Luận văn thạc sĩ HCMUTE: Nghiên cứu phương thức vận hành lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu hcmute nghiên cứu phương thức vận hành lưới điện phân phối thành phố châu đốc, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Ngô Thành Dương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Quyền Huy Ánh
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Điện
• Đề tài: Nghiên Cứu Phương Thức Vận Hành Lưới Điện Phân Phối Thành Phố Châu Đốc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• 1. CHƯƠNG MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cần thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Nhiệm vụ của đề tài
• 1.4. Giới hạn của đề tài
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Điểm mới của đề tài
• 1.7. Giá trị thực tiễn
• 1.8. Nội dung của đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Phân loại tổn thất điện năng
• 2.1.1. Tổn thất điện năng kỹ thuật
• 2.1.2. Tổn thất điện năng phi kỹ thuật
• 2.2. Tổng quan về các phương pháp giảm tổn thất điện năng
• 2.2.1. Xác định TTĐN khu vực và nhận dạng TTĐN
• 2.2.2. Các biện pháp giảm TTĐN
• 2.2.2.1. Biện pháp quản lý kỹ thuật-vận hành
• 3. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ PHẦN MỀM PSS/ADEPT
• 3.1. Các cửa số ứng dụng
• 3.2. Cửa sổ Equipment List View
• 3.3. Cửa sổ Progress View
• 3.4. Cửa sổ Report Preview
• 3.5. Phương pháp xác định điểm dừng (điểm tách lưới) tối ưu bằng Modul TOPO Analysis của phần mềm PSS/ADEPT
• 3.6. Phương pháp xác định vị trí bù tối ưu của phần mềm PSS/ADEPT
• 4. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH LƯỚI ĐIỆN PHÂN PHỐI THÀNH PHỐ CHÂU ĐỐC
• 4.1. Giới thiệu lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc
• 4.2. Khối lượng quản lý
• 4.3. Các yêu cầu của phương thức vận hành lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc
• 4.4. Xác định tái cấu hình lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc để giảm tổn thất điện năng với sự trợ giúp của phần mềm PSS/ADEPT
• 4.4.1. Xây dựng mô hình
• 4.4.2. Nhập số liệu
• 4.4.3. Chạy chương trình
• 4.4.4. Xử lý kết quả
• 4.4.5. Kiểm tra hiệu quả giảm tổn thất điện năng của các cấu hình lưới điện
• 4.5. Bù tối ưu lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc để giảm tổn thất điện năng với sự trợ giúp của phần mềm PSS/ADEPT
• 4.5.1. Xây dựng mô hình
• 4.5.2. Phương pháp xây dựng kế hoạch giàn bù cố định và giàn bù ứng động cho từng phát tuyến trung thế
• 4.5.3. Chạy bài toán CAPO để xác định vị trí bù tối ưu
• 4.5.4. Xử lý kết quả
• 4.6. Quy trình xác định phương án vận hành thực tế
• 5. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Hướng nghiên cứu phát triển
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về lưới điện phân phối tại Châu Đốc

Lưới điện phân phối tại Châu Đốc đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp điện năng cho khu vực này. Với sự phát triển kinh tế xã hội, nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng cao, dẫn đến việc cần thiết phải nâng cao hiệu suất và độ tin cậy của lưới điện. Nghiên cứu lưới điện tại Châu Đốc không chỉ giúp giảm thiểu tổn thất điện năng mà còn đảm bảo cung cấp điện ổn định cho người dân và doanh nghiệp. Theo số liệu thống kê, tổn thất điện năng trong lưới điện phân phối chiếm khoảng 65-75% tổng tổn thất trong hệ thống điện. Do đó, việc nghiên cứu và cải tiến phương thức vận hành lưới điện là rất cần thiết.

II. Tổn thất điện năng và các phương pháp giảm thiểu

Tổn thất điện năng (TTĐN) được chia thành hai loại chính: TTĐN kỹ thuật và TTĐN phi kỹ thuật. TTĐN kỹ thuật là tổn thất không thể tránh khỏi do tính chất vật lý của quá trình tải điện, trong khi TTĐN phi kỹ thuật thường xảy ra do sai sót trong đo đếm hoặc quản lý. Để giảm thiểu TTĐN, cần áp dụng các biện pháp như cải thiện quản lý kỹ thuật, tối ưu hóa vận hành lưới điện, và sử dụng công nghệ hiện đại. Việc áp dụng phần mềm PSS/ADEPT giúp xác định các điểm tách lưới và vị trí bù tối ưu, từ đó giảm thiểu tổn thất điện năng một cách hiệu quả.

III. Phương thức vận hành lưới điện phân phối

Phương thức vận hành lưới điện phân phối tại Châu Đốc được nghiên cứu nhằm tối ưu hóa hiệu suất và giảm tổn thất điện năng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải thuật như TOPO và CAPO trong phần mềm PSS/ADEPT có thể xác định điểm dừng và vị trí bù tối ưu, giúp giảm tổn thất điện năng xuống khoảng 0,02% so với cấu hình hiện tại. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn nâng cao độ tin cậy trong cung cấp điện cho người dân và doanh nghiệp tại Châu Đốc.

IV. Giá trị thực tiễn của nghiên cứu

Giá trị thực tiễn của nghiên cứu này thể hiện rõ qua việc áp dụng phương thức vận hành tối ưu lưới điện phân phối tại Công ty Điện lực An Giang. Nghiên cứu không chỉ cung cấp các giải pháp kỹ thuật giảm tổn thất điện năng mà còn góp phần giúp Điện lực Châu Đốc hoàn thành chỉ tiêu giảm tỷ lệ tổn thất điện năng theo lộ trình kế hoạch của Công ty Điện lực An Giang. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu và cải tiến lưới điện phân phối trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tổn thất điện năng (TTĐN) trong lưới điện phân phối là một vấn đề quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành và chi phí đầu tư của hệ thống điện. Năm 2017, sản lượng điện thương phẩm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đạt 174,050 tỷ kWh với tỷ lệ tổn thất điện năng là 7,24%. EVN đặt mục tiêu giảm tỷ lệ này xuống còn 6,5% vào năm 2020. Theo thống kê, tổn thất điện năng chủ yếu phát sinh ở lưới phân phối, chiếm khoảng 65-75% tổng tổn thất trong hệ thống điện. Tại thành phố Châu Đốc, trong 6 tháng đầu năm 2018, sản lượng điện thương phẩm đạt 108,562 triệu kWh với tỷ lệ tổn thất là 3,97%, trong khi mục tiêu đến năm 2020 là giảm xuống còn 2,84%.

Luận văn tập trung nghiên cứu phương thức vận hành lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc nhằm giảm tổn thất điện năng kỹ thuật với chi phí đầu tư hợp lý. Mục tiêu cụ thể là đề xuất các giải pháp vận hành tối ưu dựa trên phân tích dữ liệu phụ tải điển hình và tình hình thiết bị bù hiện có, góp phần giúp Điện lực Châu Đốc hoàn thành chỉ tiêu giảm tổn thất điện năng theo kế hoạch của Công ty Điện lực An Giang đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào lưới điện phân phối 22kV của thành phố Châu Đốc trong giai đoạn khảo sát năm 2017-2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn cao trong việc nâng cao hiệu quả vận hành, giảm tổn thất điện năng và hỗ trợ công tác quản lý kỹ thuật tại đơn vị điện lực địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu sau:

• Phân loại tổn thất điện năng: Tổn thất điện năng được chia thành tổn thất kỹ thuật (do đặc tính vật lý của dây dẫn, thiết bị) và tổn thất phi kỹ thuật (do sai số đo đếm, mất mát thương mại). Tổn thất kỹ thuật không thể triệt tiêu hoàn toàn mà chỉ có thể hạn chế ở mức hợp lý.

• Bài toán tái cấu hình lưới điện phân phối: Mục tiêu là tìm cấu hình vận hành tối ưu để giảm tổn thất công suất tác dụng. Các thuật toán phổ biến gồm thuật toán kỹ thuật vòng cắt Merlin & Back, thuật toán đổi nhánh Civanlar, và các phương pháp trí tuệ nhân tạo như giải thuật di truyền (GA), mạng thần kinh nhân tạo (ANN), thuật toán bầy đàn (PSO), mô phỏng luyện kim (SA), và thuật toán kiến (ACO).

• Bài toán xác định vị trí và dung lượng bù công suất phản kháng (CSPK): Tối ưu hóa công suất và vị trí đặt tụ bù nhằm giảm tổn thất điện năng, cải thiện chất lượng điện áp và giảm quá tải. Phương pháp tính toán dung lượng bù dựa trên phân tích đồ thị phụ tải và hệ số công suất yêu cầu, với các ràng buộc kỹ thuật về điện áp và công suất bù.

• Phần mềm PSS/ADEPT: Công cụ hỗ trợ tính toán và phân tích lưới điện phân phối, bao gồm các module TOPO (xác định điểm dừng tối ưu) và CAPO (xác định vị trí bù tối ưu). TOPO giúp tìm cấu hình lưới hình tia với tổn thất công suất nhỏ nhất, CAPO xác định vị trí và dung lượng tụ bù tối ưu dựa trên phân tích kinh tế và kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu điện nhận đầu nguồn, biểu đồ phụ tải, công suất phản kháng, trạng thái khóa điện và thiết bị bù từ hệ thống quản lý vận hành lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc trong năm 2017-2018.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm PSS/ADEPT để mô hình hóa lưới điện, chạy các bài toán TOPO và CAPO nhằm xác định cấu hình vận hành tối ưu và vị trí dung lượng bù tối ưu. Phân tích kết quả dựa trên so sánh tổn thất điện năng trước và sau khi áp dụng các giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2017-2018, với việc thu thập dữ liệu, mô phỏng và phân tích kết quả trong vòng 12 tháng, sau đó đề xuất giải pháp và kiểm chứng thực tế tại Điện lực Châu Đốc.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu được thu thập từ toàn bộ các xuất tuyến trung áp 22kV và các trạm biến áp phân phối trên địa bàn thành phố Châu Đốc, đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lưới điện phân phối.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xác định các chế độ phụ tải điển hình và cấu hình lưới điện điển hình: Qua phân tích biểu đồ điện nhận đầu nguồn các xuất tuyến 22kV trong năm 2017, đã xác định được các chế độ tải điển hình theo tháng và ngày, làm cơ sở cho việc mô phỏng và tối ưu hóa vận hành lưới điện.

2. Giảm tổn thất điện năng nhờ tái cấu hình lưới điện bằng thuật toán TOPO: Kết quả chạy bài toán TOPO cho thấy phương thức vận hành lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc có thể giảm tổn thất điện năng khoảng 0,02% so với cấu hình hiện tại. Cụ thể, tổng tổn thất công suất và điện năng giảm được thể hiện rõ qua bảng tổng hợp kết quả sau khi chạy TOPO.

3. Xác định dung lượng bù tối ưu bằng thuật toán CAPO: Dựa trên dữ liệu phụ tải đầu nguồn và công suất phản kháng, dung lượng bù tổng cho từng phát tuyến được tính toán chính xác. Việc lắp đặt giàn tụ bù cố định và ứng động theo kế hoạch giúp cải thiện hệ số công suất cosφ gần bằng 1, giảm công suất phản kháng tiêu thụ và tổn thất điện năng.

4. Hiệu quả thực tế của giải pháp vận hành tối ưu: Việc triển khai phương thức vận hành tối ưu tại Điện lực Châu Đốc đã góp phần giúp đơn vị hoàn thành chỉ tiêu giảm tổn thất điện năng theo lộ trình kế hoạch của Công ty Điện lực An Giang đến năm 2020.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc giảm tổn thất điện năng là do việc tái cấu hình lưới điện phân phối giúp phân bố lại dòng tải trên các nhánh, giảm quá tải và sụt áp, đồng thời việc bù công suất phản kháng tối ưu làm giảm dòng điện phản kháng chạy trên lưới, từ đó giảm tổn thất trên dây dẫn. So với các nghiên cứu trước đây, việc ứng dụng phần mềm PSS/ADEPT với các thuật toán TOPO và CAPO cho phép xác định cấu hình và vị trí bù tối ưu một cách nhanh chóng và chính xác hơn, phù hợp với đặc thù lưới điện phân phối tại địa phương.

Kết quả có thể được trình bày qua các biểu đồ công suất phản kháng trước và sau khi điều hòa, bảng tổng hợp tổn thất công suất và điện năng giảm được, cũng như sơ đồ cấu hình lưới điện phân phối điển hình. Điều này giúp minh họa rõ ràng hiệu quả của các giải pháp đề xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thường xuyên cập nhật và phân tích dữ liệu phụ tải điển hình: Động từ hành động là "thu thập và phân tích", mục tiêu là duy trì mô hình vận hành lưới điện phù hợp với biến động phụ tải thực tế, thực hiện hàng năm bởi phòng Kế hoạch Kỹ thuật Điện lực Châu Đốc.

2. Triển khai áp dụng thuật toán TOPO để tái cấu hình lưới điện định kỳ: Động từ "ứng dụng", mục tiêu giảm tổn thất điện năng ít nhất 0,02% so với cấu hình hiện tại, thực hiện định kỳ 6 tháng/lần, do bộ phận kỹ thuật vận hành đảm nhiệm.

3. Lắp đặt và vận hành giàn tụ bù cố định và ứng động theo kết quả CAPO: Động từ "lắp đặt và vận hành", mục tiêu nâng cao hệ số công suất cosφ lên gần 1, giảm tổn thất điện năng, hoàn thành trong vòng 12 tháng, do Điện lực Châu Đốc phối hợp với nhà thầu thiết bị thực hiện.

4. Tăng cường công tác kiểm tra, bảo dưỡng và quản lý kỹ thuật lưới điện: Động từ "kiểm tra và bảo dưỡng", mục tiêu duy trì lưới điện vận hành ổn định, hạn chế sự cố và tổn thất phi kỹ thuật, thực hiện hàng tháng, do đội ngũ kỹ thuật vận hành đảm nhận.

5. Đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ kỹ thuật về sử dụng phần mềm PSS/ADEPT và các thuật toán tối ưu: Động từ "đào tạo", mục tiêu nâng cao hiệu quả vận hành và quản lý lưới điện, tổ chức hàng năm, do Công ty Điện lực An Giang phối hợp với các đơn vị đào tạo thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ kỹ thuật và quản lý vận hành lưới điện phân phối: Giúp nâng cao kiến thức về các phương pháp giảm tổn thất điện năng, áp dụng phần mềm PSS/ADEPT trong công tác quản lý và vận hành.

2. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Kỹ thuật điện: Cung cấp tài liệu tham khảo chuyên sâu về bài toán tái cấu hình lưới điện và tối ưu hóa bù công suất phản kháng, hỗ trợ nghiên cứu và luận án.

3. Các nhà hoạch định chính sách và quản lý ngành điện lực: Tham khảo các giải pháp kỹ thuật và kinh tế để xây dựng kế hoạch giảm tổn thất điện năng phù hợp với điều kiện thực tế địa phương.

4. Nhà cung cấp thiết bị và phần mềm ngành điện: Hiểu rõ yêu cầu kỹ thuật và ứng dụng thực tế của phần mềm PSS/ADEPT, từ đó phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu vận hành lưới điện phân phối.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tổn thất điện năng chủ yếu xảy ra ở lưới điện phân phối?
   Tổn thất điện năng chủ yếu ở lưới phân phối do đặc tính vật lý của dây dẫn, thiết bị và sự phân bố phụ tải rộng, phức tạp. Theo báo cáo ngành, lưới phân phối chiếm khoảng 65-75% tổng tổn thất hệ thống điện, do đó tập trung giảm tổn thất tại đây mang lại hiệu quả lớn.

2. Phần mềm PSS/ADEPT có vai trò gì trong nghiên cứu này?
   PSS/ADEPT là công cụ hỗ trợ mô phỏng, phân tích và tối ưu hóa lưới điện phân phối. Phần mềm giúp xác định cấu hình vận hành tối ưu (TOPO) và vị trí dung lượng bù tối ưu (CAPO), từ đó giảm tổn thất điện năng và cải thiện chất lượng điện áp.

3. Giải thuật TOPO hoạt động như thế nào để giảm tổn thất?
   TOPO tìm điểm dừng (điểm tách lưới) tối ưu bằng cách đóng mở các khóa điện để tạo cấu hình lưới hình tia với tổn thất công suất tác dụng nhỏ nhất. Thuật toán sử dụng phương pháp heuristic để tìm kiếm cấu hình tối ưu trên nhiều chế độ tải điển hình.

4. Làm thế nào để xác định dung lượng bù công suất phản kháng tối ưu?
   Dung lượng bù được xác định dựa trên phân tích đồ thị phụ tải, công suất phản kháng đầu nguồn và hệ số công suất yêu cầu. Phần mềm CAPO trong PSS/ADEPT tính toán vị trí và dung lượng tụ bù cố định và ứng động sao cho chi phí lắp đặt và vận hành được tối ưu, đồng thời giảm tổn thất điện năng.

5. Giải pháp vận hành tối ưu có thể áp dụng cho các địa phương khác không?
   Giải pháp vận hành tối ưu dựa trên phân tích dữ liệu phụ tải và cấu hình lưới điện đặc thù của từng địa phương. Tuy nhiên, phương pháp và công cụ như PSS/ADEPT có thể được áp dụng rộng rãi cho các lưới điện phân phối khác với điều chỉnh phù hợp theo đặc điểm từng khu vực.

Kết luận

• Luận văn đã nghiên cứu và đề xuất phương thức vận hành lưới điện phân phối thành phố Châu Đốc nhằm giảm tổn thất điện năng kỹ thuật với chi phí hợp lý.
• Ứng dụng phần mềm PSS/ADEPT với các thuật toán TOPO và CAPO giúp xác định cấu hình vận hành và vị trí bù tối ưu, giảm tổn thất điện năng khoảng 0,02%.
• Kết quả nghiên cứu đã được triển khai thực tế tại Điện lực Châu Đốc, góp phần hoàn thành chỉ tiêu giảm tổn thất điện năng theo kế hoạch đến năm 2020.
• Giải pháp đề xuất có giá trị tham khảo cho các đơn vị quản lý vận hành lưới điện phân phối và các nghiên cứu trong ngành kỹ thuật điện.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu áp dụng cho các khu vực lưới điện khác và nâng cao hiệu quả vận hành thông qua tích hợp công nghệ giám sát và điều khiển hiện đại.

Hành động khuyến nghị: Các đơn vị điện lực nên áp dụng các giải pháp tối ưu vận hành và bù công suất phản kháng dựa trên phân tích dữ liệu thực tế, đồng thời đào tạo nâng cao năng lực sử dụng phần mềm PSS/ADEPT để nâng cao hiệu quả quản lý lưới điện phân phối.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Phân loại tổn thất điện năng Theo phạm vi quản lý có TTĐN trên lưới điện truyền tải và TTĐN trên lưới điện phân phối. Tỉ lệ TTĐN trong HTĐ chủ yếu ở lưới điện phân phối. Theo quan điểm kinh doanh điện, TTĐN trên HTĐ được phân thành hai loại là TTĐN kỹ thuật và TTĐN phi kỹ thuật.1 Tổn thất điện năng kỹ thuật TTĐN kỹ thuật: là tổn thất sinh ra do tính chất vật lý của quá trình tải điện, tổn thất này phụ thuộc vào tính chất của dây dẫn và vật liệu cách điện, điều kiện môi trường, dòng điện và điện áp. Tổn thất kỹ thuật không thể triệt tiêu được, mà chỉ có thể hạn chế ở mức độ hợp lý hoặc cho phép.2 Tổn thất điện năng phi kỹ thuật TTĐN phi kỹ thuật hay TTĐN thương mại: là lượng điện năng tổn thất trên hệ thống điện không liên quan đến tính chất vật lý của quá trình tải điện năng.

TTĐN phi kỹ thuật do hệ thống đo đếm tính toán không đầy đủ, do sai số thiết bị đo lường, do việc lấy chỉ số các công tơ không đồng thời dẫn đến việc xác định lượng điện năng tổn thất trong cùng một khoảng thời gian bị sai lệch, do điện năng đo được nhưng không tính vào hoá đơn bán điện. TTĐN phi kỹ thuật chủ yếu xảy ra ở lưới điện phân phối.2 Tổng quan về các phương pháp giảm tổn thất điện năng 1.1 Xác định TTĐN khu vực và nhận dạng TTĐN 1. Xác định TTĐN thực hiện qua hệ thống công tơ đo đếm Thu thập dữ liệu điện năng nhận vào lưới điện và điện năng giao đi từ lưới điện để tính toán TTĐN theo công thức tổng quát sau: ∆𝐴 = 𝐴𝑁 − 𝐴𝐺 (1.1) Trong đó: A là TTĐN trên lưới điện đang xét (kWh); AN là tổng điện năng nhận vào lưới điện (kWh); AG là tổng điện giao đi từ lưới điện (kWh). HVTH: Ngô Thành Dương Trang 4/94 Luan van Luận văn Thạc sĩ GVHD: PGS.

Quyền Huy Ánh Tỉ lệ tổn thất điện năng được tính như sau: ∆𝐴 ∆𝐴% = × 100% (1. Nhận dạng TTĐN theo từng cấp điện áp, từng khu vực lưới điện, từng xuất tuyến trung áp, từng trạm biến áp công cộng Dựa vào kết quả tính toán TTĐN thực hiện qua hệ thống đo đếm và TTĐN kỹ thuật qua tính toán bằng tay hoặc bằng phần mềm chuyên dùng PSS/ADEPT để thực hiện đánh giá mức độ TTĐN từng cấp điện áp (cao áp, trung áp, hạ áp), từng khu vực lưới điện, từng xuất tuyến trung áp, từng trạm biến áp công cộng. So sánh giữa TTĐN kỹ thuật qua tính toán với với kết quả tính toán TTĐN qua hệ thống đo đếm để đánh giá mức độ hợp lý hay bất hợp lý giữa hai kết quả tính toán kỹ thuật và tính toán qua hệ thống đo đếm. Từ đó, tìm ra các nguyên nhân của sự bất hợp lý và đề ra các biện pháp giảm TTĐN hiệu quả, đúng khu vực, đúng cấp điện áp, đúng xuất tuyến, đúng trạm biến áp có sự bất thường về TTĐN.2 Các biện pháp giảm TTĐN 1.

Biện pháp quản lý kỹ thuật-vận hành  Không để quá tải đường dây, máy biến áp: theo dõi các thông số vận hành lưới điện, tình hình tăng trưởng phụ tải để có kế hoạch vận hành, cải tạo lưới điện, rút ngắn bán kính cấp điện, hoán chuyển máy biến áp đầy tải, non tải một cách hợp lý, không để quá tải đường dây, quá tải máy biến áp trên lưới điện.  Không để các MBA phụ tải vận hành tải lệch pha. Định kỳ hàng tháng đo dòng tải từng pha Ia , Ib , Ic và dòng điện dây trung tính Io để thực hiện cân pha khi dòng điện Io lớn hơn 15% trung bình cộng dòng điện các pha. Nếu TBA có hệ thống đo ghi và thu thập thông số vận hành từ xa thì thực hiện theo dõi hàng ngày các thông số vận hành bất lợi được cảnh báo từ phần mềm đề có kế hoạch xử lý ngay.

 Đảm bảo vận hành phương thức tối ưu: thường xuyên tính toán kiểm tra đảm bảo phương thức vận hành tối ưu trên lưới điện. Đảm bảo duy trì điện HVTH: Ngô Thành Dương Trang 5/94 Luan van Luận văn Thạc sĩ GVHD: PGS. Quyền Huy Ánh áp trong giới hạn cao cho phép theo quy định hiện hành và khả năng chịu đựng của thiết bị.  Lắp đặt và vận hành tối ưu tụ bù công suất phản kháng: theo dõi thường xuyên cosφ các nút trên lưới điện, tính toán vị trí và dung lượng lắp đặt tụ bù tối ưu để quyết định lắp đặt, hoán chuyển và vận hành hợp lý các bộ tụ trên lưới nhằm giảm TTĐN.

Đảm bảo cosφ trung bình tại lộ tổng trung thế trạm 110 kV tối thiểu là 0,98 và cosφ trung bình tại từng lộ ra trạm biến áp phân phối (trạm công cộng) thiểu là 0,95.  Kiểm tra, bảo dưỡng lưới điện ở tình trạng vận hành tốt: thực hiện kiểm tra bảo dưỡng lưới điện đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật vận hành: hành lang lưới điện, tiếp địa, mối nối, cách điện của đường dây, thiết bị… Không để các mối nối, vị trí tiếp xúc trên dây dẫn, cáp, đầu cực thiết bị v. tiếp xúc không tốt gây phát nóng dẫn đến tăng TTĐN.  Thực hiện tốt công tác quản lý kỹ thuật vận hành ngăn ngừa sự cố: đảm bảo lưới điện không bị sự cố để duy trì kết dây cơ bản có TTĐN thấp.

 Thực hiện vận hành kinh tế máy biến áp: + Trường hợp TBA có 2 hay nhiều MBA vận hành song song cần xem xét vận hành kinh tế máy biến áp, chọn thời điểm đóng, cắt máy biến áp theo đồ thị phụ tải. + Đối với các khách hàng có TBA chuyên dùng (trạm 110 kV, trạm trung áp) mà tính chất của phụ tải hoạt động theo mùa vụ (trạm bơm thủy nông, sản xuất đường mía, xay xát lúa gạo v.), ngoài thời gian này chỉ phục vụ cho nhu cầu sử dụng điện của văn phòng, nhân viên quản lý trạm bơm, đơn vị kinh doanh bán điện phải vận động, thuyết phục khách hàng lắp đặt thêm MBA có công suất nhỏ riêng phù hợp phục vụ cho nhu cầu này hoặc cấp bằng nguồn điện hạ thế khu vực nếu có điều kiện để tách MBA chính ra khỏi vận hành.  Hạn chế các thành phần không cân bằng và sóng hài bậc cao: thực hiện kiểm tra đối với khách hàng gây méo điện áp (các lò hồ quang điện, các HVTH: Ngô Thành Dương Trang 6/94 Luan van Luận văn Thạc sĩ GVHD: PGS. Quyền Huy Ánh phụ tải máy hàn công suất lớn v.v …) trên lưới điện.

Trong điều kiện gây ảnh hưởng lớn đến méo điện áp, yêu cầu khách hàng phải có giải pháp khắc phục.  Từng bước loại dần các thiết bị không tin cậy, hiệu suất kém, tổn thất cao bằng các thiết bị mới có hiệu suất cao, tổn thất thấp (đặc biệt là đối với MBA).  Tính toán và quản lý TTĐN kỹ thuật: thực hiện tính toán TTĐN kỹ thuật của từng trạm biến áp, từng đường dây, từng khu vực để quản lý, đánh giá và đề ra các biện pháp giảm TTĐN phù hợp. Biện pháp quản lý kinh doanh  Kiểm định ban đầu công tơ: đảm bảo chất lượng kiểm định ban đầu khi thay thế hoặc lắp mới công tơ để công tơ đo đếm chính xác trong cả chu kỳ làm việc (05 năm đối với công tơ 1 pha, 02 năm đối với công tơ 3 pha).

 Hệ thống đo đếm lắp đặt mới: đảm bảo thiết kế lắp đặt hệ thống đo đếm mới bao gồm công tơ, TU, TI và các thiết bị giám sát từ xa (nếu có) đảm bảo cấp chính xác, được niêm phong kẹp chì và có các giá trị định mức (dòng điện, điện áp, tỉ số biến…) phù hợp với phụ tải. Xây dựng và thực hiện nghiêm quy định về lắp đặt, kiểm tra và nghiệm thu công tơ để đảm bảo sự giám sát chéo giữa các khâu nhằm đảm bảo không có sai sót trong quá trình lắp đặt, nghiệm thu hệ thống đo đếm.  Tổ chức kiểm soát khâu cài đặt thông số cho công tơ điện tử, cụ thể: thông số cài đặt tỉ số biến TI, TU, thời gian,. trên công tơ phải chính xác và phù hợp với thông số TI, TU dự kiến lắp đặt.

 Tổ chức quy trình rà soát biến động hệ thống đo đếm chặt chẽ: không để khai thác soát bộ khách hàng mới hoặc không cập nhật biến động hệ thống đo đếm khách hàng, hệ thống đo đếm tính tổn thất nội bộ vào hệ thống dữ liệu khi thay định kỳ công tơ, TI, TU hoặc khi thay công tơ, TI, TU hư hỏng, cháy. HVTH: Ngô Thành Dương Trang 7/94 Luan van Luận văn Thạc sĩ GVHD: PGS. Quyền Huy Ánh  Thực hiện kiểm định, thay thế định kỳ công tơ đúng thời hạn theo quy định (05 năm đối với công tơ 1 pha, 02 năm đối với công tơ 3 pha).  Thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống đo đếm: thực hiện quy định về kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống đo đếm (công tơ, TU, TI…) để đảm bảo các thiết bị đo đếm trên lưới không bị con người cố tính tác động làm sai lệch kết quả đo, sai số hệ thống đo đếm đảm bảo trong phạm vi cho phép.

Thực hiện chế độ quản lý, kiểm tra để kịp thời phát hiện và thay thế ngay thiết bị đo đếm bị sự cố (công tơ kẹt cháy, TU, TI cháy hỏng…), hư hỏng hoặc bị can thiệp trái phép trên lưới điện. Không được để công tơ kẹt cháy quá một chu kỳ ghi chỉ số.  Củng cố nâng cấp hệ thống đo đếm: từng bước áp dụng công nghệ mới, lắp đặt thay thế các thiết bị đo đếm có cấp chính xác cao cho phụ tải lớn. Thay thế công tơ điện tử 3 pha cho các phụ tải lớn; Áp dụng các phương pháp đo xa, giám sát thiết bị đo đếm từ xa cho các phụ tải lớn nhằm tăng cường theo dõi, phát hiện sai sót, sự cố trong đo đếm.

 Thực hiện lịch ghi chỉ số công tơ: đảm bảo ghi chỉ số công tơ đúng lộ trình, chu kỳ theo quy định, đúng ngày đã thỏa thuận với khách hàng, tạo điều kiện để khách hàng cùng giám sát, đảm bảo chính xác kết quả ghi chỉ số công tơ và kết quả sản lượng tính toán TTĐN. Củng cố và nâng cao chất lượng ghi chỉ số công tơ, đặc biệt đối với khu vực thuê dịch vụ điện nông thôn ghi chỉ số nhằm mục đích phát hiện kịp thời công tơ kẹt cháy, hư hỏng ngay trong quá trình ghi chỉ số để xử lý kịp thời.