TÀI LIỆU LÝ THUYẾT + THỰC HÀNH VI ĐIỀU KHIỂN ARDUINO ThS. NGÔ THANH ĐÔNG Bình Dương, năm 2023 PHẦN LÝ THUYẾT MỤC LỤC MỤC LỤC. Giới thiệu chung. Phần cứng của Arduino UNO R3.
Cấu trúc chương trình và một số lệnh thường dùng. Cấu trúc chương trình. Một số lệnh thường dùng. Giao tiếp arduino với một số linh kiện, module nâng cao.
Giao tiếp với module relay. Giao tiếp cảm biến nhiệt lm35. Giao tiếp cảm biến độ ẩm DHT11. Giao tiếp điều khiển động cơ bằng PWM.
Giao tiếp module điều khiển động cơ bước dùng A4988. Giao tiếp module đo cường độ ánh sáng dùng BH1750. Giao tiếp mạch cầu H L298. Giao tiếp IC thời gian thực DS1307.
Giao tiếp module SIM 900A. 60 Tài liệu tham khảo. 66 1 Bài 1: TỔNG QUAN Mục tiêu: - Trình bày đươc arduino là gì. - Trình bày được các thành phần phần cứng cơ bản của bo arduino.
- Nêu được chức năng các thành phần trên bo arduino. -Tải và cài đặt được phần mềm IDE cho arduino. - Làm quen với giao diện của phần mêm IDE lập trình cho arduino Nội dung bài: 1. Giới thiệu chung 1.
Arduino là gì Arduino là một bo mạch vi điều khiển do một nhóm giáo sư và sinh viên Ý thiết kế và đưa ra đầu tiên vào năm 2005. Mạch Arduino được sử dụng để cảm nhận và điều khiển nhiều đối tượng khác nhau. Nó có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ từ lấy tín hiệu từ cảm biến đến điều khiển đèn ,động cơ, và nhiều đối tượng khác. Ngoài ra mạch còn có khả năng liên kết với nhiều module khác nhau như module đọc thẻ từ, ethernet shield, sim900A, ….để tăng khả ứng dụng của mạch.
Phần cứng bao gồm một board mạch nguồn mở được thiết kế trên nền tảng vi xử lý AVR Atmel 8bit, hoặc ARM, Atmel 32-bit,…. Hiện phần cứng của Arduino có tất cả 6 phiên bản, Tuy nhiên phiên bản thường được sử dụng nhiều nhất là Arduino Uno và Arduino Mega. Arduino Uno được sử dụng rất rộng rãi trên thế giới, rất nhiều ví dụ trên youtube hoặc các trang hướng dẫn về Arduino sử dụng mạch này. Vì vậy đối với các bạn mới học Arduino, việc chọn Arduino Uno sẽ giúp các bạn có thể tự học dễ dàng.
Phần mềm để lập trình cho mạch Arduino là phần mềm IDE. Đây là phần mềm mã nguồn mở, và có thể được download từ trang web của Arduino: arduino. Việc hướng dẫn download và sử dụng phần mềm này sẽ được đề cập đến trong những phần sau. Học arduino như thế nào cho hiệu quả Hiện trên thế giới có rất nhiều kênh youtube và rất nhiều trang web, các nhân chuyên hướng dẫn và chia sẽ miễn phí các dự án về Arduino.
Vì vậy nếu các bạn có vốn tiếng Anh khá thì có thể tự học từ trên internet, từ các trang web nước ngoài. Ở Việt Nam hiện cũng có nhiều trang web và kênh youtube hướng dẫn tự học Arduino. Tại sao chọn arduino Hiện tại ở Việt Nam và trên thế giới cũng có nhiều bo mạch vi điều khiển khác nhau. Tuy nhiên Arduino có một số ưu điểm mà khiến nó trở nên nổi tiếng và hiện đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới.
Những ưu điểm đó là: rẻ, tương thích được với nhiều hệ điều hành, chương trình lập trình đơn giản, rõ ràng, dễ sử dụng, sử dụng mã nguồn mở và có thể kết hợp với nhiều module khác nhau. Phần cứng của Arduino UNO R3 Phần này nói về phần cứng của Arduino Uno R3, một bo mạch thông dụng hiện nay. Do đây là tài liệu hướng dẫn học nhanh nên tác giả chỉ đưa ra những kiến thức cơ bản cần thiết cho việc sử dụng board mạch này. Nếu người học cần những kiến thức chuyên sâu hơn thì có thể tham khảo tại website chính thức của Arduino: arduino.
Board mạch arduino 2. Cáp USB Đây là dây cáp thường được bán kèm theo bo, dây cáp dùng để cắm vào máy tính để nạp chương trình cho bo và dây đồng thời cũng lấy nguồn từ nguồn usb của máy tính để cho bo hoạt động. Ngoài ra cáp USB còn được dùng để truyền dữ liệu từ bo Arduino lên máy tính. Dây cáp có 2 đầu, đầu 1a được dùng để cắm vào cổng USB trên bo Arduino, đầu 1b dùng để cắm vào cổng USB trên máy tính.
IC Atmega 16U2 3 IC này được lập trình như một bộ chuyển đổi USB –to-Serial dùng để giao tiếp với máy tính thông qua giao thức Serial (dùng cổng COM) 2. Cổng nguồn ngoài Cổng nguồn ngoài nhằm sử dụng nguồn điện bên ngoài như pin, bình acquy hay các adapter cho bo Arduino hoạt động. Nguồn điện cấp vào cổng này là nguồn DC có hiệu điện thế từ 6V đến 20V, tuy nhiên hiệu điện thế tốt nhất mà nhà sản xuất khuyên dùng là từ 7 đến 12V 2. Cổng USB Cổng USB trên bo Arduino dùng để kết nối với cáp USB 2.
Nút reset Nút reset được sử dụng để reset lại chương trình đang chạy. Đôi khi chương trình chạy gặp lỗi, người dùng có thể reset lại chương trình. ICSP của Atmega 16U2 ICSP là chữ viết tắt của In-Circuit Serial Programming. Đây là các chân giao tiếp SPI của chip Atmega 16U2.
Các chân này thường ít được sử trong các dự án về Arduino. Các chân xuất tín hiệu ra Có tất cả 14 chân xuất tín hiệu ra trong Arduino Uno, những chân có dấu ~ là những chân có thể băm xung (PWM), tức có thể điều khiển tốc độ động cơ hoặc độ sáng của đèn. Hình 2 thể hiện rất rõ những chân để băm xung này 2. IC Atmega 328 IC Atmega 328 là linh hồn của bo mạch Arduino Uno, IC này được sử dụng trong việc thu thập dữ liệu từ cảm biến, xử lý dữ liệu, xuất tín hiệu ra,… 2.
ICSP của Atmega 328 Các chân ICSP của ATmega 328 được sử dụng cho các giao tiếp SPI (Serial Peripheral Interface), một số ứng dụng của Arduino có sử dụng chân này, ví dụ như sử dụng module RFID RC522 với Arduino hay Ethernet Shield với Arduino. Ngõ vào analog Các chân này lấy tín hiệu Analog (tín hiệu tương tự) từ cảm biến để IC Atmega 328 xử lý. Có tất cả 6 chân lấy tín hiệu Analog, từ A0 đến A5 2. Chân cấp nguồn cho cảm biến 4 Các chân này dùng để cấp nguồn cho các thiết bị bên ngoài như role, cảm biến, RC servo,…trên khu vực này có sẵn các chân GND (chân nối đất, chân âm), chân 5V, chân 3.3V như được thể hiện ở hình 2.
Nhờ những chân này mà người sử dụng không cần thiết bị biến đổi điện khi cấp nguồn cho cảm biến, role, rc servo,…Ngoài ra trên khu vực này còn có chân Vin và chân reset, chân IOREF. Tuy nhiên các chân này thường ít được sử dụng nên trong tài liệu này xin không đi sâu về nó. Các linh kiện khác trên board Ngoài các linh kiện đã liệt kê bên trên, Arduino Uno còn 1 số linh kiện đáng chú ý khác. Trên bo có tất cả 4 đèn led, bao gồm 1 led nguồn (led ON nhằm cho biết board đã được cấp nguồn), 2 led Tx và Rx, 1 led L.
Các led Tx và Rx sẽ nhấp nháy khi có dữ liệu truyền từ board lên máy tính hoặc ngược lại thông qua cổng USB. Led L được được kết nối với chân số 13. Led này được gọi là led on board (tức led trên bo), led này giúp người dùng có thể thực hành các bài đơn giản mà không cần dùng thêm led ngoài. Trong 14 chân ra của bo còn có 2 chân 0 và 1 có thể truyền nhận dữ liệu nối tiếp TTL.
Có một số ứng dụng cần dùng đến tính năng này, ví dụ như ứng dụng điều khiển mạch Arduino Uno qua điện thoại sử dụng bluetooth HC05. Thêm vào đó, chân 2 và chân 3 cũng được sử dụng cho lập trình ngắt (interrupt), đồng thời còn 1 vài chân khác có thể được sử dụng cho các chức năng khác. Vi điều khiển ATmega328 (họ 8bit) Điện áp hoạt động 5V – DC (chỉ được cấp qua cổng USB) Tần số hoạt động 16 MHz Dòng tiêu thụ 30mA Điện áp vào khuyên dùng 7-12V – DC Điện áp vào giới hạn 6-20V – DC Số chân Digital I/O 14 (6 chân PWM) Số chân Analog 6 (độ phân giải 10bit) Dòng tối đa trên mỗi chân I/O 30 mA Dòng ra tối đa (5V) 500 mA Dòng ra tối đa (3.3V) 50 mA Bộ nhớ flash 32 KB (ATmega328) với 0.5KB dùng cho bootloader SRAM 2 KB (ATmega328) EEPROM 1 KB (ATmega328) 5 Hình 1. Chức năng các chân trên arduino Uno R3 6 Bài 2: CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH VÀ MỘT SỐ LỆNH THƯỜNG DÙNG Mục tiêu: - Nắm được cấu trúc một chương trình, biết các lệnh cơ bản để lập trình, biết khai báo các kiểu dữ liệu cho các biến.
- Lập trình điều giao tiếp được arduino với các linh kiện thường dùng như led đơn, led 7 đoạn, nút nhấn, LCD - Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp Nội dung bài: 1. Cấu trúc chương trình Phần này sẽ đưa ra cấu trúc của một chương trình trong IDE, đồng thời giải thích một số lệnh thường được sử dụng để thuận tiện cho người dùng. Xét 1 ví dụ đơn giản, ví dụ làm cho led nhấp nháy: #define led = 13 // khai báo chân led là chân 13 void setup() { pinMode(led, OUTPUT); //Thiết lập chân led (chân 13) là chân ra (OUTPUT) } void loop() { digitalWrite(led, HIGH); // Ra lệnh mở led delay(1000); // Mở trong 1s (1000ms), có thể thay đổi giá trị này digitalWrite(led, LOW); // ra lệnh tắt led delay(1000); // Tắt trong 1s (1000ms), có thể thay đổi giá trị này } Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cấu trúc của một chương trình trong Arduino qua ví dụ này 1. Khai báo biến Đây là phần khai báo kiểu biến, tên các biến, định nghĩa các chân trên board một số kiểu khai báo biến thông dụng: #define 7 Nghĩa của từ define là định nghĩa, hàm #define có tác dụng định nghĩa, hay còn gọi là gán, tức là gán một chân, một ngõ ra nào đó với 1 cái tên.
Ví dụ #define led 13 Chú ý: sau #define thì không có dấu “,” (dấy phẩy) *Khai báo các kiểu biến khác như: int (kiểu số nguyên), float,… Các bạn có thể tham khảo thêm các kiểu biến cũng như công dụng tại arduino. Thiết lập Phần này dùng để thiết lập cho chương trình, cần nhớ rõ cấu trúc của nó void setup() { …. } Cấu trúc của nó có dấu ngoặc nhọn ở đầu và ở cuối, nếu thiếu phần này khi kiểm tra chương trình thì chương trình sẽ báo lỗi. Phần này dùng để thiết lập các tốc độ truyền dữ liệu, kiểu chân là chân ra hay chân vào.