Chương 1 Giới thiệu 1.1 Giới thiệu kết cấu liên hợp thép - bê tông Thép và bê tông là hai vật liệu có đặc tính khác nhau, trong đó bê tông làm việc hiệu quả khi chịu nén và thép ngược lại khi chịu kéo. Kết cấu thép có độ mảnh cao và dé mất ổn định, trong khi bê tông lại có độ cứng hình học lớn và giảm thiểu nguy cơ mất ổn định của kết cấu. Hơn nữa bê tông còn có kha năng chong ăn mòn và chịu được nhiệt độ cao. Việc kết hợp giữa thép và bê tông cốt thép tạo thành một kết cấu liên hợp sẽ dẫn đến tận dụng tối đa khả năng làm việc của mỗi loại vật liệu thành phần.
NETHERCOT và JOHNSON [13] đã chỉ ra rằng kết cấu liên hợp có độ cứng va độ dai cao hơn so với kết cấu thép hoặc bê tông truyền thống. Diều này thuận lợi trong việc thiết kế các công trình có kiến trúc phức tạp. Ngoài ra kết cấu liên hợp có thời gian thi công nhanh do phần lớn công tác chế tạo được làm trong nhà xưởng dẫn đến tiết kiệm về mặt kinh tế. Trong thực tế xây dựng đã có nhiều công trình sử dụng kết cấu liên hợp chang hạn như tòa nhà 35 tang Major Bank ở Dallas, tòa nhà Atlantic Centre Project ở Atlanta, cầu vượt sông Lech ở Schongau - Đức, cầu vượt đường cao tốc ở phía đông cảng Darling - Sydney (Hình 1.
Và khi nghiên cứu này đang được thực hiện thì các cầu vượt ngã tư hàng xanh, cầu vượt Lăng Cha cả và gần đây 1 nhất là cầu vượt ngã tư Cây Gõ ở Tp HCM đã được khánh thành và đưa vào sử dụng (Hình 1.1: Cầu vượt sông Lech ở Schongau-Đức (trái) và Cầu vượt đường cao tốc, phía đông cảng Darling-Sydney (phải) | x Trong kết cấu liên hợp liên kết cắt (shear connector) đóng vai trong quan trọng trong việc truyền lực từ thép sang bê tông và ngược lại.3 minh hoạ liên kết kháng cắt được ứng dụng cho các dầm liên hợp với thép hinh tiết diện I va hộp. Trong thực tế xây dựng liên kết đỉnh mũ (headed stud) đã được ứng dụng đầu tiên vào những thập niên 1950, sau đó đã có nhiều dạng liên kết kháng cắt đã được phát triển với cấu tạo hình dáng, kích thước khác nhau trong đó dạng liên kết perfobond được giới thiệu bởi LEONHARDT [14] có ưu điểm vượt trội hơn so với dạng chốt về khả năng kháng cắt, độ dai và biện pháp thi công.2 Động lực cho nghiên cứu Kết cấu dam liên hợp thông thường được làm từ dầm thép định hình tiết diện I và bản bê tông được gắn vào cánh trên của dầm. Gần đây kiểu dầm liên hợp với tiết diện T ngược đã được giới thiệu bởi công ty SSF ENGINEER [5] của Đức và một loạt các nghiên cứu liên quan đến dầm liên hợp có tiết diện T ngược với bản bê tông cường độ siêu cao đã được thực hiện bởi TUE VÀ VINH [3]. Cùng thực hiện song song với nghiên cứu này trong cùng một dự án, PHƯƠNG [15] đã khảo sát ứng xử cơ học của dầm liên hợp tiết diện T ngược với liên kết kháng cắt dạng perfobond.
Do đó, để có thể ứng dụng liên kết perfobond trong dầm T ngược, cần phải có thêm các khảo sát để hiểu rõ hơn ứng xử và đánh giá khả năng chịu lực của liên kết. Các khảo sát thực nghiệm sẽ được thực hiện với mô hình nén - đẩy đơn (Single Push Out Test-SPOT).3 Mục tiêu và giới hạn của đề tài 1.1 Mục tiêu của đề tài e Dánh giá ứng xử tổng thể liên kết kháng cắt perfobond trong dầm liên hợp tiết điện T ngược khi sử dụng thí nghiệm nén - day đơn Single Push - Out Test (SPOT). e Cơ chế truyền lực của liên kết, dang phá hoại của liên kết. e Mô phỏng phần tử hữu hạn và so sánh với kết quả thực nghiệm.2 Giới han của đề tài Dạng liên kết được khảo sát là liên kết perfobond có tiết diện hở dang 2.
Thực nghiệm giới hạn ở việc khảo sát các tham số hàm lượng cốt thép trong chốt bê tông, chiều cao bản bê tông, cường độ bê tông và chiều dày liên kết.4 Ý nghĩa của dé tài Với những kết quả thí nghiệm đạt được sẽ bổ sung những dữ liệu về ứng xử của dạng liên kết perfobond. Bên cạnh đó tìm hiểu thêm dạng thí nghiệm mới là thí nghiệm SPOT, nhằm đưa việc khảo sát những mẫu có kích thước nhỏ phan ánh gần đúng với mẫu có kích thước lớn. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN NHƯ SAU: e Chương l1: Trình bày về kết cấu liên hợp và động lực thực hiện đề tài. Chương 2: Giới thiệu các liên kết kháng cắt dùng trong kết cấu liên hợp, đặc biệt nhấn mạnh đến liên kết perfobond.
Chương 3: Khảo sát thực nghiệm ứng xử của liên kết perfobond trong dầm liên hợp có tiết diện T ngược. Chương 4: Mô phỏng số phân tích ứng xử liên kết kháng cắt perfobond bằng phần mềm ANSYS. Chương 5: Kết luận và hướng phát triển của đề tài. Chương 2 Tổng quan 2.1 Giới thiệu Dưới tác dụng của tải trọng uốn lên đầm liên hợp các thớ của hai phần vật liệu bê tông và thép bị trượt lên nhau và gây ra ứng suất cắt dọc trục như minh hoạ ở Hình 2.
Liên kết kháng cắt được sử dụng để hạn chế biến dạng trượt giữa hai thành phần và tăng độ cứng hình học của tiết diện. Biểu đồ biến dạng của dầm khi chịu tải trọng Trong vài thập niên trở lại đây, đã có nhiều dạng liên kết đã được các kỹ sư và các nhà khoa học nghiên cứu phát triển, một số phương pháp thí nghiệm đánh giá khả năng làm việc của chốt cũng đã được đưa vào tiêu chuẩn sử dụng một cách rộng rãi. Nội dung trong chương này sẽ tóm tắt các vấn đề liên quan tới liên kết kháng cắt perfobond mà sẽ được khảo sát trong đề tài này.2 Dam liên hợp bê tông thép 2.1 Cấu tạo của dam liên hợp 2.1 Cách thiết kế truyền thống Cấu tạo dầm liên hợp gồm có dầm thép được làm từ thép định hình hay thép tổ hợp hàn có tiết diện I, H liên kết với bản bê tông bằng liên kết kháng cắt. Bản bê tông cốt thép được đặt trên bản cánh đầm thép có khả năng chịu ứng suất nén và dầm thép thì chịu ứng suất kéo, trong một số trường hợp để tránh cho dầm thép bị ăn mòn và rỉ sét có thể bọc bê tông xung quanh dầm.
Việc tính toán, thiết kế cho dầm liên hợp có thé phân làm hai loại là dam đơn giản và dam liên tục. Trong dầm liên hợp thường dùng các dạng liên kết kháng cắt như là liên kết đỉnh mũ (headed stud), liên kết dạng khối có tiết diện T, C hay liên kết perfobond.2 minh hoạ cau tạo dam liên hợp truyền thống. | Bản bê tông | Cết thép Liên kết perfobond Bản cánh dâm thép I hay H Dâm thép I hay H HÌNH 2.2: Cau tao đầm liên hợp truyền thống tiết diện I, H 2.2 Tiết diện dam chữ T ngược Dầm liên hợp không chỉ được ứng dụng cho tiết diện I, H mà còn dùng cho tiết diện T ngược (Hình 2. Diểm chú ý của dầm T ngược khả năng chịu được tải trọng cao, tiết kiệm về mặt kinh tế, có cấu tạo hình dáng đa dạng khi được kết hợp với bê tông thể hiện trong Hình 2.
| Hắn bề tong | Cết thép Liên kết perfobond Bản bụng dâm thép T ngược HÌNH 2.3: Cau tạo dam liên hợp truyền thống tiết điện T ngược L ì - HÌNH 2.4: Các dạng dam liên hợp tiết diện T ngược được đặt trong bê tông [3] 2.3 Ứng xử chung của dầm liên hợp Trong dầm liên hợp luôn tồn tại sự trượt tương đối giữa dầm thép và bản bê tông. Sự trượt tương đối này phụ thuộc vào mức độ tải trọng tác dụng: e Khi tải trọng nhỏ, dim thép va bản bê tông làm việc đàn hồi. Ứng suất và biến dạng của kết câu là tuyến tính có liên kết giữa thép và bê tông chịu ứng suất cắt bé, không có sự trượt giữa dầm thép và bản bê tông. e Tải trọng tiếp tục tăng, ứng suất cắt tăng làm tăng biến dạng của liên kết dẫn đến làm tăng biến dạng tổng thể của dầm, sự trượt giữa dầm thép và bản bê tông là bé.
e Và khi tiếp tục tăng tải đầm thép đạt đến giới hạn chảy, khối ứng suất dẻo sẽ phát triển trên toàn bộ tiết diện dầm thép, sự trượt giữa dầm thép và bản bê tông lớn gây ra ứng suất lớn làm bề mặt bản bê tông bị phá hoại. Vì vậy vai trò của liên kết kháng cắt được thể hiện rõ trong kết cấu dầm liên hợp chẳng hạn như ngoài việc hạn chế sự trượt còn làm tăng khả năng chịu lực cho kết cấu được thể hiện chi tiết trong mục tiếp theo 2.3 Liên kết kháng cắt trong kết câu dam liên hợp Trong dầm liên hợp khi có liên kết kháng cắt dầm thép và bản bê tông làm việc đồng thời. Hiệu quả kháng trượt của liên kết phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: số lượng và vi trí của liên kết được bố trí, khả năng chịu lực của một liên kết cũng như ứng xử iực-trượt tương đối của loại liên kết. Khi dầm làm việc ở giai đoạn đàn hồi thì sự phân bố lực cắt dọc tại mặt tiếp xúc là tuyến tính.
Lực cắt phân bố đều lên các liên kết trong suốt nhịp làm việc của dầm. Khi vật liệu làm việc trong giai đoạn chảy dẻo, thì các liên kết kháng cắt ở phía đầu dầm sẽ chịu lực cắt lớn hơn so với các vùng khác và bị phá huỷ trước.5thể hiện sự phân bố lực cắt dọc tác dụng lên liên kết kháng cắt trong giai đoạn đàn hồi và trong giai đoạn dẻo. Trong dầm liên hợp kiên kết kháng cắt được đặt tại vị trí tiếp xúc giữa dầm thép va bản bê tông, với dam liên hợp truyền thống có tiết diện I hay H thì liên kết được hàn vào bản cánh trên của dầm. Liên kết có thể bố trí liên tục hay gián đoạn trên suốt chiều dài của dầm.
Với liên kết kháng cắt đỉnh mũ (headed stud) thường dùng cho đầm có tiết diện I hay H, tuy nhiên liên kết perfobond có nhiều thuận lợi khi dùng dầm có tiết diện T, bởi liên kết perfobond có thể 8 yay q ^ q Zg.⁄“^¬~^~^“^¬~¬~¬ a-aaa ¬>>>>>x¬ Connector A | Connector ‘ force (KN) force (KN) 120 + i 120 + Pas 7 ng | 80 TP “IỀ, 7 tê SieS &.