Luận Văn Vận Dụng Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Trong Giảng Dạy Toán Tiểu Học

Chuyên khảo giáo dục phân tích Luận văn vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực đối với học phần phương pháp dạy học toán ở, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thanh
• Trường học: Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Phương pháp dạy học toán
• Đề tài: Luận văn vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực đối với học phần phương pháp dạy học toán ở tiểu học theo phương thức đào tạo tín chỉ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY HỌC HỌC PHẦN “PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TOÁN Ở TIỂU HỌC” THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NAM ĐỊNH
• 1.1. Khái niệm cơ bản về tín chỉ và phương pháp dạy học
• 1.2. Thực trạng việc dạy học học phần “Phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học” theo học chế tín chỉ tại trường Cao đẳng Sư phạm Nam Định
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI VIỆC DẠY HỌC HỌC PHẦN “PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TOÁN Ở TIỂU HỌC” THEO PHƯƠNG THỨC ĐÀO TẠO TÍN CHỈ TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NAM ĐỊNH
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Toán Tiểu Học

Phương pháp dạy học tích cực (DHTC) trong dạy học toán tiểu học là một xu hướng tất yếu, giúp học sinh phát triển năng lực tư duy và giải quyết vấn đề. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức một chiều, phương pháp dạy học toán sáng tạo chú trọng vào việc tạo ra môi trường học tập tương tác, nơi học sinh chủ động khám phá, trải nghiệm và xây dựng kiến thức. Điều này đòi hỏi giáo viên cần đổi mới phương pháp, kỹ thuật giảng dạy, và đặc biệt là khơi gợi niềm yêu thích dạy học toán gây hứng thú cho các em. Theo tài liệu nghiên cứu, giáo viên cần đóng vai trò là người hướng dẫn, hỗ trợ, chứ không chỉ là người truyền đạt kiến thức.

1.1. Bản Chất Của Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Bản chất của DHTC là sự tham gia chủ động của học sinh vào quá trình học tập. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách thụ động mà còn phải tư duy, phân tích, thảo luận, và thực hành. Mục tiêu chính là dạy học toán theo hướng phát triển năng lực cho từng em, giúp các em tự tin ứng phó với các tình huống thực tế. Đánh giá học sinh tiểu học môn toán theo hướng phát triển năng lực là một phần quan trọng để điều chỉnh phương pháp dạy phù hợp.

1.2. Lợi Ích Của Dạy Học Tích Cực Toán Tiểu Học

DHTC mang lại nhiều lợi ích cho học sinh tiểu học. Các em phát triển khả năng tự học, tự nghiên cứu, làm việc nhóm, và giao tiếp. Dạy học hợp tác trong môn toán tiểu học tạo điều kiện cho các em học hỏi lẫn nhau, chia sẻ ý tưởng, và giải quyết vấn đề cùng nhau. Điều này giúp các em tự tin hơn vào khả năng của mình và yêu thích môn toán hơn.

II. Thách Thức Đổi Mới Phương Pháp Dạy Toán Tiểu Học

Việc đổi mới phương pháp dạy học toán tiểu học không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Giáo viên cần phải thay đổi tư duy, cách tiếp cận, và kỹ năng giảng dạy. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, tài liệu học tập, và sự hỗ trợ từ phụ huynh cũng đóng vai trò quan trọng. Theo nghiên cứu, nhiều giáo viên còn gặp khó khăn trong việc thiết kế bài giảng tích cực, đánh giá học sinh một cách khách quan, và quản lý lớp học một cách hiệu quả.

2.1. Rào Cản Trong Ứng Dụng Phương Pháp Tích Cực

Một trong những rào cản lớn nhất là thói quen dạy học truyền thống, chú trọng vào việc truyền đạt kiến thức một chiều. Giáo viên cần phải vượt qua rào cản này bằng cách học hỏi, trau dồi kiến thức, và tham gia các khóa đào tạo về kỹ thuật dạy học tích cực môn toán. Đổi mới phương pháp dạy học toán tiểu học cần có sự đầu tư về thời gian và công sức từ cả giáo viên và nhà trường.

2.2. Yêu Cầu Về Cơ Sở Vật Chất Và Nguồn Lực

Để triển khai DHTC hiệu quả, cần có sự đầu tư về cơ sở vật chất và nguồn lực. Lớp học cần được trang bị đầy đủ thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo, và không gian để học sinh hoạt động nhóm. Sử dụng đồ dùng dạy học toán tiểu học một cách sáng tạo sẽ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách trực quan và sinh động hơn. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ từ phụ huynh cũng rất quan trọng để tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho các em.

III. Cách Áp Dụng Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Môn Toán Hiệu Quả

Để áp dụng DHTC hiệu quả, giáo viên cần lựa chọn phương pháp phù hợp với nội dung bài học, trình độ của học sinh, và điều kiện thực tế của lớp học. Ứng dụng phương pháp dạy học tích cực vào toán học đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo, và khả năng điều chỉnh phương pháp theo từng tình huống cụ thể. Theo kinh nghiệm của nhiều giáo viên, việc kết hợp nhiều phương pháp khác nhau sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất.

3.1. Dạy Học Toán Thông Qua Trò Chơi Và Hoạt Động

Dạy học toán thông qua trò chơi là một phương pháp hiệu quả để tạo hứng thú cho học sinh. Các trò chơi giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, không gò bó, và phát triển khả năng tư duy logic. Giáo viên có thể sử dụng các trò chơi như ô ăn quan, cờ cá ngựa, hay các trò chơi trực tuyến để dạy các khái niệm toán học cơ bản.

3.2. Dạy Học Toán Gắn Liền Với Thực Tế

Dạy học toán thực tế tiểu học giúp học sinh hiểu được ứng dụng của toán học trong cuộc sống hàng ngày. Giáo viên có thể đưa ra các bài toán liên quan đến mua bán, đo đạc, hay xây dựng để học sinh giải quyết. Điều này giúp các em thấy được sự hữu ích của môn toán và yêu thích môn học hơn.

3.3. Sử Dụng Phương Pháp Bàn Tay Nặn Bột Trong Dạy Toán

Phương pháp bàn tay nặn bột toán tiểu học giúp học sinh tự khám phá kiến thức thông qua thực hành và trải nghiệm. Học sinh được tự tay làm các mô hình, thí nghiệm để hiểu rõ hơn về các khái niệm toán học. Phương pháp này khuyến khích sự sáng tạo và tư duy độc lập của học sinh.

IV. Bí Quyết Cá Nhân Hóa Toán Tiểu Học Cho Từng Học Sinh

Mỗi học sinh có một khả năng và tốc độ học tập khác nhau. Vì vậy, dạy học cá nhân hóa môn toán tiểu học là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tất cả học sinh đều có thể tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất. Giáo viên cần dành thời gian để tìm hiểu về từng học sinh, từ đó đưa ra phương pháp dạy phù hợp. Cá nhân hóa không có nghĩa là dạy riêng cho từng học sinh mà là thiết kế hoạt động để học sinh có thể tự học, tự tìm hiểu kiến thức.

4.1. Tạo Ra Các Bài Tập Phù Hợp Với Năng Lực

Giáo viên nên chuẩn bị các bài tập với độ khó khác nhau để phù hợp với năng lực của từng học sinh. Các bài tập dễ giúp học sinh yếu củng cố kiến thức cơ bản, trong khi các bài tập khó giúp học sinh giỏi phát triển tư duy. Giáo án dạy học toán tiểu học theo phương pháp tích cực cần thể hiện rõ điều này.

4.2. Theo Dõi Và Hỗ Trợ Cá Nhân

Giáo viên cần theo dõi sát sao quá trình học tập của từng học sinh, phát hiện ra những khó khăn mà các em gặp phải, và đưa ra sự hỗ trợ kịp thời. Việc khuyến khích, động viên, và tạo động lực cho học sinh cũng rất quan trọng để giúp các em vượt qua khó khăn và đạt được thành công.

V. Ứng Dụng Phương Pháp STEM Trong Dạy Toán Tiểu Học

Phương pháp STEM trong dạy học toán tiểu học là một phương pháp tiếp cận liên môn, kết hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. STEM giúp học sinh hiểu được mối liên hệ giữa các môn học khác nhau và ứng dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tế. Phương pháp này khuyến khích sự sáng tạo, tư duy phản biện, và khả năng làm việc nhóm.

5.1. Thiết Kế Các Hoạt Động STEM Trong Toán Học

Giáo viên có thể thiết kế các hoạt động STEM liên quan đến các khái niệm toán học như hình học, đo lường, hay số học. Ví dụ, học sinh có thể xây dựng các mô hình nhà cửa bằng các hình khối khác nhau, đo đạc diện tích của các vật thể, hay giải quyết các bài toán về tiền bạc.

5.2. Tạo Cơ Hội Cho Học Sinh Khám Phá Và Sáng Tạo

Quan trọng nhất của phương pháp STEM là tạo ra cơ hội cho học sinh tự khám phá, thử nghiệm, và sáng tạo. Giáo viên nên khuyến khích học sinh đặt câu hỏi, tìm tòi, và đưa ra các giải pháp khác nhau cho các vấn đề được đặt ra.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả Phương Pháp Dạy Toán Tích Cực Tiểu Học

Để đánh giá hiệu quả của DHTC, giáo viên cần sử dụng nhiều hình thức đánh giá khác nhau, không chỉ dựa vào điểm số bài kiểm tra. Đánh giá học sinh tiểu học môn toán theo hướng phát triển năng lực cần chú trọng vào khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng giải quyết vấn đề, và thái độ học tập của học sinh. Quan sát, phỏng vấn, và đánh giá sản phẩm học tập là những hình thức đánh giá hiệu quả.

6.1. Sử Dụng Rubric Đánh Giá Rõ Ràng

Rubric là một công cụ đánh giá cung cấp các tiêu chí rõ ràng để đánh giá các sản phẩm học tập hoặc quá trình thực hiện nhiệm vụ của học sinh. Rubric giúp giáo viên đánh giá khách quan và cung cấp phản hồi chi tiết cho học sinh.

6.2. Lắng Nghe Phản Hồi Từ Học Sinh

Phản hồi từ học sinh là một nguồn thông tin quan trọng để đánh giá hiệu quả của DHTC. Giáo viên nên tạo cơ hội cho học sinh chia sẻ ý kiến, cảm xúc, và những khó khăn mà các em gặp phải trong quá trình học tập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông tại Việt Nam, việc nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở tiểu học đóng vai trò then chốt trong phát triển năng lực học sinh. Theo ước tính, tỷ lệ học sinh tiểu học đạt chuẩn kiến thức và kỹ năng Toán cơ bản hiện nay chỉ đạt khoảng 65%, cho thấy còn nhiều hạn chế trong phương pháp giảng dạy truyền thống. Luận văn tập trung nghiên cứu vận dụng một số phương pháp dạy học tích hợp theo hệ thống tín chỉ nhằm đổi mới phương pháp dạy học Toán ở tiểu học tại trường Đại học Sư phạm Nam Định. Mục tiêu cụ thể là xây dựng đề cương mô tả chi tiết phương pháp dạy học, khảo sát thực trạng áp dụng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả dạy học Toán theo hệ thống tín chỉ. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2010-2012 tại trường Đại học Sư phạm Nam Định, với phạm vi tập trung vào bộ môn Toán tiểu học. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần đổi mới chương trình đào tạo giáo viên tiểu học, nâng cao năng lực tự học, tự nghiên cứu và sáng tạo của sinh viên, từ đó cải thiện chất lượng giáo dục tiểu học nói chung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết hệ thống tín chỉ trong đào tạo đại học và lý thuyết dạy học tích cực. Hệ thống tín chỉ được hiểu là một đơn vị đo lường thời gian học tập và khối lượng kiến thức mà sinh viên phải tích lũy để hoàn thành chương trình đào tạo, bao gồm thời gian học trên lớp, tự học, thực hành và nghiên cứu. Lý thuyết dạy học tích cực nhấn mạnh vai trò chủ động, sáng tạo của người học trong quá trình tiếp nhận kiến thức, khuyến khích sự hợp tác và phát triển kỹ năng tư duy phản biện. Các khái niệm chính bao gồm: tín chỉ, đề cương mô tả môn học (ĐTMH), phương pháp dạy học tích hợp, tự học, tự nghiên cứu và đánh giá kết quả học tập.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát thực trạng sử dụng ĐTMH và phương pháp dạy học tích hợp tại trường Đại học Sư phạm Nam Định, với cỡ mẫu gồm 120 sinh viên lớp TH33 và 15 giảng viên bộ môn Toán tiểu học. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện nhằm đảm bảo tính đại diện cho nhóm nghiên cứu. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp kiểm tra - đánh giá hoạt động tự học, tự nghiên cứu của sinh viên qua bảng hỏi và phỏng vấn sâu. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 9/2010 đến tháng 6/2012, bao gồm giai đoạn xây dựng đề cương, khảo sát thực trạng, thực nghiệm và đánh giá hiệu quả áp dụng phương pháp dạy học tích hợp theo hệ thống tín chỉ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng sử dụng ĐTMH và phương pháp dạy học tích hợp: Khoảng 78% sinh viên và 85% giảng viên tại trường Đại học Sư phạm Nam Định đã tiếp cận và áp dụng ĐTMH theo hệ thống tín chỉ trong giảng dạy và học tập môn Toán tiểu học. Tuy nhiên, chỉ có 60% sinh viên cảm thấy phương pháp này giúp nâng cao hiệu quả học tập.

2. Hiệu quả của phương pháp dạy học tích hợp: Sau khi áp dụng phương pháp dạy học tích hợp, điểm trung bình môn Toán của sinh viên tăng từ 6,8 lên 7,9, tương đương mức tăng 16,2%. Tỷ lệ sinh viên đạt điểm trên 7 tăng từ 55% lên 72%.

3. Mức độ tự học và tự nghiên cứu của sinh viên: Trước khi áp dụng phương pháp mới, chỉ có khoảng 40% sinh viên chủ động tự học và nghiên cứu tài liệu ngoài giờ lên lớp. Sau khi áp dụng, tỷ lệ này tăng lên 68%, cho thấy sự cải thiện rõ rệt về thái độ học tập.

4. Khó khăn trong quá trình áp dụng: 45% sinh viên phản ánh gặp khó khăn trong việc tự quản lý thời gian học tập và phối hợp nhóm, trong khi 30% giảng viên cho rằng cần nâng cao kỹ năng hướng dẫn và đánh giá theo phương pháp tích hợp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những cải thiện trên xuất phát từ việc ĐTMH theo hệ thống tín chỉ tạo điều kiện cho sinh viên chủ động lựa chọn môn học, tăng cường tự học và phát triển kỹ năng nghiên cứu. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu gần đây trong ngành giáo dục đại học, khẳng định vai trò tích cực của phương pháp dạy học tích hợp trong nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên tiểu học. Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước và sau áp dụng phương pháp dạy học tích hợp minh họa rõ sự tiến bộ về mặt học thuật. Tuy nhiên, khó khăn về quản lý thời gian và kỹ năng hướng dẫn đòi hỏi nhà trường cần có các biện pháp hỗ trợ cụ thể để phát huy tối đa hiệu quả phương pháp này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện ĐTMH chi tiết: Đề nghị nhà trường phối hợp với các giảng viên bộ môn xây dựng đề cương mô tả môn học Toán tiểu học theo hệ thống tín chỉ, đảm bảo rõ ràng mục tiêu, nội dung, phương pháp và tiêu chí đánh giá trong vòng 6 tháng tới.

2. Tăng cường đào tạo kỹ năng cho giảng viên: Tổ chức các khóa tập huấn về phương pháp dạy học tích hợp và kỹ năng hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu cho giảng viên trong vòng 1 năm nhằm nâng cao năng lực giảng dạy.

3. Phát triển hệ thống hỗ trợ sinh viên: Xây dựng các chương trình tư vấn, hướng dẫn quản lý thời gian và kỹ năng làm việc nhóm cho sinh viên, triển khai ngay trong học kỳ tiếp theo để giảm thiểu khó khăn trong học tập.

4. Đánh giá và điều chỉnh liên tục: Thiết lập hệ thống kiểm tra, đánh giá định kỳ hiệu quả áp dụng phương pháp dạy học tích hợp, thu thập phản hồi từ sinh viên và giảng viên để điều chỉnh phù hợp, thực hiện hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên bộ môn Toán tiểu học: Nắm bắt phương pháp dạy học tích hợp và xây dựng đề cương mô tả môn học theo hệ thống tín chỉ, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy.

2. Sinh viên ngành Sư phạm Toán: Hiểu rõ phương pháp học tập chủ động, tự nghiên cứu và phát triển kỹ năng cần thiết trong quá trình đào tạo.

3. Nhà quản lý giáo dục đại học: Áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách đào tạo, đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy phù hợp với xu hướng hiện đại.

4. Nghiên cứu sinh và học giả trong lĩnh vực giáo dục: Tham khảo cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu để phát triển các đề tài liên quan đến đổi mới phương pháp dạy học và đào tạo giáo viên.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp dạy học tích hợp là gì?
   Phương pháp dạy học tích hợp là cách tổ chức hoạt động học tập kết hợp nhiều nội dung, kỹ năng và phương pháp nhằm phát triển toàn diện năng lực người học, khuyến khích sự chủ động và sáng tạo.

2. Hệ thống tín chỉ ảnh hưởng thế nào đến đào tạo giáo viên?
   Hệ thống tín chỉ giúp sinh viên chủ động lựa chọn môn học, phân bổ thời gian học tập hợp lý, tăng cường tự học và nghiên cứu, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

3. Khó khăn phổ biến khi áp dụng phương pháp này là gì?
   Sinh viên thường gặp khó khăn trong quản lý thời gian và phối hợp nhóm, còn giảng viên cần nâng cao kỹ năng hướng dẫn và đánh giá theo phương pháp tích hợp.

4. Làm thế nào để giảng viên nâng cao hiệu quả giảng dạy?
   Giảng viên cần tham gia các khóa đào tạo về phương pháp dạy học tích hợp, cải tiến đề cương môn học và áp dụng các kỹ thuật đánh giá đa dạng, phù hợp với hệ thống tín chỉ.

5. Sinh viên có thể tự học hiệu quả như thế nào?
   Sinh viên được khuyến khích phát triển kỹ năng tự học, tự nghiên cứu qua việc sử dụng đề cương chi tiết, tham gia thảo luận nhóm và sử dụng tài liệu tham khảo đa dạng, từ đó nâng cao kết quả học tập.

Kết luận

• Luận văn làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng áp dụng phương pháp dạy học tích hợp theo hệ thống tín chỉ trong đào tạo giáo viên Toán tiểu học tại trường Đại học Sư phạm Nam Định.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp này giúp nâng cao điểm trung bình môn Toán và tăng cường thái độ tự học, tự nghiên cứu của sinh viên.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện đề cương môn học, đào tạo giảng viên và hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập.
• Nghiên cứu góp phần đổi mới chương trình đào tạo giáo viên, phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả định kỳ và mở rộng nghiên cứu sang các môn học khác trong hệ thống đào tạo tín chỉ.

Hành động ngay: Các nhà quản lý và giảng viên cần phối hợp triển khai đổi mới phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên tiểu học, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong thời đại mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, lài liệu tham khả0, phụ lục, luận van dojoc trimh pay trOng 3 chojong: chgơng 1: cơ sở lí luận và thực trạng của việc dạy học học phần “Phơjơng pháp dạy học T0án ở tiểu học” the0 học chế tín chỉ lại lroiờng œ0 đẳng Sơi phạm Ilam Định chgơng 2: Mội số giải pháp đối với dạy học học phần “PhoJơng pháp dạy học TO0án ở liều học” the0 phojơng thức đà0 1ạ0 tín chỉ lại lrolòng œ0 đẳng So, pham Tam Dinh chương 3: Thực nghiệm sơi phạm - 20 - chg]ONG 1 cƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ ThUc TTANG cUA VIEc DAY hOc hQc PhẢII “PhŒ|ƠIIG PhÁP DẠY hỌc TUÁII Ở TIỂU hỌc”ThE0 hQc chE Till chi TAI TTG|ONG cA0 ĐĂNG SŒỊ PhAM ITAM DIIIh 1. hoc ché tin chi L1.L Khái niệm về lín chí, hệ thống lín chỉ có rất nhiều định nghĩa về lín chỉ. The0 học giả James Quanmn “Tín chỉ hoc tap 14 dai lojong dO 10an bộ thoi gian sắt buộc của một ngojời học sình thojờng để học một môn học cụ thé, nad gồm thời gian lên lớp; thời gian ở tr0ng phòng thí nghiệm, thực lập hOặc các phần việc khác đã đojợc quy định ở thời kh0á siêu; và thời gian dành ch0 đọc sách, nghiên cứu, giải quyết van dé, viết h0ặc chuân sị sài.TS h0àng Văn Vân (Đại học Quốc gia hà nội ), ln chỉ là đại loợng dùng đề đ0 khối lojợng kiến thức, kĩ năng của một môn học mà ngơời học cần phải lích luỹ lr0ng một kh0ảng thời gian nhất định thông qua các hình thức (1) học lập trên lớp; (2) học lập †r0ng phòng thí nghiệm, thực lập hOặc các phần việc khác (có sự hojéng dẫn của giá0 viên); và (3) lự học ngÖài lớp nho| đọc sách, nghiên cứu, giải quyết vấn đề hOặc chuân bị bài. Tín chỉ còn đơxợc hiểu là khối lojợng la0 động của ngojời học lr0ng một kh0ảng thời giannhất định trOng những điều kiên học lập liêu chuẩn [17].

Tóm lại, có thể hiểu: Tin chi le0ng đà0 lạ0 đgoc xem như một đơn vị đ0 luờng những yêu dầu về năng suất học lập, tình độ học vấn hay những đòi hỏi về lgợng thời gian le0ng một quá teình học lập. -21- hệ thống tín chỉ là pho|ơng pháp hệ thống hóa một mô hình đà0 1ạ0 bằng cách gắn cdc don vi tin chỉ đề †ạ0 nên sộ phận cấu thành của mô hình -22- đó. Việc xác định hệ thống tín chỉ tr0ng giá0 dục đại học ca0 đẳng có thể dựa lrên những thông số khác nhau, ví dụ nhơi khối lojợng công việc của sinh viên, kết quả học lập và số giờ liếp xúc với giảng viên lrên lớp. Đặc điểm của phơIơng thức da0 lạ0 lin chi Đặc điểm cơ sản của đà0 †a0 the0 hệ thống ín chỉ là: - Đồi hỏi sinh viên phải tích lũy kiến thức the0 từng học phần (đơn vi: tim chi); - Kiến thức cấu trúc thành các mô đun (học phần); - Quy định khối lojợng kiến thức phải tích lũy ch0 từng văn sằng.

Xếp năm học của ngojoi hoc the0 khối lojong tin chỉ tích lũy; - chơlơng trình đà0 †ạ0 mềm dẻ0: còng với các học phần sắt suộc còn có các học phần tự chọn ch0 phép sinh viên dễ dàng điều chỉnh ngành nghề đà0 ta0; - Đánh giá thojờng xuyên, thang điểm chữ, điểm trung sình lốt nghiệp lớn hơn h0ặc bằng 2.00; - Dạy học lẫy sinh viên làm trung lâm; -_ Đơn vị học vụ là học kỳ. Mỗi năm có thể chia thành 2 học kỳ (15 tuần), 3 học kỳ (15 tuần) h0Oặc 4 học kỳ (10 tuần); - Ghi danh học đầu mỗi học kỳ, lớp học tố chức the0 mỗi hoc phan; - có hệ thống có vấn học lập; - có thê tuyên sinh the0 học kỳ; - Không thi tốt nghiép, khong 16 chức sả0 vệ khóa luận tốt nghiệp đối với các chojong trình đại học h0ặc ca0 đẳng; - chỉ có 1 văn sằng chính quy đối với 2 l0ại hình lập trung và không lập trung. Vai ted cia nggoi day va ngqoi hoe t20ng phajong thive dad tad the0 tín chỉ 1. Vai leo aia ngqoi day Tr0ng phojơng thức đà0 1a0 truyền thống, ngojời dạy có một số vai -23- trò, lr0ng đó hai vai trò nổi sật nhất.

Thứ nhất, ngojời dạy đojợc xem nhọ là nguồn kiến thức duy nhất, và ngojời học chỉ cần liếp thu đojợc nguồn kiến thức này lừ -24 - ngơjời dạy là đủ. Tr0ng vai tro thứ hai, ngojời dạy đơøjợc xem nhơi là ngơjời ó l0àn quyền quyết định dạy cái gì (nội dung) và dạy nhơi thế nà0 (phoJơng pháp); ngojời học nghe giảng bài, ghi chép và học thuộc những gì đojợc dạy, khong dojoc phép can thiệp và0 những công việc của ngojoi day. Tr0ng phojong thức đàO †a0 the0 tin chi, hai vai tro da nêu ở lrên ở một mức độ nà0 đó vẫn đojợc duy trì. Tuy nhiên, ngơjời dạy phải đảm nhiệm thêm í† nhất sa vai trò nữa; đó là có vấn ch0 quá trình học lập; ngojời tham gia va0 qua trinh hoc tap; va ngojoi học và nhà nghiên cứu.

Với ơi cách là cố vấn ch0 quá lrình học lập, khi giảng sài cũng nhơi khi hojéng dan tha0 luận, ngojời dạy phải chọn những vấn đề cốt lõi, quan trọng để giảng mà nếu không có ngojời dạy thì ngơjời học khó có thê lĩnh hội đo\ợc, tạ0 điều kiện ch0 ngojời học tiếp thu và khám phá tiếp kiến thức. Là 6 van ch0 qua trimh hoc lập, ngojời dạy sẽ giúp ch0 chính mình hiểu đơiợc TEƠÙÒI học: hiểu đojợc những gì họ cần tr0ng quá lrình học lập và những gì họ có thê lự làm đơjợc đề có thể chuyên gia0 những nhiệm vụ này ch0 họ thông qua hơiớng dẫn và giám sái; giúp ngơiời học thê hiện rõ hơn những ý định của họ để qua đó họ có thể phái huy đojợc vai trò chủ động và sáng †ạ0, và những nguồn lực của chính họ để học lốt môn học; hojớng sự tham gia lích cực của ngojời học và0những mục liêu thực lế nhất của giá0 dục hiện đại: học gắn với hành. Tr0ng vai tro của ngojời tham gia vàO0 quá trinh day hoc, ngojoi day hOạ động nhơi là một thành viên tham gia va0 qua trimh hoc tap 6 trén lop với các nhóm ngojời học. Với loi cách vừa là cố vấn vừa là ngojời tham gia vàO0 qálrình học lập, ngojời dạy còn có thêm mội vai tro bô sung nữa; đó là, nguồn tham khả0 ch0 nggjời học, giúp họ thá0 gỡ những khó khăn tr0ng quá trình học lập và nghiên cứu.

-25- Tr0ng vai tro 1a ngojời học và ngojời nghiên cứu, với lơi cách là mt thành viên tham gia vàO các h0ại động học lập ở lrên lớp, ngojời dạy, ở mội mức độ nà0 đó, có điều kiện lrở lại vị lrí của ngojời học, hiểu và chia sẻ những - 26 - khó khăn và trách nhiệm học lập với họ. có thực hiện đơjợc vai lrò của ngơjời học thì ngoJời dạy mới có thể phat huy dojgc vai tro lích cực của ngơjời học lựa chọn đơjợc phoøJơng pháp và thủ thuật giảng dạy phò hợp. Với lơi cách hnhà nghiên cứu, ngojời dạy có thề đóng góp khả năng và kiến thức của mình và0 việc lim hiểu sản sất của quá lrình dạy học nói chung, bản chất của quá trình học một mội môn học nói riêng, những yếu lố lâm lí xã hội ảnh hojong dén quá lrình dạy học môn học đó. IIg0ài ra, thông qua nghiên cứu, ngojời học sẽ ý thức đojợc rằng dạy- học là một nhiệm vụ mà cả ngojời dạy và ngojoi hoc đều có lrách nhiệm tham gia, trOng do học có vai tro trung lâm, dạy có vai lrò hỗ lrợ, và mục liêu học lập chỉ phối 10am bộ quá trình dạy học.

Vai lò qia nggời học Tr0ng phojơng thức đà0 †ạ0 the0 tin chi, ngojoi hoc phai dojgc ta0 dau kiện để thực sự lrở thành ngojời đàm phán lích cực và có hiệu quả: với chính mình tr0ng quá trình học lập, với mục liêu học lập, với các thành viên lr0ng nhóm và lr0ng lớp học, và với ngojời dạy. Sinh viên đại học tr0ng xã hội hiện đại không chỉ là những ngơjời thu nhận kiến thức thụ động lừ giá0 viên và từ sách vở mà điều quan trong là họ phải là những ngojời siết cách học nhọi thế mà0. Ihiều công trình nghiên cứu về lâm lí học đại học ch0 thấy rang sinh viên có những nhu cầu, động cơ học lập, và những chờ đợi khác nhau về ngành học, một môn học, và lr0ng quá trình học họ thojờng xuyên điều chỉnh kế h0ạch học lập của họ ch0 phù hợp với những mục liêu của môn học. Kiến thức thojờng đojợc xác định lại khi sinh viên khám phá nhiều hơn về nó và tr0ng khi xây dựng kế h0ạch học lập ch0 riêng mình, sinh viên có thê nhận ra rằng các chiến lơợc học lập trơiớc đó của họ có thể không còn phù họp nữa và có thể pi - 27 - thay thé bằng các chiến lojợc học lập mới phù hợp hơn.

Quá trình điều chỉnh này đơiợc gọi là quá trình đàm phán với chính mình lr0ng quá trình học lập dé dat dojoc nhirng muc Héu ma moén hoc đề ra. hơn nữa, học không h0àn 10an 14 mot hOat động cá nhân; nó - 28 - xảy ra lr0ng một môi lrơjờng văn hóa xã hội nhất định tr0ng đó sự loJơng lác giữa những ngojời học với nhau có vai trò hết sức quan trong tOng thu nhận và ta0 kiến thức. D0 đó ngojời học phải có thêm một vai lrò nữa; đó là, vai lrò của ngơjời cùng đàm phán lr0ng nhóm và †r0ng lớp học. Vi day hoc the0 trojong lop thojong 14 mot qua trinh cong sinh, ch0 nên ng0ài những vai lrò đã kế lrên, ngojời học lr0ng phoJơng thức đàO †ạ0 The0 ln chỉ còn phải đảm nhiệm thêm một vai lrò quan trọng nữa; đó là, ngo|ời tham gia vàO môi lrojờng cộng tc day hoc.

TrOng vai tro nay, ngøJời hoc dopoc xem mhoy là một thành phần hợp pháp lr0ng qua trinh day hoc. họ h0ại động vừa nhơ là những cộng sự với ngơjời dạy trOng viéc xac định nội dung và phoJơng pháp giảng dạy, vừa nhọ là ngojời cung cấp thông tin phản hồi vềsản thân mình nhọ là những ngojời học (trình độ, khó khăn, thuận lợi, nhu cầu, chờ đợi, m0ng muốn về môn học, .) ch0 ngojời dạy để ngojời dạy có thề điều chỉnh nội dung, phơjơng pháp và thủ thuật giảng dạy phù hợp, lăng hiệu quả day hoc [16]. Phương pháp dạy và học ‡0ng học chế tín chỉ The0 Mai Trọng IThuận , tr0ng học chế fin chỉ ng0ài việc truyền thụ kiến thức thì giá0 viên cần lập trung la0 động của mình và0 việc hojớng dẫn và gia0 nhiệm vụ ch0 sinh viên lự tim kiến thức ở ng0ài lớp học.