Chương 1 TONG QUAN TINH H INH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐÓI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOANG THEO HƯỚNG PHÁT TRIEN KINH TE XANH 1. Téng quan tình hình nghiên cứu Phát triển kinh tế xanh nói chung và phát triển ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh nói riêng đã có khá nhiều các chương trình, đề tài nghiên cứu ở nhiều quy mô khác nhau, cả trên thế giới và ở từng quốc gia hoặc ở từng địa phương, từng lĩnh vực cụ thé. Trong giới hạn của đề tài, tác giả đã tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu chính sau: 1. Các công trình nghiên cứu về Công nghiệp khai khoáng và Kinh tế xanh Trung tâm đào tạo và truyền thông môi trường - Tổng cục môi trường - Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2012, Số tay Hành trang Kinh tế xanh.
Cuốn số tay này đã cung cấp những thông tin cơ bản về Kinh tế Xanh như: Khái niệm, các nội dung , những câu chuyện thành công trên thế ĐIỚI , tiềm năng xây dựng nên Kinh tế Xanh của Việt Nam _. Đặc biệt, số tay này cũng giới thiệu tóm tắt những ý tưởng, sáng kiến, giải pháp của các bạn trẻ để thực hiện Kinh tế Xanh trong các lĩnh vực của Việt Nam. Báo cáo quốc gia tại Hội nghị cấp cao của Liên Hợp Quốc về Phát triển bên vững (RIO+20), 2012, Thực hiện phát triển bên vững ở Việt Nam. Báo cáo đã đánh giá những thành tựu và hạn chế của 20 năm thực hiện phát triển bền vững của Việt Nam, trong đó đã tổng kết những kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế, những bài học kinh nghiệm, xác định rõ những cơ hội, những thách thức và đưa ra những định hướng, giải pháp để tiếp tục thực hiện thành công các mục tiêu phát trién bền vững.
Thi trỏng Chính phi, 2012, Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh. Ngày 25/9/2012 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011- 2020 và tầm nhìn đến năm 2050. Khang dinh quan điểm chỉ dao, mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ va giải pháp của đất nước trong việc thực hiện tăng trưởng xanh. Nguyễn Thị Khương - Đại học Sư phạm, 2012, Quan hệ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miễn núi Đông Bắc thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đề tài đã tập trung làm rõ quan điểm mác xít về quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc trong thời kỳ đây mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Phân tích làm rõ thực trạng của mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc Việt Nam trong thời gian qua và những vấn đề đặt ra từ thực trạng này. Đề xuất những phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm kết hợp đúng đắn giữa việc phát triển kinh tế với việc bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miên núi Đông Bac nước ta. Viện tư vấn phát triển CODE cùng Trung tâm con người và thiên nhiên, 2013, Đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, phân chia lợi ích và quản lý nguôn thu trong khai thác khoáng sản titan tại tỉnh Bình Định.
Tài liệu đã có được những kết quả ban đầu về hiệu quả kinh tế - xã hội trong hoạt động khai thác titan ở Bình Dinh, qua đó đã đánh giá được việc phân chia lợi ích giữa các bên liên quan trong hoạt động khai khoáng và thực trạng về quản lý nguồn thu từ hoạt động khai thác khoáng sản Ti tan ở Binh Định đồng thời có được các kiến nghị nhằm góp phan quản lý, khai thác, và sử dụng khoáng sản hiệu quả hơn. Trung tâm con người và thiên nhiên, Nhà xuất bản Hà Nội 2015, Thực trạng và cơ hội nâng cao hiệu quả quan lý nguồn thu từ khai thác khoáng sản tại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện dựa trên việc ra soát các chính sách thu hiện hành, đánh giá công tác quản lý thu liên quan đến lĩnh vực tài nguyên tại Việt Nam và nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế nhằm làm rõ những mặt tích cực và hạn chế trong việc quản lý thu ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất, kiến nghị hoàn thiện chính sách thu và công tác quản lý thu theo hướng khuyến khích khai thác tài nguyên tiết kiệm, đồng thời đảm bảo huy động và sử dụng hiệu quả nguồn thu từ khai thác tài nguyên, phục vụ mục tiêu phát triên bên vững của quôc gia.
Nguyễn Minh Quang - Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tạp chí cộng sản 2014 - http://www. vn/Home/Quan-triet-thuc- hien-nghi-quyet-dai-hoi-dang-XI/⁄2014/29369/Cong-tac-quan-l]y-va-su-dung- tai-nguyen-o-nuoc-ta.aspx, Công tác quan ly và sử dụng tai nguyên ở nước ta hiện nay: Thực trạng, vấn dé đặt ra và giải pháp khắc phục. Bài viết đã đánh giá thực trạng công quản lý và sử dụng tài nguyên ở nước ta hiện nay đó là: Thực tiễn công tác quản lý, sử dụng tài nguyên ở nước ta hiện nay đã và đang đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi phải có cách tiếp cận hệ thống từ nâng cao nhận thức, đôi mới, hoàn thiện chính sách, pháp luật đến tổ chức thực hiện dé khắc phục những bat cập, yếu kém của công tác này, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới đồng thời đã đưa ra các yêu cầu cốt lõi của công tác quản lý và sử dụng tài nguyên cũng như đặt ra các van dé và giải pháp cần khắc phục. Khái quát kết quả các tài liệu đã nghiên cứu và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu.
Khái quát kết quả của các tài liệu đã nghiên cứu Qua các tài liệu đã nghiên cứu nêu trên có thé khái quát một số nội dung chủ yếu sau đây: Thứ nhất, xác định được những nét cơ bản về công tác quản lý Nhà nước đối với ngành Công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh: Khái niệm Kinh tế xanh, quản lý Nhà nước về công nghiệp khai khoáng; các yếu t6 tác động tới hoạt động khai thác khoáng sản; đặc điểm, vai trò, nội dung quản lý Nhà nước về công nghiệp khai khoáng. Thứ hai, đặc điềm, tình hình và xu hướng phát triển ngành công nghiệp khai khoáng ở các địa phương hiện nay. Những kinh nghiệm hay, những bất cập trong công tác quản lý Nhà nước về công nghiệp khai khoáng của một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Thứ ba, phân tích làm rõ vai trò của việc khai thác khoáng sản theo hướng phát triển kinh tế xanh, những cơ hội và thách thức.
Tứ tr, ở một số công trình, tài liệu nghiên cứu, các tác giả đã đề xuất những phương hướng, mục tiêu và nhóm giải pháp tổng quan nhằm phát triển ngành công nghiệp khai khoáng gắn với bảo vệ môi trường, đảm bảo sự phát triên bên vững. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu Qua nghiên cứu những tài liệu có liên quan có thé rút ra 2 van đề cơ bản cần tiếp tục nghiên cứu: Thứ nhất, Các tài liệu đã đề cập đến các khía cạnh của công tác quản lý va sử dụng tai nguyên nói chung trên phạm vi cả nước cũng như trên thê giới, 8 những bất cập, những tác động từ việc khai thác và sử dụng tài nguyên nói chung và trong công nghiệp khai khoáng nói riêng đồng thời cũng đưa ra được các đánh giá những mặt ưu điểm và định hướng về việc thực hiện tăng trưởng xanh, những kết quả này đã được áp dụng triển khai thực hiện ở từng địa phương, từng lĩnh vực cụ thê. Tuy nhiên với phạm vi cụ thể của một tỉnh thì ít được các công trình quan tâm nghiên cứu đặc biệt đối với việc quản lý ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh do đó đề tài cần tiếp tục nghiên cứu dé tìm ra các giải pháp nhằm tăng cường sự quản lý của Nhà Nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh. Thứ hai, Luận văn cần tập trung nghiên cứu về sự Quản lý Nhà nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh của một địa phương mà cụ thê là tỉnh Hà Giang và tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản ly Nhà nước đối với ngành Công nghiệp khai khoáng của tinh Hà Giang theo hướng phát triển kinh tế xanh là hướng nghiên cứu mới.
Tác giả luận văn kế thừa và vận dụng những luận điểm các công trình của các tác giả nghiên cứu trước đây về từng lĩnh vực quản lý về tài nguyên khoáng sản dé từ đó xác định hướng nghiên cứu cho mình, đồng thời nghiên cứu này có ý nghĩa thiết thực cho công tác quản lý Nhà nước về công nghiệp khoáng của tỉnh Hà Giang nhằm phát triển ngành công nghiệp khai khoáng một cách bền vững. Chủ đề xuyên suốt của luận văn là: quản lý Nhà nước về Công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh trên địa bàn một tỉnh cụ thê. Đích đến của luận văn là vận dụng tổng hợp quan điểm, lý luận, kinh nghiệm quản lý, những cơ chế, chính sách hiện hành áp dụng vào điều kiện cụ thé của tinh Hà Giang cũng như đưa ra những kiến nghị, khuyến cáo dé phục vụ cho công tác hoạch định chiến lược, kế hoạch, định hướng, xây dựng cơ chế, chính sách có tính khả thi cao nhăm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước vê công nghiệp khai khoáng của tỉnh. Cơ sở lý luận về quản lý Nhà nước đối với công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh 1.
Khái niệm và các đặc điêm của quản lý Nhà nước đôi với công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh 1. Các khái niệm a) Khải niệm công nghiệp khai khoảng Tài nguyên khoáng sản là tích tụ vật chất đưới dạng hợp chất hoặc đơn chất trong vỏ trái đất, mà ở điều kiện hiện tại con người có đủ khả năng lấy ra các nguyên tố có ích hoặc sử dụng trực tiếp chúng trong đời sống hang ngày. Tài nguyên khoáng sản có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển của loài người, xã hội càng phát triển thì nhu cầu sử dụng tài nguyên khoáng sản lại càng cao, chúng có mặt dưới nhiều hình thức khác nhau trong đời sống của con người, là nguyên liệu ban đầu cho các ngành công nghiệp khác và dé có được chúng thi con người phải tim cách tác động vào nơi chúng tích tụ bang nhiều phương pháp và công cụ khác nhau. Sự tác động đó được gọi là khai thác khoáng sản.