Chương 1.Những vẫn đề lý luận và pháp luật hình sự Việt Nam về tội mua bán trái phép chất ma túy. Thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật hình sự về tội mua bán trái phép chất ma túy trên địa bàn tỉnh Sơn La.Các giải pháp bảo đâm áp dụng đúng pháp luật về tội mua bán trái phép chất ma túy từ thực tiễn địa bản tỉnh Sơn La. Chuong 1 NHUNG VAN DE LY LUAN VA PHAP LUAT HINH SU VIET NAM VE TOI MUA BAN TRAI PHEP CHAT MA TUY 1. Tội mua bán trái phép chất ma túy theo pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành Ngày 27/11/2015, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật hình sự năm 2015.
Trong đó, Bộ luật hình sự quy định tội mua bán trái phép chất ma túy thành một điều luật riêng biệt. Tuy nhiên, do có sự sai sót về cu trúc, thuật ngữ pháp lý. của Bộ luật hình sự cần phải sửa đổi, bổ sung nên đến ngày 01/01/2018 Bộ luật hình sự năm 2015 mới chính thức có hiệu lực thỉ hành. Cụ thể: Theo quy định tại Điều 251 Bộ Luật hình sự 2015thì: “1.
Người nào mua bán trái phép chất ma túy, thì bị phạt tù từ ()2 năm đến 07 năm. Phạm tội trong các trường hợp sau đáy, thì bị phat ti từ 7 năm đến l5 năm: a) Có tô chức; ð) Phạm tội 02 lần trở lên; co) Mua bán với 02 người trở lêH; đ) Lợi dụng chức vu, quyên hạn; 8) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tô chúc; @) Sử dụng người dưới 16 tôi vào việc phạm tội hoặc bản ma túy cho người dưới 16 tuôi; g) Nhựa thuốc phiện, nhựa cẩn sa hoặc cao côca có khối lượng từ 300 gam đến dưới 01 kilôgam; h) Héréin, cécain, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA c6 khéi lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam: i) La, ré, than, canh, hoa, qua cdy cân sa hoặc lá cậy côca có khỗi lượng từ 10 kilôgam đến dưới 25 kilôgam; k) Quá thuốc phiện khô có khối lượng từ 50 kilôgam đến dưới 200 kiôgam: 1) Qua thudc phién tươi có khối lượng từ 10 kilôgam đến dưới 50 kilôgam; m) Cac chất ma túy khác ở thê rắn có khối lượng từ 20 gam đến dưới 100 gam; n) Các chất ma túy khác ở thể lóng có thể tích te 100 mililit dén duci 250 malilit; ø) Có 02 chất ma túy trở lên mà tông số lượng của các chất đó tương đương với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điềm từ điểm a đến điêm n khoản này; Pp) Tải phạm nguy hiệm. Phạm lội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm: d) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 200 hilôgam đến dưới 600 kilégam; @ Qua thudc phién tuoi cé khối lượng từ 5U kiôgam đến dưới 150 kilégam; e) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 100 gam đến dưới 300 gam; g) Các chất ma túy khác ở thể lóng có thể tích tie 250 mililit dén duci 750 malilit; h) Cé 02 chdt ma tiy tra lén ma tong sé long cia cdc chdt đó tương đương với số lượng chất ma túy quy định tai mét trong cde diém tie diém a đến điểm g khoản này. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp xau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc từ hình: a) Nhụa thuốc phiên, nhựa cân sa hoặc cao côca có khối tượng 05 kilégam trở lên ð) Hêrôin, côcain, Methamphetamine, Amphelamine, MDMA có khối lượng 100 gam trở lên; ©) lá, rễ, thân, cành, hoa, quả cây cân sa hoặc lá cây côca có khối lượng 75 kilôgsam trở lên, 4) Quả thuốc phiện khô có khối lượng 600 kilôgam trỏ lên; 8) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng 150 lalôgam trỏ lên; e) Các chất ma túy khác ở thê rắn có khối lượng 300 gam trở lên; g) Các chất ma túy khác 6 thé long có thê tích 750 milHit trở lên; h) Có 02 chất ma túy trớ lên mà tổng xó lượng của các chất đó tương đương với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm a đến diém g khoản này.
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000 đồng, cắm đàm nhiệm chức vụ, cẩm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phan hoặc toàn Bộ tài san.” Bộ luật hình sự 2015 đã tách Điều 194 Bộ luật hình sự 1999 quy định về tội “tàng trữ, vận chuyền, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy” thành 04 tội riêng đó là tội: “Tàng trữ trái phép chất ma túy” (Điều 249): tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy” (Điều 250); tội “Mua bán trái phép chất ma túy” (Điều 251) và tội “Chiếm đoạt chất ma túy” (Điều 252). Việc thay đổi này nhằm khắc phục vướng mắc trên thực tiễn khi các hành vi khác nhau lại bị xử lý như nhau (Điều 194 Bộ luật hình sự 1999 gộp 04 tội thành một tội chung), điều nảy đã giúp gỡ bỏ đáng kế các khó khăn cho các cơ quan tiến hành tố tụng, trong việc xác định tội danh và áp dụng hình phạt đối với người phạm tội tàng trữ, vận chuyên, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy. Trong các tội được tách ra từ Điều 194 Bộ luật hình sự 1999, chỉ có tội mua bán trái phép chất ma túy là không yêu cầu trọng lượng chất ma tuý được mua bán tối thiểu trong cấu thành tội phạm cơ bán. Chí cần có hành vi mua bán trái phép chất ma túy đã là tội phạm theo quy định tại khoản 1 Điều 251 Bộ luật hình sự 2015, tuỳ vào trọng lượng các chất ma tuý nhiều hay ít, nếu thoả mãn câu thành tội phạm của các khoản 2, 3, 4 Điều 251 Bộ luật hình sự 2015 thì sẽ bị xử lý theo các khoán tương ứng.
Khi xác định trọng lượng các chất ma tuý cần lưu ý hai trường hợp sau: Đối với các chất ma túy ở thé rắn được hòa thành dung dịch hoặc chất ma túy 6 thé long đã được pha loãng thì không coi toàn bộ dung địch hoặc dung dịch pha loãng này là chat ma túy ở thê lỏng mà cần xác định hàm lượng chất ma túy trong dung dịch để tính, trọng lượng chất ma túy đó. Ví dụ: Thuốc phiện, hêrôïn được hòa thành dung địch thì không coi toàn bộ dung dịch này là chất ma túy ở thể lỏng mà cần xác định hàm lượng moocphin cùng với các thành phần khác của thuốc phiện trong dung dịch đẻ tính trọng lượng của thuốc phiện hoặc xác định ham lượng moocphin cùng với các thành phần khác của hêrôin để tính trọng lượng hêrôin. Đối với xái thuốc phiện thì không coi là nhựa thuốc phiện mà phải xác định hàm lượng mooephin trong xái thuốc phiện để tính trọng lượng của thuốc phiện. Trường hợp chỉ mua bán một chất ma tuý hoặc các chất ma tuý trong cùng một điểm thuộc cùng một khoản của Điều 251 Bộ luật hình sự 2015 thì việc xác định tổng trọng lượng các chất ma tuý rất đơn giản, chỉ cần cộng tổng trọng lượng từng chất để xét xem hành vi cấu thành khoản nào của Điều 251 Bộ luật hình sự 2015.
Trường hợp có 02 chất ma túy trở lên mà các chất đó tương đương với số lượng chất ma túy quy định tại một trong các điểm khác nhau trong cùng một khoản của Điều 251 Bộ luật hình sự 2015 thì tổng trọng lượng các chất ma tuý được xác định theo Nghị định số 19/2018/NĐ-CP quy định về việc tính tổng khối lượng hoặc thế tích chất ma túy tại một số điều của Bộ luật Hình sự năm 2015. Ví dụ, trường hợp các chất ma túy đều có khối lượng hoặc thê tích đưới mức tối thiểu đối với từng chất đó theo quy định tại khoản 3 của Điều 251 Bộ luật hình sự năm 2015, trong đó có ít nhất một chất ma túy có khối lượng hoặc thể tích thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 của điều này thì xác định tổng khối lượng hoặc thể tích các chất ma túy theo trình tự như sau: a) Tính tỷ lệ phần trăm về khối lượng hoặc thê tích của từng chất ma túy so với mức tôi thiểu đối với từng chất đó được quy định tại khoản 3 Điều 251 Bộ luật Hình sự năm 2015. Sau đó cộng tý lệ phần trăm về khối lượng hoặc thể tích của từng chất ma túy lại với nhau đề xác định tổng tỷ lệ phần trăm về khối lượng hoặc thể tích của các chất ma túy. b) Căn cứ vào tông tỷ lệ phần trăm về khôi lượng hoặc thé tích của các chất ma túy đã được xác định phía trên để xác định tổng khối lượng hoặc thê tích của các chất ma túy thuộc trường hợp quy định tại khoản nào của Điều 251 Bộ luật hình sự năm 2015 theo nguyên tắc: Nếu tống tỷ lệ phần trăm về khối lượng hoặc thé tích của các chất ma túy dưới 100%, thì tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất ma túy thuộc trường hợp quy định thuộc trường hợp quy định tại điểm p khoản 2 Điều 251 Bộ luật hình sự năm 2015.
Nếu tổng tỷ lệ phần trăm về khối lượng hoặc thể tích của các chat ma túy từ 100% trở lên, thì cần tiếp tục tính tống tỷ lệ phan trăm về khối lượng hoặc thê tích của các chất ma túy so với mức tối thiếu đối với từng chất đó được quy định tại khoản 4 của Điều 251 Bộ luật Hình sự năm 2015 theo trình tự các bước như trên. Khái niệm, các dấu hiệu của tội mua bán trái phép chất ma túy 1. Khái niệm về ma túy Về lịch sử hình thành, hầu hết các tinh chất ma tuýđầu tiên được phát hiện trong lĩnh vực y học, được chiết xuất với mục đích chữa bệnh. Chẳng hạn năm 1830, một chất được chiết xuất từ cây cần sa có tác dụng hạ huyết áp, an dịu thần kinh.
Năm 1859, được sĩ Albert Nieman, ở đại học Gottingen (Đức) chiết xuất được chất cocain trong cây coca và sau đó cocain được thử nghiệm với binh lính Đức, cho thấy hồi phục sức khỏe đáng kinh ngạc; đồng thờicocain còn có tác dụng giám đau cho các bệnh nhân lao phối, hen suyễn, đau thần kinh liên sườn, đau răng và được dùng để gây tê phẫu thuật. Năm 1803, dược sĩ người Đức, Friedrich Sertuerner, chiết xuất được chất morphium (sau này gợi là morphin) là hoạt chất mạnh nhất của cây anh túc, có tác dụng giám đau, gây ngủ rất mạnh.