CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ 1. Tổng quan về dịch vụ ngân hàng số 1. Khái niệm về dịch vụ ngân hàng số Ngân hàng số được gọi là Digital Banking, là một mô hình ngân hàng hình thành trên nền tảng công nghệ kỹ thuật số, là hình thức ngân hàng số hoá mọi hoạt động, dịch vụ mà ngân hàng truyền thống thực hiện trên nền tảng website hoặc các ứng dụng di động thông minh. Nghĩa là, mọi hoạt động và thao tác khi khách hàng thực hiện tại quầy giao dịch truyền thống đều được chuyển đổi thành dạng số và tích hợp vào một ứng dụng ngân hàng số.
Nhờ ứng dụng này, người dùng có thể thực hiện các giao dịch tài chính thông qua Internet ở mọi lúc mọi nơi mà không cần phải di chuyển hay chờ đợi tại các chi nhánh ngân hàng vật lý. Theo Howcroft và cộng sự (2002), ngân hàng kỹ thuật số là quá trình số hóa tất cả các hoạt động ngân hàng chỉ có sẵn trong một chi nhánh ngân hàng cho khách hàng của mình. Theo Temenos (2019), Ngân hàng số là ngân hàng có cách thức hoạt động hướng tới trải nghiệm ngân hàng, bao gồm trải nghiệm khách hàng và trải nghiệm thực thi. Trải nghiệm khách hàng là cho phép khách hàng tự phục vụ các nhu cầu tài chính thông qua các thiết bị, máy móc công nghệ phù hợp.
Trải nghiệm thực thi là vẫn có sự tham gia tối thiểu của con người để hỗ trợ khách hàng từ xa, đồng thời liên tục cải tiến sản phẩm, dịch vụ ngân hàng và quy trình hoạt động. Theo Tavaga (2021), ngân hàng số là ngân hàng cung cấp các sản phẩm dịch vụ truyền thống một cách tự động hoá. Khách hàng tiếp cận các sản phẩm dịch vụ ngân hàng thông qua nền tảng điện tử và trực tuyến. NHS loại bỏ nhu cầu tới chi nhánh của khách hàng và được thay thế bằng cung cấp dịch vụ trực tuyến hoàn toàn.
Như vậy, qua các khái niệm trên và nghiên cứu, đề án cho rằng: "Dịch vụ ngân hàng số là quá trình số hóa tất cả các hoạt động và dịch vụ của ngân hàng truyền 7 thống, cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch tài chính thông qua các nền tảng kỹ thuật số. Điều này bao gồm việc sử dụng các ứng dụng di động, trang web, và các công nghệ tiên tiến khác để cung cấp một loạt các dịch vụ ngân hàng mà không cần phải đến trực tiếp chi nhánh ngân hàng. Đặc điểm về dịch vụ ngân hàng số Dịch vụ NHS cung cấp các giao dịch ngân hàng theo hướng nâng cao trải nghiệm khách hàng và cung cấp dịch vụ. Trải nghiệm khách hàng là việc khách hàng có thể tự giao dịch trên các thiết bị khác nhau có kết nối Internet theo thời gian thực.
Bên cạnh đó, ngân hàng cũng tăng khả năng cung cấp dịch vụ thông qua việc xử lý các giao dịch tự động xuyên suốt. Khi đề cập về dịch vụ NHS có thể kể đến một số đặc điểm nổi bật sau: Thứ nhất, NHS mở ra phạm vi tiếp cận dịch vụ ngân hàng không giới hạn thời gian và không gian cho khách hàng. Dịch vụ NHS mang đến cho người dùng sự tiện lợi và linh hoạt không giới hạn. Bằng cách truy cập qua mạng internet, người dùng có thể quản lý tài chính, thực hiện các nghiệp vụ ngân hàng từ bất kỳ đâu và bất kỳ khi nào, mà không cần phải đến ngân hàng truyền thống.
Với các phương tiện truyền dẫn hiện đại, khách hàng có thể kiểm tra số dư, tài khoản, thanh toán hóa đơn, phí dịch vụ, chuyển khoản, và thực hiện các giao dịch thanh toán tiền mua hàng để kịp thời nắm bắt các cơ hội kinh doanh và đầu tư thông qua các kênh giao dịch NHS như Mobile Banking, Internet Banking… Các ngân hàng cũng có thể kết hợp với những doanh nghiệp bán hàng qua mạng để xây dựng cổng thanh toán trực tuyến, đồng thời hợp tác với các cơ quan hành chính Nhà nước để cung cấp các dịch vụ Chính phủ điện tử. Đây sẽ là một yếu tố giúp thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử. Ngân hàng số giúp ngân hàng mở rộng khả năng phục vụ khách hàng, cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch 24/7 từ bất kỳ đâu, bất kỳ lúc nào, chỉ cần có thiết bị kết nối với Internet. Thông qua NHS, ngân hàng có thể nhanh chóng cung cấp dịch vụ mà không cần phải mở thêm chi nhánh trong nước hoặc quốc tế.
Thứ hai, NHS mang lại trải nghiệm sử dụng các dịch vụ ngân hàng truyền thống mà không cần tiếp xúc trực tiếp cho khách hàng. Thông qua các kênh giao dịch NHS như Internet Banking, Mobile Banking., các ngân hàng có thể cung cấp 8 nhiều giá trị gia tăng hơn cho khách hàng. Khách hàng có thể hoàn toàn thỏa mãn với những dịch vụ như mua sắm online, thanh toán trực tuyến,. một cách nhanh chóng, hiệu quả và chính xác.
Nhờ các tiện ích có được dựa vào công nghệ thông tin, hệ thống ngân hàng lõi sẽ lưu trữ nhiều thông tin cụ thể, chi tiết về đặc điểm của từng tệp khách hàng, từ đó biết được nhu cầu của họ để thu hút và giữ chân khách hàng sử dụng, giao dịch với ngân hàng, thiết lập mối quan hệ và trở thành khách hàng trung thành của ngân hàng. Thứ ba, NHS giúp tiết kiệm chi phí nhờ vào giao dịch trực tuyến, không có sự tiếp xúc trực tiếp với nhân viên ngân hàng. Trên website, các ngân hàng đều cập nhật đầy đủ thông tin về ngân hàng và các dịch vụ, cùng với hướng dẫn chi tiết giúp khách hàng thực hiện các giao dịch một cách thuận lợi. Khách hàng có thể sử dụng những thông tin được ngân hàng cung cấp và tự thực hiện các giao dịch mà không cần tiếp xúc trực tiếp với nhân viên ngân hàng.
Điều này cho phép các ngân hàng phục vụ nhiều đối tượng khách hàng khác nhau tại mọi thời điểm mà không cần tuyển thêm nhân viên giao dịch. Nhờ có dịch vụ NHS, ngân hàng có thể giảm thiểu các chi phí về cơ sở vật chất và nhân sự (xây dựng và mở rộng, duy trì chi nhánh hay phòng giao dịch, chi phí đi lại cho nhân viên…), chi phí hoạt động giao dịch, chi phí bảo dưỡng và vận hành, thanh toán, kiểm đếm… Khách hàng cũng có thể tránh được các chi phí phát sinh từ việc di chuyển đến chi nhánh, phòng giao dịch và thoải mái thực hiện mọi giao dịch từ nhà mình hoặc bất kỳ đâu có kết nối internet. Điều này không chỉ giảm áp lực về mặt tài chính của khách hàng mà còn tạo động lực cho họ sử dụng dịch vụ NHS thường xuyên hơn. Thứ tư, NHS có tính toàn cầu hóa, mở rộng phạm vi hoạt động.
Dịch vụ NHS thể hiện tính toàn cầu hóa bằng cách mang lại khả năng tiếp cận và quản lý tài chính trên phạm vi quốc tế. Người dùng có thể truy cập và thực hiện giao dịch mọi lúc, mọi nơi trên thế giới, giảm bớt sự phụ thuộc vào các phương tiện truyền thống. Dịch vụ này hỗ trợ chuyển khoản tiền và thực hiện các giao dịch tài chính quốc tế một cách thuận tiện, giảm chi phí giao dịch và tăng tính linh hoạt. Khả năng hỗ trợ nhiều đơn vị tiền tệ giúp người dùng thực hiện các giao dịch trong địa phương của họ mà không gặp khó khăn về việc chuyển đổi tiền tệ.
Dịch vụ NHS còn cung cấp các công cụ quản lý tài chính phức tạp, cho phép người dùng đầu tư, vay mượn và quản lý tài khoản từ nhiều quốc gia khác nhau. Ngoài ra, dịch vụ này tích hợp với các cổng thanh 9 toán trực tuyến và hệ thống thương mại điện tử, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua sắm và kinh doanh trực tuyến quốc tế. Hỗ trợ đa ngôn ngữ và tích hợp liên ngân hàng quốc tế cũng giúp người dùng dễ dàng tương tác và thực hiện các giao dịch một cách tiện lợi trên toàn cầu. Thứ năm, NHS phụ thuộc vào yếu tố công nghệ và tiềm ẩn rủi ro về công nghệ.
Dịch vụ NHS mang đến nhiều đặc điểm tích cực nhờ vào sự tiên tiến của công nghệ vì được thiết kế dựa trên liên kết của công nghệ thông tin và dữ liệu ngân hàng. Người dùng có thể tiến hành giao dịch từ bất kỳ đâu thông qua ứng dụng di động thông minh và trang web, sử dụng các tính năng giao dịch thanh toán điện tử. Xác minh hai yếu tố và trí tuệ nhân tạo giúp đảm bảo an ninh và cá nhân hóa dịch vụ. Tuy nhiên, NHS cũng tiềm ẩn rủi ro từ chính những công nghệ hiện đại đó.
Các rủi ro trong kinh doanh và an ninh mạng, bao gồm tấn công mạng, tin tặc tạo virus để xâm nhập đánh cắp dữ liệu, đe dọa tính bảo mật của khách hàng. Rủi ro về pháp lý và tuân thủ, cùng với các rủi ro về dịch vụ và dữ liệu cũng đang ngày càng gia tăng. Thứ sáu, NHS Phụ thuộc vào trình độ của người sử dụng. Bên cạnh việc phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng công nghệ, khách hàng khi sử dụng NHS cần có kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) cũng như nhận thức xã hội.
Khách hàng phải đủ trình độ để thực hiện các thao tác sử dụng máy tính, kết nối internet, mở trình duyệt, và tìm kiếm thông tin liên quan đến sản phẩm và dịch vụ ngân hàng. Với dịch vụ NHS, mỗi giao dịch được thực hiện gần như tức thời, các lệnh giao dịch được xử lý ngay lập tức mà không có sự hướng dẫn của nhân viên ngân hàng. Điều này đòi hỏi khách hàng phải có sự hiểu biết, nhận thức và thận trọng khi giao dịch qua NHS. Các sản phẩm dịch vụ ngân hàng số cung cấp cho khách hàng Bên cạnh việc cung cấp các sản phẩm dịch vụ truyền thống trên nền tảng số hóa, ngân hàng còn phát triển những sản phẩm dịch vụ sáng tạo để tạo nên một hệ sinh thái toàn diện phục vụ khách hàng, nhằm cung cấp cho khách hàng những tiện ích hiện đại, nhanh chóng và an toàn.
Dưới đây là các dịch vụ NHS nổi bật mà MBBank đang cung cấp: Ứng dụng MB Bank (Mobile Banking) là nền tảng NHS phổ biến nhất của MBBank, cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch tài chính trực tuyến mọi lúc 10 mọi nơi. Các tính năng chính bao gồm: chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, mở tài khoản trực tuyến, đăng ký phát hành thẻ,… MBBank còn cung cấp giải pháp NHS chuyên biệt cho doanh nghiệp thông qua ứng dụng Biz MBBank.