Luận văn thạc sĩ về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn

Luận văn Thạc sĩ Luật học tìm hiểu quyền, nghĩa vụ của cha mẹ với con cái sau ly hôn. Bảo vệ quyền lợi trẻ em, phân tích luật pháp, trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc.

• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 5.1. Phương pháp luận
• 5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 6.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 6.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 7. Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI CON SAU KHI LY HÔN
• 1.1. Khái niệm ly hôn và quyền, nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn
• 1.1.1. Khái niệm ly hôn
• 1.1.2. Khái niệm quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn
• 1.2. Ý nghĩa của việc điều chỉnh quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn
• 1.3. Các yếu tố tác động đến thực thi pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ và con sau khi ly hôn
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI CON SAU KHI LY HÔN
• 2.1. Quyền và nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi con
• 2.2. Quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con và quyền của con được sống với người trực tiếp nuôi con
• 2.3. Các hành vi vi phạm về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn và biện pháp xử lý
• 2.3.1. Hành vi vi phạm của người trực tiếp nuôi con và biện pháp xử lý
• 2.3.2. Hành vi vi phạm của người không trực tiếp nuôi con và biện pháp xử lý
• 2.4. Một số bất cập của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn
• 2.5. Về thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng con
• 2.6. Về cấp dưỡng cho con
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI CON SAU KHI LY HÔN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN HAI CẤP TỈNH LẠNG SƠN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT, NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT
• 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn tại các Toà án nhân dân hai cấp tỉnh Lạng Sơn
• 3.2. Khái quát chung về tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Lạng Sơn
• 3.3. Thực tiễn áp dụng pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau khi ly hôn
• 3.3.1. Về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn
• 3.3.2. Về vấn đề cấp dưỡng
• 3.3.3. Về nghĩa vụ thăm nom con của người không trực tiếp nuôi con
• 3.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm ly hôn và quyền nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn

Luận văn bắt đầu bằng việc làm rõ khái niệm ly hôn, một hiện tượng xã hội ngày càng phổ biến, không còn bị định kiến như trước. Ly hôn được định nghĩa là chấm dứt quan hệ hôn nhân do Tòa án công nhận hoặc quyết định. Tòa án đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết ly hôn, góp phần tuyên truyền và chấp hành pháp luật. Tuy nhiên, ly hôn không chỉ đơn thuần là chấm dứt quan hệ vợ chồng mà còn ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con cái. Luận văn nhấn mạnh rằng ly hôn chỉ chấm dứt quan hệ nhân thân giữa vợ và chồng, còn quyền và nghĩa vụ đối với con cái vẫn tồn tại. Cha mẹ vẫn có trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con cái chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự. Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã có nhiều sửa đổi, bổ sung so với luật năm 2000 nhằm bảo đảm quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn được thực hiện hiệu quả. Tuy nhiên, trên thực tế, việc thực hiện vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập. Luận văn này đặt ra mục tiêu tìm hiểu, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả áp dụng.

II. Tình hình nghiên cứu đề tài

Luận văn tiếp tục bằng việc khảo sát các công trình nghiên cứu trước đây về vấn đề quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn. Tác giả điểm qua một số công trình tiêu biểu, từ sách tham khảo, chuyên khảo đến luận văn, luận án. Một số công trình được nhắc đến như bình luận về Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 của Nguyễn Ngọc Điện, các nghiên cứu về quyền và lợi ích của con khi cha mẹ ly hôn của Lê Thị Thanh Nga, Nguyễn Thị Thúy An, Trần Thị Thanh Hải, Phùng Thị Bảo Nhung. Luận văn cũng đề cập đến các bài viết trên Tạp chí Tòa án Nhân dân về vấn đề xem xét nguyện vọng của con sau ly hôn và quyền thăm nom con. Tác giả nhận thấy rằng các nghiên cứu trước đây mới chỉ dừng lại ở việc phân tích lý thuyết hoặc tập trung vào một khía cạnh cụ thể của vấn đề mà chưa có công trình nào nghiên cứu một cách đầy đủ, sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn áp dụng. Vì vậy, luận văn này được thực hiện nhằm bổ sung, hoàn thiện những nghiên cứu trước đó, đi sâu vào phân tích thực trạng áp dụng pháp luật và đề xuất giải pháp cụ thể.

III. Mục đích nhiệm vụ đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn đặt ra mục đích làm sáng tỏ các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn, đồng thời phát hiện những vướng mắc, hạn chế để đề xuất giải pháp hoàn thiện. Để đạt được mục đích này, luận văn thực hiện các nhiệm vụ chính: nghiên cứu lý luận về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn, phân tích quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình và các văn bản liên quan, tìm hiểu thực tế áp dụng pháp luật và cuối cùng là đề xuất giải pháp, kiến nghị. Đối tượng nghiên cứu của luận văn là quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và các văn bản pháp luật có liên quan. Phạm vi nghiên cứu về không gian được giới hạn tại các Tòa án nhân dân trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, và về thời gian là từ năm 2015 đến tháng 5/2022. Việc giới hạn phạm vi nghiên cứu giúp tác giả đi sâu vào phân tích thực tiễn, thu thập số liệu cụ thể để đưa ra kết luận và đề xuất mang tính khả thi.

IV. Phương pháp nghiên cứu và bố cục luận văn

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được sử dụng bao gồm: phân tích, tổng hợp, so sánh, logic, xã hội học. Phương pháp phân tích, tổng hợp được sử dụng để làm rõ các vấn đề lý luận, phân tích quy định pháp luật và đề xuất giải pháp. Phương pháp xã hội học được sử dụng để đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật tại các Tòa án. Luận văn được chia thành ba chương chính: Chương 1 trình bày các vấn đề lý luận về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn. Chương 2 phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam về vấn đề này. Chương 3 tập trung vào thực tiễn áp dụng pháp luật tại Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Lạng Sơn và đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Bố cục này cho phép người đọc tiếp cận vấn đề một cách logic, từ lý thuyết đến thực tiễn và cuối cùng là các giải pháp, kiến nghị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, tỷ lệ ly hôn ngày càng gia tăng, kéo theo nhiều hệ lụy đặc biệt là ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn. Theo thống kê từ năm 2015 đến tháng 5/2022 tại tỉnh Lạng Sơn, số lượng vụ việc hôn nhân gia đình được giải quyết tại các Tòa án nhân dân hai cấp cho thấy sự gia tăng đáng kể các tranh chấp liên quan đến quyền nuôi con và cấp dưỡng. Việc ly hôn không chỉ chấm dứt quan hệ nhân thân giữa vợ chồng mà còn đặt ra nhiều thách thức trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con cái, đặc biệt là trong việc thực hiện quyền nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục và cấp dưỡng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn nhằm phân tích sâu sắc các quy định pháp luật hiện hành về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật tại các Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2015-2022, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 cùng các văn bản pháp luật liên quan, với dữ liệu thực tiễn thu thập từ các vụ án ly hôn tại tỉnh Lạng Sơn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em, nâng cao trách nhiệm của cha mẹ sau ly hôn, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật hôn nhân gia đình, đảm bảo sự phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và tinh thần của con cái trong bối cảnh xã hội hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết pháp luật hôn nhân gia đình và lý thuyết xã hội học về gia đình. Lý thuyết pháp luật hôn nhân gia đình cung cấp cơ sở pháp lý và khái niệm về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn, bao gồm các khái niệm chính như quyền nuôi dưỡng, quyền thăm nom, nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền được sống chung với cha mẹ. Lý thuyết xã hội học giúp phân tích các yếu tố kinh tế, văn hóa, xã hội và chính trị ảnh hưởng đến việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ này trong thực tiễn.

Ba khái niệm trọng tâm được nghiên cứu gồm:

• Quyền nuôi dưỡng con: quyền trực tiếp chăm sóc, giáo dục và bảo vệ con.
• Nghĩa vụ cấp dưỡng: trách nhiệm tài chính của cha mẹ không trực tiếp nuôi con nhằm đảm bảo cuộc sống đầy đủ cho con.
• Quyền thăm nom con: quyền của cha mẹ không trực tiếp nuôi con được gặp gỡ, chăm sóc tinh thần cho con.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh làm chủ đạo nhằm làm sáng tỏ các quy định pháp luật và thực trạng áp dụng tại các Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn. Dữ liệu nghiên cứu bao gồm:

• Số liệu thống kê các vụ án ly hôn và tranh chấp quyền nuôi con từ năm 2015 đến tháng 5/2022.
• Văn bản pháp luật hiện hành như Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Bộ luật Dân sự, Luật Trẻ em và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Báo cáo thực tiễn xét xử tại các Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Lạng Sơn.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 42 vụ án ly hôn có tranh chấp quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo tiêu chí vụ án có liên quan trực tiếp đến đề tài. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến tháng 5/2022, đảm bảo tính cập nhật và phản ánh thực trạng hiện nay.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quyền và nghĩa vụ của người trực tiếp nuôi con được quy định rõ ràng nhưng còn nhiều vướng mắc trong thực tiễn
   Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định người trực tiếp nuôi con có quyền chăm sóc, giáo dục, đại diện cho con và quản lý tài sản riêng của con. Tuy nhiên, trong thực tế tại tỉnh Lạng Sơn, khoảng 30% vụ án có tranh chấp về việc người trực tiếp nuôi con không tạo điều kiện cho người không trực tiếp nuôi con thăm nom, gây khó khăn trong việc thực hiện quyền thăm nom.

2. Nghĩa vụ cấp dưỡng của cha mẹ không trực tiếp nuôi con chưa được thực hiện đầy đủ
   Số liệu thống kê cho thấy khoảng 25% trường hợp người không trực tiếp nuôi con không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ cấp dưỡng, ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của con. Mức cấp dưỡng thường được thỏa thuận dựa trên thu nhập và nhu cầu thiết yếu của con, nhưng thiếu sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan chức năng.

3. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn còn hạn chế
   Luật cho phép thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có thỏa thuận hoặc khi người nuôi con không đủ điều kiện, nhưng thực tế chỉ có khoảng 10% vụ án được xem xét thay đổi người nuôi con. Nguyên nhân chủ yếu do thiếu thông tin, thủ tục phức tạp và sự ngại ngần của các bên liên quan.

4. Thiếu quy định cụ thể về cách thức, thời gian và địa điểm thăm nom con
   Luật hiện hành chỉ quy định quyền thăm nom mà không có hướng dẫn chi tiết về cách thức thực hiện, dẫn đến nhiều tranh chấp và khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi của người không trực tiếp nuôi con. Khoảng 40% vụ án có tranh chấp liên quan đến việc thăm nom con không được thực hiện đúng thỏa thuận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vướng mắc trên xuất phát từ sự chưa đồng bộ và thiếu chi tiết trong các quy định pháp luật hiện hành, cũng như sự hạn chế trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến các chủ thể liên quan. So với các quốc gia như Trung Quốc và Pháp, Việt Nam còn thiếu các quy định cụ thể về việc thay đổi người nuôi con và cách thức thăm nom con, dẫn đến khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em.

Việc áp dụng các biện pháp xử lý hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn cũng chưa thực sự hiệu quả, do thiếu cơ chế giám sát và chế tài đủ mạnh. Các biểu đồ thống kê số vụ án tranh chấp quyền nuôi con, cấp dưỡng và thăm nom con tại tỉnh Lạng Sơn cho thấy xu hướng gia tăng, phản ánh nhu cầu cấp thiết phải hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau ly hôn
   Cần bổ sung các quy định chi tiết về cách thức, thời gian, địa điểm thăm nom con, cũng như quy trình thay đổi người trực tiếp nuôi con nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho con. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến các chủ thể liên quan
   Đẩy mạnh các chương trình giáo dục pháp luật tại cộng đồng, đặc biệt tại các địa phương có tỷ lệ ly hôn cao như tỉnh Lạng Sơn, nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cha mẹ sau ly hôn. Thời gian: liên tục hàng năm. Chủ thể: Sở Tư pháp, Hội Liên hiệp Phụ nữ, các tổ chức xã hội.

3. Xây dựng cơ chế giám sát và xử lý vi phạm hiệu quả hơn
   Thiết lập hệ thống giám sát việc thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng và quyền thăm nom con, đồng thời tăng cường chế tài xử phạt hành chính và dân sự đối với các hành vi vi phạm. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Tòa án, Cơ quan thi hành án dân sự, chính quyền địa phương.

4. Hỗ trợ pháp lý và tư vấn cho các bên liên quan trong các vụ án ly hôn có tranh chấp về quyền và nghĩa vụ với con
   Cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật miễn phí hoặc chi phí thấp nhằm giúp các bên hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, từ đó giảm thiểu tranh chấp và nâng cao hiệu quả giải quyết vụ án. Thời gian: triển khai ngay và duy trì lâu dài. Chủ thể: Hội Luật gia, các tổ chức phi chính phủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, thẩm phán Tòa án nhân dân
   Giúp nâng cao hiểu biết về các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng trong giải quyết các vụ án ly hôn có tranh chấp quyền nuôi con, cấp dưỡng và thăm nom con.

2. Luật sư và chuyên gia pháp lý
   Cung cấp cơ sở pháp lý và phân tích thực tiễn để hỗ trợ tư vấn, bảo vệ quyền lợi cho khách hàng trong các vụ việc liên quan đến quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn.

3. Các nhà nghiên cứu và giảng viên luật
   Là tài liệu tham khảo quan trọng để nghiên cứu sâu hơn về pháp luật hôn nhân gia đình, đồng thời làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về bảo vệ quyền trẻ em.

4. Cha mẹ sau ly hôn và các tổ chức xã hội
   Giúp hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, từ đó thực hiện đúng và đầy đủ trách nhiệm đối với con cái, đồng thời hỗ trợ các hoạt động bảo vệ quyền trẻ em trong cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Quyền nuôi con sau ly hôn được xác định như thế nào?
   Quyền nuôi con được xác định dựa trên điều kiện kinh tế, khả năng chăm sóc, thời gian dành cho con và lợi ích tốt nhất của con. Tòa án xem xét toàn diện các yếu tố này để quyết định người trực tiếp nuôi con.

2. Người không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con không?
   Có, pháp luật quy định người không trực tiếp nuôi con có quyền thăm nom con và không ai được cản trở quyền này. Việc thăm nom nhằm duy trì mối quan hệ tình cảm giữa cha mẹ và con.

3. Nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện như thế nào?
   Nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện thông qua thỏa thuận giữa các bên hoặc theo quyết định của Tòa án, có thể cấp định kỳ hoặc một lần, dựa trên thu nhập và nhu cầu thiết yếu của con.

4. Khi nào có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con?
   Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con có thể thực hiện khi có thỏa thuận giữa cha mẹ hoặc khi người nuôi con hiện tại không đủ điều kiện chăm sóc, đảm bảo lợi ích tốt nhất cho con, và phải được Tòa án quyết định.

5. Biện pháp xử lý khi có hành vi cản trở quyền thăm nom con?
   Người bị cản trở có thể yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan thi hành án dân sự can thiệp, đồng thời người cản trở có thể bị xử phạt hành chính hoặc các biện pháp pháp lý khác nhằm bảo vệ quyền lợi của con.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, đồng thời phân tích thực trạng áp dụng tại tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn 2015-2022.
• Phát hiện nhiều vướng mắc trong thực tiễn như tranh chấp quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng chưa được thực hiện đầy đủ và thiếu quy định chi tiết về thăm nom con.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, tăng cường tuyên truyền, giám sát và hỗ trợ pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả thực thi.
• Nghiên cứu góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của trẻ em, nâng cao trách nhiệm của cha mẹ sau ly hôn và hoàn thiện hệ thống pháp luật hôn nhân gia đình.
• Khuyến nghị các cơ quan chức năng sớm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho con cái trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Luận văn mong muốn trở thành tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà làm luật, cán bộ tư pháp, luật sư và các bên liên quan trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ em và thực hiện hiệu quả quyền, nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE QUYEN VÀ NGHĨA VỤ CUA CHA ME BOI VỚI CON SAU KHILY HON 1. Khái niệm ly hôn và quyền, nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khí ly hôn LLL Khái niệm by hôn Xã hội phát triển, đời sống ngay cảng nâng cao cùng với sự ảnh hưởng, của những tu tưởng, cách sống mới khi mỗi người có một trình độ hiểu biết, quan điểm, lồi song về cùng một van dé khác nhau. Từ đó, các mâu thuẫn vợ.

chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, căng thẳng không thé han gắn được. Mất khác, xã hội hiện nay không còn đặt năng định kiến vé van dé ly hôn. Nếu vợ chẳng chung sống không còn tình cảm, mâu thị gia đỉnh tam trong, mục đích hôn nhân không đạt được, không thể kéo dai đời sông chung thêm được nữa thi các cặp vợ chẳng thường lựa chọn cách giải quyết ly hôn, không ràng buộc nhau. Tuy nhiên, việc ly hôn không còn định kiển, suy nghĩ không thâu đáo như vậy để lại những hệ luy không h nhỏ.

Ly hôn la một mặt của quan hệ hôn nhân. Nêu kết hôn là hiện tương, trình thường nhằm sác lập quan hệ vợ chồng thi ly hôn là hiện tương bat bình. thường, là mất trái của hôn nhân nhưng là mặt không thể thiểu được khi quan "hệ hôn nhân đã thực sự tan vỡ. Trong trưởng hop nay, ly hôn là cẩn thiết cho cả vợ chồng và cho xế hội bồi nó giải phóng cho tất cả moi người, cho cả vợ chồng, con chung cũng như các thảnh viên khác trong gia đình để tránh mâu.

thuẫn trỡ nên tram trong, gay gắt. Thực hiện nguyên tắc hôn nhân tự nguyện, tiến bô, bao dam quyển tự do hôn nhân bao gồm quyển tự do kết hôn của nam, nữ vả quyền tự do ly hôn của vợ, chông. 10 “Xét về mặt thuật ngữ “ly hôn” theo Từ điển Từ vả Ngữ Việt Nam của tác giả Nguyễn Lân được là "vợ chẳng bỏ nhau". Có thé thấy rằng day là định nghĩa ngẫn gon, phù hợp với cách diễn dạt văn nói hàng ngày trong cuộc sống Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác ~ Lê nin, hôn nhân (trong đó có ly hôn) là hiện tượng zã hồi mang tính giai cấp sâu sắc.

Pháp luật của nha nước. phong kiến, tư sản thưởng quy định hoäc la cấm vo chẳng ly hôn, hoặc đất ra các điều kiên han chế quyển ly hôn của vo chẳng, chỉ thé hiện hình thức chứ không dựa trên bản chất của hôn nhân. Ly hôn là sự kiên pháp lý làm cham đứt quan hé hôn nhân. Tuy nhiên, quyển ly hôn của vợ chẳng phải đặt dưới sự kiểm soát chat chế của Nha nước.

và pháp luật nhằm han chế, ngăn chăn những hiện tương vợ chẳng lam dung quyển tư do ly hôn gây ra những hâu quả xấu cho gia đính va zã hồi Ly hôn là một hình thức để chm đút hôn nhân do Téa án nhân dân. (TAND) - cơ quan nba nước có thẩm quyền công nhân sự thuận tinh ly hồn. hay giải quyết cho ly hôn theo yéu cẩu của hai vợ chồng hoặc theo yêu céu của một bên vợ, chồng, Tòa án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền sét xử, giãi quyết ly hôn, có vai trò quan trong trong việc góp phan tuên thi, chấp hảnh các quy đính của pháp luật. Thực chất của ly hôn là chấm dứt quan hệ vợ chẳng trước pháp luật bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Dưới góc đô pháp lý, định nghĩa ly hôn đã có sự thay đổi nhằm phù hợp với thực tiễn hiện nay, Luật HN&GĐ năm 2000 quy định: “Ly ôn la chdm đứt quan hệ hôn nhân do Tòa án công nhân hoc quyết định theo yêu cẩu của vợ hoặc chẳng hoặc cả hai vo chỗng'”. Bén Luật HN&GĐ năm 2014 thì Ngyẫn Lần 006), Tự in Từ và ngữ it Ni, nhà sat bin Tổng hạp TP Hồ Chi Mind, tr 1050, Thuần 8 Blu Luật Hn nhân và gi đồ năm 2000, i khoăn 14 Điều 3 quy định: "Ly hôn 1a vide chấm đứt quan hộ vo chẳng theo bản cn quyết định có hiệu lực pháp iuật của Tòa an"? Có thé thay rằng đến. Luật HN&GĐ năm 2014 đã mỡ rộng phạm vi người có quyển yêu cầu ly hôn nhằm bao vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chong trong nhiều trường hợp. Trong khoa học pháp lý nói chung và khoa học Luật HN&GD nói tiêng, việc đưa ra khái niệm đây đủ vẻ ly hôn có ý nghĩa quan trong, phẫn anh quan điểm chung nhất cia nha nước vẻ ly hôn, tạo cơ sở lý luận cho việc xác định ban chất pháp lý của ly hôn.

‘Nhu vây, khái niệm ly hôn có thể hiểu như sau: “Ly hôn ia việc chấm “đt quan hệ vợ chông về mặt pháp If theo quyết đimh, bản án có hiệu lực của Tòa án" Ly hôn làm chấm dút quan hệ nhân thân giữa vợ chồng trước pháp luật nhưng giữa vợ chẳng vẫn có những rang buộc đôi với con cái, đây chính. 14 nội dung về những quy đính về quyển, nghĩa vụ của cha, me đổi với con sau khi ly hôn. Khái niệm quyên và nghia vụ của cha me đôi với con sau khi thôn Dưới góc đô pháp luật, cha, me, con lả những chủ thể của quan hé pháp luật hôn nhân gia đính. Pháp luật quy định cho họ những quyền, ngiãa vụ mả họ được hưởng va phải thực hiện khi tham gia các quan hệ pháp luật hôn nhân gia đính.

Sự kiện pháp lý ly hôn không làm thay đổi quyển, ngiãa vụ cơ bản giữa cha mẹ với con nhưng sẽ làm thay đỗi về phương thức thực hiện các quyền, nghĩa vu đó. Vậy, nghĩa vụ và quyển giữa cha mẹ đối với con sau khi ly hôn la gi? Trước hết cén tim hiểu thé nào là quyền, nghĩa vụ. "win H, Đu 3, Luật Hân nhận và ga đồn năm 2014 12 Quyển là khái niệm khoa học pháp lý dùng để chỉ những điều ma pháp luật công nhận va dim bảo đổi với các cá nhân, tổ chức dé theo đô các cá nhân, tổ chức được hưởng, được lam, được đòi hỏi mà không bi hạn chế hay ngăn cản. Quyển phải gắn với phạm vi nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức và phải chịu tác đông trong phạm vi giới han của pháp luật hay ving lãnh thé nhất định Quyển của cá nhân chỉ bi tước bé bởi pháp luật, chấm dứt khi người đó chết Nghia vụ, theo nghĩa chung nhất là việc ma theo quy định của pháp luật hay vi đạo đức mà bat buộc phải làm hoặc không được làm đổi với sã hội, đổi với người khác.

Theo cách hiểu nay thì nghĩa vụ là môi liên hệ giữa hai hay nhiễu người với nhau, trong đó một bên phải thực hiện hoặc không được thực hiện một hoặc một số hanh vi nhất định vì lợi ích của bén kia Việc một bên phải thực hiện hoặc không được thực hiện một số hành ‘vi nhất định có thể không được đặt dưới sự bảo đâm của nha nước bằng pháp. uật, pháp luật không buộc người đó phải thực hiện, ho thực hiên công việc đó hoán toàn theo lương tâm va vì uy tín của mình. Ở phương điện này, nghĩa vụ được điều chỉnh bởi các quy phạm dao đức. Khái niêm ngiĩa vụ đất trong mỗi quan hệ với quyển là hai khái niệm song song, cũng như việc một công dân muốn được phép luật bao dém thực hiện quyên thi bản thân ho cũng phải thưc hiện các nghĩa vụ nhất định do pháp luật quy định.

Trong quan hệ pháp luật HN&GĐ cũng không nằm ngoài quy luật đó “Quyén” vả “nghĩa vụ” luôn song hành cùng nhau trong tat cả các mồi quan hệ, chúng luôn anh hưởng va tác động qua lại lẫn nhau. Khi một ca nhân, tỗ chức thực hiện quyên của minh trong các quan hệ hợp pháp thi song song với việc thực hiện quyển thi cũng phải tuân thủ thực hiện đúng các nghĩa vụ tương ứng theo quy định của pháp luật hoặc theo chuẩn mực đạo đức. Không có chủ thể nao có thé lựa chọn thực hiện quyền được pháp luật bao vệ 13 ma không phải thực hiện nghĩa vu tương ứng, ngay cả trong mối quan hệ thuộc hôn nhân gia đình nói chung và việc dim bao thực hiện quyển và nghĩa vụ cla cha me đổi với con sau khi ly hôn nói riêng Tir đó, có thể hiểu quyển va nghĩa vụ của cha, mẹ đổi với con sau khi ly hôn là những việc cha, me được lảm, được pháp luật đảm bao thực hiện và những việc buộc phải thực hiện theo các quy định của pháp luật, chuẩn mực đạo đức đối với con dựa trên sự thỏa thuân của cha, mẹ được Tòa án công nhận trong Quyết định hay bản án ngay sau khi quan hệ hôn nhân chấm dứt nhằm bao đâm quyền, lợi ích hợp pháp của con. Ý nghĩa của việc điều chỉnh quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối.

với con sau khi ly hôn 1. Ý nghĩa xã hội Việc pháp luật về HN&GĐ quy đính quyển, nghĩa vụ của cha me đổi với con sau khi ly hôn có ÿ ngiĩa to lớn vé mất xã hội. Các quy định đó góp phân nâng cao trảch nhiệm cham sóc, quan tâm, giáo duc, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên bị tan tất, mắt năng lực hảnh vi dân sư, không có khả năng lao đông và không có tải sản để tự nuôi minh sau khi cha me ly hôn Khi sinh con ra, cha me la người có trách nhiệm nuôi đưỡng, chăm. sóc con ~ đó là truyền thông đạo đức của dân tộc zara nay nhưng khi cha mẹ ly hôn thi cuộc sống của con sẽ bị xáo trộn, ảnh hưởng tiêu cực nhiễu nhất Bởi vay, để lam tròn bén phận của mình đổi với con thi di có là người trực.

tiếp nuôi con hay không trực tiếp nuôi con thi cha mẹ déu có nghia vụ trông. ‘nom, chăm sóc, nuôi đưỡng, giáo duc con chung Các quy định về quyển, nghĩa vụ của cha mẹ đối với con sau khi ly hôn nói chung, quy định về thăm nom con, cấp dưỡng nuôi con nói riêng có đan xen với các quy tắc đạo đức, phong tục tập quán, truyền thông gia đính đã thấm sầu vào tư tưởng của người dân Việt Nam ta, gop phân tôn vinh các giá 14 trị dao đức truyền thông của người dân Việt Nam ta, thể hiện tính nhân dao trong pháp luật HN&GĐ. Việc ứng xử, lối sống của cha me là yếu tổ tiên quyết ảnh hưỡng trực.