Chương 1 7 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CHO HỌC SINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ DÂN TỘC NỘI TRÚ 1. Khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Xuất phát từ vị trí, vai trò của giáo dục luật nói chung và giáo dục luật giao thông đường bộ nói riêng trong sự tồn tại của người và xã hội cho nên ở góc độ nghiên cứu đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học từ các khoa học khác nhau như: luật học, tâm lý học, xã hội học, giáo dục học. về vấn đề này cả ở bình diện lý luận và thực tiễn.
Trên thế giới ở mọi châu lục đã có rất nhiều các nghiên cứu về giáo dục luật giao thông đường bộ công bố trong các hội thảo khoa học, các tài liệu nghiên cứu lý luận và thực tiễn: Năm 2006 tại Pháp đã diễn ra hội thảo khoa học quốc tế “Giáo dục pháp luật trong thời đại toàn cầu”, trong đó công trình có bàn về giáo dục pháp luật giao thông đường bộ trong đó nêu rõ mục tiêu, nội dung, hình thức, sự đa dạng hóa giáo dục pháp luật giao thông đường bộ. nhằm đáp ứng yêu cầu toàn cầu hóa, cần phải phổ biến giáo dục pháp luật giao thông đường bộ quốc tế cùng với giáo dục pháp luật quốc gia [dẫn theo 11]. NaKinSung và Wonlee của trường đại học quốc gia Seunl (Hàn Quốc) công bố nghiên cứu về giáo dục pháp luật giao thông đường bộ trong bối cảnh toàn cầu hóa: mục tiêu giáo dục pháp luật; cách thức, con đường. giáo dục pháp luật giao thông đường bộ [30].
Trường đại học Westininster London (Anh) năm 2011 công bố “nghiên cứu về giáo dục pháp luật trong bối cảnh toàn cầu” các nghiên cứu đã tập trung vào thách thức mà giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục phát luật giao thông đường bộ nói riêng đang đối mặt với toàn cầu, các quan hệ và sự thay đổi hệ thống pháp luật của Chính phủ. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự thay đổi chiến lược giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho phù hợp với tình hình 8 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục mới [dẫn theo 6] Tại Hàn Quốc năm 2012 hội thảo khoa học quốc tế “giáo dục pháp luật ở Châu á trong bối cảnh toàn cầu hóa và nhà nước pháp quyền”. Các bản tham luận tham gia hội thảo đều có nhận định chung về vai trò giáo dục pháp luật giao thông đường bộ trong việc thúc đẩy xây dựng thị trường ổn định, tạo cơ sở pháp lý cho sự bình đẳng về cơ hội phát triển con người, phúc lợi và công bằng xã hội [30]. Kanwei [31] trên cơ sở so sánh hoạt động giáo dục pháp luật ở vương quốc Anh và Trung Quốc đi đến kết luận về sự khác biệt giáo dục so sánh giữa hai nước, chỉ ra sự khác biệt và chi phối của các yếu tố văn hóa đến hoạt động giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh như: Trung Quốc thiên về truyền tải tri thức, kinh nghiệm giáo dục pháp luật, ở vương quốc Anh tập trung vào các giá trị và thực hiện nhiều các hình thức trao đổi pháp luật giao thông đường bộ ở trên lớp cho học sinh.
Trong nghiên cứu “Giáo dục pháp luật ở châu Á, toàn cầu hóa, thay đổi và bối cảnh” đã đánh giá tình hình giáo dục pháp luật, quản lý giáo dục pháp luật ở nhà trường phổ thông, nhà trường đại học ở một số nước châu Á như: Singapore, Philippin, Malaixia. từ đó đưa ra các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở các nước châu Á [30]. Đề cao vai trò của các hoạt động truyền thông trong việc giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ cho học sinh cũng như hạn chế những vụ tai nạn nghiêm trọng, Bener A. Road đã thực hiện nghiên cứu về Chấn thương giao thông ở các nước đang phát triển, trong đó đề cập đến những vụ va chạm và tai nạn giao thông ở Tiểu Vương Quốc Ả Rập; làm rõ tác động của các vụ va chạm, tai nạn giao thông đến nạn nhân, gia đình của họ và toàn xã hội; nêu bật vai trò của giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh trong việc hạn chế tai nạn giao thông (Bener A.
Chiến lược giáo dục pháp luật giao thông đường bộ để làm thay đổi hành 9 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục vi của học sinh, sinh viên nhằm giảm tốc độ của người tham gia giao thông của Martine Stead và Douglas Eadie (2002) [29] đã cung cấp cơ sở và các khuyến nghị phù hợp cho việc phát triển các mô hình can thiệp (từ TTĐC) nhằm giảm tốc độ không phù hợp (có thể vẫn phù hợp trong giới hạn pháp lý nhưng không phù hợp với các điều kiện giao thông) và những hành vi vi phạm luật giao thông trên đường đô thị tại Scotland. Đây được coi là nỗ lực đầu tiên trong kế hoạch phát triển các mô hình can thiệp hành vi lái xe tại Anh. Nghiên cứu đã thực hiện đánh giá các mô hình, hình thức giáo dục pháp luật giao thông đường bộ trong việc định hướng hành vi. Đề tài nghiên cứu kế hoạch chiến lược 2009 - 2012 của nhà trường do hội đồng giáo dục pháp luật Kenya phác thảo đã nghiên cứu và đánh giá tổng quan kế hoạch chiến lược giáo dục pháp luật giao thông đường bộ của đất nước, chỉ ra và phân tích các yếu tố trong công tác giáo dục pháp luật giao thông đường bộ của nhà trường; các vấn đề quản lý có liên quan đến kế hoạch thực hiện chiến lược giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh như: cơ cấu tổ chức, đội ngũ những người thực hiện, tài chính, thiết bị, chương trình công nghệ thông tin.
Từ đó đề xuất chiến lược giáo dục pháp luật đường bộ cho học sinh trong nhà trường Kenya đến năm 2020 [29]. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên thế giới về giáo dục luật giao thông đường bộ và vai trò của nó đối với trật tự an toàn giao thông đều đặt giáo dục luật giao thông đường bộ ở một vị trí quan trọng trong tương quan và ảnh hưởng đến hành vi giao thông cho học sinh và sinh viên, sự tuân thủ pháp luật và tính chất của hành vi giao thông. Những nghiên cứu này đều là cơ sở tham khảo quan trọng đối với công tác quản lý giáo dục luật giao thông đường bộ cho học sinh của các quốc gia hiện nay. Những nghiên cứu ở trong nước Các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục pháp luật giao thông đường bộ được thể hiện trong các đề tài nghiên cứu khoa học, các luận án tiến sĩ và các bài báo khoa học đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành.
Có thể kể ra một số 10 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục công trình nghiên cứu về vấn đề này: Trần Ngọc Đường, Dương Thị Thanh Mai [7] trong bài viết “Bàn về giáo dục pháp luật” đã công bố các kết quả nghiên cứu khá toàn diện, công trình này cung cấp những kiến thức cơ bản, quan trọng về giáo dục pháp luật nói chung và giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh nói riêng và là cơ sở tư liệu quan trọng để các nhà nghiên cứu tham khảo để nghiên cứu chuyên sâu về giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho học sinh. Tống Đức Thảo [18] “Giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức và nghĩa vụ tuân thủ pháp luật” bàn đến vai trò, tác động của giáo dục pháp luật đối với việc hình thành phát triển ý thức pháp luật cho học sinh, đặc biệt phân tích những đặc điểm cơ bản của ý thức pháp luật giao thông cho hóc inh. Trong bài viết “Chất lượng giáo dục pháp luật và những tiêu chí đánh giá” tác giả Nguyễn Thu Thủy [19] đã đưa ra các cách tiếp cận khái niệm chất lượng giáo dục pháp luật về các phương diện sư phạm và pháp lý. Đồng thời cũng xây dựng 5 tiêu chí cơ bản đánh giá chất lượng giáo dục pháp luật: nội dung giáo dục pháp luật, chủ thể thực hiện giáo dục pháp luật; hình thức phương pháp giáo dục pháp luật; kết quả giáo dục pháp luật và các điều kiện phục vụ cho công tác giáo dục pháp luật.
Đây sẽ là tiền đề để xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục giao thông đường bộ cho học sinh. Doãn Thị Chín, Lê Thị Thảo [3] với bài viết “Giáo dục lối sống cho sinh viên Việt Nam” đã bàn đến thực trạng công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên hiện nay và đề xuất các giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật, hình thành tri thức pháp luật, tình cảm pháp luật và hành vi pháp luật cho sinh viên các trường đại học. Các công trình nghiên cứu còn được thể hiện trong các đề tài nghiên cứu khoa học công nghệ: Đào Trí Úc [23] chủ biên (1995): “Xây dựng ý thức và lối sống theo pháp luật”; Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp lý, Bộ tư pháp (1995) [24]: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong công cuộc 11 Luận văn thạc sĩ Khoa học giáo dục đổi mới”; Vụ Phổ biến giáo dục pháp luật (1996) [25]: “Một số vấn đề giáo dục pháp luật ở miền núi và vùng dân tộc thiểu số”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; Vụ Phổ biến Giáo dục pháp luật (1997) [26]: “Một số vấn đề về giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay”, Nxb Thanh niên, Hà Nội; Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ mã số 2000-58-139 của Bộ Tư pháp đã tập trung vào vấn đề “Giáo viên giảng dạy giáo dục công dân”; Trường đào tạo các chức danh tư pháp (nay là Học viện Tư pháp) tổ chức nghiên cứu và biên soạn cuốn “Sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật”. Các công trình trên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục giao thông đường bộ cho học sinh trong việc giảm thiểu tai nạn giao thông, chỉ ra những nội dung cơ bản về pháp luật cần được giáo dục, phổ biến cho mọi người và những đòi hỏi của thực tiễn đối với hoạt động giáo dục pháp luật giao thông đường bộ cho mọi người trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay.