Nghiên cứu ODA trong phát triển kinh tế tại Việt Nam

Khám phá vai trò của nguồn vốn ODA trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa Việt Nam, cùng những thách thức và cơ hội phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Khai
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Minh Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính
• Đề tài: Nghiên Cứu ODA Trong Phát Triển Kinh Tế Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LÔØI CAM ÑOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TOÀNG QUAN VỀ NGUỒN HOÃ TRỢ PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA NÓ ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
• 1.1. Lịch sử hình thành và phát triển nguồn hoã trợ phát triển chính thức trên thế giới

Tóm tắt

I. Tổng Quan ODA Việt Nam Phát Triển Kinh Tế 50 Ký Tự

Từ năm 1993, Việt Nam nhận được hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) từ cộng đồng quốc tế, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hơn 60% vốn ODA giải ngân đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giúp duy trì tăng trưởng cao và giảm nghèo. ODA cũng hỗ trợ cải cách thể chế, chính sách, cải thiện bộ máy hành chính và môi trường kinh doanh. Các chương trình giáo dục, y tế, bình đẳng giới, bảo vệ tài nguyên và môi trường thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ. Việt Nam được đánh giá là quốc gia nhận và sử dụng viện trợ ODA tương đối thành công.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển ODA Việt Nam

ODA bắt nguồn từ kế hoạch Marshal tái thiết châu Âu sau Thế chiến II. Năm 1944, Hội nghị Bretton Woods thành lập Ngân hàng Quốc tế và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Năm 1958, ý tưởng "mục tiêu 1%" (viện trợ không hoàn lại và vay ưu đãi đạt 1% GNP của nước giàu) ra đời. Các định chế phát triển đa phương như Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB), Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) thuộc Ngân hàng Thế giới (WB) ra đời trong giai đoạn này. Năm 1961, Uỷ ban Hỗ trợ Phát triển (DAC) thuộc OECD được thành lập.

1.2. Định Nghĩa và Đặc Điểm Nguồn Vốn ODA cho Việt Nam

ODA là nguồn vốn từ các quốc gia phát triển hoặc tổ chức quốc tế, cung cấp cho các nước đang phát triển với mục tiêu thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội. Đặc điểm của nguồn vốn ODA là lãi suất ưu đãi hoặc không lãi suất, thời gian vay dài, và thường đi kèm với các điều kiện về sử dụng và quản lý. ODA có thể dưới dạng viện trợ không hoàn lại, vay ưu đãi hoặc hỗ trợ kỹ thuật. ODA khác với các nguồn vốn khác như FDI hay FII, vốn mang tính lợi nhuận cao.

II. Tác Động ODA Tăng Trưởng Phát Triển Kinh Tế VN 58 Ký Tự

Tác động của ODA đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam là đáng kể. Nguồn vốn này đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng và nâng cấp cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông vận tải, năng lượng và thủy lợi. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư. ODA cũng hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực thông qua các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng. Bên cạnh đó, ODA đóng vai trò quan trọng trong xóa đói giảm nghèo thông qua các dự án phát triển nông thôn, y tế và giáo dục ở các vùng nghèo.

2.1. ODA và Đầu Tư Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng Việt Nam

Hơn 60% khối lượng ODA được giải ngân đã đổ vào đầu tư cho cơ sở hạ tầng chính yếu, lĩnh vực được coi là cốt lõi để giúp Việt Nam duy trì mức tăng trưởng cao và giảm nghèo nhiều hơn. Cụ thể, ODA hỗ trợ xây dựng và nâng cấp các tuyến đường giao thông huyết mạch, các nhà máy điện lớn, các hệ thống thủy lợi quan trọng, góp phần cải thiện đáng kể điều kiện sản xuất và sinh hoạt của người dân. Nguồn vốn này cũng giúp giảm thiểu rủi ro thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu.

2.2. ODA và Cải Cách Thể Chế Chính Sách Kinh Tế Việt Nam

ODA chảy vào Việt Nam với nhiều chương trình, dự án liên quan đến cải cách thể chế và chính sách, tạo điều kiện cải cách bộ máy hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, cải thiện nền quản trị công vốn dĩ còn nhiều yếu điểm trong một đất nước nghèo và đông dân. ODA hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải thiện thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.

III. Quản Lý ODA Hiệu Quả Sử Dụng Vốn Tại Việt Nam 59 Ký Tự

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, hiệu quả sử dụng vốn ODA tại Việt Nam vẫn còn một số hạn chế. Tình trạng chậm trễ trong giải ngân, thủ tục phức tạp, và năng lực quản lý dự án còn yếu là những thách thức cần được giải quyết. Việc phân bổ vốn ODA chưa thực sự hiệu quả, đôi khi còn chồng chéo hoặc không phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương. Ngoài ra, nguy cơ tham nhũng và lãng phí cũng cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo nguồn vốn ODA được sử dụng đúng mục đích và mang lại lợi ích cao nhất.

3.1. Các Thách Thức Trong Giải Ngân và Quản Lý Dự Án ODA

Việc khai thác ODA trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển còn chưa tương xứng với quy mô cam kết từ các nhà tài trợ, có nhiều trở ngại trong giải ngân cũng như sự bị động của các cấp quản lý trong tiếp nhận, quản lý và sử dụng nguồn vốn này. Cần nâng cao năng lực của cán bộ quản lý dự án, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương để đẩy nhanh tiến độ giải ngân và đảm bảo chất lượng dự án.

3.2. Hoàn Thiện Chính Sách ODA của Việt Nam Giải Pháp

Chính sách ODA cần được hoàn thiện theo hướng minh bạch, công khai và trách nhiệm giải trình. Việc lựa chọn dự án cần dựa trên tiêu chí rõ ràng, đánh giá kỹ lưỡng tính khả thi và hiệu quả kinh tế - xã hội. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn ODA và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời, cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào quá trình lập kế hoạch, thực hiện và giám sát dự án.

IV. Ứng Dụng ODA Bài Học Kinh Nghiệm Thực Tiễn Tại VN 60 Ký Tự

Việt Nam đã tích lũy được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong quá trình sử dụng vốn ODA. Một trong những bài học quan trọng là cần chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng vốn ODA phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đồng thời, cần tăng cường năng lực hấp thụ vốn ODA, đảm bảo chất lượng dự án và hiệu quả sử dụng vốn. Việc tăng cường hợp tác phát triển với các nhà tài trợ, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm cũng đóng vai trò quan trọng.

4.1. Các Khu Vực Nhận ODA Nhiều Nhất ở Việt Nam Phân Tích

Cơ sở hạ tầng, giao thông và năng lượng tiếp tục là những lĩnh vực nhận được sự quan tâm hàng đầu từ các nhà tài trợ ODA. Đồng thời, các lĩnh vực như nông nghiệp và phát triển nông thôn, y tế và giáo dục cũng được chú trọng, đặc biệt là ở các vùng nghèo và vùng sâu vùng xa. Việc phân bổ vốn ODA cần đảm bảo tính cân đối và phù hợp với nhu cầu phát triển của từng vùng, từng lĩnh vực.

4.2. Các Nhà Tài Trợ ODA Lớn Nhất Cho Việt Nam Hiện Nay

Nhật Bản, Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Hàn Quốc và Pháp là những nhà tài trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam. Các nhà tài trợ này có những ưu tiên và điều kiện tài trợ khác nhau. Việc hiểu rõ chính sách và thủ tục của từng nhà tài trợ giúp Việt Nam chủ động hơn trong việc vận động và tiếp nhận vốn ODA.

V. ODA và Phát Triển Bền Vững Hướng Đi Mới Cho VN 55 Ký Tự

Trong bối cảnh mới, ODA và phát triển bền vững cần được gắn kết chặt chẽ hơn. Các dự án ODA cần chú trọng đến yếu tố bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và giảm thiểu tác động tiêu cực đến xã hội. Đồng thời, cần tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quá trình lập kế hoạch và thực hiện dự án, đảm bảo tính bền vững và khả năng tự chủ của dự án sau khi kết thúc giai đoạn tài trợ.

5.1. ODA và Ứng Phó Với Biến Đổi Khí Hậu ở Việt Nam

ODA có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt là trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. Cần ưu tiên các dự án có tính sáng tạo, ứng dụng công nghệ mới và góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

5.2. ODA và Hợp Tác Công Tư PPP trong Phát Triển Hạ Tầng

Việc kết hợp ODA với hình thức hợp tác công tư (PPP) có thể giúp huy động thêm nguồn vốn từ khu vực tư nhân, nâng cao hiệu quả đầu tư và chia sẻ rủi ro. Cần xây dựng khung pháp lý minh bạch và hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư tư nhân tham gia vào các dự án PPP sử dụng vốn ODA.

VI. Tương Lai ODA Đề Xuất Giải Pháp Cho Việt Nam 52 Ký Tự

ODA vẫn là một nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của Việt Nam trong tương lai. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả nguồn vốn ODA, cần có những thay đổi về tư duy và cách tiếp cận. Việc tăng cường năng lực nội sinh, chủ động hội nhập quốc tế và xây dựng mối quan hệ đối tác bình đẳng với các nhà tài trợ là những yếu tố then chốt. Cần có sự kết hợp hài hòa giữa viện trợ ODA và các nguồn lực khác để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

6.1. Dự Báo Giải Ngân ODA ở Việt Nam Đến Năm 2030

Với những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực quản lý, dự kiến giải ngân ODA ở Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại so với giai đoạn trước do sự cạnh tranh về nguồn vốn ODA từ các quốc gia khác và sự thay đổi trong chính sách của các nhà tài trợ.

6.2. Các Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng ODA Tương Lai

Cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải thiện thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cán bộ quản lý và tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn ODA. Đồng thời, cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và khu vực tư nhân vào quá trình sử dụng vốn ODA, đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và bền vững của các dự án.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC – ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH --------------------- NGUYEÃN THÒ HUYEÀN KHAI THAÙC NGUOÀN VOÁN ODA TRONG SÖÏ NGHIEÄP COÂNG NGHIEÄP HOÙA, HIEÄN ÑAÏI HOÙA ÔÛ VIEÄT NAM CHUYEÂN NGAØNH: KINH TEÁ TAØI CHÍNH, NGAÂN HAØNG MAÕ SOÁ: 62 31 12 01 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: 1. VUÕ THÒ MINH HAÈNG 2. PHAÏM ÑAÉC DUYEÂN TP HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2008 LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan ñaây laø coâng trình nghieân cöùu cuûa rieâng toâi.

Caùc soá lieäu vaø noäi dung trong luaän aùn laø trung thöïc. Keát quaû cuûa luaän aùn chöa töøng ñöôïc ai coâng boá trong baát kyø coâng trình naøo khaùc. Taùc giaû DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT ADB Ngaân haøng Phaùt trieån chaâu AÙ AFD Cô quan Phaùt trieån Phaùp AusAID Cô quan Hôïp taùc Phaùt trieån Australia BQLDA Ban quaûn lyù döï aùn Boä KHÑT Boä Keá hoaïch Ñaàu tö Boä GTVT Boä Giao thoâng vaän taûi CIP Hoã trôï döï aùn ñaàu tö CNH, HÑH Coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa DAC UÛy ban Hoã trôï phaùt trieån thuoäc OECD DAD Cô côû döõ lieäu veà Vieän trôï phaùt trieån DCAS Heä thoáng Phaân tích Hôïp taùc Phaùt trieån cuûa UNDP DFID Boä Phaùt trieån Quoác teá Vöông quoác Anh EVN Toång coâng ty Ñieän löïc Vieät Nam FTC Hoã trôï kyõ thuaät ñoäc laäp FER Cöùu trôï vaø vieän trôï khaån caáp HIFU Quyõ ñaàu tö phaùt trieån ñoâ thò thaønh phoá Hoà Chí Minh IFAD Quyõ Quoác teá veà Phaùt trieån Noâng nghieäp IMF Quyõ Tieàn teä quoác teá IDA Hieäp hoäi Phaùt trieån quoác teá ITC Hoã trôï kyõ thuaät coù lieân quan ñeán ñaàu tö JBIC Ngaân haøng Hôïp taùc quoác teá Nhaät baûn JICA Cô quan Hôïp taùc Quoác teá Nhaät baûn HTPT Hoã trôï Phaùt trieån KHPTKTXH Keá hoaïch Phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi KFW Ngaân haøng Taùi thieát vaø Phaùt trieån Ñöùc HCS Tuyeân boá cam keát Haø noäi LMDG Nhoùm nhaø taøi trôï ñoàng chính kieán MDGs Muïc tieâu Phaùt trieån Thieân nieân kyû MDTF Quyõ Tín thaùc ña beân caùc nhaø taøi trôï NÑ Nghò Ñònh NGOs Caùc toå chöùc phi chính phuû ODA Hoã trôï phaùt trieån chính thöùc OOF Doøng taøi chính chính thöùc khaùc ODF Taøi chính phaùt trieån chính thöùc OECD Toå chöùc Hôïp taùc Phaùt trieån kinh teá PBB Hoã trôï theo chöông trình/ngaân saùch hoaëc hoã trôï caùn caân thanh toaùn PRSC Chöông trình hoã trôï Tín duïng giaûm ngheøo PRGF Quyõ Hoã trôï taêng tröôûng vaø xoùa ñoùi giaûm ngheøo SIDA Cô quan Hoã trôï Phaùt trieån Quoác teá Thuïy Ñieån UN Lieân Hôïp Quoác UNDP Chöông trình Phaùt trieån Lieân Hôïp Quoác USD Ñoâ la Myõ VAMESP II Döï aùn Taêng cöôøng naêng löïc Theo doõi vaø Ñaùnh giaù Vieät Nam – Australia II VDB Ngaân haøng Phaùt trieån Vieät Nam WB Ngaân haøng Theá giôùi WTO Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Trang Baûng 1.1: Giaûi ngaân ODA töø caùc nhaø taøi trôï töø 1990-2005 ……………………………………….2: Giaù trò hieän taïi cuûa nôï naêm 2004 cuûa moät soá quoác gia……………….3: Ñaàu tö vaø tieát kieäm cuûa Thaùi Lan…………………………………………………………….4: Tieáp nhaän OA ôû nöôùc coù neàn kinh teá chuyeån ñoåi (1998-2004)……………56 Baûng 2.1: Chuyeån dòch cô caáu kinh teá giai ñoaïn 1995-2005………………………………….2 : Cô caáu söû duïng ODA theo lónh vöïc giai ñoaïn 1993-2007…………………….3: Tyû leä giaûi ngaân qua caùc giai ñoaïn 1996-2000 vaø 2001-2005……………….4: Cam keát vaø giaûi ngaân cuûa 6 PRSC ôû Vieät Nam…………………………………………92 Baûng 2.5: Caùc vaên baûn phaùp lyù veà quaûn lyù döï aùn ñaàu tö trong nöôùc coù lieân quan ñeán quaûn lyù döï aùn coù söû duïng ODA………………………………………………….1: Caùc ngöôõng an toaøn nôï do WB vaø IMF xaây döïng …………………………………127 Baûng 3.2: Caùc chæ soá nôï nöôùc ngoaøi cuûa Vieät Nam töø 2000-2007…………………….3:Nhu caàu voán ñaàu tö giai ñoaïn 2006-2010 (theo giaù naêm 2005)…………130 Baûng 3.4:Nhu caàu voán ñaàu tö cho cô sôû haï taàng ñeán naêm 2020………………………….5 Danh muïc döï aùn ñaàu tö töø caùc nguoàn voán giai ñoaïn 2006-2010…………141 Baûng 3.6: Nhöõng cam keát trung vaø daøi haïn cuûa nhöõng ñoái taùc chieán löôïc……….7: ODA goùp phaàn hoã trôï ñaàu tö tö nhaân vaøo cô sôû haï taàng…………………….8: Khoaûn vay ODA tröïc tieáp vaøo caùc Quyõ Ñaàu tö Phaùt trieån ñòa phöông….9 Xu höôùng giaûi ngaân ODA trong thôøi gian tôùi…………………………………………….10: Hai loaïi cho vay cuûa Ngaân haøng theá giôùi daønh cho caùc nöôùc ñang phaùt trieån ……………………………………………………………………………………………………………………………………167 DANH MUÏC CAÙC HÌNH Trang Hình 1.1: Caùc doøng voán töø caùc nöôùc thaønh vieân DAC ñeán caùc nöôùc ñang phaùt trieån…….2: Phaân loaïi nguoàn voán nöôùc ngoaøi…………………………………………………………………….3: Caùc böôùc cô baûn cuûa quy trình vaän ñoäng, ñaøm phaùn vaø kyù keát ODA.4: Khaû naêng saûn xuaát cuûa quoác gia X tröôùc khi coù vieän trôï……………………….5: Khuynh höôùng saûn xuaát cuûa quoác gia X khi coù vieän trôï…………………………42 Hình 2.1: Caùc chæ soá phaùt trieån kinh teá cuûa Vieät Nam 1993-2007…………………………64 Hình 2.2: ODA cam keát, kyù keát vaø giaûi ngaân qua caùc giai ñoaïn…………………………….3: Caùc loaïi hình ODA giaûi ngaân ôû Vieät Nam giai ñoaïn 1993-2007……….4: Soá giaûi ngaân ODA khoâng hoaøn laïi vaø vay öu ñaõi töø 1993-2007………….5: Möôøi nhaø taøi trôï coù soá giaûi ngaân lôùn nhaát giai ñoaïn 1993-2007………….6: ODA cam keát vaø tyû leä giaûi ngaân ODA ôû Vieät Nam 1993-2007………….7: Voán ñaàu tö xaõ hoäi, möùc cam keát vaø möùc giaûi ngaân ODA töø 1993-2007……79 Hình 2.8: Ñaàu tö cô sôû haï taàng vaø ñoùng goùp töø ODA 1993-2007……………………………81 Hình 2.9: Möùc giaûi ngaân ODA theo caùc lónh vöïc thuoäc cô sôû haï taàng chính………83 Hình 2.10: Cô caáu nguoàn ñaàu tö trong lónh vöïc giao thoâng do Boä GTVT quaûn lyù….11: Tyû leä tieáp caän dòch vuï cô sôû haï taàng 1996-2004…………………………………….12: ODA ñoå vaøo noâng nghieäp; phaùt trieån noâng thoân vaø xoùa ñoùi giaûm ngheøo1993-2007………………………………………………………………………………………………….13: Caùc coâng trình cô sôû haï taàng vaø cô caáu ñaàu tö tính ñeán naêm 2005….14: Möùc giaûi ngaân ODA vaøo giaùo duïc vaø y teá töø 1993-2007………………….15: Voán ODA giaûi ngaân giai ñoaïn 1993-2007………………………………………………108 Hình 2.16: Nguoàn cho vay laïi luõy keá qua caùc naêm cuûa Ngaân haøng Phaùt trieån…………118 Hình 3.1: Doøng chaûy ODA vaø döï baùo ODA ñeán naêm 2010 ñöôïc cung caáp töø OECD…122 1 LÔØI MÔÛ ÑAÀU I. YÙ NGHÓA CUÛA ÑEÀ TAØI Töø naêm 1993 ñeán nay, Vieät Nam luoân nhaän ñöôïc söï hoã trôï cuûa coäng ñoàng quoác teá cho muïc tieâu phaùt trieån thoâng qua nguoàn hoã trôï phaùt trieån chính thöùc (ODA).

Tuy laø quoác gia khoâng phuï thuoäc veà vieän trôï nhöng cuõng nhö caùc nöôùc ñang phaùt trieån khaùc, ODA laø nguoàn ngoaïi löïc boå sung ñaõ ñoùng goùp vaøo quaù trình phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi noùi chung vaø söï nghieäp coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa ôû Vieät Nam noùi rieâng. Thaät vaäy, hôn 60% khoái löôïng ODA ñöôïc giaûi ngaân ñaõ ñoå vaøo ñaàu tö cho cô sôû haï taàng chính yeáu, lónh vöïc ñöôïc coi laø coát loõi ñeå giuùp Vieät Nam duy trì möùc taêng tröôûng cao vaø giaûm ngheøo nhieàu hôn. Cuøng vôùi söï ñoùng goùp cho ñaàu tö, ODA chaûy vaøo Vieät Nam vôùi nhieàu chöông trình, döï aùn lieân quan ñeán caûi caùch theå cheá vaø chính saùch, taïo ñieàu kieän caûi caùch boä maùy haønh chính, caûi thieäân moâi tröôøng kinh doanh, caûi thieän neàn quaûn trò coâng voán dó coøn nhieàu yeáu ñieåm trong moät ñaát nöôùc ngheøo vaø ñoâng daân. Khoâng nhöõng theá, caùc chöông trình lieân quan ñeán giaùo duïc, söùc khoûe vaø beänh taät, bình ñaúng giôùi, baûo veä taøi nguyeân vaø moâi tröôøng… cuõng laø nhöõng noäi dung maø ODA ñoùng goùp nhaèm thöïc hieän caùc muïc tieâu thieân nieân kyû taïi Vieät Nam, muïc tieâu maø caùc nhaø taøi trôï quan taâm.

Vôùi gaàn 15 naêm tieáp nhaän nguoàn voán ODA, Vieät Nam toû ra laø moät quoác gia nhaän nhieàu vieän trôï vaø söû duïng vieän trôï töông ñoái thaønh coâng. Tuy nhieân, xeùt veà thôøi gian vaø hieäu quaû, vieäc khai thaùc ODA trong giai ñoaïn ñaàu cuûa quaù trình phaùt trieån coøn chöa töông xöùng vôùi quy moâ cam keát töø caùc nhaø taøi trôï, coù nhieàu trôû ngaïi trong giaûi ngaân cuõng nhö söï bò ñoäng cuûa caùc caáp quaûn lyù trong tieáp nhaän, quaûn lyù vaø söû duïng nguoàn voán naøy. Vaø hôn luùc naøo heát, Vieät Nam ñang ôû trong giai ñoaïn taïo ñaø cho phaùt trieån nhanh, beàn vöõng, söï keát hôïp giöõa ngoaïi löïc vaø noäi löïc laø caàn thieát 2 vaø taát yeáu cho ñaàu tö phaùt trieån, cuûng coá theå cheá, hoaøn thieän moâi tröôøng vaø giaûm ngheøo. Chính vì theá taùc giaû choïn ñeà taøi: “KHAI THAÙC NGUOÀN VOÁN ODA TRONG SÖÏ NGHIEÄP COÂNG NGHIEÄP HOÙA, HIEÄN ÑAÏI HOÙA ÔÛ VIEÄT NAM” laøm luaän aùn tieán só, nhaèm goùp phaàn nghieân cöùu veà maët lyù luaän cuõng nhö thöïc tieãn thu huùt, söû duïng vaø quaûn lyù nguoàn voán ODA ôû Vieät Nam.

MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Boái caûnh quoác teá, nguoàn voán ODA treân theá giôùi taêng lieân tuïc töø naêm 2001 ñeán nay. Boái caûnh trong nöôùc, Vieät Nam ñang naèm trong giai ñoaïn thích hôïp nhaát ñeå thu huùt vaø vaän ñoäng ODA phuïc vuï söï nghieäp CNH, HÑH. Do vaäy, luaän aùn nghieân cöùu treân cô sôû nhöõng vaán ñeà lyù luaän vaø baøi hoïc kinh nghieäm gaén lieàn vôùi lòch söû ODA ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån ñeå xem xeùt phaân tích vaán ñeà khai thaùc ODA cho ñaàu tö phaùt trieån ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua. Töø ñoù, luaän aùn ñeà xuaát nhöõng giaûi phaùp lieân quan ñeán quaù trình vaän ñoäng, phaân boå, söû duïng vaø giaûi ngaân nguoàn voán ODA trong söï nghieäp CNH, HÑH ôû Vieät Nam.

ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU Ñoái töôïng nghieân cöùu laø nguoàn voán ODA vaø vaán ñeà khai thaùc ODA ôû Vieät Nam. Khai thaùc nguoàn voán ODA laø noäi dung bao haøm caùc maët: huy ñoäng, vaän ñoäng taøi trôï (gia taêng möùc cam keát ODA), phaân boå vaø söû duïng, khaû naêng haáp thuï (theå hieän tyû leä giaûi ngaân) nguoàn voán ODA. Khai thaùc ODA phuïc vuï cho söï nghieäp CNH, HÑH laø lónh vöïc roäng vaø coù lieân quan ñeán nhieàu lónh vöïc nhö vaän ñoäng vaø ñaùm phaùn taøi trôï, phaân boå vaø söû duïng, ñaàu tö haï taàng kinh teá, haï taàng xaõ hoäi, quaûn lyù nôï, CNH, HÑH… Do giôùi haïn veà thôøi gian, khuoân khoå luaän aùn, chuyeân ngaønh nghieân cöùu neân taùc giaû chæ taäp trung nghieân cöùu caùc noäi dung sau: 3 - Nguoàn ODA ñöôïc khai thaùc nhö theá naøo vaøo ñaàu tö cô sôû haï taàng, caûi caùch theå cheá vaø xoùa ñoùi giaûm ngheøo. - Vaán ñeà “khai thaùc nguoàn voán ODA” maø luaän aùn ñeà caäp khoâng chæ laø vaän ñoäng taøi trôï, tìm kieám theâm nguoàn voán maø chính laø quaûn lyù vaø söû duïng cho toát voán ODA ñaõ ñöôïc kyù keát nhaát laø trong giai ñoaïn 2006-2010.

- Chính saùch phaân boå, söû duïng vaø khaû naêng haáp thuï ODA ôû Vieät Nam töø 1993 ñeán nay - Khoâng ñi saâu vaøo thuû tuïc vaø nghieäp vuï giaûi ngaân ODA. - Khoâng ñi saâu vaøo cô sôû lyù luaän vaø nhöõng kinh nghieäm cuûa söï nghieäp CNH, HÑH. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU 1.