CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÔNG NGHỆ NHÀ MÁY DỆT 19/5 1.1 Giới thiệu về nhà máy dệt 19/5 Nhà máy Dệt 19/5 ra đời trong thời kỳ cải tạo công thương nghiệp (1959-1960). Tiền thân của công ty là sự hợp nhất của một số cơ sở tư nhân như: công ty Việt Thắng, Hoà Bình, Tây Hồ. Từ ngày thành lập đến nay, công ty đã trải qua gần 50 năm trưởng thành và phát triển, cùng với những thay đổi của đất nước. Ban đầu khi mới thành lập, công ty là một xí nghiệp nhỏ với hoạt động chính khi đó chủ yếu là dệt bít tất và các loại vải như: vải Kaki, phin kẻ, Popơlin, khăn mặt…theo chỉ tiêu của Nhà nước, phục vụ cho quốc phòng và lĩnh vực bảo hộ lao động.1 Hình ảnh trụ sở mới của Công ty dệt 19/5 Dưới sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước nhằm đáp ứng các mục tiêu mới đối với ngành cơ khí Việt Nam nói chung và ngành dệt may Hà Nội nói riêng.
Đồng thời có một vấn đề mấu chốt đó là việc sản xuất của công ty đang gây ô nhiễm đến môi trường của cư dân sinh sống tại khu vực xung quanh. Ban lãnh đạo nhà máy đã quyết định chuyển trụ sở từ Hà Nội sang thôn Văn, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì. Tại đây với môi trường của một khu công nghiệp có nguồn lao động lành nghề sẽ là điểm tựa thúc đẩy việc sản xuất của công ty.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 1 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động Ban lãnh đạo nhà máy cũng nhận định ngành sản xuất may mặc và sản phẩm dệt công nghiệp vẫn là vẫn là ngành chủ lực nên đã đầu tư một số dây chuyền hiện đại như dây chuyền kéo sợi, dây chuyền máy may công nghiệp, dây chuyền nhuộm vải và xử lí độ cứng của vải,.2 Các nữ công nhân thực hiện quá trình may vải 1.1 Dây chuyền sản xuất : 1.a Tầm quan trọng của ngành công nghiệp dệt may Việt Nam Ngành dệt may của nước ta đã có lịch sử phát triển rất lâu đời. Từ thời xa xưa ông cha đã biết lấy sợi từ con tằm để tạo ra các loại quần lụa, áo the, yếm, váy.
Đây đều là những nhu yếu phẩm hàng ngày cuộc sống. Theo thời gian người Việt Nam cũng có sự yêu cầu cao hơn về mặt mỹ thuật, thẩm mỹ đã đẩy những vật dụng hàng ngày thành các đồ thời trang. Bắt đầu từ đây xuất hiện một nền công nghiệp thời trang và may mặc (tên tiếng anh là (Textile Manufracturing Industry). Tên của nền công nghiệp này đã toát lên 2 xu hướng phát triển.
Thứ nhất là thời trang, có nghĩa là tập trung thiết kế và nghiên cứu về xu hướng model của từng năm, từng mùa, từng quốc gia. Thứ hai là may mặc, có nghĩa là tập trung vào việc sản xuất và tạo ra các sản phẩm vải vóc, với chất lượng thoáng mát, bền và giá thành hạ. Với hai xu hướng phát triển này. Mỗi năm ngành dệt may tạo ra được khoảng 2,2 triệu việc làm các loại cho công nhân.
Giải quyết bài toán lao động cho xã hội, góp phần tạo ra thu nhập cho đời sống công nhân. Kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may trong những năm qua luôn đứng thứ hai trong tổng số những ngành có sản phẩm xuất khẩu (đứng sau kim ngạch GVHD: PGS.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 2 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động xuất khẩu của dầu mỏ ) thu về nguồn ngoại tệ lớn , đóng góp phần không nhỏ vào ngân sách của nhà nước. Máy kéo sơ sợi nằm trong dây chuyền kéo sợi, đây là một trong những dây chuyền quan trọng nhất của việc sản xuất vải. Muốn biết được dây chuyền sản xuất vải may mặc, ta bắt buộc phải đi nghiên cứu dây chuyền.
Sau đây em xin giới thiệu dây chuyền sản xuất của nhà máy Dệt 19/5.b Dây chuyền sản xuất của nhà máy Dệt may 19/5 Nhà máy Dệt 19/5 được xây dựng trên dây chuyền sản xuất của Ý, với hai lưu trình thiết kế may mặc và sản xuất sản phẩm. Để có thể tung ra một sản phẩm bất kì. Chu trình đầu tiên sẽ là các chuyên gia tại phòng điều hành (17) sẽ nghiên cứu xu hướng chung về thời trang, chất liệu theo mùa. Sau khi chọn ra các mẫu dễ tiêu thụ, họ sẽ quyết định sản xuất.
Lúc này sẽ bắt đầu nhập nguyên liệu thô về như quả bông để làm vải, lông cừu để làm len, các chất liệu dai để làm quần Jeans…. phục vụ cho đối tượng khách hàng phổ thông. Còn đối với khách hàng đặc biệt sẽ có các sản phẩm thô như da động vật, lông của các con thú….3 Nguyên liệu đầu vào của ngành công nghiệp dệt may Công ty nhận định mặt hàng sản xuất ra chủ yếu cho người dân trong nước. Nên mặt hàng tập kết chủ yếu là sẽ quả bông.
Những quả bông này đã được thu hoạch và đóng gói vào các kiện hàng lớn, được tập kết vào kho vải sợi (1). Khu vực này được coi rộng nhất công ty, khoảng 5000 m2, bởi vì đây là nơi sẽ sản xuất từ quả bông trở thành các loại vải có chất lượng cao, với nhiều đặc tính khác nhau.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 3 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động Hình 1.4 Sơ đồ mặt bằng nhà máy Dệt may 19/5 GVHD: PGS.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 4 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động Để có thể biến quả bông được như vậy. Trong kho vải sợi có rất nhiều loại máy khác nhau phục vụ cho các chu trình khác nhau. Quy trình sản xuất của nhà máy Dệt 19/5 GVHD: PGS.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 5 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động Đầu tiên bông thô sẽ được qua máy đập và tước lanh.
Máy này sẽ quay liên tục và đập tơi các quả bông ra, đồng thời làm sạch lớp bụi bẩn dính trên các lớp bông khác nhau. Máy đập tơi quả bông Mặc dù đã được đập, tước và làm sạch ở phía trước. Tuy nhiên sản phẩm bông này chưa được đem đi trải ngay. Mà phải được làm sạch thêm lần nữa để cho nhóm bông thêm lần nữa.
Nguyên nhân chủ yếu là do quả bông khi ngắt trực tiếp ở trên thân cây, sẽ vẫn dính phần vỏ quả bông và ngay trong quả bông vẫn còn hạt. Nếu đem đi trải ngay trên hệ thống, sẽ làm kẹt cứng máy trải. Đồng thời lại làm lãng phí một lượng lớn hạt giống cho cây bông. Nên bắt buộc cần phải qua khâu lọc Hình 1.
Khâu lọc và tách vỏ, hạt câu bông Sau đó, bông sẽ được trườn và lăn thành nhiều lớp thông qua một máy nghiền và trà bông. Mục đích là để làm cho lớp xông mất đi độ xốp. Lớp bông sau khi được xử lí sẽ bắt đầu được đem đi xơ sợi, nhiệm vụ chính là quay sợi bông để tạo độ dai và kết dính GVHD: PGS.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 6 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động cho sợi bông. Quá trình xơ sợi này sẽ diễn ra liên tục, thành nhiều lần.
Đây cũng là quá trình lâu nhất trong khi sản xuất vải. Máy trà sợi bông Sau khi trải bông đạt được số lần nhất định, người ta sẽ tiến hành so sánh chất lượng của sợi chỉ. Đây là một trong những công đoạn hết sức quan trọng. Bởi vì yêu cầu thẩm mỹ của các sản phẩm ngành may mặc rất cao.
Chỉ cần một sai sót bất kì trong chất liệu vải có thể làm cho lô hàng trở nên thất bại. Nhìn vào hình phía dưới ta có thể thấy lớp bông đầu tiên dày 5 cm, sau đó giảm dần độ dày xuống dần. Đồng thời độ quăn của sợi chỉ giảm dần, độ thẳng tăng lên. So sánh chất lượng sợi bông Sau khi đã thu được loại bông có độ dai cao hơn, người ta tiến hành bắt đầu quá trình quay sợi, với mục đích thu nhỏ dần kích thước của sợi bông và tạo độ dai cho sợi bông.
Người ta sẽ tiến hành quay sợi bắt đầu từ các sợi bông to. Các sợi này sẽ được quay và vắt nhiều lần với tốc độ thấp khoảng 300 vòng/ phút để tạo độ kết dính, nhiệt độ làm việc 40 C. Độ vắt càng nhiều càng đều thì chất lượng sợi chỉ càng nhỏ dần càng dai hơn. Sau khi đã vắt ở các sợi to xong người ta sẽ cuốn các sợi này vào các lô và tiến hành quay GVHD: PGS.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 7 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động vắt với tốc độ cao hơn khoảng 1000 vòng/ phút, với nhiệt độ là 60 C.
Mục đích là của việc này là làm sợi chỉ nhỏ dần, đều dần đồng thời thẳng hơn, dai hơn nữa. Máy vắt và quay sợi chỉ to Công đoạn tiếp theo là mắc sợi, nhiệm vụ của công đoạn này là để tạo độ dài thích hợp và số đường chỉ yêu cầu. Các cối sợi được mắc lên giàn mắc, tùy từng loại vải dệt với số đường chỉ mà tương ứng số cối sợi được đưa lên và được mắc thành các sợi kích thước to hơn. Quá trình này không chỉ giúp sợi có sức căng, hạn chế số mối đứt nâng cao chất lượng sợi, mà còn tạo thành các beam sợi chuẩn bị cho quá trình hồ.
Công nhân thực hiện mắc sợi Sau khi mắc các sợi chỉ vào nhau xong. Người ta sẽ tiến hành việc cuộn các sợi này vào để chuyển sang khu vực tạo độ bền. Để có thể làm như vậy các sợi chỉ cần được cuộn lại với nhau. Có hai cách cuộn chỉ đó là cuộn theo hình tròn và cuộn theo kiểu lô ngang.
• Kiểu cuộn hình tròn, ít gặp dành cho các sợi vải có độ dày cỡ lớn khoảng trên 0,5 cm. Kiểu quận này rất thích hợp cho những loại sợi vải có có độ dài trung GVHD: PGS.TS ĐINH VĂN NHÃ SVTH: Lưu Quang Hưng - 10BĐKTĐ Trang 8 Luận văn tốt nghiệp Ngành Điều khiển - Tự động bình đến cỡ khá, bởi vì khi quay như vậy sẽ tiết kiệm được thời gian. Sản phẩm chủ yếu dùng loại này len. • Kiểu cuộn hình ngang là kiểu cuộn phổ biến hơn, dành cho các sợi vải có độ dày nhỏ hơn 0,3 cm.
Kiểu cuộn này rất thích hợp với cho những sợi chỉ cỡ dài. Bởi vì tiết kiệm được lực kéo trong quá trình tạo độ dai, tránh được việc mắc chỉ. Sản phẩm chủ yếu dùng loại này là các sợi chỉ công nghiệp, dân dụng.