Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại việt nam

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Trương Mỹ Kim
• Người hướng dẫn: TS. Thân Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Tỷ Suất Sinh Lợi Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các từ viết tắt
• Danh mục bảng biểu
• LỜI MỞ ĐẦU
• Lý do thực hiện đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• Dữ liệu nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỢI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT
• 1.1. Ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 1.2. Tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 1.2.1. Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (Return On Assets - ROA)
• 1.2.2. Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (Return On Equity - ROE)
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 1.3.1. Các nhân tố vi mô
• 1.3.2. Các nhân tố vĩ mô
• 1.4. Sự cần thiết nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết
• 1.5. Các nghiên cứu trên thế giới về các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại
• 1.5.1. Fadzlan Sufian và Royfaizal Razali Chong (2008)
• 1.5.2. Fadzlan Sufian và Muzafar Shah Habibullah (2009)
• 1.5.3. Deger Alper và Adem Anbar (2011)
• 1.5.4. Andrew Munthopa Lipunga (2014)
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỢI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu về các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 2.2. Các hoạt động kinh doanh chủ yếu tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 2.2.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.2.2. Hoạt động cho vay
• 2.2.3. Hoạt động khác
• 2.3. Thực trạng tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 2.3.1. Phân tích tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản
• 2.3.2. Phân tích tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu
• 2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 2.4.1. Quy mô ngân hàng
• 2.4.2. Vốn chủ sở hữu
• 2.4.3. Tính thanh khoản
• 2.4.4. Cho vay khách hàng
• 2.4.5. Tiền gửi khách hàng
• 2.4.6. Cấu trúc thu nhập chi phí
• 2.4.7. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội thực
• 2.4.8. Tỷ lệ lạm phát (INF)
• 2.4.9. Khủng hoảng tài chính
• 2.5. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 2.5.1. Mô hình nghiên cứu
• 2.5.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.5.3. Phân tích tương quan
• 2.5.4. Kết quả hồi quy
• 2.5.5. Kiểm định sự phù hợp của mô hình
• 2.6. Đánh giá thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 2.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT HUY CÁC NHÂN TỐ TÍCH CỰC NHẰM NÂNG CAO TỶ SUẤT SINH LỢI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT VIỆT NAM
• 3.1. Giải pháp phát huy các nhân tố tích cực nhằm nâng cao tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam
• 3.1.1. Gia tăng quy mô tổng tài sản
• 3.1.2. Tăng trưởng tín dụng
• 3.1.3. Nâng cao chất lượng tín dụng
• 3.1.4. Tăng cường hiệu quả hoạt động cung ứng các dịch vụ ngoài lãi
• 3.1.5. Tăng quy mô vốn chủ sở hữu
• 3.1.6. Duy trì thanh khoản hợp lý
• 3.1.7. Tăng cường huy động vốn thông qua tiền gửi khách hàng
• 3.1.8. Hạn chế ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính đối với tỷ suất sinh lợi tại các NHTMCP niêm yết Việt Nam
• 3.2. Các giải pháp hỗ trợ
• 3.2.1. Đối với Chính phủ
• 3.2.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tỷ Suất Sinh Lợi Ngân Hàng TMCP Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng, ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) đóng vai trò then chốt trong việc cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế. Hiệu quả hoạt động của các NHTMCP này, đặc biệt là những ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán (TTCK), có ảnh hưởng lớn đến sự ổn định và phát triển của hệ thống tài chính quốc gia. Bài viết này tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi của các NHTMCP niêm yết tại Việt Nam, sử dụng dữ liệu từ các báo cáo tài chính và các nguồn thông tin chính thức khác. Việc này giúp các nhà quản lý ngân hàng và nhà đầu tư có cái nhìn sâu sắc hơn về các yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Từ đó, họ có thể đưa ra các quyết định phù hợp để tăng cường khả năng sinh lời và đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành ngân hàng. Cần lưu ý rằng, tỷ suất sinh lợi ngân hàng cần được so sánh với các đối thủ cạnh tranh hoặc các giai đoạn trước để đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động.

1.1. Khái niệm và vai trò của NHTMCP niêm yết tại Việt Nam

Theo Nghị định số 59/2009/NĐ-CP, NHTM là ngân hàng thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh liên quan vì mục tiêu lợi nhuận. NHTMCP là ngân hàng được thành lập dưới hình thức công ty cổ phần, tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và pháp luật hiện hành. NHTMCP niêm yết là các ngân hàng đã đăng ký và giao dịch chứng khoán trên TTCK, tận dụng các lợi thế như tăng tính thanh khoản, thu hút nhà đầu tư, và tìm kiếm lợi nhuận. Mục tiêu cuối cùng là góp phần tăng doanh thu ngân hàng và tỷ suất sinh lợi của ngân hàng.Việc niêm yết trên sàn chứng khoán giúp ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn và tăng cường uy tín trên thị trường.

1.2. Tầm quan trọng của tỷ suất sinh lợi đối với NHTMCP

Tỷ suất sinh lợi (ví dụ: ROE ngân hàng, ROA ngân hàng, NIM ngân hàng) là chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng. Các chỉ số này phản ánh khả năng sinh lời trên vốn chủ sở hữu, tổng tài sản và biên lãi ròng, giúp các nhà quản lý và nhà đầu tư đánh giá khả năng sử dụng vốn hiệu quả. Tỷ suất sinh lợi cao cho thấy khả năng sinh lời tốt, thu hút nhà đầu tư và tạo điều kiện để ngân hàng mở rộng quy mô hoạt động. Việc duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng là yếu tố then chốt để NHTMCP cạnh tranh và đóng góp vào sự ổn định của hệ thống tài chính.

II. Phương Pháp Đo Lường Tỷ Suất Sinh Lợi của Ngân Hàng TMCP

Để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam, việc sử dụng các chỉ số đo lường tỷ suất sinh lợi là vô cùng quan trọng. Các nhà nghiên cứu và nhà quản lý thường sử dụng tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE) như các chỉ số chính. Ngoài ra, biên lãi ròng (NIM) cũng là một chỉ số quan trọng để đánh giá khả năng tạo ra lợi nhuận từ hoạt động tín dụng của ngân hàng. Việc phân tích các chỉ số này, kết hợp với các yếu tố nội tại và vĩ mô, giúp đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động ngân hàng.

2.1. Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản ROA Chi tiết và ứng dụng

ROA là một chỉ số quan trọng đo lường khả năng sinh lời trên mỗi đồng tài sản của ngân hàng. Nó cho biết hiệu quả của ngân hàng trong việc sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận. ROA được tính bằng cách chia lợi nhuận sau thuế cho bình quân tổng tài sản. Một ROA cao cho thấy ngân hàng quản lý tài sản hiệu quả và tạo ra lợi nhuận tốt. (Peter S. Rose, Commercial bank management, 1998). Việc theo dõi ROA theo thời gian và so sánh với các đối thủ cạnh tranh giúp đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

2.2. Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu ROE Phân tích sâu

ROE đo lường khả năng sinh lời trên mỗi đồng vốn chủ sở hữu của ngân hàng. Nó cho biết hiệu quả của ngân hàng trong việc sử dụng vốn của cổ đông để tạo ra lợi nhuận. ROE được tính bằng cách chia lợi nhuận sau thuế cho bình quân vốn chủ sở hữu. Một ROE cao cho thấy ngân hàng sử dụng vốn hiệu quả và mang lại lợi nhuận tốt cho cổ đông. ROE thường được các nhà đầu tư quan tâm vì nó phản ánh trực tiếp khả năng sinh lời của vốn đầu tư của họ. Tương tự ROA, cần so sánh ROE của ngân hàng với các đối thủ và theo dõi theo thời gian để đánh giá hiệu quả.

2.3. Biên lãi ròng NIM Đo lường hiệu quả hoạt động tín dụng

NIM đo lường sự khác biệt giữa thu nhập lãi và chi phí lãi, thể hiện khả năng sinh lời từ hoạt động tín dụng của ngân hàng. NIM được tính bằng cách chia chênh lệch giữa thu nhập lãi và chi phí lãi cho tổng tài sản có sinh lời. Một NIM cao cho thấy ngân hàng quản lý hoạt động tín dụng hiệu quả và tạo ra lợi nhuận tốt từ hoạt động này. NIM là một chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng trong việc sử dụng tài sản để tạo ra thu nhập từ lãi.

III. Các Nhân Tố Vi Mô Ảnh Hưởng Tới Lợi Nhuận Ngân Hàng TMCP

Các nhân tố vi mô đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tỷ suất sinh lợi của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Các yếu tố như quy mô ngân hàng, cấu trúc vốn, khả năng quản trị rủi ro, và hiệu quả hoạt động đều có tác động đáng kể đến khả năng sinh lời của ngân hàng. Nghiên cứu chi tiết các yếu tố này giúp các nhà quản lý ngân hàng xác định các điểm mạnh, điểm yếu và đưa ra các biện pháp cải thiện hiệu quả hoạt động.

3.1. Quy mô ngân hàng và tác động đến tỷ suất sinh lợi

Quy mô của ngân hàng, thường được đo lường bằng tổng tài sản, có thể ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi. Các ngân hàng lớn thường có lợi thế về kinh tế quy mô, cho phép họ giảm chi phí hoạt động và tăng doanh thu ngân hàng. Tuy nhiên, quy mô lớn cũng có thể dẫn đến sự phức tạp trong quản lý và tăng rủi ro hoạt động. Các nghiên cứu trước đây cho thấy mối quan hệ giữa quy mô và tỷ suất sinh lợi có thể là phi tuyến tính, tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng ngân hàng.

3.2. Quản trị rủi ro và ảnh hưởng đến khả năng sinh lời

Quản trị rủi ro hiệu quả là yếu tố then chốt để duy trì tỷ suất sinh lợi ổn định. Ngân hàng cần quản lý tốt các loại rủi ro như rủi ro tín dụng (nợ xấu, nợ quá hạn), rủi ro thanh khoản, và rủi ro hoạt động. Việc áp dụng các tiêu chuẩn Basel II và Basel III giúp tăng cường quản trị rủi ro và đảm bảo an toàn vốn. Trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ và kịp thời cũng là một yếu tố quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực của rủi ro đến lợi nhuận ngân hàng.

3.3. Cấu trúc vốn và tác động tới tỷ suất sinh lợi

Cấu trúc vốn của ngân hàng, bao gồm tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và nợ, ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi. Vốn chủ sở hữu cao giúp tăng cường khả năng chống chịu rủi ro và giảm chi phí vốn vay. Tuy nhiên, việc tăng vốn chủ sở hữu cũng có thể làm giảm ROE ngân hàng nếu ngân hàng không sử dụng vốn hiệu quả. Ngân hàng cần cân nhắc kỹ lưỡng cấu trúc vốn phù hợp để tối ưu hóa tỷ suất sinh lợi và đảm bảo an toàn hoạt động.

IV. Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô Tác Động Đến Lợi Nhuận Ngân Hàng TMCP

Các yếu tố kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng đáng kể đến tỷ suất sinh lợi của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Các yếu tố như tăng trưởng GDP, lạm phát, lãi suất, và chính sách tiền tệ đều tác động đến hoạt động kinh doanh và khả năng sinh lời của ngân hàng. Việc phân tích tác động của các yếu tố vĩ mô này giúp ngân hàng đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp để đối phó với các biến động của nền kinh tế.

4.1. Tăng trưởng GDP và tác động đến tăng trưởng tín dụng ngân hàng

Tăng trưởng GDP là một yếu tố quan trọng thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Khi nền kinh tế tăng trưởng, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và cá nhân tăng lên, giúp ngân hàng mở rộng hoạt động tín dụng và tăng doanh thu ngân hàng. Tuy nhiên, tăng trưởng quá nóng cũng có thể dẫn đến lạm phát và bong bóng tài sản, gây rủi ro cho hệ thống ngân hàng.

4.2. Lạm phát và lãi suất tác động tới tỷ suất sinh lợi

Lạm phát có thể ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi của ngân hàng thông qua nhiều kênh. Lạm phát cao có thể làm tăng chi phí hoạt động của ngân hàng và giảm giá trị thực của tài sản. Ngân hàng trung ương thường điều chỉnh lãi suất để kiểm soát lạm phát, và sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến biên lãi ròng (NIM) của ngân hàng. Do đó, NHTMCP cần quản trị tốt rủi ro liên quan đến lạm phát và biến động lãi suất.

4.3. Chính sách tiền tệ và tác động đến thanh khoản ngân hàng

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có ảnh hưởng lớn đến thanh khoản ngân hàng và tỷ suất sinh lợi. NHNN sử dụng các công cụ như lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, và nghiệp vụ thị trường mở để điều tiết lượng tiền cung ứng và kiểm soát lạm phát. Chính sách tiền tệ thắt chặt có thể làm giảm thanh khoản và tăng chi phí vốn của ngân hàng, trong khi chính sách tiền tệ nới lỏng có thể tạo điều kiện để ngân hàng mở rộng hoạt động tín dụng.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Đại Dịch COVID 19 tới Tỷ Suất

Đại dịch COVID-19 đã tạo ra những thách thức chưa từng có đối với hệ thống ngân hàng trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Các biện pháp giãn cách xã hội, suy giảm kinh tế, và tăng trưởng nợ xấu đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tỷ suất sinh lợi của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Bài viết này sẽ xem xét tác động của đại dịch COVID-19 đến các NHTMCP.

5.1. Đại dịch COVID 19 làm tăng nợ xấu trong Ngân hàng

Đại dịch COVID-19 gây ra suy thoái kinh tế, làm giảm thu nhập của doanh nghiệp và cá nhân, dẫn đến tăng nợ xấu. Các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc trả nợ, và nhiều người lao động mất việc làm, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của cá nhân. Điều này gây áp lực lớn lên khả năng sinh lời của NHTMCP.

5.2. Chuyển đổi số để tăng hiệu quả hoạt động trong Ngân hàng

Để đối phó với đại dịch, các ngân hàng đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm tăng hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và cung cấp dịch vụ trực tuyến cho khách hàng. Chuyển đổi số giúp ngân hàng tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp, và nâng cao khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, chuyển đổi số cũng đòi hỏi đầu tư lớn vào công nghệ và nguồn nhân lực.

5.3. Giải pháp hỗ trợ từ Chính phủ và NHNN

Chính phủ và NHNN đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn do đại dịch. Các giải pháp này bao gồm giảm lãi suất, giãn nợ, tái cơ cấu nợ, và cung cấp các gói tín dụng ưu đãi. Các giải pháp này giúp giảm áp lực lên nợ xấu và hỗ trợ khả năng sinh lời của NHTMCP.

VI. Giải Pháp Tăng Tỷ Suất Sinh Lợi Ngân Hàng TMCP Niêm Yết

Nâng cao tỷ suất sinh lợi là mục tiêu hàng đầu của mọi ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, ngân hàng cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ tăng trưởng tín dụng, nâng cao chất lượng tín dụng, đa dạng hóa nguồn thu, và quản lý chi phí hiệu quả. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro và tăng cường chuyển đổi số cũng là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng.

6.1. Tăng trưởng tín dụng đi đôi với nâng cao chất lượng tín dụng

Tăng trưởng tín dụng là một trong những động lực chính thúc đẩy tỷ suất sinh lợi. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng cần đi đôi với nâng cao chất lượng tín dụng để tránh gia tăng nợ xấu. Ngân hàng cần thẩm định kỹ lưỡng khả năng trả nợ của khách hàng và quản lý rủi ro tín dụng chặt chẽ.

6.2. Tăng cường hiệu quả hoạt động và cung cấp dịch vụ

Ngoài hoạt động tín dụng, ngân hàng cần đa dạng hóa nguồn thu bằng cách cung cấp các dịch vụ như thanh toán, bảo hiểm, tư vấn tài chính, và quản lý tài sản. Việc phát triển các dịch vụ mới giúp tăng doanh thu và giảm sự phụ thuộc vào hoạt động tín dụng. Ngoài ra, ngân hàng cần quản lý chi phí hiệu quả để tối ưu hóa lợi nhuận.

6.3. Ứng dụng công nghệ chuyển đổi số và quản trị rủi ro

Ngân hàng cần đẩy mạnh chuyển đổi số để tăng hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và cung cấp dịch vụ trực tuyến cho khách hàng. Áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro giúp ngân hàng hoạt động an toàn và hiệu quả hơn. Điều này đồng thời tăng cường khả năng sinh lời và đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2004 - 2015, hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết tại Việt Nam đã trải qua những biến động mạnh mẽ về năng lực sinh lời. Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản bình quân của các ngân hàng niêm yết từng đạt đỉnh 1,79% vào năm 2007 nhưng đã suy giảm đáng kể xuống còn 0,53% vào năm 2015. Tương tự, tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu bình quân cũng sụt giảm từ mức đỉnh 19,46% năm 2007 xuống còn 9,63% vào cuối năm 2015. Thực trạng này đặt ra vấn đề cấp bách về việc nhận diện chính xác các động lực nội tại và áp lực vĩ mô chi phối hiệu quả kinh doanh của hệ thống ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố vi mô (quy mô ngân hàng, vốn chủ sở hữu, thanh khoản, dư nợ cho vay, tiền gửi khách hàng, tỷ lệ thu nhập từ lãi và thu nhập ngoài lãi) cùng các nhân tố vĩ mô (tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội thực, lạm phát, lãi suất thực, khủng hoảng tài chính) đến hai chỉ tiêu đo lường tỷ suất sinh lợi then chốt là ROA và ROE.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tính đến ngày 31/12/2015, trải dài trong chuỗi thời gian 12 năm liên tục từ 2004 đến 2015. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc cung cấp luận cứ khoa học định lượng giúp các nhà quản trị điều hành nguồn vốn hàng trăm nghìn tỷ đồng, hỗ trợ nhà đầu tư định giá chính xác cổ phiếu ngân hàng và cung cấp cơ sở tham chiếu cho các cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thiện khung chính sách an toàn tiền tệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết lợi thế kinh tế theo quy mô, lý thuyết trung gian tài chính và mô hình phân tích tài chính DuPont kinh điển. Theo mô hình DuPont, tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu được phân rã thành tích số của ba nhân tố: tỷ suất lợi nhuận ròng trên doanh thu, vòng quay tổng tài sản và hệ số đòn bẩy tài chính. Khung lý thuyết này giúp giải thích rõ cơ chế mà một sự thay đổi trong biên lãi ròng hoặc đòn bẩy vốn tác động trực tiếp đến thu nhập của cổ đông.

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng hệ thống các khái niệm tài chính ngân hàng chuẩn mực, bao gồm:

• Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (ROA): Đo lường hiệu quả chuyển đổi một đồng tài sản thành lợi nhuận sau thuế.
• Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE): Phản ánh khả năng tạo lãi trên mỗi đồng vốn đóng góp của các cổ đông.
• Tỷ lệ thu nhập từ lãi (NIM): Thước đo chênh lệch giữa thu nhập lãi và chi phí lãi trên tổng tài sản sinh lời.
• Tỷ lệ thu nhập ngoài lãi (NII): Đo lường tỷ trọng thu nhập từ các dịch vụ phi tín dụng, bảo lãnh, kinh doanh ngoại hối và đầu tư chứng khoán.
• Đòn bẩy tài chính và tính thanh khoản: Đánh giá cơ cấu tài trợ và năng lực sẵn sàng đáp ứng các nghĩa vụ chi trả ngắn hạn với chi phí thấp nhất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiếp cận theo hướng kết hợp giữa phân tích định tính và mô hình hóa định lượng:

• Mẫu nghiên cứu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu gồm toàn bộ 9 ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam (gồm VCB, CTG, BID, ACB, STB, MBB, EIB, SHB, NVB) với phương pháp chọn mẫu toàn thể (census sampling) nhằm bảo đảm tính đại diện tuyệt đối cho khối ngân hàng niêm yết.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu bảng cân đối (Balanced Panel Data) được trích xuất từ báo cáo tài chính đã kiểm toán độc lập của 9 ngân hàng trong 12 năm từ 2004 đến 2015, kết hợp các chỉ tiêu vĩ mô từ Ngân hàng Nhà nước và Tổng cục Thống kê với tổng cộng 108 quan sát.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tương quan và kỹ thuật hồi quy dữ liệu bảng thông qua hai mô hình là Mô hình tác động cố định (FEM) và Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Lý do lựa chọn mô hình dữ liệu bảng kết hợp kiểm định Hausman là nhằm kiểm soát tối đa các đặc trưng riêng biệt không quan sát được của từng ngân hàng, loại bỏ hiện tượng nội sinh và nâng cao độ tin cậy của các ước lượng kinh tế lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phát hiện thứ nhất chỉ ra rằng quy mô ngân hàng và quy mô vốn chủ sở hữu có tác động tích cực đến tỷ suất sinh lợi. Tổng tài sản của các ngân hàng niêm yết tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2004 - 2015; nhóm ngân hàng quy mô lớn như BIDV đạt 850.669 tỷ đồng, Vietinbank đạt 779.483 tỷ đồng và Vietcombank đạt 674.000 tỷ đồng vào năm 2015, duy trì mức ROE bình quân ổn định từ 10,42% đến 16,87%, cao hơn rõ rệt so với các ngân hàng quy mô nhỏ như NCB với vốn chủ sở hữu chỉ đạt 3.217 tỷ đồng và ROE đạt 0,20%.

Phát hiện thứ hai cho thấy hoạt động cho vay khách hàng duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ bình quân 24,46%/năm (tăng hơn 10 lần từ 208.729 tỷ đồng năm 2004 lên trên 2.000.000 tỷ đồng năm 2015). Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng nóng 2007 (tăng trưởng tín dụng 56,92%), ảnh hưởng của nợ xấu gia tăng từ khủng hoảng đã đẩy chi phí dự phòng rủi ro lên cao, làm ROA bình quân toàn ngành sụt giảm liên tục từ 1,79% năm 2007 xuống dưới 1% trong giai đoạn 2012 - 2015.

Phát hiện thứ ba phản ánh sự biến động sâu sắc trong cơ cấu thu nhập. Tỷ số thu nhập ngoài lãi (NII) từng tăng vọt 147% trong giai đoạn 2004 - 2007 nhờ thị trường chứng khoán thăng hoa, nhưng đã giảm bình quân 40,5% trong cả giai đoạn 2004 - 2015 do các mảng tự doanh và đầu tư chịu tổn thất. Biên lãi ròng (NIM) bình quân cũng giảm 17,8%, từ mức 3,12% năm 2004 xuống 2,57% năm 2015.

Phát hiện thứ tư khẳng định các cú sốc vĩ mô gồm lạm phát đỉnh điểm 23% năm 2008, tốc độ tăng cung tiền 33,3% năm 2010 cùng tác động kéo dài của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 - 2010 đã tạo nên áp lực suy giảm đồng thời lên cả ROA và ROE của toàn bộ 9 tổ chức tín dụng.

Thảo luận kết quả

Sự biến thiên của tỷ suất sinh lợi ngành ngân hàng trong giai đoạn nghiên cứu phản ánh rõ nét mức độ tổn thương trước rủi ro chu kỳ kinh tế khi hệ thống phụ thuộc quá lớn vào thu nhập lãi thuần. Khi nợ xấu gia tăng, việc trích lập dự phòng đã bào mòn trực tiếp tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, làm giảm hiệu suất sử dụng tổng tài sản.

Kết quả thực nghiệm này tương đồng với các công trình quốc tế của Fadzlan Sufian và Royfaizal Razali Chong (2008) tại Philippines cũng như Deger Alper và Adem Anbar (2011) tại Thổ Nhĩ Kỳ, khi đều ghi nhận lạm phát và khủng hoảng tài chính gây tổn hại nghiêm trọng đến ROA và ROE. Hệ thống dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua ma trận tương quan giữa 11 biến độc lập và đồ thị phân tán biểu diễn quỹ đạo phân kỳ của ROA và ROE theo từng chu kỳ tăng trưởng GDP thực.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tăng cường quy mô vốn chủ sở hữu và hệ số an toàn vốn: Các ngân hàng thương mại cổ phần cần chủ động phát hành thêm cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước, giữ lại lợi nhuận để tăng vốn tự có, đảm bảo hệ số an toàn vốn (CAR) đạt chuẩn tối thiểu 8% theo hiệp ước Basel II trong giai đoạn 3 - 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là Hội đồng quản trị và Ban điều hành của từng ngân hàng.
• Nâng cao chất lượng tín dụng và kiểm soát nợ xấu: Thiết lập mục tiêu tăng trưởng dư nợ cho vay thận trọng ở mức 14 - 16%/năm, hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, đưa tỷ lệ nợ xấu nội bảng về mức dưới 2% tổng dư nợ nhằm cắt giảm chi phí dự phòng rủi ro, cải thiện trực tiếp chỉ số ROA. Chủ thể thực hiện là Khối Quản trị rủi ro và Khối Tín dụng.
• Tái cơ cấu cấu trúc thu nhập và đẩy mạnh dịch vụ phi tín dụng: Đẩy mạnh các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại như thanh toán quốc tế, dịch vụ thẻ, quản lý tài sản và bảo hiểm liên kết ngân hàng (bancassurance), phấn đấu nâng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi (NII) đạt 20 - 25% trong tổng cơ cấu thu nhập hoạt động giai đoạn 2016 - 2020. Chủ thể thực hiện là Khối Ngân hàng Bán lẻ và Khối Khách hàng Doanh nghiệp.
• Hoàn thiện chính sách điều hành tiền tệ và khuôn khổ giám sát vĩ mô: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt, kiểm soát tốc độ tăng trưởng cung tiền và lạm phát mục tiêu dưới 4 - 5%/năm, đồng thời đẩy nhanh tiến độ tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém thông qua cơ chế mua bán, sáp nhập (M&A) minh bạch. Chủ thể thực hiện là Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản trị chiến lược tại các ngân hàng thương mại: Ứng dụng kết quả nghiên cứu để tái cấu trúc danh mục tài sản, hoạch định chính sách huy động tiền gửi và xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng nhằm tối ưu hóa ROE.
• Nhà đầu tư chứng khoán và chuyên viên phân tích tài chính: Sử dụng mô hình đánh giá tương quan và các chỉ số ROA, ROE, NIM làm căn cứ định giá chuẩn xác cổ phiếu ngân hàng niêm yết (như VCB, BID, CTG, ACB, MBB), xác định đúng thời điểm giải ngân theo chu kỳ kinh tế.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Tham khảo các phân tích định lượng về tác động của lạm phát, lãi suất thực và độ trễ chính sách để thiết kế các quy định an toàn vĩ mô phù hợp với thực tiễn thị trường.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận xử lý dữ liệu bảng (panel data), ứng dụng mô hình FEM/REM và quy trình kiểm định kinh tế lượng trong nghiên cứu học thuật.

Câu hỏi thường gặp

• Yếu tố nội tại nào tác động mạnh nhất đến tỷ suất sinh lợi của các ngân hàng niêm yết? Quy mô ngân hàng và chất lượng tín dụng là hai yếu tố chi phối mạnh mẽ nhất. Quy mô tài sản lớn giúp tối ưu chi phí vận hành theo quy mô, trong khi chất lượng tín dụng tốt giúp giảm thiểu chi phí trích lập dự phòng, duy trì chỉ số ROA ổn định trên mức 1,0% thay vì sụt giảm xuống 0,53% như giai đoạn khó khăn.

• Khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2008 - 2010 đã ảnh hưởng ra sao đến ngân hàng Việt Nam? Khủng hoảng đã làm gián đoạn thanh khoản, gia tăng nợ xấu và đẩy lạm phát năm 2008 lên mức kỷ lục 23%. Áp lực này khiến biên lãi ròng NIM sụt giảm và kéo ROE bình quân của 9 ngân hàng niêm yết từ đỉnh 19,46% năm 2007 giảm mạnh xuống 15,28% năm 2008.

• Tại sao nghiên cứu cần kết hợp đồng thời hai thước đo ROA và ROE? ROA phản ánh năng lực tạo lợi nhuận từ toàn bộ tài sản không phân biệt nguồn gốc nợ hay vốn, trong khi ROE đo lường trực tiếp lợi ích của cổ đông sau khi đã tính đến đòn bẩy tài chính thông qua mô hình DuPont. Việc kết hợp cả hai chỉ số mang lại bức tranh toàn diện về hiệu quả kinh doanh.

• Thu nhập ngoài lãi (NII) đóng vai trò gì trong việc ổn định tỷ suất sinh lợi? Thu nhập ngoài lãi giúp phân tán rủi ro tín dụng truyền thống và tạo nguồn thu bền vững từ phí dịch vụ. Dù NII bình quân giảm 40,5% trong giai đoạn nghiên cứu do ảnh hưởng từ thị trường chứng khoán, việc nâng tỷ trọng NII là giải pháp then chốt để phục hồi ROA trong dài hạn.

• Lý do lựa chọn mô hình tác động cố định (FEM) và tác động ngẫu nhiên (REM)? Dữ liệu nghiên cứu là dữ liệu bảng gồm 9 ngân hàng qua 12 năm. Phương pháp hồi quy FEM và REM kết hợp kiểm định Hausman cho phép kiểm soát triệt để các yếu tố bất biến đặc thù của từng ngân hàng, hạn chế tối đa sai lệch ước lượng so với mô hình OLS gộp thông thường.

Kết luận

• Luận văn đã phác thảo bức tranh toàn cảnh về sự biến động của tỷ suất sinh lợi với ROA dao động từ đỉnh 1,79% xuống 0,53% và ROE từ 19,46% xuống 9,63% tại 9 ngân hàng niêm yết giai đoạn 2004 - 2015.
• Xác định quy mô tài sản, vốn chủ sở hữu, cấu trúc thu nhập (NIM, NII) và chất lượng danh mục cho vay là các nhân tố nội tại mang tính quyết định đến hiệu quả kinh doanh.
• Chứng minh các cú sốc vĩ mô từ lạm phát cao và khủng hoảng tài chính toàn cầu là nguyên nhân khách quan làm suy giảm sâu sắc năng lực sinh lời của toàn ngành.
• Đề xuất hệ thống giải pháp can thiệp đồng bộ từ nâng cao hệ số an toàn vốn Basel II, kiểm soát nợ xấu dưới 2% đến đẩy mạnh thu nhập dịch vụ ngoài lãi đạt trên 20%.
• Đóng góp nguồn ngữ liệu và khung phương pháp luận kinh tế lượng dữ liệu bảng chuẩn mực, tạo tiền đề vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo mở rộng cỡ mẫu sang các ngân hàng thương mại chưa niêm yết.

Bước tiếp theo, các nghiên cứu chuyên sâu có thể cập nhật chuỗi dữ liệu sau năm 2015 và ứng dụng mô hình hồi quy động GMM để kiểm soát quán tính sinh lời của hệ thống ngân hàng. Hãy liên hệ và tham khảo trọn vẹn luận văn để tiếp cận chi tiết hệ thống dữ liệu và mô hình phân tích chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết. Chương 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam. Chương 3: Giải pháp phát huy các nhân tố ảnh hưởng tích cực nhằm nâng cao tỷ suất sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết Việt Nam.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỢI TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN NIÊM YẾT 1.1 Ngân hàng thƣơng mại cổ phần niêm yết NHTM hình thành, tồn tại và phát triển gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển của hệ thống NHTM đã có tác động rất quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế.

Theo sự vận động phát triển của nền kinh tế, NHTM cũng dần được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu của nền kinh tế. Theo Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM: “NHTM là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật Các TCTD và các quy định khác của pháp luật”. NHTM dựa theo hình thức sở hữu có thể được phân thành loại thành NHTM quốc doanh, NHTMCP, ngân hàng liên doanh, chi nhánh của ngân hàng nước ngoài, ngân hàng 100% vốn nước ngoài. NHTMCP là NHTM được thành lập dưới hình thức công ty cổ phần, trong đó một cá nhân hay pháp nhân chỉ được sở hữu một số cổ phần nhất định theo qui định của NHNN Việt Nam và quy định pháp luật hiện hành.

NHTMCP niêm yết là NHTMCP đưa các chứng khoán có đủ tiêu chuẩn vào đăng ký và giao dịch tại thị trường giao dịch chứng khoán tập trung nhằm tận dụng các lợi thế của TTCK như nâng cao tính thanh khoản, hấp dẫn nhà đầu tư và tìm kiếm lợi nhuận thông qua việc mua bán chứng khoán niêm yết trên TTCK, góp phần tăng lợi nhuận của các NHTM.2 Tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần niêm yết 1.1 Khái niệm Cũng như NHTM, NHTMCP niêm yết hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, dịch vụ ngân hàng,. vì mục tiêu lợi nhuận. Lợi nhuận của ngân hàng trong năm tài chính được xác định là khoản chênh lệch giữa tổng thu nhập trừ tổng chi phí hợp lý, hợp lệ. Bên cạnh đó, lợi nhuận của ngân hàng còn thể hiện kết quả kinh doanh của ngân hàng, là cơ sở để xác định hiệu quả hoạt động của ngân (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 hàng, thông qua tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng.

Tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng nói chung và các NHTMCP niêm yết nói riêng được dùng để đánh giá hiệu quả trong công tác quản lý, sử dụng vốn của mỗi ngân hàng qua việc so sánh lợi nhuận với các nhân tố tạo ra lợi nhuận như doanh thu, tổng tài sản, vốn cổ phần. Tùy vào đại lượng được dùng để so sánh, sẽ có các tỷ số đo lường khác nhau. Mỗi tỷ số cho thấy hiệu quả hoạt động của một ngân hàng trong việc tạo ra lợi nhuận dựa trên một tiêu chí nhất định. Đối với hầu hết các tỷ số, giá trị cao hơn là điều mong muốn của các nhà quản trị và nhà đầu tư.

Một giá trị cao hơn có nghĩa là các ngân hàng đem lại lợi nhuận, doanh thu và dòng tiền tốt hơn cho ngân hàng. Tuy nhiên, tỷ suất sinh lợi chỉ có ý nghĩa đánh giá khi được phân tích với các đối thủ cạnh tranh hoặc so với các giai đoạn trước đó. Vì vậy, phân tích xu hướng và phân tích ngành là cần thiết để rút ra kết luận có ý nghĩa về tỷ suất sinh lợi của một ngân hàng. Ngoài ra, để phân tích chính xác tỷ suất sinh lợi cần phải nắm được một số đặc điểm, đặc thù về môi trường kinh doanh, tính thời vụ, chu kỳ, mục tiêu kinh doanh, đối tượng khách hàng,.

của ngân hàng. Thông thường hoạt động cho vay của các ngân hàng phụ thuộc chu kỳ phát triển kinh tế hay mỗi ngân hàng sẽ có lĩnh vực thế mạnh riêng nên sẽ có sự phân phối lợi nhuận khác nhau trong cơ cấu thu nhập. Để đo lường tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng nói chung và các NHTMCP niêm yết nói riêng, các nhà nghiên cứu trước đây thường sử dụng tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản và tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu.2 Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản (Return On Assets - ROA)  Khái niệm Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản là một tỷ số sinh lợi của ngân hàng. ROA sẽ cho ta biết hiệu quả của ngân hàng trong việc sử dụng tài sản để kiếm lời.

ROA được xác định như sau: ợi nhuận sau thuế ROA 1.1) ình quân tổng tài sản  Ý nghĩa của tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản ROA được dùng để đo lường khả năng sinh lợi trên mỗi đồng tài sản của ngân hàng. Tỷ số này là một thông số chủ yếu về tính hiệu quả quản lý, cho thấy (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 khả năng của hội đồng quản trị ngân hàng trong quá trình chuyển tài sản của ngân hàng thành thu nhập ròng (Peter S. Rose, Commercial bank management, 1998) Tài sản của ngân hàng bao gồm cả nợ và vốn chủ sở hữu. Cả hai loại tài chính được sử dụng để tài trợ cho các hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

ROA cho thấy hiệu quả chuyển đổi hai loại tài sản này thành thu nhập ròng. ROA càng cao thì hiệu quả sử dụng các loại tài sản của ngân hàng càng cao. Trong quản lý, việc quan trọng nhất là lựa chọn phương án phân bổ nguồn lực tốt nhất vì nguồn lực là hạn chế. Ai cũng có thể tạo ra lợi nhuận với vốn đầu tư lớn, nhưng nhà quản lý xuất sắc là người tạo ra lợi nhuận lớn với sự đầu tư ít.

Ngoài ra, ROA có thể thay đổi đáng kể và sẽ phụ thuộc nhiều vào lĩnh vực kinh doanh, loại hình ngân hàng,. Đây là lý do tại sao nên sử dụng ROA như một biện pháp so sánh, tốt nhất là để so sánh với số ROA trước đó hoặc ROA của một ngân hàng tương tự.  Phương pháp phân tích ROA Trong phân tích tài chính, ROA được chia thành hai bộ phận là lợi nhuận trên doanh thu và vòng quay tài sản: Lợi nhuận ròng Lợi nhuận ròng Doanh thu = X Tổng tài sản Doanh thu Tổng tài sản Thông qua đánh giá hai thành phần này, nhà quản trị sẽ xác định được nguyên nhân tăng giảm của tỷ suất sinh lợi, từ đó đưa ra các giải pháp để cải thiện ROA. Chẳng hạn, để cải thiện ROA, nhà quản lý có thể áp dụng biện pháp tăng lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh so với doanh thu như cắt giảm chi phí hoặc quản lý có hiệu quả các tài sản để tăng vòng quay tổng tài sản hoặc kết hợp cả hai giải pháp.3 Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (Return On Equity - ROE)  Khái niệm Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu là một tỷ số khác cũng dùng để đánh giá tỷ suất sinh lợi tại ngân hàng nhưng sử dụng vốn chủ sở hữu làm đại lượng so sánh với lợi nhuận, tỷ số này đo lường khả năng sinh lợi trên mỗi đồng vốn của cổ đông thường.

ROE được xác định như sau: ợi nhuận sau thuế ROE 1.2) ình quân vốn cổ phần ố ủ ở ữ ) (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7  Ý nghĩa của ROE ROE thể hiện thu nhập mà các cổ đông nhận được từ việc đầu tư vào ngân hàng (Peter S. Rose, Commercial bank management, 1998). Sự khác nhau giữa hai tỷ số ROA và ROE là do đặc điểm của ngân hàng phải sử dụng nợ để hoạt động, do đó về mặt lý thuyết nếu một tổ chức kinh tế không sử dụng nợ, chỉ sử dụng vốn chủ sở hữu để hoạt động thì hai tỷ số này sẽ bằng nhau. Tuy nhiên, do đặc thù của ngành ngân hàng là kinh doanh tiền tệ, nguồn vốn hoạt động chủ yếu là tiền gửi của khách hàng nên hai tỷ số này sẽ khác nhau.

Tương tự như ROA, phương pháp đánh giá ROE tốt nhất cần so sánh với ROE trước đó hoặc ROE của một ngân hàng tương tự. ROE phản ánh trong một trăm đồng vốn chủ sở hữu đầu tư vào ngân hàng thì tạo ra bao nhiêu đồng lãi cho chủ sở hữu. Đây là tỷ số tài chính quan trọng nhất đối với chủ sở hữu.  Phương pháp phân tích ROE Kỹ thuật có thể được sử dụng để phân tích ROE là mô hình phân tích tài chính Dupont.

Mô hình Dupont được phát minh bởi F.Donaldson Brown, một kỹ sư điện, người đã gia nhập bộ phận tài chính của công ty hóa học khổng lồ DuPont de Nemours & Co. Do vốn chủ sở hữu là một phần của tổng nguồn vốn hình thành nên tài sản, nên ROE sẽ phụ thuộc vào ROA. Mối quan hệ này được thể hiện bằng mô hình Dupont như sau: Lợi nhuận ròng Lợi nhuận ròng Tổng tài sản = X Vốn chủ sở hữu Tổng tài sản Vốn chủ sở hữu Nói cách khác, ROE ROA x Đòn bẩy tài chính. Căn cứ phương pháp phân tích ROA, mô hình Dupont có thể tiếp tục được triển khai chi tiết thành: Lợi nhuận ròng Lợi nhuận ròng Doanh thu Tổng tài sản = X X Vốn chủ sở hữu Doanh thu Tổng tài sản Vốn chủ sở hữu Như vậy, ROE phụ thuộc ba nhân tố là lợi nhuận trên doanh thu, vòng quay tài sản và đòn bẩy tài chính.

Trên cơ sở nhận biết ba nhân tố trên, để tăng ROE có thể sử dụng các biện pháp như sau: (LUAN.nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 - Tăng hiệu suất sử dụng tài sản: nâng cao số vòng quay của tài sản, thông qua việc vừa tăng quy mô về doanh thu thuần, vừa sử dụng tiết kiệm và hợp lý về cơ cấu của tổng tài sản. - Tăng doanh thu, giảm chi phí, nâng cao chất lượng của sản phẩm. Từ đó tăng lợi nhuận của ngân hàng. - Tác động tới cơ cấu tài chính thông qua điều chỉnh tỷ lệ nợ vay và tỷ lệ vốn chủ sở hữu cho phù hợp với năng lực hoạt động.

Tuy nhiên, đặc trưng của hoạt động ngành ngân hàng là kinh doanh tiền tệ. Trong đó, nguồn vốn chủ yếu là tiền gửi khách hàng còn vốn chủ sở hữu chiếm tỷ lệ không lớn trên nguồn vốn.