Tài liệu: Hoạch định chiến lược xuất khẩu thuỷ sản của công ty

Tài liệu Hoạch định chiến lược xuất khẩu thuỷ sản của công ty chế biê tổng hợp lý thuyết và thực hành, phục vụ học tập ngành

• Tác giả: Trần Hồng Vân
• Chuyên ngành: Quản Trị Chiến Lược / Xuất Khẩu Thủy Sản
• Đề tài: Hoạch Định Chiến Lược Xuất Khẩu Thủy Sản Cho Công Ty Thọ Quang Giai Đoạn 2010-2015
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2010

Tóm tắt

I. Khái niệm cơ bản về hoạch định chiến lược xuất khẩu

Hoạch định chiến lược xuất khẩu là quá trình xác định các mục tiêu, mục đích dài hạn và áp dụng một chuỗi hành động để đạt được thành công trên thị trường quốc tế. Theo lý thuyết quản trị chiến lược của Chandler (1962), chiến lược kinh doanh là việc xác định mục tiêu cơ bản và phân bố các nguồn lực cần thiết. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm thủy sản, hoạch định chiến lược xuất khẩu giúp tận dụng cơ hội thị trường toàn cầu, vượt qua những thách thức cạnh tranh và xây dựng vị thế bền vững. Ngành thủy sản Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu tăng đều hàng năm cần có chiến lược kinh doanh rõ ràng để phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập WTO.

1.1. Định nghĩa chiến lược kinh doanh

Chiến lược kinh doanh là mô thức tích hợp các mục tiêu, kế hoạch và hành động của doanh nghiệp. Quinn định nghĩa chiến lược là mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu dài hạn, chính sách và chuỗi hành động của một tổ chức để tạo thành một tổng thể hợp lý. Đối với ngành thủy sản, chiến lược bao gồm các quyết định về sản phẩm, thị trường, giá cả và quảng bá nhằm đạt hiệu suất cao.

1.2. Tầm quan trọng của hoạch định chiến lược xuất khẩu

Hoạch định chiến lược xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp nhận diện cơ hội, ứng phó với thách thức và tối ưu hóa nguồn lực. Các công ty chế biến thủy sản cần xây dựng chiến lược xuất khẩu rõ ràng để cạnh tranh hiệu quả, đặc biệt khi Việt Nam là thành viên WTO với yêu cầu chất lượng cao từ thị trường Nhật, EU, Mỹ.

II. Phân tích môi trường và quá trình hoạch định chiến lược

Phân tích môi trường là bước quan trọng trong hoạch định chiến lược xuất khẩu. Doanh nghiệp cần phân tích cả môi trường bên ngoài (thị trường, cạnh tranh, chính sách) và môi trường bên trong (năng lực, tài nguyên). Ma trận SWOT là công cụ hữu hiệu để đánh giá Điểm mạnh (Strengths), Điểm yếu (Weaknesses), Cơ hội (Opportunities) và Mối đe dọa (Threats). Đối với ngành xuất khẩu thủy sản, quá trình hoạch định chiến lược cần xem xét các yếu tố như sự phát triển công nghệ, yêu cầu chất lượng thực phẩm, rào cản thương mại và sự cạnh tranh quyết liệt từ các đối thủ toàn cầu. Quá trình này giúp doanh nghiệp đưa ra kế hoạch xuất khẩu sản phẩm thủy sản phù hợp cho từng giai đoạn và thị trường cụ thể.

2.1. Phương pháp phân tích SWOT

Ma trận SWOT là công cụ hoạch định chiến lược giúp doanh nghiệp xác định vị trí cạnh tranh. Điểm mạnh bao gồm năng lực sản xuất, công nghệ tiên tiến, vốn con người. Điểm yếu là quy mô nhỏ, sản xuất truyền thống, thiếu vốn đầu tư. Cơ hội bao gồm thị trường toàn cầu mở rộng, gia nhập WTO, nhu cầu thủy sản tăng. Mối đe dọa là cạnh tranh gay gắt, rào cản thương mại, yêu cầu chất lượng cao.

2.2. Quy trình hoạch định chiến lược xuất khẩu

Quy trình hoạch định chiến lược bao gồm các bước: phân tích hiện trạng, đánh giá môi trường, thiết lập mục tiêu, xây dựng hướng chiến lược xuất khẩu, lựa chọn chiến lược tối ưu và xây dựng kế hoạch thực hiện. Để hoạch định chiến lược hiệu quả, doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản cần xem xét kỹ từng thị trường đích như Nhật, EU, Mỹ và tập trung vào các mặt hàng tôm, cá, mực.

III. Thực trạng kinh doanh xuất khẩu thủy sản Việt Nam

Ngành thủy sản Việt Nam đã phát triển ổn định với kim ngạch xuất khẩu luôn tăng hàng năm. Ngành kinh tế thủy sản đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, tạo nguồn thu ngoại tệ, việc làm, cung cấp thực phẩm. Tuy nhiên, doanh nghiệp chế biến thủy sản Việt Nam phát triển dựa trên nền sản xuất quy mô nhỏ, sản xuất truyền thống. Các công ty cần đối mặt với những thách thức đáng kể: yêu cầu từ thị trường ngày càng cao, chính sách bảo hộ, rào cản thương mại khó khăn, cạnh tranh quyết liệt. Bên cạnh đó, tồn tại sự mất cân đối giữa khu vực sản xuất nguyên liệu (đánh bắt, nuôi trồng) và khu vực chế biến xuất khẩu. Để doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản phát triển bền vững, mỗi công ty cần chiến lược kinh doanh hợp lý tận dụng cơ hội vượt qua thách thức.

3.1. Cơ hội phát triển từ hội nhập kinh tế

Gia nhập WTO mở rộng thị trường cho sản phẩm thủy sản Việt Nam. Ngành thủy sản có điều kiện thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tranh thủ công nghệ sản xuất tiên tiến đẩy mạnh công nghiệp hóa. Cơ hội phát triển rõ nét khi xuất khẩu sản phẩm thủy sản được tiếp cận các thị trường lớn như Nhật, EU, Mỹ với nhu cầu cao. Hoạch định chiến lược xuất khẩu phù hợp giúp tận dụng tối đa những cơ hội này.

3.2. Thách thức và vấn đề cạnh tranh

Doanh nghiệp chế biến thủy sản đối mặt cạnh tranh quyết liệt từ các đối thủ toàn cầu. Yêu cầu chất lượng cao, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe là thách thức lớn. Mất cân đối giữa sản xuất nguyên liệu và chế biến gây khó khăn. Chiến lược kinh doanh xuất khẩu cần tập trung vào nâng cao chất lượng, công nghệ xử lý, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

IV. Xây dựng chiến lược xuất khẩu thủy sản bền vững

Chiến lược xuất khẩu thủy sản bền vững cần dựa trên phân tích toàn diện về nội lực và môi trường bên ngoài. Mỗi doanh nghiệp xuất khẩu cần xác định rõ mục tiêu, đánh giá điểm mạnh yếu, nhận diện cơ hội và mối đe dọa. Hoạch định chiến lược phù hợp giúp tối ưu hóa sản phẩm, chọn lựa thị trường đích, xác định mức giá cạnh tranh, xây dựng chương trình quảng bá và phân phối hiệu quả. Chiến lược kinh doanh cần ghi rõ các mục tiêu cụ thể, đạt được từng giai đoạn, định rõ trách nhiệm của từng bộ phận. Các công ty chế biến thủy sản cần thường xuyên điều chỉnh chiến lược xuất khẩu dựa trên biến động thị trường, nắm bắt xu hướng tiêu dùng mới. Nâng cao chất lượng sản phẩm, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế là ưu tiên hàng đầu để phát triển xuất khẩu sản phẩm thủy sản bền vững.

4.1. Thiết lập mục tiêu và hướng chiến lược

Mục tiêu hoạch định chiến lược cần cụ thể, đo lường được, khả thi và liên hệ với tầm nhìn dài hạn. Chiến lược xuất khẩu cho ngành thủy sản giai đoạn 2010-2015 tập trung vào: phân tích đánh giá môi trường bên ngoài và bên trong; xây dựng hướng chiến lược phù hợp; tập trung các mặt hàng tôm, cá, mực vào thị trường Nhật, EU, Mỹ. Chiến lược kinh doanh phải linh hoạt, có thể điều chỉnh theo biến động thị trường.

4.2. Triển khai kế hoạch xuất khẩu cụ thể

Kế hoạch xuất khẩu cần chi tiết cho từng giai đoạn và thị trường cụ thể. Doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản cần phát huy điểm mạnh như chất lượng sản phẩm, truyền thống sản xuất, vốn con người; khắc phục điểm yếu như quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu. Hoạch định chiến lược bao gồm: nâng cao chất lượng, đầu tư công nghệ, xây dựng thương hiệu, mở rộng kênh phân phối, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CG SG LY THUYET VẺ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ QUY TRÌNH HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC. CHƯƠNG 3: TÌNH HỈÌNH KINH DOANH VÀ CÔNG TÁC HOẠCH ĐỊNH. CHIẾN LƯỢC XUẤT KHẨU THỦY SẢN CỦA CÔNG TY THỌ QUANG.

CHƯƠNG 4: HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC XUẤT KHẨU THỦY SẢN CHO CONG TY THO QUANG GIAI DOAN 2010 — 2015. CHUONG 1: CO SO LY THUYET VẺ HOẠCH ĐỊNH CHIEN LUOC 1. Một số khái niệm cơ bản về chiến lược. Chiến lược kinh doanh.

Theo Chandler (1962) - một trong những người đầu tiên khởi xướng lý thuyết quản trị chiến lược - chiến lược là “tiệc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một chuỗi các hành động cũng như sự phân bố các nguồn lực cân thiết để thực hiện mục tiêu này”. Cho đến những năm 1980, khi mà môn học quản tri chiến lược đã trở nên chín muôi, Quinn đã đưa ra định nghĩa có tính khái quát hơn: “Chiến lược là mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu chính yếu, các chính sách, và chuỗi hành động vào một tổng thể được cấu kết một cách chặt chế”. Sau đó, Johnson và Scholes định nghĩa lại chiến lược trong điều kiện môi trường có rất nhiều những thay đổi nhanh chóng: “Chiến lược là định hướng và phạm vì của một tô chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu câu thị trường và thỏa mãn mong đợi của các bên hữu quan”. Trong định nghĩa chiến lược với 5 chữ P, Mintzberg khái quát các khía cạnh của quản tri chiến lược như sau: - Kế hoạch (Plan): chuỗi các hành động đã dự định một cách nhất quán.

- Mô thức (Partern): sự kiên định về hành vi theo thời gian. - Vị thế (Position): Phù hợp giữa tô chức và môi trường của nó. - Quan niệm (Perspective): Cách thức để nhận thức sâu sắc về thế giới. - Thủ thuật (Ploy): cách thức cụ thể để đánh lừa đối thủ.

Chiến lược kinh doanh là khái niệm khá trừu tượng và đề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau. Mặc dù vậy, có thể khái quát chiến lược kinh doanh là một chương trình hành động tông quát hướng tới việc thực hiện những mục tiêu cơ bản cho tương lai của doanh nghiệp trên cơ sở sử dụng tổng hợp các nguồn lực. Một chiến lược bao gồm 3 noi dung co ban: (1) mục tiêu cần đạt được; (2) các phương án huy động và sử dụng nguồn lực thực hiện mục tiêu; (3) hệ thống các chính sách và giải pháp điều hành. Không chỉ bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau, định nghĩa chiến lược còn khác nhau tùy theo cấp độ.

Việc định nghĩa chính xác chiến lược theo cấp độ về bản chất tùy thuộc quan điểm. Tối thiểu có ba mức chiến lược cần được nhận diện: chiến lược cấp công ty, chiến lược cấp đơn vị kinh doanh, và các chiến lược chức năng. Chiến lược cấp công ty hướng tới mục đích và phạm vi tông thể của tô chức. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh liên quan đến cách thức cạnh tranh thành công trên các thị trường cụ thé.

Chiến lược chức năng (hay chiến lược hoạt động) là các chiến lược giúp cho các chiến lược cấp kinh doanh và cấp công ty thực hiện một cách hữu hiệu nhờ các bộ phận cấu thành trên phương diện các nguồn lực, các quá trình, con người và các kỹ năng cân thiết. Phân loại chiến lược. Phân theo cấp quản tri thi chiến lược được chia làm 3 cấp: chiến lược cấp bộ phận chức năng: chiến lược cấp đơn vị kinh doanh; và chiến lược cấp công ty. Chiến lược chức năng: lợi thế cạnh tranh bắt nguồn từ năng lực của công ty nhăm đạt được sự vượt trội về hiệu quả, chất lượng, sự cải tiến và trách nhiệm với khách hàng.

Với các chiến lược cấp chức năng, chúng ta có ý xem xét vai trò và cách thức mà các chiến lược này hướng đến hoàn thiện hiệu suất của các hoạt động trong phạm vi công ty, như marketing, quản trị vật liệu, phát triển sản xuất và dịch vụ khách hàng. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh: tông thê các cam kết và hành động giúp doanh nghiệp trong một ngành, giành lợi thế cạnh tranh băng cách khai thác các năng lực cốt lõi của họ vào những thị trường sản phẩm cụ thể. Vấn đề cơ bản mà mỗi doanh nghiệp cần giải quyết khi lựa chọn chiến lược kinh doanh là sẽ cung cấp cho khách hàng sản phẩm hay dịch vụ nào; cách thức tạo ra các sản phẩm và dịch vụ ây; và làm cách nào đưa các sản phâm và dịch vụ đên cho khách hàng. Chiến lược cấp công ty: xác định các hành động mà công ty thực hiện nhằm giành lợi thế cạnh tranh băng cách lựa chọn, quản trị một nhóm các hoạt động kinh doanh khác nhau cạnh tranh trong một số ngành và thị trường sản phẩm.

Một chiến lược cấp công ty phải trả lời câu hỏi: các lợi thế kinh doanh nào có thê làm cực đại khả năng sinh lời dài hạn của công ty? Trong nhiêu tô chức, việc cạnh tranh thành công thường có nghĩa là hội nhập dọc — đó là quá trình tích hợp các hoạt động hoặc là ngược về phía đâu vào của quá trình sản xuất chính hoặc là xuôi theo chiều phân phối sử dụng các đầu ra của hoạt động chính. Quản trị chiến lược. Quản tri chién luoc (Strategic Management) là tiến trình phân tích môi trường, phát triển các định hướng chung của tô chức, lựa chọn các chiến lược phù hợp, tô chức thực hiện và kiểm tra các quyết định nhằm giúp tổ chức luôn thích nghi với môi trường (Phương, 2002). Mặc dù quản trị chiến lược gồm các giai đoạn cơ bản như vậy, nhưng trong thực tế mỗi giai đoạn trong tiến trình không độc lập mà có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và bat ctr su thay đôi ở một bước cụ thể nào đều ảnh hưởng đến các giai đoạn khác (Phương, 2002).

Theo hai giao su Johnson va Scholes (1998), quan tri chiến lược là quá trình thực hiện “các quyết định chiến lược”. Thực tế, quá trình quản trị chiến lược hoàn chỉnh bao gồm 3 phần được mô tả trong biểu đồ sau: PHAN TICH CHIEN LUOC LUA / THUC CHON \ [ HIỆN \ cHIEN | A__\ | CHIẾN \ LƯỢC p< ở l LƯỢC Hình 1.1: Quá trình quản trị chiến lược ( Nguồn: Gerry Johnson and Kevan Scholes, 1998) 1. Hoạch định chiến lược. Hoạch định chiến lược là một quá trình trong đó người ta phát triển một chiến lược đề đạt được một mục đích cụ thể.

Đầu tiên và trên hết, hoạch định chiến lược là một quá trình, có nghĩa là gồm hàng loạt bước đi mà công ty phải theo, cùng nhau nhất trí sẽ đạt đến điều øì (tâm nhìn) và cách mà công ty sẽ đạt đến đó (chiến lược). Đó là hai mục đích của hoạch định chiến lược. Những mục dich co gia tri khác gồm tăng giá trị cô đông của công ty, thị phần và lợi nhuận lâu dải. Tuy nhiên cũng còn một mục đích khác là phát triển năng lực cốt lõi và lợi thế cạnh tranh bền vững.

Như vậy, xác định mục đích là một nội dung của hoạch định chiến lược. Làm cách nào và có đạt được những mục đích đó hay không là trách nhiệm của chiến lược. Cho nên, chọn được một chiến lược đúng là điều quan trọng nhất. Hoạch định chiến lược cấp đơn vị kinh doanh.

Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh là tổng thể các cam kết và hành động giúp doanh nghiệp giành lợi thế cạnh tranh băng cách khai thác các năng lực cốt lõi của họ vào những thị trường sản phẩm cụ thể. Vấn đề cơ bản mà mỗi doanh nghiệp cần giải quyết khi lựa chọn chiến lược kinh doanh, đó là: họ sẽ cung cấp cho khách hàng sản phẩm hay dịch vụ nào; cách thức tạo ra các sản phẩm và dịch vụ ay; va lam cach nao dua cac san pham va dich vu dén cho khach hang. Đề xây dựng chiến lược cấp đơn vị kinh doanh phải bao gồm 3 yếu tố, đó là: (1) nhu cầu khách hàng hay diéu gi duoc théa man (What); (2) cac nhóm khách hàng hay ai được thỏa mãn (Who); và (3) các khả năng khác biệt hóa hay cách thức mả nhu câu khách hàng duoc thoa man (How). - Nhu câu khách hàng là những mong muốn, sự cần thiết hay khao khát mà có thể sẽ được thỏa mãn bang cac dac tinh cua san pham hay dich vu.

- Quyết định rất căn bản ở mọi công ty liên quan đến chiến lược cấp đơn vị kinh doanh, đó là quyết định về thị trường mục tiêu để hướng sự phục vụ của mình vào đó. - Vấn đề thứ ba trong chiến lược cấp đơn vị kinh doanh là theo đuôi các khả năng tạo sự khác biệt dé thỏa mãn nhu cầu các khách hàng và các nhóm khách hàng, đó là vượt trội về hiệu quả, chất lượng, cải tiễn và đáp ứng khách hàng. Các chiến lược cạnh tranh phải dựa trên các nguồn lợi thế cạnh tranh để thành công. Dù công ty chọn con đường nảo để tạo lợi thế cạnh tranh, điều cốt yếu là phải để khách hàng cảm nhận được giá tri vuot trội so với những gì mà đối thủ cung cấp.

Chiến lược cạnh tranh được thiết kế nhằm khai thác chuỗi gia tri va các strc manh khac tao ra loi thé canh tranh. Để tạo khả năng cạnh tranh trong việc lựa chọn sản phẩm và cách thức tạo ra sản phẩm có nhiều hướng khác nhau nhưng tựu trung lại trong ba chiến lược cơ bản. Đó là (1) chiến lược dẫn đạo chỉ phi; (2) chiến lược tạo sự khác biệt; (3) các chiến lược tập trung. Chiến lược dẫn đạo chỉ phí.

Chiến lược dẫn đạo chi phí là tổng thể các hành động nhăm cung cấp các sản phẩm hay dịch vụ có đặc tinh được khách hàng chấp nhận với chi phí thập nhất trong mối quan hệ với tật cả các đối thủ cạnh tranh. Mục đích của người đang theo đuôi chiến lược dẫn đạo chỉ phí là làm tốt hơn các đối thủ cạnh tranh, sao cho chi phí để sản xuất và cung cập mọi sản phâm hay dịch vụ mà nó có thể làm đều thấp hơn đối thủ. Người dan dao chi phi co thé có các lựa chọn chiến lược khác nhau. Người dẫn đạo chi phí thường chọn mức độ tạo sự khác biệt sản phẩm thấp.

Người dẫn đạo chi phi cũng thường ít dé ý đến các phân đoạn thị trường khác nhau và định vị sản phẩm của mình để thu hút các khách hàng bình thường. Các chiến lược tạo sự khác biệt.