phần mở đầu, kết luận, phụ lục và lài liệu tham khả0 đề tài gồm 4 phần chính: chgương 1: cơ sở lý luận và thực liễn về công tác quản lý thu thuế †hu nhập cá nhân. 4 chương 2: PhoJIơng pháp nghiên cứu. chgơng 3: Thực trạng công lác quản lý †hu thuế thu nhập cá nhân lại huyện Đồng hỷ, linh Thái Iguyên. chgơng 4: Giải pháp lăng coJờng quản lý thu thuế thu nhập cá nhân lại huyện Đồng hy linh Thái IIguyên.
chojong 1 cO SO LY LUAII VA ThUc TIE VE cONG TAc QUATI LY ThU ThUE ThU WhAP cA ThA 1. cơ sở lý luận về công lác quản lý thu thuế thu nhập cá nhân 1. Tổng quan về thuế thu nhập cá nhân 1. Khái niệm về thuế thu nhập đá nhân "Thuế thu nhập cá nhân là một l0ại thuế trực thu đánh trên thu nhập nhận đơjợc của các cá nhân lr0ng một kh0ảng thời gian nhất định (thojờng là một năm) h0ặc the0 từng lần phát sinh" [39].
Thuế thu nhập cá nhân là một sắc thuế có lầm quan trọng lớn lr0ng việc huy động nguồn thu ch0 ngân sách nhà nojớc và thực hiện công bằng xã hội. Thuế thu nhập cá nhân đánh và0 cá nhân kinh d0anh và cá nhân không kinh d0anh. Đặc điểm đa thuế thu nhập qá nhân - Thué thu nhập cá nhân là l0ại thuế trực thu, đánh và0 thu nhập chính đáng của ngơjời nộp thuế. D0 là thuế trực thu nên nó phản ánh sự đồng nhất giữa ngơJời Hộp thuế và ngơjời chịu thuế, vì vay ngojoi chiu thué thu nhập cá nhân khó có thề chuyền dịch gánh nặng thuế sang ch0 nggiời khác [39].
- Thuế †hu nhập cá nhân có diện đánh thuế rộng, lất cả các cá nhân có thu nhập chịu thuế, không phân siệt thu nhập đó có nguồn gốc phát sinh lr0ng nojớc hay ở nojớc ngÖài, sa0 gồm: công dân nojớc sở lại và IgGJỜI HOJỚC ngÖài cơi trú thojờng xuyên hay không thojờng xuyên nhơỊng có số ngày có mặt, làm việc, có lhu nhập the0 mức độ quy định của pháp luật thuế †hu nhập cánhân. - Thué thu nhập cá nhân là l0ại thuế có độ nhạy cảm ca0 vì nó liên 7 quan trực liếp đến lợi ích cụ thể của ngojời nộp thuế và liên quan đến hầu hết mọi cá nhân tr0ng xã hội. Đặc điểm này xuất phát từ lính trực thu của thuế thu nhập cá nhân [39]. - Thué thu nhập cá nhân là l0ại thuế luôn gắn liền với chính sách xã hội của mỗi quốc gia.
Khi lính thuế thu nhập cá nhân có xem xét đến h0àn cảnh cá nhân của ngojời nộp thuế bằng việc quy định mội số kh0ản đơiợc khấu trừ có lính chất xã hội trojớc khi lính thuế [39]. - Thuế †hu nhập cá nhân thojờng đơiợc lính the0 siêu thuế lũy tiến lừng phần d0 thuế †hu nhập cá nhân đojợc đánh †he0 nguyên lắc “khả năng nộp thuế” và cũng xuất phái lừ vai trò chủ yếu của thuế thu nhập cá nhân là điều tiết mạnh ngojời có thu nhập ca0, động viên sự đóng góp của những ngojời có thu nhập thấp, thu nhập trung sình lr0ng xã hội [39]. - Thuế †hu nhập cá nhân không sóp mé0 giá cả hàng hóa, dịch vụ. Thuế †hu nhập cá nhân không cấu thành lr0ng giá bán của hàng hóa, dịch vụ nên nó không †a0 sự sai lệch giá cả hàng hóa, dịch vụ [39].
Vai lò qủa thuế thu nhập đá nhân - Tạ0 nguồn lài chính ch0 ngân sách nhà nojớc: Thuế †hu nhập cá nhân là một lr0ng những bộ phận quan lrọng cầu thành hệ thống thuế nói chung nên thuế TIIcII cũng góp một phần quan lrọng dé ta0 nguồn lài chính ch0 nhà nojớc. Thuế TIIcII có điện thu thuế rộng, khả năng lạ0 nguồn thu ch0 ngân sách nhà ngjớc rất lớn. hiện nay ở Việt Ham, sự giảm dần các lại thuế xuất nhập khẩu đ0 yêu cầu ty dO hóa †hojơng mại nên thuế TIIcIT ngày càng trở thành nguồn thu quan trọng ch0 ngân sách IThà nojớc. Hền kinh lế nơjớc la ngày càng phát triển, thu nhập sình quân đầu ngojời của cá nhân ngày càng lăng từ đó thuế thu nhập cá nhân sẽ góp phần quan trong va0 việc lăng thu ch0 ngân sách Hhà nơgjớc.
Thực #6 ty trọng thu thuế TIIcII tr0ng lông †hu ngân sách của nhiều quốc gia đã phản ánh liễn trình đó, lại các nojớc khối ASEATI: 5-10%, các nojớc phát triển có tỷ trọng 15-16% có nơjớc đại lới lý trọng 30- 40% nhơi Anh, Mỹ. Tại Việt Ilam, mới liếp cận 9 chính sách †hu và còn phân lán ở nhiều sắc thuế nhoỊng cũng đã có kết qua lăng lrolởng thu khá lớn lr0ng những năm gần đây: năm 10 1991 †hu the0 chính sách thuế thu nhập đối với ngơjời có thu nhập ca0 là 62 ty, thì nay thuế TIIcII chiếm tỷ trọng đại kh0ảng 5,6% tổng thu ngân sách. - Góp phần thực hiện công sằng xã hội: Tr0ng mỗi quốc gia, thu nhập của mỗi cá nhân phụ thuộc chủ yếu và0 các yếu 16 nhơi khả năng và trình độ la0 động, vị lrí công lác, quyền sở hữu về lài sản của cá nhân đó. Tuy nhiên, các yếu lô nói trên của mỗi cá nhân thojờng không giống nhau nên đã lạO ra sự khác nhau vé thu nhập của mỗi ngơjời.
chính sự khác nhau ấy là nguồn gốc 1ạ0 ra sự phân cực giàu nghè0, là sự bất bình dang trOng x4 hdi. Để giải quyết vấn đề này, các nojớc đã dùng nhiều hình thức và siện pháp khác nhau lr0ng đó thuế TIIcIT đơjợc xem nhơi một công cụ hữu hiệu đề điều liết bớt thu nhập của những ngojời có thu nhập ca0, đảm sả0 công bằng xã hội. Thông †hoJờng, thuế TIIcII chỉ đánh và0 thu nhập ca0 hơn mức khởi điểm †hu nhập chịu thuế, không đánh thuế và0 những cá nhân có thu nhập vừa đủ nuôi sống sản thân và gia đình ở mức cần thiết. Thêm và0 đó khi thu nhập cá nhân lăng lên thì tỷ lệ thu thuế cũng lăng thêm.
Ở nơjớc †a hiện nay, thu nhập của các lầng lớp nhân dân có sự chênh lệch nhau, số đông dân cơi có thu nhập còn thấp, nhoỊng cũng có một số cá nhân có thu nhập khá ca0, nhất là những cá nhân làm việc tr0ng các d0anh nghiệp có vốn đầu lơi nojớc ng0ài, lr0ng khu chế xuất hOặc có một số cá nhân ngơjời nơjớc ngÖài làm việc lại Việt Iam. Mặc dò thuế thu nhập cá nhân chơia mang lại số †hu lớn ch0 ngân sách IThà nơjớc, s0ng xét trên phojơng diện công bằng xã hội và phoJơng diện công cụ quản lý vĩ mô của IIhà nojớc thì thuế †hu nhập cá nhân có vị lrí cực kỳ quan trọng, dO đó việc điều liết thuế †hu nhập đối với những nggjời có thu nhập ca0 là cần thiết, đảm sả0 thực hiện chính sách công bằng xã hội. 11 - Điều Hết thu nhập, liêu dòng và liết kiệm: Thuế †hu nhập cá nhân không chỉ là công cụ huy động nguồn †hu ch0 IIgân sách IIhà nơiớc, mà còn là một lr0ng những công cụ điều liết vĩ mô, kích thích liết kiệm và đầu lo the0 hojớng dẫn nâng ca0 năng lực hiệu quả xã hội. Mội lr0ng những lý thuyết căn sảncủa 12 J.
Kenyes là lý thuyết về lính hữu dụng giảm dần của thu nhập (mức †hu nhập càng ca0 thì nh hữu dụng của nó càng thấp). D0 vậy, để lăng phúc lợi xã hội cần thiết phải điều Hết sới thu nhập của những đối lojợng có thu nhập ca0 và phân phối lại ch0 những đối lơjợng có thu nhập thấp hơn. bên cạnh đó, thông qua chính sách miễn giảm, ơịu đãi,. thuế thu nhập cá nhân có thể tác động trực liếp đến định hojớng liêu dùng và đầu lơ the0 hơjớng có lợi, thực hiện mục liêu điều chỉnh kinh lế của Ihà ngJớc.
- Góp phần phát hiện thu nhập sất hợp pháp: Thực lế đã chứng minh nhiều khOản †hu nhập của một số cá nhân nhận đơjợc từ việc thực hiện các hành vi sất hợp pháp hOặc bằng cách lợi dụng những kẽ hở của pháp luật ma ITha nơiớc không kiểm s0át đơjợc nhơi tham ô, nhận hối lộ, suôn sán hàng quốc cắm, trốn tránh thuế, lừa đả0 chiếm đ0ạ† tài sản của [hà nojớc và công dân,. Ihững hành vi này ảnh hojởng xấu đến đời sống kinh lế - xã hội của mỗi quốc gia. Thông qua việc kiểm tra, xác minh thu nhập lính thuế TIICIT, cơ quan Hhà nojớc có thê phát hiện những kh0ản †hu nhập sất hợp pháp đề có những biện pháp xử lý phò hợp. Tổng quan về quản lý thu thuế thu nhập đá nhân 1.
Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa aia quan lý thu thuế TIIdIT a. Khái niệm quản lý thu thuế thu nhập cá nhân Quản lý thu thuế thu nhập cá nhân là sự lác động có chủ đích của cơ quan chức năng lr0ng sộ máy nhà nơjớc đối với quá trình lính và †hu thuế thu nhập cá nhân đề thay đổi quá trình này nhằm ta0 nguồn †hu ch0 ngân sách và đạt đơjợc các mục liêu nhà nojớc đặt ra. Đặc điển qia quản lý thu thuế TIIeIT Xuất phái từ các đặc điểm của thuế TIICII, việc quản lý thu thuế TTIIcI cũng có những đặc điểm riêng nho| sau: Thứ nhát, quản lý thu thuế TTIIcIT là h0ạt động rất nhạy cảm và dễ si 13 phản ứng từ phía các đối loJợng nộp thuế. Khác với các l0ại thuế liêu dùng - việc lrả 14 thuế đojợc thông qua giá cả hàng h0á, dịch vụ, sản chất lrực thu của thuế TIIcIT lam chO gánh nặng của thuế TIIcII đojợc ngojời nộp thuế cảm nhận một cách rõ ràng.
chính sản chất này đã làm ch0 công lác quản lý †hu thuế TIIcIT trở nên nhạy cảm, việc thực hiện các siện pháp quản lý cũng vì thế mà gây nên các phản ứng khác nhau ch0 các đối lơiợng nộp thuế. Thứ hai, quản lý thu thuế TIICH là h0ạt động phức lạp, lổng hợp nhiều góc độ quản lý kinh lế, xã hội, nhiều cách thức khác nhau: hành chính, kinh lế, 16 chức. D0 đó, đòi hỏi ngojời quản lý phải có trình độ quản lý rất ca0 và sa0 quát. Đặc trong này xuất phái từ hai đặc điểm cơ sản của thuế TIICH là mang tính luỹ Hiến và là l0ại thuế thực.
Với cách thức đánh thuế dựa trên thu nhập lồng thề h0ặc từng nguồn †hu nhập, công tác quản lý các nguồn †hu nhập là hết sức phức lạp. Đặc siệt lr0ng điều kiện hiện nay, nguồn †hu nhập chịu thuế rất đa dạng, phức lạp và phân lán. bên cạnh đó, các quy định về việc khấu trừ chi phí nhơi các quy định về ngojời phụ thuộc, chi phí †ạO ra thu nhập. và quy định về việc xác định đối lơlợng cơI lrú hay không coi trú tr0ng các luật thuế ở hầu hết các nojớc đã đặ!