lá cuối cùng” do Nhà xuất bản Văn học ấn hành năm 2016.

2. Dung lượng mẫu khảo sát của nghiên cứu là bao nhiêu cụm danh từ? Tác giả đã trích xuất và phân tích tổng cộng 134 cụm danh từ tiếng Anh (không tính các cụm lặp lại) cùng các câu chứa ngữ cảnh tương ứng và các bản dịch tương đương tiếng Việt.

3. Khung lý thuyết cấu trúc cụm danh từ tiếng Việt trong khóa luận dựa trên những tác giả nào? Cấu trúc cụm danh từ tiếng Việt được xây dựng dựa trên lý thuyết phân đoạn thành tố phụ trước (T1) - trung tâm - thành tố phụ sau (T2) của Nguyễn Tài Cẩn và mô hình cấu trúc 7 vị trí (từ vị trí 4 đến vị trí -2) của Diệp Quang Ban.

4. Sự khác biệt cơ bản nhất về trật tự từ của từ chỉ định (demonstratives) giữa hai ngôn ngữ là gì? Trong cụm danh từ tiếng Anh, từ chỉ định đứng ở vị trí bổ ngữ trước danh từ trung tâm (that tree, these pictures); ngược lại, trong tiếng Việt, từ chỉ định đứng ở vị trí cuối cùng thuộc bổ ngữ sau của danh từ (dây leo ấy, những bức tranh này).

5. Hiện tượng chuyển đổi chức năng cú pháp nào xuất hiện khi dịch cụm danh từ từ tiếng Anh sang tiếng Việt trong tác phẩm? Trong một số ngữ cảnh, cụm danh từ làm chủ ngữ (S) trong câu tiếng Anh được chuyển dịch thành tân ngữ trực tiếp (Od) (ví dụ: Her face (S) was turned toward the window dịch thành Giôn-xi nằm quay mặt (Od) về phía cửa sổ) hoặc chuyển thành trạng ngữ (A) chỉ thời gian (ví dụ: The night (S) had been so cold... dịch thành trong đêm khủng khiếp (A) như thế...). Ngoài ra, tân ngữ trực tiếp (Od) trong tiếng Anh cũng có thể chuyển thành bổ ngữ (Co) trong tiếng Việt.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Ngọc đã hệ thống hóa và phân tích chuyên sâu các đặc trưng cú pháp và ngữ nghĩa của 134 cụm danh từ trong truyện ngắn “The Last Leaf” của O. Henry cùng bản dịch tiếng Việt của Ngô Vĩnh Viễn. Kết quả nghiên cứu làm rõ các tương đồng về cấu trúc ba thành phần và chức năng ngữ pháp cốt lõi, đồng thời chỉ ra các khác biệt điển hình về trật tự tính từ, vị trí từ chỉ định, cách chuyển dịch mạo từ và sự biến đổi chức năng cú pháp trong dịch thuật văn học. Công trình là tài liệu tham khảo thiết thực phục vụ học tập, giảng dạy ngữ pháp đối chiếu Anh - Việt và nâng cao kỹ năng biên dịch văn bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING PHENIKAA UNIVERSITY GRADUATION PAPER A STUDY ON NOUN PHRASES IN “THE LAST LEAF” BY O’HENRY AND THEIR VIETNAMESE EQUIVALENTS Student: Nguyen Thi Ngoc Student ID No: 19010276 Course: 2019 - 2023 Field : English Language Mode of study: Full-time Supervisor: Dr. Dang Thi Huong Thao Ha Noi – 2023 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING PHENIKAA UNIVERSITY GRADUATION PAPER A STUDY ON NOUN PHRASES IN “THE LAST LEAF” BY O’HENRY AND THEIR VIETNAMESE EQUIVALENTS (NGHIÊN CỨU VỀ CỤM DANH TỪ TRONG TIỂU THUYẾT “CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG” CỦA O’HENRY VÀ TƯƠNG ĐƯƠNG TRONG TIẾNG VIỆT) Student: Nguyen Thi Ngoc Student ID No: 19010276 Course: 2019 - 2023 Field: English Language Mode of study: Full-time Supervisor: Dr. Dang Thi Huong Thao Ha Noi – 2023 i ii iii iv v i ABSTRACT This study investigated the syntactic and semantic features of English noun phrases in “The Last Leaf” by O’Henry and their Vietnamese equivalents. The study objectives are to find out noun phrases and identify similarities and differences in the syntactic features and semantic features of noun phrases in both languages.

The study methods include a description- analysis synthesis method, compare and contrast method. The research results reveal that both languages share some similarities in the syntactic features and semantics features of noun phrases while also exhibiting differences due to different language structures and cultural contexts. ii iii ACKNOWLEDGMENT Completing this thesis would not have been possible without the support, guidance, and assistance of many individuals and organizations who have contributed to my academic and personal growth. First and foremost, I would like to express my deepest gratitude to my thesis advisor Dang Huong Thao, Ph.

for her invaluable guidance, thoughtful insight, and unwavering support throughout the research and writing process. Your encouragement, expertise, and feedback have been instrumental in shaping this work. I would like to express my sincere gratitude to my family and friends for their love, encouragement, and motivation. It is because of their constant support that I have been able to find the determination to overcome the numerous challenges encountered along the way.

Lastly, I am indebted to all the participants who generously took the time to share their insights, experiences, and expertise in this study. Without you, this thesis would have not been possible. In conclusion, I express my profound gratitude to all those who have supported me throughout my academic and personal growth. Your contributions will always be remembered and cherished.

iv TABLE OF CONTENT INTRODUCTION. Rationale for the study. Aims and objectives of the study. Scope of the study.

Significance of the study. Design of the study. 3 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW. Noun phrases in English.

Definitions of English noun phrases. Structures of English noun phrases. Syntactic functions of English noun phrases .4 Semantic of English noun phrases. Noun phrases in Vietnamese.

Definitions of Vietnamese noun phrases. Structure of Vietnamese noun phrases. The pre-modification (Pre- modifier). The post-modification (Post-modifier).3 Syntactic functions of Vietnamese noun phrases .22 CHAPTER 2: SYNTACTIC FEATURES OF NOUN PHRASES IN “THE LAST LEAF” BY O’HENRY AND THEIR VIETNAMESE EQUIVALENTS .1 Introduction to “The Last Leaf” by O’ Henry .2 The translated version .3 Syntactic features of English noun phrases in “The Last Leaf” by O’ Henry and their Vietnamese equivalents .1 In terms of structure .1 Pre-modification of English noun phrases in “The Last Leaf” by O’ Henry and their Vietnamese equivalents .2 Post-modification of English noun phrases in “The Last Leaf” by O’ Henry and their Vietnamese equivalents.2 In terms of function .1 Noun phrases as subject (S) .2 Noun phrases as an object (a direct object, an indirect object) .3 Noun phrases as adverbial phrases .4 Noun phrases as complement .4 The similarities and differences between the syntactic features of English noun phrases and Vietnamese noun phrases.37 CHAPTER 3: SEMANTIC FEATURES OF NOUN PHRASES IN “THE LAST LEAF” BY O’HENRY AND THEIR VIETNAMESE EQUIVALENTS .1 Semantics of English noun phrases in “The Last Leaf” by O’ Henry and their Vietnamese equivalents.1 In terms of funtion .1 Semantic features of noun phrases as subject .2 Semantic features of noun phrases as adverbial phrases .3 Semantic features of English noun phrases as the complement, Vietnamese noun phrases as the predicate .2 In terms of characters and context in the plot “ The last leaf”.2 The similarities and differences between the semantic features of English noun phrases and Vietnamese noun phrases.66 vii LIST OF TABLE AND IMAGES Table 1.1: Structure of English noun phrases .2: Pre- modification by Adjectives .3: Structure of Vietnamese noun phrases.

Henry, “The last leaf” in “The Gift of the Magi”. “Tuyển truyện ngắn Ô’Henry Chiếc lá cuối cùng” translated by Ngo Vinh Vien. 25 viii LIST OF ABBREVIATION S: Subject O: Object Od Direct Object Oi Indirect Object Cs: Subject complement Co: Object complement C Complement A: Adverbial phrases P Predicate INTRODUCTION 1. Rationale for the study English is a widely recognized global language that plays a significant role in various aspects of our lives, from science and society to literature.

One of the essential components of the English language is a noun phrase. Noun phrases are used extensively in written and spoken languages and are crucial in Vietnamese and English. In communication, noun phrases convey information about people, objects, and ideas, which is essential for clear communication, allowing speakers and writers to convey their messages accurately and effectively. In literature, noun phrases play a vital role in descriptive writing, enabling authors to skillfully depict individuals, places, and things so that vivid images are formed within the reader’s mind.

They can also add depth and meaning to character development, providing insights into an individual’s personality, motivations, and history. Well-crafted noun phrases are also used to create memorable and poetic language, adding to the beauty and impact of a piece of writing. However, learning English can be challenging, especially for Vietnamese students, due to significant differences in vocabulary and grammar between the two languages. These differences make it difficult for learners to communicate effectively in English, particularly in understanding and using noun phrases.

For the above reasons, the study is conducted with the title “A Study on Noun Phrases in “The Last Leaf” by O’ Henry and Their Vietnamese Equivalents”. Aims and objectives of the study This study pursues the following objectives: Firstly, the study aims to analyze the syntactic and semantic features of the noun phrases in the novel “The Last Leaf” by O’ Henry and their equivalents in Vietnamese. 2 Secondly, the study also finds similarities and differences in the syntactic and semantic features of English noun phrases in the novel “The Last Leaf” by O' Henry and the equivalent in Vietnamese. Scope of the study English noun phrases are essential components of well-structured sentences.

They provide important information about the subject and object of the sentence and the relationships between them. With properly formed noun phrases, conveying clear and precise meaning in communication or writing can be more accessible. However, due to the constraints and parameters of a graduation thesis, it is only feasible to cover some variations and similarities in terms of the syntactic functions and semantic features of noun phrases across all schools of thought. Therefore, this study will analyze some of the most common syntactic and semantic features found in English noun phrases from a traditional grammar standpoint and compare them with those seen in Vietnamese noun phrases.

The research will concentrate solely on noun phrases in both the source language text and its translated version. The data analyzed will comprise typically written examples extracted from collected materials and excerpts from “The Last Leaf”. Significance of the study Studying the syntactic and semantic features of English noun phrases and their equivalents in Vietnamese is a valuable contribution to the research of noun phrases. By exploring the similarities and differences between the two languages, researchers can better understand how to use noun phrases effectively in communication.

Furthermore, this study can be helpful for language teachers, who can use the findings to improve their teaching methods and help students learn more effectively. Translators and learners of the English and Vietnamese languages can also benefit from this study by gaining a deeper understanding of noun phrases and how they work in both languages. Ultimately, this study is an essential step toward improving cross-linguistic understanding and communication, and its findings can significantly impact various fields. Research method Method of Description: This method involves describing the noun phrases in detail, including their structure, constituents, and function in the sentence.

The syntactic and semantic features of the noun phrases in both languages can be compared and contrasted to identify similarities and differences. Analysis-Synthesis Method: This method involves breaking down the noun phrases into constituent parts and analyzing their syntactic and semantic features. The parts can then be synthesized to better understand how the noun phrases function in the sentence. Compare and Contrast Method: This method involves comparing and contrasting the noun phrases in both languages to identify similarities and differences in structure and meaning.

This helps highlight how the two languages differ in terms of their use of noun phrases. Design of the study The study comprises of three main sections. In the first part - INTRODUCTION, the author provides the rationale, objectives, scope, significance, method, and design of the study. In the second part, it covers three chapters: CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW, the author provided the definitions of noun phrases, structures of noun phrases, and syntactic and semantic features of the study.

CHAPTER 2: The author analyzes the syntactic features of the noun phrases in the novel “The Last Leaf” by O' Henry and their equivalents in Vietnamese. Then, it presents the similarities and differences in the syntactic features of noun phrases in the novel “The Last Leaf” by O' Henry and the equivalent in Vietnamese. 4 CHAPTER 3: The author analyzes the semantic features of the noun phrases in the novel “The Last Leaf” by O' Henry and their equivalents in Vietnamese. Then, it presents the similarities and differences in the semantic features of noun phrases in the novel “The Last Leaf” by O' Henry and the equivalent in Vietnamese.

In the last part – CONCLUSION, the author presents recapitulation and implications for teaching and learning noun phrases. 5 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW The noun phrase is essential to language because it conveys information about the object, person, or idea being discussed. So, it is crucial to understand the structure, function, and use of noun phrases. This chapter intends to establish a solid foundation for studying noun phrases by exploring relevant theories, concepts, and prior research in this area.

Those theories are considered a piece of background knowledge to discover the syntactic and semantic features of noun phrases in English and Vietnamese translations. Noun phrases in English 1. Definitions of English noun phrases Multiple definitions may be attributed to the noun phrase. However, as defined by the Oxford Learner’s Dictionary [1], a noun phrase is a constituent of a sentence comprised of a single noun or a group of words that functions similarly to a noun and can entail serving as the subject, object, complement, or object of a preposition within a sentence.

A concrete example of a noun phrase can be found in the sentence “I spoke to the driver of the car” where the words “the driver of the car” constitute a noun phrase. The Cambridge Dictionary [2] defines a noun phrase as a cluster of words within a sentence that performs the function of a single noun. At the same time, the Merriam-Webster Dictionary [3] characterizes it as a phrase consisting of a noun alongside all its associated determiners and modifiers. Additionally, Merriam- Webster Dictionary [3] includes any syntactic unit that serves the same function as a noun within a sentence, such as a clause, clitic, pronoun, or other related elements.