CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA LUẬN ÁN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Tình hình nghiên cứu ở Hàn Quốc Theo Ngữ liệu thống kê trên trang “Dịch vụ thông tin nghiên cứu học thuật” riss.kr (학술연구정보서비스) – trang web lớn nhất của Hàn Quốc chuyên cập nhật và cung cấp các thông tin liên quan đến tình hình nghiên cứu học thuật – có tổng cộng 1.664 các tài liệu nghiên cứu liên quan đến chủ đề thành ngữ bốn thành tố (tính đến thời điểm tháng 01. Trong đó có 198 bài báo đăng tại các tạp chí trong nước, 246 luận văn, luận án, 1.206 sách xuất bản và 14 báo cáo nghiên cứu. Các tài liệu nghiên cứu về thành ngữ bốn thành tố tại Hàn Quốc tương đối nhiều. Tuy nhiên, các nghiên cứu so sánh đối chiếu thành ngữ chủ yếu tập trung vào mảng thành ngữ bốn thành tố Hàn – Trung, chưa có các nghiên cứu so sánh đối chiếu thành ngữ Hàn – Việt.
Phạm vi nghiên cứu về thành ngữ bốn thành tố (thành ngữ bốn chữ) của Hàn Quốc chủ yếu có thể chia thành các nhóm thành ngữ như: thành ngữ chỉ màu sắc, thành ngữ có yếu tố chỉ chữ số, thành ngữ có yếu tố chỉ động vật và thành ngữ có yếu tố chỉ con người. Cho đến nay, các công trình nghiên cứu về thành ngữ của các nhà nghiên cứu Hàn Quốc tập trung vào các vấn đề chủ yếu sau đây: 1) Hướng nghiên cứu nguồn gốc, hình thái cấu trúc của thành ngữ Nếu xét các nghiên cứu về thành ngữ bốn thành tố ở tầm vĩ mô, có thể kể đến các nghiên cứu của Gwon Ik (1996), Jeon Hyeon-suk (2001), Lee Gye-yo (2002), Kim Mi- yeong (2003), Ho Chwi-wol (2003)…Các nghiên cứu này tập trung vào nội dung đối chiếu hình thái và ý nghĩa của thành ngữ bốn thành tố Hàn – Trung. Trong số đó, ngoài nghiên cứu của Kim Mi-yeong (2003), các nghiên cứu còn lại đều đối chiếu thông qua nguồn gốc của các thành ngữ bốn thành tố. Ngoài ra, trong nghiên cứu của Kim Mi-yeong (2003) còn tiến hành khảo sát cụ thể và chia thành ngữ bốn thành tố thành các nhóm đồng hình (동형) và dị hình (이형).
Trong 16 nhóm thành ngữ đồng hình lại chia cụ thể thành đồng hình đồng ý (동형동의 – giống nhau cả về mặt hình thức và ý nghĩa) và đồng hình dị ý (동형이의 – giống nhau về mặt hình thức nhưng khác nhau về mặt ý nghĩa). Trong nhóm thành ngữ dị hình chia thành dị hình bộ phận (부분이형) và dị hình toàn bộ (완전이형). Nghiên cứu của Kok Nyeong-nyeong (2010) tập trung tìm hiểu về mặt cấu trúc ngữ pháp, hình thái, ý nghĩa của thành ngữ bốn thành tố trong tiếng Hàn và tiếng Trung. Tác giả đã đưa ra khái niệm cụ thể về thành ngữ bốn thành tố, giải thích cụ thể nguồn gốc hình thành thành ngữ trong tiếng Hàn và tiếng Trung.
Đối chiếu về mặt hình thái, ý nghĩa, tác giả phân loại thành ngữ bốn thành tố ra làm 3 nhóm: (1) Thành ngữ bốn thành tố dạng đồng hình đồng ý (동형동의형 사자성어); (2) Thành ngữ bốn thành tố dạng đồng hình dị ý (동형이의형 사자성어); (3) Thành ngữ bốn thành tố dạng dị hình đồng ý (이형동의형 사자성어). Đối chiếu về mặt ngữ pháp, tác giả phân loại thành 8 nhóm: (1) Thành ngữ bốn thành tố dạng chủ vị (주술식 사자성어); (2) Thành ngữ bốn thành tố dạng động từ - tân ngữ (술목식 사자성어); (3) Thành ngữ bốn thành tố dạng vị ngữ - bổ ngữ (술보식 사자성어); (4) Thành ngữ bốn thành tố dạng liên động (연동식 사자성어); (5) Thành ngữ bốn thành tố dạng liên hợp (연합식 사자성어); (6) Thành ngữ bốn thành tố dạng bổ nghĩa (수식식 사자성어); (7) Thành ngữ bốn thành tố dạng kết hợp (겸어식 사자성어); (8) Thành ngữ bốn thành tố dạng hạn chế (긴축식 사자성어). 2) Hướng nghiên cứu chức năng về mặt ngữ pháp của thành ngữ Nghiên cứu của Ho Chwi-wol (2003) phân tích thành ngữ bốn thành tố thông qua các câu ví dụ, nghiên cứu thành ngữ bốn thành tố kết hợp với dạng thức ‘-하다’ và ‘- 되다’, thành ngữ bốn thành tố biến đổi thành dạng thức tính từ trong câu, thành ngữ bốn thành tố đảm nhận vai trò như một phó từ trong câu v.v… Một mảng nghiên cứu về thành ngữ bốn thành tố cũng được các nhà nghiên cứu Hàn Quốc quan tâm, đó chính là thành ngữ bốn thành tố dạng thức phủ định. Trong một nghiên cứu so sánh thành ngữ bốn thành tố Hàn – Trung dạng thức phủ định của Hyeon Seong-jun (2015), tác giả đã nghiên cứu đối chiếu thành ngữ bốn thành tố tiếng Hàn trong thành phần cấu tạo có chứa các từ phủ định kết hợp với trợ từ và thành ngữ bốn 17 thành tố tiếng Trung có chứa các từ phủ định.
Từ đó tìm ra điểm tương đồng và dị biệt giữa Hàn Quốc và Trung Quốc thông qua thành phần cấu tạo và cấu trúc ngữ pháp của các thành ngữ. 3) Hướng nghiên cứu ứng dụng về thành ngữ Mặt khác, trong các nghiên cứu của Hoàng Thiếu Hà (2012), Bom Hye-mae (2013) đều là những nghiên cứu với đối tượng nghiên cứu là các thành ngữ bốn thành tố đặc trưng của Hàn Quốc nhưng đi theo hai hướng nghiên cứu khác nhau. Nếu như nghiên cứu của Hoàng Thiếu Hà (2012) theo hướng nghiên cứu về các phương án giảng dạy văn hóa thông qua thành ngữ thì nghiên cứu của Bom Hye-mae (2013) lại dựa trên cấu trúc trật tự từ trong tiếng Hàn và tiếng Trung để đối chiếu đặc trưng cấu trúc trật tự từ giữa hai ngôn ngữ. Cụ thể, trong nghiên cứu của Hoàng Thiếu Hà (2012) chỉ ra phương án giảng dạy văn hóa Hàn Quốc thông qua các thành ngữ bốn thành tố đặc trưng của Hàn Quốc cho đối tượng học sinh người Trung Quốc.
Tác giả đã sử dụng 293 thành ngữ bốn thành tố đặc trưng của Hàn Quốc trong cuốn “Hàn ngữ đại từ điển” và thêm 294 thành ngữ bổ sung do tác giả tự tập hợp. Từ đó, tác giả sắp xếp, điều chỉnh độ khó của các thành ngữ cho phù hợp với năng lực của học sinh Trung Quốc, phù hợp với các tiêu chuẩn của sách giáo khoa tiếng Hàn và đề thi đánh giá năng lực tiếng Hàn (TOPIK), đề xuất phương án dạy văn hóa thông qua thành ngữ. Trong khi đó, Bom Hye-mae (2013) nghiên cứu về hình thái và ý nghĩa của các thành ngữ bốn thành tố đặc trưng của Hàn Quốc. Tác giả đã sử dụng cuốn “Đại từ điển thành ngữ bốn thành tố tiếng Hàn”, “Đại từ điển tiếng Hàn chuẩn”, “Từ điển tiếng Trung hiện đại” làm tài liệu tham khảo chính và chia thành ngữ thành 4 loại chính dựa theo sự khác biệt và thứ tự phân bố của thành ngữ bốn thành tố tiếng Trung.
Phân loại thành ngữ theo nguồn gốc xuất hiện từ trong các câu chuyện lịch sử, văn bản cổ, điển cố và tục ngữ thuần Hàn. Về cấu trúc trật tự từ phân loại thành hai nhóm: thành ngữ được cấu tạo theo trật tự từ tiếng Trung và thành ngữ được cấu tạo theo trật tự từ tiếng Hàn. 4) Hướng nghiên cứu về chất liệu tạo nên thành ngữ Về mảng nghiên cứu liên quan đến thành ngữ bốn thành tố có chứa các từ chỉ màu sắc, có thể kể đến các nghiên cứu của Lim Hyeon-suk (2010), Jin Choi-choi (2018). Đối tượng nghiên cứu của tác giả Lim Hyeon-suk (2010) là các từ chỉ màu sắc xuất hiện trong thành ngữ bốn thành tố của Trung Quốc.
Thành ngữ bốn thành tố liên quan đến 18 các từ chỉ màu sắc tác giả đã tham khảo trong “Từ điển thành ngữ Trung Quốc” của Vương Đào (2007) và “Từ điển Hán – Hàn” xuất bản tại Hàn Quốc năm 2003. Tác giả đã phân tích các biểu tượng văn hóa xuất hiện trong thành ngữ bốn thành tố có chứa từ chỉ màu sắc, từ đó chỉ ra mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa; tập hợp và phân tích ý nghĩa mang tính biểu trưng của các màu “đỏ, xanh, trắng, đen, vàng”. Còn với nghiên cứu của Jin Choi-choi (2018) tập trung vào thành ngữ bốn thành tố Hàn – Trung liên quan đến các từ chỉ màu sắc. Tác giả tham khảo cuốn “Đại từ điển thành ngữ tiếng Trung”, “Từ điển thành ngữ Hán Hàn”, “Đại từ điển thành ngữ bốn thành tố”, phân tích ý nghĩa biểu trưng về mặt văn hóa có trong thành ngữ bốn thành tố liên quan đến các từ chỉ màu sắc và từ đó chỉ ra mối quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa.
Trong nghiên cứu năm 2010, Lim Hyeon-suk sắp xếp các từ chỉ màu sắc thành các nhóm “lục lam / xanh lục, đỏ / đỏ, vàng, trắng, đen” và so sánh, đối chiếu cụ thể về sự khác biệt trong cấu trúc ngôn ngữ Hàn – Trung, ảnh hưởng về mặt tâm lý xã hội, ảnh hưởng về chính trị v.v… từ đó đề xuất các phương án dạy thành ngữ bốn thành tố có chứa các từ chỉ màu sắc trong quá trình giảng dạy về văn hóa Hàn Quốc. Mảng nghiên cứu về thành ngữ bốn thành tố có yếu tố chỉ động vật cũng được nhiều nhà nghiên cứu Hàn Quốc quan tâm với những nghiên cứu phong phú, đa dạng. Tiêu biểu có thể kể đến nghiên cứu của Jang Bung (2015) và Yu Jeong-sa (2018). Nghiên cứu của Jang-bung (2015) tập trung thống kê, phân tích về mặt hình thái và ý nghĩa các thành ngữ bốn thành tố Hàn – Trung có yếu tố chỉ động vật, đồng thời so sánh, đối chiếu điểm tương đồng và khác biệt về mặt văn hóa của Hàn Quốc và Trung Quốc thông qua hình ảnh các con vật như: ngựa, rồng, hổ, bò, cá, chó, gà, chuột, chim, dê.
Tác giả cũng đề cập đến việc lựa chọn và vận dụng thành ngữ bốn thành tố có yếu tố động vật trong giảng dạy văn hóa Hàn Quốc. Khác với nghiên cứu của Jang-bung, Yu Jeong-sa (2018) nghiên cứu đối chiếu với đối tượng nghiên cứu là thành ngữ bốn thành tố Hàn – Trung có yếu tố chỉ động vật dựa trên cơ sở ngữ liệu lấy từ “Từ điển thành ngữ bốn thành tố” của Hàn Quốc và “Từ điển thành ngữ Trung Quốc”, chia thành các nhóm thành ngữ liên quan đến ngựa, hổ, rồng, bò, chó, từ đó so sánh ý nghĩa biểu trưng về mặt văn hóa. Ngoài ra, nghiên cứu của Kwon-ik (1996), Jeon Hyeon-suk (2001), Lee Gye-yo (2001) tập trung về mặt nguồn gốc xuất xứ, hình thái và ý nghĩa của thành ngữ bốn thành tố. Nghiên cứu của Jang-bung (2015) đề xuất phương án giảng dạy văn hóa Hàn 19 Quốc thông qua thành ngữ bốn thành tố.
Nghiên cứu của Ho Chwi-wol (2003) và Beom Hye-mae (2013) nghiên cứu chi tiết dạng thức của thành ngữ bốn thành tố với vai trò như một thành phần cấu tạo câu.