Luận văn thạc sĩ về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Bình Định

Luận văn thạc sĩ phân tích tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Bình Định, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực tiễn điều tra.

• Tác giả: Trần Đức Vũ
• Người hướng dẫn: TS. Tôn Thiện Phương
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng hình sự
• Đề tài: Kiểm sát điều tra vụ án hình sự tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản từ thực tiễn tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ TỘI LẠM DỤNG TÍN NHIỆM CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm pháp lý và hình phạt tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Đặc điểm pháp lý tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 1.1.2.1. Khách thể của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 1.1.2.2. Mặt khách quan của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 1.1.2.3. Mặt chủ quan của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 1.1.2.4. Chủ thể của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 1.1.2.5. Hình phạt của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM SÁT ĐIỀU TRA VỤ ÁN LẠM DỤNG TÍN NHIỆM CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KIỂM SÁT ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ TỘI LẠM DỤNG TÍN NHIỆM CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm đặc điểm pháp lý và hình phạt tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản là một trong những tội phạm kinh tế phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là tại tỉnh Bình Định. Theo quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), tội này được định nghĩa là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác thông qua việc vay, mượn hoặc thuê tài sản bằng các hình thức hợp đồng, nhưng sau đó không trả lại tài sản. Hành vi này không chỉ xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho xã hội. Đặc điểm pháp lý của tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS bao gồm mặt khách thể, mặt khách quan, mặt chủ quan và chủ thể của tội phạm. Mặt khách thể của tội này chủ yếu xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của người khác. Mặt khách quan thể hiện qua hành vi chiếm đoạt tài sản một cách trái pháp luật. Mặt chủ quan của tội này được thực hiện với lỗi cố ý, với mục đích chiếm đoạt tài sản. Chủ thể của tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là bất kỳ người nào có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và từ 16 tuổi trở lên. Hình phạt cho tội này có thể là cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

1.1. Đặc điểm pháp lý của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản có những đặc điểm pháp lý riêng biệt. Đầu tiên, tội này không xâm phạm đến quan hệ nhân thân mà chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu. Điều này có nghĩa là hành vi chiếm đoạt tài sản không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của người khác, mà chỉ gây thiệt hại về tài sản. Thứ hai, mặt khách quan của tội này được thể hiện qua hành vi chiếm đoạt tài sản, tức là việc chuyển dịch tài sản của người khác thành của mình một cách trái pháp luật. Thứ ba, tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS được thực hiện với lỗi cố ý, tức là người phạm tội có ý thức và mong muốn chiếm đoạt tài sản. Cuối cùng, chủ thể của tội này là những người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, từ 16 tuổi trở lên, cho thấy tính nghiêm trọng của hành vi này trong xã hội.

1.2. Hình phạt đối với tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Hình phạt cho tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản được quy định rõ ràng trong Bộ luật Hình sự. Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi, người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Ngoài ra, nếu hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của người khác, hình phạt có thể tăng nặng hơn. Điều này cho thấy sự nghiêm khắc của pháp luật đối với loại tội phạm này, nhằm bảo vệ quyền sở hữu tài sản của công dân và đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Việc áp dụng hình phạt cũng cần phải xem xét đến các tình tiết giảm nhẹ hoặc tăng nặng trách nhiệm hình sự, từ đó đảm bảo tính công bằng trong xử lý tội phạm.

II. Thực trạng tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Bình Định

Tình hình tội phạm lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại tỉnh Bình Định trong những năm qua diễn biến phức tạp. Theo thống kê, số vụ án liên quan đến tội này có xu hướng gia tăng, gây lo ngại cho người dân và ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương. Đối tượng phạm tội rất đa dạng, từ những người có trình độ học vấn thấp đến những người có trình độ cao, cho thấy tính chất phức tạp của loại tội phạm này. Các vụ án thường xảy ra trong bối cảnh kinh tế thị trường, khi mà nhu cầu vay mượn tài sản gia tăng. Tuy nhiên, công tác điều tra và xử lý tội phạm lạm dụng tín nhiệm CĐTS vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều vụ việc không được phát hiện kịp thời, dẫn đến việc người phạm tội có cơ hội trốn tránh trách nhiệm. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra các vụ án hình sự liên quan đến tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

2.1. Đặc điểm tình hình tội phạm lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Tình hình tội phạm lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Bình Định có những đặc điểm riêng biệt. Đối tượng phạm tội không chỉ là những người có hoàn cảnh khó khăn mà còn có những người có trình độ học vấn cao, cho thấy tính chất phức tạp của loại tội phạm này. Các vụ án thường xảy ra trong bối cảnh kinh tế thị trường, khi mà nhu cầu vay mượn tài sản gia tăng. Hành vi phạm tội thường diễn ra dưới hình thức vay mượn tài sản, nhưng sau đó không trả lại, gây thiệt hại cho người cho vay. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho xã hội.

2.2. Khó khăn trong công tác điều tra và xử lý tội phạm

Công tác điều tra và xử lý tội phạm lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Bình Định gặp nhiều khó khăn. Một trong những nguyên nhân chính là sự thiếu hụt thông tin và chứng cứ trong quá trình điều tra. Nhiều vụ việc không được phát hiện kịp thời, dẫn đến việc người phạm tội có cơ hội trốn tránh trách nhiệm. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc điều tra và xử lý tội phạm còn chưa chặt chẽ, gây khó khăn trong việc thu thập chứng cứ và xử lý vụ án. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra các vụ án hình sự liên quan đến tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Để nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản tại Bình Định, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Thứ nhất, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân về quyền và nghĩa vụ của mình trong các giao dịch tài sản. Thứ hai, cần nâng cao năng lực cho cán bộ kiểm sát, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện nhiệm vụ. Thứ ba, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc điều tra và xử lý tội phạm, từ đó nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát. Cuối cùng, cần hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, nhằm tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác điều tra và xử lý tội phạm.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật

Tuyên truyền, giáo dục pháp luật là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ của mình trong các giao dịch tài sản. Việc này không chỉ giúp người dân hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật mà còn giúp họ nhận thức được những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình vay mượn tài sản. Từ đó, người dân có thể tự bảo vệ quyền lợi của mình và hạn chế tình trạng lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

3.2. Nâng cao năng lực cho cán bộ kiểm sát

Nâng cao năng lực cho cán bộ kiểm sát là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả công tác kiểm sát điều tra tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Cán bộ kiểm sát cần được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên về kiến thức pháp luật, kỹ năng điều tra và xử lý tội phạm. Điều này không chỉ giúp họ thực hiện tốt nhiệm vụ mà còn góp phần nâng cao chất lượng công tác kiểm sát, đảm bảo tính công bằng và nghiêm minh của pháp luật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2019, tỉnh Bình Định đã ghi nhận 1.729 vụ án xâm phạm sở hữu, chiếm 61,07% tổng số vụ án hình sự trên địa bàn. Trong đó, tội phạm lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (CĐTS) chiếm tỷ lệ nhỏ với 52 vụ án và 67 bị can, tương đương 2,44% số vụ và 1,24% số bị can trong tổng số vụ án hình sự. Tình hình tội phạm này diễn biến phức tạp, đa dạng về thủ đoạn và đối tượng phạm tội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và quyền sở hữu tài sản của người dân. Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động kiểm sát điều tra (KSĐT) vụ án hình sự tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS tại Bình Định nhằm làm rõ thực trạng, những hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác KSĐT trong giai đoạn 2015-2019. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, góp phần phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả với loại tội phạm này, đồng thời nâng cao uy tín của các cơ quan tư pháp tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của phép biện chứng duy vật và duy vật lịch sử trong chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng các quan điểm, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về quyền con người, cải cách tư pháp và đấu tranh phòng chống tội phạm. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng là:

• Lý thuyết về kiểm sát điều tra vụ án hình sự: Nhấn mạnh vai trò của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) trong việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, đảm bảo việc điều tra tuân thủ pháp luật, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội.

• Lý thuyết về tội phạm lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản: Phân tích đặc điểm pháp lý, cấu thành tội phạm, hành vi phạm tội và các yếu tố định khung hình phạt theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Các khái niệm chính bao gồm: kiểm sát điều tra, tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự, chứng cứ và thủ tục tố tụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp khoa học xã hội và pháp lý đặc thù, gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, phân tích các văn bản pháp luật, báo cáo công tác kiểm sát, tài liệu khoa học liên quan đến tội phạm lạm dụng tín nhiệm CĐTS và hoạt động KSĐT.

• Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Đánh giá kết quả thực tiễn công tác KSĐT vụ án lạm dụng tín nhiệm CĐTS tại Bình Định qua các năm 2015-2019.

• Phương pháp thống kê, phân tích, so sánh số liệu: Thu thập và xử lý số liệu về tình hình tội phạm, hoạt động kiểm sát, khởi tố, điều tra và xử lý vụ án trên địa bàn tỉnh.

• Phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng: Kết hợp phân tích chuyên sâu hồ sơ vụ án, phỏng vấn cán bộ kiểm sát và điều tra viên để làm rõ các vấn đề thực tiễn.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 52 vụ án và 67 bị can tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS được thụ lý trong giai đoạn 2015-2019 tại Bình Định. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ vụ án liên quan để đảm bảo tính toàn diện. Thời gian nghiên cứu tập trung trong 5 năm, địa bàn nghiên cứu là tỉnh Bình Định.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ vụ án lạm dụng tín nhiệm CĐTS chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng có tính phức tạp cao: Trong tổng số 1.729 vụ án xâm phạm sở hữu, chỉ có 52 vụ án lạm dụng tín nhiệm CĐTS (2,44%). Tuy nhiên, các vụ án này thường có thủ đoạn tinh vi, đối tượng đa dạng, gây khó khăn cho công tác điều tra.

2. Hoạt động KSĐT tại Bình Định đã có nhiều tiến bộ nhưng còn tồn tại hạn chế: VKSND tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với CQĐT, đảm bảo việc khởi tố, phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đúng pháp luật, không để xảy ra trường hợp khởi tố không có căn cứ. Từ 2015-2019, đã khởi tố 69 vụ/74 bị can, bắt tạm giam 21 bị can, đảm bảo thủ tục pháp lý. Tuy nhiên, còn tồn tại tình trạng KSV chưa thường xuyên bám sát tiến trình điều tra, chưa phát hiện kịp thời các vi phạm, dẫn đến thiếu sót trong thu thập chứng cứ.

3. Công tác kiểm sát việc áp dụng biện pháp ngăn chặn còn hạn chế: Một số trường hợp lạm dụng bắt khẩn cấp, bắt quả tang không đúng quy định, KSV thụ động trong phối hợp, không kịp thời yêu cầu gia hạn tạm giam hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn phù hợp, dẫn đến bị can bỏ trốn hoặc kéo dài thời gian tạm giam không cần thiết.

4. Năng lực và trình độ cán bộ kiểm sát chưa đồng đều: Khoảng 22,1% KSV lớn tuổi làm việc theo kinh nghiệm, một số KSV trẻ chưa nhận thức sâu sắc về vai trò, nhiệm vụ, chưa có kỹ năng phân tích, tổng hợp chứng cứ tốt. Chế độ đãi ngộ chưa phù hợp, khó thu hút nhân tài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, hệ thống pháp luật còn nhiều điểm chưa đồng bộ, thiếu hướng dẫn cụ thể, gây khó khăn trong áp dụng. Về chủ quan, công tác tổ chức cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chưa đáp ứng yêu cầu, dẫn đến năng lực KSV chưa đồng đều. Mối quan hệ phối hợp giữa VKS và CQĐT còn nhiều bất cập, thiếu chế tài ràng buộc hiệu quả, làm giảm hiệu quả kiểm sát.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành tư pháp, kết quả này phù hợp với xu hướng chung về khó khăn trong kiểm sát điều tra các vụ án phức tạp, đặc biệt là tội phạm kinh tế và xâm phạm sở hữu. Việc nâng cao chất lượng KSĐT sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ quyền sở hữu tài sản, tăng cường niềm tin của nhân dân vào pháp luật và các cơ quan tư pháp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số vụ án và bị can qua các năm, bảng phân tích tỷ lệ các loại tội phạm xâm phạm sở hữu, biểu đồ cơ cấu độ tuổi, giới tính bị can, cũng như bảng đánh giá các hạn chế và nguyên nhân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ kiểm sát

   • Mục tiêu: Nâng cao năng lực phân tích, tổng hợp chứng cứ và kỹ năng kiểm sát điều tra.
   • Thời gian: Triển khai liên tục trong 2 năm tới.
   • Chủ thể: VKSND tỉnh phối hợp với các học viện, trường đào tạo pháp luật.

2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và hướng dẫn thi hành

   • Mục tiêu: Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến KSĐT và tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS để đảm bảo tính thống nhất, rõ ràng.
   • Thời gian: Trong vòng 3 năm.
   • Chủ thể: Bộ Tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, các cơ quan liên quan.

3. Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa VKS và CQĐT

   • Mục tiêu: Xây dựng quy chế phối hợp chặt chẽ, có chế tài xử lý vi phạm, đảm bảo yêu cầu điều tra, kiểm sát được thực hiện kịp thời, đầy đủ.
   • Thời gian: Triển khai trong 1 năm.
   • Chủ thể: VKSND tỉnh, Công an tỉnh Bình Định.

4. Cải thiện chế độ đãi ngộ, thu hút nhân tài cho ngành kiểm sát

   • Mục tiêu: Tạo điều kiện làm việc tốt, thu hút cán bộ có trình độ cao, giữ chân nhân sự chất lượng.
   • Thời gian: Kế hoạch dài hạn, từ 2-5 năm.
   • Chủ thể: Bộ Tài chính, VKSND tối cao, UBND tỉnh Bình Định.

5. Tăng cường kiểm sát việc áp dụng biện pháp ngăn chặn

   • Mục tiêu: Đảm bảo các biện pháp ngăn chặn được áp dụng đúng pháp luật, hạn chế lạm dụng, bảo vệ quyền tự do công dân.
   • Thời gian: Thường xuyên, liên tục.
   • Chủ thể: KSV phụ trách KSĐT, lãnh đạo VKSND tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân

   • Lợi ích: Nâng cao hiểu biết về pháp luật, kỹ năng kiểm sát điều tra vụ án lạm dụng tín nhiệm CĐTS, áp dụng hiệu quả trong thực tiễn công tác.

2. Cán bộ điều tra Công an tỉnh Bình Định và các địa phương khác

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm phối hợp với VKS trong quá trình điều tra, nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ, xử lý vụ án.

3. Giảng viên, sinh viên ngành Luật hình sự và tố tụng hình sự

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về lý luận và thực tiễn kiểm sát điều tra tội phạm lạm dụng tín nhiệm CĐTS, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước

   • Lợi ích: Cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, pháp luật về phòng chống tội phạm và cải cách tư pháp, nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản được hiểu như thế nào?
   Tội này là hành vi vay, mượn, thuê tài sản hoặc nhận tài sản bằng hợp đồng rồi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản, hoặc sử dụng tài sản vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến không trả lại được tài sản. Ví dụ, vay tiền rồi bỏ trốn hoặc dùng tiền vay để đánh bạc.

2. Vai trò của Viện kiểm sát trong kiểm sát điều tra vụ án này là gì?
   VKS thực hiện quyền công tố và kiểm sát hoạt động điều tra, đảm bảo việc điều tra tuân thủ pháp luật, thu thập chứng cứ đầy đủ, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội.

3. Những khó khăn thường gặp trong kiểm sát điều tra vụ án lạm dụng tín nhiệm CĐTS?
   Khó khăn gồm thủ đoạn phạm tội tinh vi, chứng cứ phức tạp, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa VKS và CQĐT, năng lực cán bộ chưa đồng đều, và các quy định pháp luật chưa hoàn chỉnh.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra?
   Cần tăng cường đào tạo cán bộ, hoàn thiện pháp luật, nâng cao phối hợp liên ngành, cải thiện chế độ đãi ngộ và kiểm soát chặt chẽ việc áp dụng biện pháp ngăn chặn.

5. Phạm vi và thời gian kiểm sát điều tra vụ án được xác định như thế nào?
   Phạm vi kiểm sát bắt đầu từ khi có dấu hiệu tội phạm hoặc phát hiện dấu vết tội phạm đến khi kết thúc điều tra, VKS ra quyết định truy tố hoặc đình chỉ vụ án. Thời gian nghiên cứu trong luận văn là giai đoạn 2015-2019 tại tỉnh Bình Định.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ bản chất, đặc điểm pháp lý và hình phạt của tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).
• Phân tích thực trạng hoạt động kiểm sát điều tra vụ án lạm dụng tín nhiệm CĐTS tại Bình Định trong giai đoạn 2015-2019, ghi nhận nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại hạn chế về năng lực cán bộ, phối hợp liên ngành và áp dụng pháp luật.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác KSĐT, bao gồm đào tạo, hoàn thiện pháp luật, tăng cường phối hợp và cải thiện chế độ cán bộ.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng công tác tư pháp, bảo vệ quyền sở hữu tài sản và ổn định an ninh trật tự địa phương.
• Khuyến nghị các cơ quan chức năng và cán bộ ngành kiểm sát tiếp tục triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu trong các lĩnh vực tội phạm khác để hoàn thiện công tác kiểm sát điều tra.

Các cán bộ, kiểm sát viên và nhà nghiên cứu pháp luật được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát điều tra, góp phần xây dựng nền tư pháp công bằng, minh bạch và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu THQCT Nhà nước mà nội dung của nó là kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra các VAHS của các CQĐT, các ĐTV, các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và những người có liên quan khác, bảo đảm cho việc điều tra tiến hành khách quan, toàn diện và đầy đủ. Hoạt động KSĐT luôn phải đảm bảo hai yêu cầu, đó là: phải được tiến hành đúng thủ tục TTHS; phải thu thập chứng cứ một cách khách quan, toàn diện, cả những chứng cứ xác định có tội và chứng cứ xác định vô tội, đồng thời làm rõ những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ TNHS, làm rõ nguyên nhân, điều kiện phạm tội để có biện pháp đấu tranh phòng ngừa tội phạm. Hoạt động KSĐT nhằm đảm bảo cho việc truy cứu TNHS đối với bị can là có căn cứ theo luật định, phải có căn cứ chứng minh bị can dã thực hiện tội phạm và không có các tình tiết để loại trừ TNHS đối với bị can [31, tr. Từ phân tích nêu trên, có thể đưa ra định nghĩa về KSĐT các VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS, như sau: “Hoạt động KSĐT các VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước theo chức năng, thẩm quyền của VKS có nội dung giám sát mọi hoạt động của CQĐT, các cơ quan được giao nhiệm Luan van vụ tiến hành một số hoạt động điều tra từ khi xác định có dấu hiệu của tội phạm lạm dụng tín nhiệm CĐTS đến khi VKS ra quyết định truy tố người phạm tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS ra trước toà án, nhằm đảm bảo cho các hoạt động điều tra tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS được tiến hành theo đúng quy định của pháp luật.

Đối tượng, phạm vi của hoạt động kiểm sát điều tra vụ án hình sự tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản 1. Đối tượng của hoạt động kiểm sát điều tra vụ án hình sự tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản Cùng với hoạt động điều tra, hoạt động KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS đều tập trung vào việc xác định có hay không có hành vi phạm tội, ai là người thực hiện hành vi phạm tội, tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, hệ thống chứng cứ để chứng minh tội phạm, những tình tiết có liên quan tới VAHS để xử lý theo pháp luật. Nhưng điều cần khẳng định, mang tính bản chất của hoạt động KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS chính là hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật đối với các CQĐT, các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra cũng như những người tham gia tố tụng trong quá trình điều tra VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS. Theo pháp luật Việt Nam, TTHS là trình tự (quá trình) tiến hành giải quyết VAHS theo quy định của pháp luật, bao gồm: toàn bộ hoạt động của cơ quan THTT, người THTT, người tham gia tố tụng của cá nhân, pháp nhân, cơ quan nhà nước khác và tổ chức xã hội,.

góp phần vào việc giải quyết vụ án theo quy định của luật TTHS. Hoạt động của các cơ quan có thẩm quyền THTT trong điều tra VAHS là hoạt động của các cơ quan: CQĐT, VKS, Tòa án. Hoạt động của cơ quan có thẩm quyền THTT được thực hiện thông qua hoạt động của người THTT. Người THTT là những công chức trong cơ quan THTT, được bổ nhiệm vào các chức danh tố tụng, có thẩm quyền thực hiện những hoạt động tố tụng trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đó theo luật định, nhằm góp phần vào việc giải quyết VAHS.

Luan van Hoạt động của những người tham gia tố tụng: Bao gồm hoạt động của người tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình; hoạt động của người tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; hoạt động của người tham gia tố tụng nhằm giúp cơ quan THTT xác định sự thật vụ án. Như vậy, trong một chừng mực nhất định, đây cũng là các hoạt động TTHS. Tất cả các hoạt động nêu trên đều phát sinh trong quá trình điều tra VAHS nói chung và vụ án tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS nói riêng. Do đó, KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là việc thực hiện chức năng của VKSND, hoạt động đó có nội dung là kiểm sát việc tuân theo pháp luật của tất cả các hoạt động nêu trên, của các chủ thể nêu trên trong quá trình điều tra VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS.

Từ sự phân tích trên, có thể thấy đối tượng của hoạt động KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là: các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật TTHS phát sinh trong giai đoạn điều tra tội phạm lạm dụng tín nhiệm CĐTS, nhằm đảm bảo cho quá trình điều tra vụ án được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Phạm vi của hoạt động kiểm sát điều tra vụ án hình sự tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản Phạm vi của hoạt động KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là giới hạn về mặt không gian, thời gian trong đó diễn ra các hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật đối với quá trình điều tra VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS của CQĐT có thẩm quyền. - Phạm vi về mặt không gian: ở đây đề cập tới hoạt động KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS theo lãnh thổ, theo thẩm quyền điều tra của CQĐT đã được pháp luật quy định. Thực chất nó khẳng định nội dung ở đâu có hoạt động điều tra VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS thì ở đó có hoạt động KSĐT của VKS nhằm đảm bảo tính pháp chế trong hoạt động điều tra tội phạm này.

- Phạm vi về mặt thời gian: đề cập tới hoạt động KSĐT bắt đầu từ thời điểm nào và kết thúc thời điểm nào, cũng như nội dung hoạt động cụ thể của nó. Thông Luan van tư liên ngành số 01/TTLN ngày 23-01-1984 giữa VKSNDTC và Bộ Nội vụ đã xác định: phạm vi của công tác KSĐT được bắt đầu từ khi có tội phạm xảy ra hoặc phát hiện được dấu vết của tội phạm cho tới khi kết thúc điều tra bằng các quyết định xử lý vụ án, xử lý bị can của cơ quan có thẩm quyền. Việc xác định phạm vi như vậy thể hiện tính đầy đủ, tính toàn diện của công tác KSĐT đối với quá trình điều tra VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS. Mặt khác nó cũng thể hiện đầy đủ bản chất của hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật, trên cơ sở đó VKS đưa ra các quyết định sau khi kết thúc điều tra như: quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung, quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ vụ án hoặc quyết định truy tố bị can trước Tòa án bằng bản cáo trạng.

Từ sự phân tích trên, có thể chỉ ra rằng phạm vi của hoạt động KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là việc tuân theo pháp luật trong giai đoạn điều tra VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS được bắt đầu từ khi có tội phạm xảy ra hoặc phát hiện được dấu vết của tội phạm cho đến khi kết thúc việc điều tra, VKS ra quyết định truy tố hoặc đình chỉ vụ án theo quy định pháp luật. Đặc điểm của hoạt động kiểm sát điều tra vụ án hình sự tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản Hoạt động KSĐT VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là hoạt động giám sát hoạt động điều tra của CQĐT do VKS thực hiện, bắt đầu từ thời điểm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, khởi tố điều tra và kết thúc khi vụ án được kết thúc điều tra chuyển sang giai đoạn truy tố hoặc đình chỉ điều tra. Viện kiểm sát thực hiện hoạt động này một cách công khai theo đúng trình tự, thủ tục theo luật định. Đặc điểm của hoạt động KSĐT các VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS của VKSND mang đầy đủ các đặc điểm của hoạt động KSĐT các VAHS, song do tính chất đặc thù của tội phạm, nên hoạt động này có các đặc điểm riêng và có rút ra một số đặc điểm như sau: Thứ nhất, KSĐT các VAHS nói chung và VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS nói riêng là chức năng hiến định của VKS, có phạm vi xác định thời điểm bắt Luan van đầu từ khi có dấu hiệu của tội phạm xảy ra và thời điểm kết thúc khi cơ quan THTT kết thúc điều tra vụ án, chuyển hồ sơ vụ án cùng bản kết luận điều tra cho VKS đề nghị truy tố hoặc vụ án được đình chỉ điều tra.

Thứ hai, nội dung của chức năng này là việc VKS tiến hành giám sát trực tiếp mọi hoạt động tố tụng của cơ quan THTT, người THTT trong quá trình điều tra các VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS. Thứ ba, KSĐT các VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS là nhằm mục đích bảo đảm cho pháp luật TTHS được thực hiện một cách nghiêm chỉnh và thống nhất. Thứ tư, các hoạt động KSĐT các VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS bao gồm: Kiểm sát việc khởi tố, điều tra; Kiểm sát việc tuân theo pháp luật của người THTT, người tham gia tố tụng; về thẩm quyền điều tra; Yêu cầu CQĐT khắc phục các VPPL trong hoạt động điều tra; yêu cầu CQĐT cung cấp tài liệu cần thiết về VPPL của ĐTV; yêu cầu Thủ trưởng CQĐT xử lý nghiêm minh ĐTV đã VPPL trong khi tiến hành điều tra nếu có; Kiến nghị với cơ quan, tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm và VPPL [41, tr. Thứ năm, chủ thể KSĐT các VAHS tội lạm dụng tín nhiệm CĐTS phải có kiến thức về pháp luật, có nghiệp vụ kiểm sát, biết tích lũy kinh nghiệm và có kỹ năng tác nghiệp.

KSV phải vững về nghiệp vụ, tinh thông pháp luật, nhạy bén, linh hoạt trong quá trình giám sát hoạt động điều tra để phát hiện kịp thời những sai sót, vi phạm của CQĐT và yêu cầu khắc phục. Nội dung hoạt động kiểm sát các vụ án lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản 1. Kiểm sát việc việc tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, khởi tố vụ án, khởi tố bị can tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản 1.