MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng (khóa IX) về đổi mới và nâng cao chất lƣợng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phƣờng, thị trấn xác định cần “xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đƣờng lối của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân; trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dƣỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở” [16]; Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 25 tháng 01 năm 2002 của Bộ Chính trị (khóa IX) về việc luân chuyển cán bộ lãnh đạo và quản lý và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định: “Cần quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ, làm tốt công tác quản lý, LV thạc sĩ Quản lý công giáo dục và sử dụng cán bộ sau đào tạo”; đồng thời “tạo điều kiện cho cán bộ trẻ, có triển vọng đƣợc rèn luyện trong thực tiễn, tạo nguồn cán bộ lâu dài cho đất nƣớc”. Công chức là chủ thể của nền công vụ, là nguồn nhân lực nòng cốt và quan trọng trong quản lý và tổ chức công việc của nhà nƣớc. Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở.
Tuy nhiên hiện nay chất lƣợng của công chức cấp xã trên phạm vi cả nƣớc nói chung và trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng, còn nhiều hạn chế về trình độ chuyên môn, cũng nhƣ năng lực tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phƣơng. Chính vì thế nâng cao chất lƣợng, hiệu quả của đội ngũ công chức nói chung và công chức cấp xã nói riêng là nhiệm vụ xuyên suốt, lâu dài cần đƣợc thực hiện. Trên quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về vấn đề đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, công chức và thực trạng chất lƣợng của đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn thành phố Hà Nội, UBND Thành phố Hà Nội đã triển khai thực hiện Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phƣờng, thị trấn. Qua 5 năm thực hiện thí điểm, công tác đào tạo công chức nguồn cấp xã đã thu đƣợc nhiều kết quả đáng khích lệ, bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại cần phải giải quyết.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu “Nâng cao chất lƣợng đào tạo công chức nguồn cấp xã theo Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phƣờng, thị trấn của thành phố Hà Nội” là cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn. Tình hình nghiên cứu Công tác đào tạo, bồi dƣỡng công chức cấp xã nhà nƣớc là một vấn đề đã đƣợc nhiều nhà hoạch định chính sách cũng nhƣ các nhà nghiên cứu khoa học quan tâm nghiên cứu. Đến nay đã có nhiều công trình khoa học mang tính lý luận và thực tiễn, trong số đó có một số các tác giả và một số các công trình LV thạc sĩ Quản lý công nghiên cứu tiêu biểu nhƣ: TS.Uông Chu Lƣu, TS.Vũ Đức Khiển, Trần Đại Hƣng và Trần Ngát: “Tổ chức bộ máy và xây dựng chính quyền cấp xã”, Nhà xuất bản Tƣ pháp, 2007 [22] ; Trần Hữu Thắng: “Nghiên cứu xây dựng chính sách đối với đội ngũ chính quyền cấp cơ sở đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính”, Đề tài nghiên cứu cấp Bộ năm 2002 [35]; hay cuốn “Tác động dƣ luận xã hội đối với ý thức pháp luật của đội ngũ công chức cấp cơ sở”, NXB Chính trị Quốc gia năm 2011 của TS. Tác giả phân tích, đánh giá về các nội dung: học tập và phát triển nhân lực; đào tạo và bồi dƣỡng trong khu vực công; xác định nhu cầu đào tạo; xây dựng kế hoạch đào tạo; đánh giá đào tạo, phƣơng pháp đào tạo và trang thiết bị đào tạo.
Bên cạnh đó một số luận văn, luận án có liên quan đến đào tạo, bồi dƣỡng công chức cấp xã và công chức nguồn cấp xã nhƣ sau: Tô Thị Anh (2010), “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã theo chức danh trên địa bàn thành phố Hà Nội”, Luận văn thạc sỹ, Học viện Hành chính [1]. Trên cơ sở phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của Thủ đô Hà Nội, tác giả đã chỉ ra đƣợc những mặt đƣợc, chƣa đƣợc, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế của công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, công chức cấp xã theo chức danhh trên địa bàn thành phố Hà Nội, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, công chức cấp xã theo chức danh của thành phố. Trong bài viết tác giả đã đi sâu phân tích vai trò LV thạc sĩ Quản lý công của đội ngũ công chức cấp xã đặt trong bối cảnh cải cách hành chính nhà nƣớc, phân tích thực trạng chất lƣợng đội ngũ công chức cấp cơ sở trên địa bàn tỉnh, từ đó đặt ra yêu cầu cần đào tạo, bồi dƣỡng. Luận văn đã chỉ ra những ƣu điểm, tồn tại trong công tác đào tạo, bồi dƣỡng, song song với đó là chỉ ra những nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo bồi dƣỡng cán bộ, công chức mà sâu xa hơn chính là nâng cao chất lƣợng của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Tác giả đã đi sâu phân tích nội dung chính sách đào tạo nguồn cán bộ, công chức tỉnh Hậu Giang, từ đó chỉ ra những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách đào tạo nguồn từ đó tác giả phân tích nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện chính sách đào tạo nguồn cán bộ, công chức Bên cạnh đó, có thể kể tên các công trình nghiên cứu theo từng nội dung của hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, công chức nhƣ: Tác giả Nguyễn Minh Phƣơng với bài viết “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 7/2003 [24]; Tác giả Nguyễn Ngọc Vân với bài viết “Trao đổi về đào tạo công chức”, Tạp chí Quản lý Nhà nƣớc, số 01/2011[39]; Tác giả Lƣu Kiếm Thanh với bài viết “Đào tạo cán bộ, công chức, viên chức- một hình thức giáo dục, đào tạo đặc thù và chuyên biệt”, Tạp chí Quản lý Nhà nƣớc, số 10/2012 [29]; Tác giả Đinh Văn Tiến, Thái Vân Hà với bài “Đổi mới công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, công chức, viên chức trong tình hình mới”, Tạp chí Quản lý Nhà nƣớc, số 6/2013 [33]. Những tài liệu trên của các tác giả là nguồn tƣ liệu quý và có giá trị tham khảo, kế thừa để tôi tiến hành đề tài nghiên cứu của mình. Tuy nhiên, những LV thạc sĩ Quản lý công công trình trên mới đề cập đến những vấn đề chung về công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ công chức hay công chức cấp xã ở khía cạnh đào tạo sau tuyển dụng.Trong khi đó, vấn đề đào tạo công chức từ trƣớc khi tuyển dụng lại ít đƣợc đề cập và đặc biệt chƣa có công trình nghiên cứu hay luận văn khoa học nào về vấn đề đào tạo công chức nguồn xã, phƣờng, thị trấn trên địa bàn thành phố Hà Nội. Việc nghiên cứu đề tài này với cấp độ luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý công sẽ góp phần giải quyết những vấn đề mà lý luận và thực tiễn đã đang đặt ra.
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về đào tạo, bồi dƣỡng công chức cấp xã và Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại xã, phƣờng, thị trấn, phân tích thực trạng hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng công chức nguồn cấp xã, luận văn có những phân tích tìm ra nguyên nhân dẫn tới những hạn chế của công tác đào tạo công chức nguồn cấp xã. Từ đó, luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dƣỡng công chức nguồn cấp xã. Nhiệm vụ nghiên cứu: Để đạt đƣợc tới mục đích nghiên cứu trên đề tài cần tập trung làm rõ: Nghiên cứu và luận giải các vấn đề lý luận và thực tiễn về vấn đề nâng cao chất lƣợng đào tạo công chức nguồn cấp xã. Vận dụng lý luận để đánh giá thực trạng chất lƣợng đào tạo công chức nguồn cấp xã của thành phố Hà Nội, tìm ra nguyên nhân, từ đó rút ra đƣợc những kinh nghiệm về đào tạo công chức nguồn cấp xã trong giai đoạn tới.
Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng công tác đào tạo nguồn, góp phần hoàn thiện, thực hiện có hiệu quả Đề án thí điểm đào tạo công chức nguồn làm việc tại chính quyền cơ sở cho thành phố Hà Nội. LV thạc sĩ Quản lý công 4. Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu 4. Phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu về chất lƣợng đào tạo công chức nguồn làm việc tại các xã, phƣờng, thị trấn trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016.
Đối tượng nghiên cứu Chất lƣợng đào tạo công chức nguồn xã, phƣờng, thị trấn. Phƣơng pháp nghiên cứu Nghiên cứu dựa trên cơ sở phƣơng pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử. - Luận văn sử dụng kết hợp các phƣơng pháp nghiên cứu: Phƣơng pháp điều tra xã hội học nhằm đánh giá chính xác, khách quan thực trạng đào tạo công chức nguồn cấp xã thông qua đánh giá của các công chức nguồn đang tham gia khóa đào tạo. Phƣơng pháp phỏng vấn thông qua những nhận xét, đánh giá và góp ý của địa phƣơng nơi tiếp nhận công chức nguồn sau đào tạo để đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng đƣợc đào tạo vào quá trình làm việc của đội ngũ công chức nguồn cấp xã.
Ngoài ra, luận văn còn sử dụng và kết hợp một số phƣơng pháp khác nhƣ: phƣơng pháp xử lý số liệu, phƣơng pháp so sánh, phƣơng pháp phân tích thống kê, tổng hợp… 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn Lần đầu tiên đề tài đƣợc nghiên cứu về cơ bản cả lý luận và thực tiễn, từ đó có thể cung cấp những luận cứ khoa học giúp Sở Nội vụ thành phố Hà nội thực hiện tốt hơn công tác đào tạo nguồn công chức ở các giai đoạn tiếp theo.