Lý Luận Chung Về Vốn Lưu Động và Hiệu Quả Sử Dụng Vốn Lưu Động Của Doanh Nghiệp

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp vốn lưu động và hiệu quả sử dụng vốn lưu động của doanh nghiệp, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ thể cho

• Tác giả: Bùi Mạnh Tuấn
• Trường học: Học viện Tài chính
• Đề tài: Hiểu Biết Về Vốn Lưu Động và Hiệu Quả Sử Dụng Trong Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: Chuyên đề cuối khóa

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vốn Lưu Động Khái Niệm Tầm Quan Trọng

Trong môi trường kinh doanh hiện đại, vốn lưu động đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và phát triển hoạt động của doanh nghiệp. Vốn lưu động bao gồm các tài sản ngắn hạn như tiền mặt, các khoản phải thu, và hàng tồn kho, là nguồn lực tài chính cần thiết để đáp ứng các nghĩa vụ ngắn hạn và chi phí hoạt động hàng ngày. Theo chuyên đề từ Học viện Tài chính, vốn lưu động được hiểu là số vốn tiền tệ ứng trước để đầu tư, mua sắm các tài sản lưu động của doanh nghiệp. Việc quản lý hiệu quả vốn lưu động không chỉ đảm bảo khả năng thanh toán mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và hiệu suất của doanh nghiệp. Thiếu hụt vốn lưu động có thể dẫn đến khó khăn trong việc trả lương, thanh toán cho nhà cung cấp, và thậm chí gây nguy cơ phá sản. Ngược lại, vốn lưu động dư thừa có thể làm giảm hiệu quả sử dụng vốn và bỏ lỡ cơ hội đầu tư sinh lời. Vì vậy, hiểu rõ khái niệm và tầm quan trọng của vốn lưu động là yếu tố then chốt để quản trị tài chính doanh nghiệp thành công.

1.1. Khái niệm và đặc điểm chính của vốn lưu động

Vốn lưu động biểu hiện dưới dạng vật chất bao gồm tài sản lưu động sản xuất và tài sản lưu động lưu thông. Tài sản lưu động sản xuất bao gồm nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, sản phẩm dở dang, công cụ lao động nhỏ. Tài sản lưu động lưu thông gồm sản phẩm thành phẩm chờ tiêu thụ, các loại vốn bằng tiền, các khoản vốn trong thanh toán, các khoản chi phí chờ kết chuyển, chi phí trả trước. Vốn lưu động có đặc điểm chuyển toàn bộ giá trị ngay trong một lần và được hoàn lại toàn bộ sau mỗi chu kỳ kinh doanh, đồng thời hoàn thành một vòng tuần hoàn sau một chu kỳ kinh doanh. Việc phân loại vốn lưu động theo hình thái biểu hiện tạo điều kiện thuận lợi cho việc xem xét đánh giá mức tồn kho dự trữ và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

1.2. Vai trò quan trọng của vốn lưu động trong hoạt động kinh doanh

Vốn lưu động có vai trò và vị trí quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh. Vốn lưu động là bộ phận không thể thiếu được đối với mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, là bộ phận quan trọng trong cơ cấu vốn kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động sẽ làm cho hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh nói chung tăng lên. Theo tài liệu tham khảo, vốn lưu động là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu lợi nhuận và thúc đẩy sự tăng trưởng của doanh nghiệp.

II. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Sử Dụng Vốn Lưu Động

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn lưu động trong doanh nghiệp. Các yếu tố này có thể chia thành hai nhóm chính: yếu tố bên trong và yếu tố bên ngoài. Yếu tố bên trong bao gồm trình độ quản lý, cơ cấu tổ chức sản xuất, công nghệ sản xuất, và chính sách quản lý hàng tồn kho và các khoản phải thu. Yếu tố bên ngoài bao gồm tình hình kinh tế vĩ mô, chính sách của nhà nước, cạnh tranh thị trường, và biến động giá cả nguyên vật liệu. Việc nhận diện và phân tích các yếu tố này là cần thiết để doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định quản lý vốn lưu động phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng và tối đa hóa lợi nhuận. Bỏ qua các yếu tố này có thể dẫn đến tình trạng ứ đọng vốn, tăng chi phí vay vốn, và giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

2.1. Các yếu tố nội tại tác động đến quản lý vốn lưu động

Các yếu tố nội tại bao gồm trình độ quản lý tài chính, hiệu quả của quy trình sản xuất, và chính sách quản lý hàng tồn kho và khoản phải thu. Khả năng dự báo nhu cầu và quản lý rủi ro tín dụng cũng ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sử dụng vốn lưu động. Theo nghiên cứu, một hệ thống quản lý vốn lưu động hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong doanh nghiệp, từ bộ phận mua hàng đến bộ phận bán hàng và kế toán.

2.2. Ảnh hưởng của yếu tố ngoại cảnh đến vòng quay vốn lưu động

Các yếu tố ngoại cảnh như tình hình kinh tế vĩ mô, chính sách lãi suất, và biến động tỷ giá hối đoái có thể tác động đáng kể đến vòng quay vốn lưu động của doanh nghiệp. Thay đổi trong chính sách thuế và các quy định pháp luật cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và quản lý dòng tiền của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và phân tích các yếu tố này để có thể điều chỉnh chiến lược quản lý vốn lưu động một cách linh hoạt.

2.3. Tác động của quy mô và cơ cấu doanh nghiệp

Mỗi quy mô doanh nghiệp sẽ có cách quản lý vốn lưu động khác nhau. Ngoài ra, cơ cấu vốn của doanh nghiệp cũng cần được cân nhắc để có thể quản lý vốn lưu động một cách hiệu quả. Một cơ cấu vốn hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp có thể tận dụng tối đa các cơ hội và giảm thiểu rủi ro, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động.

III. Phương Pháp Quản Lý Vốn Lưu Động Hiệu Quả Cho Doanh Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý khoa học và phù hợp với đặc thù kinh doanh. Các phương pháp này bao gồm tối ưu hóa quản lý hàng tồn kho, cải thiện quy trình thu hồi nợ, và đàm phán điều khoản thanh toán có lợi với nhà cung cấp. Bên cạnh đó, việc sử dụng các công cụ phân tích tài chính như tỷ số thanh khoản, vòng quay hàng tồn kho, và chu kỳ tiền mặt giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác tình hình vốn lưu động và đưa ra các quyết định điều chỉnh kịp thời. Một chiến lược quản lý vốn lưu động hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tài chính, tăng cường khả năng thanh toán, và tạo điều kiện cho tăng trưởng bền vững.

3.1. Tối ưu hóa quản lý hàng tồn kho để giảm chi phí

Quản lý hàng tồn kho hiệu quả giúp giảm thiểu chi phí lưu trữ, giảm rủi ro hư hỏng, và giải phóng vốn để đầu tư vào các hoạt động khác. Các phương pháp như Just-in-Time (JIT) và phân tích ABC có thể giúp doanh nghiệp xác định mức tồn kho tối ưu và tập trung quản lý vào các mặt hàng quan trọng. Theo tài liệu, việc xác định mức tồn kho dự trữ là một yếu tố quan trọng để xác định nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp.

3.2. Cải thiện quy trình thu hồi nợ và quản lý khoản phải thu

Thu hồi nợ nhanh chóng giúp cải thiện dòng tiền và giảm thiểu rủi ro nợ xấu. Doanh nghiệp nên thiết lập chính sách tín dụng rõ ràng, theo dõi sát sao các khoản nợ quá hạn, và sử dụng các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả. Đánh giá khả năng thanh toán của khách hàng trước khi cấp tín dụng cũng là một bước quan trọng để quản lý rủi ro.

3.3. Đàm phán điều khoản thanh toán có lợi với nhà cung cấp

Kéo dài thời gian thanh toán cho nhà cung cấp giúp cải thiện dòng tiền và giảm áp lực lên vốn lưu động. Doanh nghiệp nên xây dựng mối quan hệ tốt với nhà cung cấp và đàm phán các điều khoản thanh toán phù hợp với tình hình tài chính của mình. Tuy nhiên, cần cân nhắc đến uy tín của doanh nghiệp để không làm ảnh hưởng đến mối quan hệ với nhà cung cấp.

IV. Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Để Đánh Giá Vốn Lưu Động

Phân tích báo cáo tài chính là một công cụ quan trọng để đánh giá tình hình vốn lưu động của doanh nghiệp. Các chỉ số như tỷ số thanh khoản hiện hành, tỷ số thanh khoản nhanh, và tỷ số vốn lưu động ròng cung cấp thông tin về khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp. Phân tích vòng quay vốn lưu động giúp đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và xác định các lĩnh vực cần cải thiện. Dựa trên kết quả phân tích, doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định quản lý vốn lưu động phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả tài chính và tăng trưởng bền vững.

4.1. Sử dụng tỷ số thanh khoản để đánh giá khả năng thanh toán

Tỷ số thanh khoản hiện hành và tỷ số thanh khoản nhanh là các chỉ số quan trọng để đánh giá khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp. Tỷ số thanh khoản hiện hành đo lường khả năng trả nợ ngắn hạn bằng tài sản ngắn hạn, trong khi tỷ số thanh khoản nhanh loại trừ hàng tồn kho để đánh giá khả năng thanh toán tức thời. So sánh các tỷ số này với trung bình ngành và theo dõi sự thay đổi theo thời gian giúp doanh nghiệp nhận diện các vấn đề về khả năng thanh toán và đưa ra các biện pháp khắc phục.

4.2. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn qua vòng quay vốn lưu động

Vòng quay vốn lưu động đo lường số lần vốn lưu động được sử dụng để tạo ra doanh thu trong một kỳ. Vòng quay vốn lưu động cao cho thấy doanh nghiệp đang sử dụng vốn hiệu quả, trong khi vòng quay thấp có thể chỉ ra tình trạng ứ đọng vốn hoặc quản lý kém. Phân tích vòng quay vốn lưu động giúp doanh nghiệp xác định các lĩnh vực cần cải thiện và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.

4.3. Xác định vốn lưu động ròng và ý nghĩa của nó trong quản lý tài chính

Vốn lưu động ròng là chênh lệch giữa tài sản ngắn hạn và nợ ngắn hạn. Vốn lưu động ròng dương cho thấy doanh nghiệp có đủ tài sản để trả nợ ngắn hạn, trong khi vốn lưu động ròng âm có thể chỉ ra nguy cơ mất khả năng thanh toán. Theo dõi vốn lưu động ròng giúp doanh nghiệp đánh giá tình hình tài chính và đưa ra các quyết định quản lý vốn phù hợp.

V. Ứng Dụng CNTT trong Quản Trị Vốn Lưu Động Tối Ưu Hóa

Trong kỷ nguyên số, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản trị vốn lưu động. Các hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) và các phần mềm quản lý tài chính hiện đại cung cấp các công cụ để theo dõi, phân tích, và dự báo dòng tiền, hàng tồn kho, và các khoản phải thu. Ứng dụng CNTT giúp tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót, và cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho việc ra quyết định. Bên cạnh đó, các giải pháp tài chính trực tuyến và các nền tảng thanh toán điện tử giúp doanh nghiệp cải thiện tốc độ luân chuyển vốn và giảm chi phí giao dịch.

5.1. Vai trò của hệ thống ERP trong quản lý dòng tiền và tồn kho

Hệ thống ERP tích hợp các chức năng quản lý tài chính, quản lý hàng tồn kho, và quản lý chuỗi cung ứng, cung cấp cái nhìn toàn diện về tình hình vốn lưu động của doanh nghiệp. Hệ thống ERP giúp tự động hóa các quy trình, theo dõi dòng tiền và hàng tồn kho theo thời gian thực, và cung cấp các báo cáo phân tích để hỗ trợ việc ra quyết định.

5.2. Tự động hóa quy trình quản lý khoản phải thu với phần mềm chuyên dụng

Phần mềm quản lý khoản phải thu giúp tự động hóa quy trình lập hóa đơn, theo dõi thanh toán, và gửi nhắc nhở thanh toán cho khách hàng. Phần mềm này cũng cung cấp các báo cáo phân tích về tình hình nợ phải thu, giúp doanh nghiệp xác định các khoản nợ quá hạn và đưa ra các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả.

5.3. Sử dụng nền tảng thanh toán điện tử để tăng tốc độ luân chuyển vốn

Nền tảng thanh toán điện tử giúp doanh nghiệp nhận thanh toán nhanh chóng và an toàn, giảm thiểu thời gian chờ đợi và chi phí giao dịch. Các nền tảng này cũng cung cấp các công cụ để quản lý hóa đơn, theo dõi thanh toán, và tạo báo cáo tài chính.

VI. Rủi Ro Trong Quản Trị Vốn Lưu Động và Cách Phòng Tránh

Quản trị vốn lưu động luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, nếu không có biện pháp phòng tránh kịp thời sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Có thể kể đến như rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng và rủi ro tồn kho... Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro toàn diện. Điều này bao gồm việc xác định, đánh giá, và phòng ngừa các rủi ro tiềm ẩn. Sử dụng các công cụ bảo hiểm và phòng ngừa rủi ro tài chính cũng là một cách hiệu quả để bảo vệ doanh nghiệp khỏi những biến động bất lợi. Bên cạnh đó, việc duy trì một lượng tiền mặt dự trữ hợp lý cũng giúp doanh nghiệp đối phó với các tình huống khẩn cấp.

6.1. Nhận diện và đánh giá rủi ro thanh khoản

Rủi ro thanh khoản xảy ra khi doanh nghiệp không có đủ tiền mặt để đáp ứng các nghĩa vụ ngắn hạn. Để phòng tránh rủi ro này, doanh nghiệp cần theo dõi sát sao dòng tiền, quản lý chặt chẽ khoản phải thu và phải trả, đồng thời duy trì một lượng tiền mặt dự trữ hợp lý. Sử dụng các công cụ dự báo dòng tiền cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quản lý thanh khoản.

6.2. Kiểm soát rủi ro tín dụng từ khoản phải thu

Rủi ro tín dụng xảy ra khi khách hàng không thanh toán đúng hạn, gây ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp. Để giảm thiểu rủi ro này, doanh nghiệp cần thiết lập chính sách tín dụng rõ ràng, đánh giá khả năng thanh toán của khách hàng trước khi cấp tín dụng, và theo dõi sát sao các khoản nợ quá hạn. Bên cạnh đó, việc sử dụng các biện pháp bảo hiểm tín dụng cũng giúp doanh nghiệp bảo vệ khỏi rủi ro mất mát do nợ xấu.

6.3. Phòng ngừa rủi ro liên quan đến hàng tồn kho

Rủi ro liên quan đến hàng tồn kho bao gồm rủi ro lỗi thời, hư hỏng, và giảm giá. Để phòng ngừa các rủi ro này, doanh nghiệp cần quản lý hàng tồn kho một cách hiệu quả, sử dụng các phương pháp dự báo nhu cầu chính xác, và áp dụng các chiến lược giảm thiểu tồn kho. Bên cạnh đó, việc bảo hiểm hàng tồn kho cũng giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại trong trường hợp xảy ra sự cố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN LƯU ĐỘNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN LƯU ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG. Vốn lưu động của doanh nghiệp. Khái niệm, đặc điểm, thành phần của vốn lưu động trong doanh nghiệp. Khái niệm, đặc điểm vốn lưu động.

Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh ngoài các tư liệu lao động, các doanh nghiệp còn cần các đối tượng lao động (nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, bán thành phẩm) thay đổi hình thái biểu hiện ban đầu, giá trị của nó được chuyển dịch toàn bộ một lần vào giá trị của sản phẩm hàng hoá. Những đối tượng lao động nói trên nếu xét về mặt hình thái hiện vật được gọi là các tài sản lưu động, còn về hình thái giá trị thì được gọi là vốn lưu động của doanh nghiệp. Biểu hiện dưới dạng vật chất của vốn lưu động gồm: Tài sản lưu động sản xuất và tài sản lưu động lưu thông. Tài sản lưu động sản xuất của doanh nghiệp: Bao gồm những vật tư dự trữ cho quá trình sản xuất, các vật tư nằm trong quá trình chế biến và những tư liệu lao động không đủ tiêu chuẩn cho tài sản cố định.

Vậy tài sản lưu động sản xuất bao gồm : Nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, sản phẩm dở dang, công cụ lao động nhỏ. Tài sản lưu động lưu thông gồm có: Các sản phẩm thành phẩm chờ tiêu thụ, các loại vốn bằng tiền, các khoản vốn trong thanh toán, các khoản chi phí chờ kết chuyển , chi phí trả trước. Trong quá trình sản xuất kinh doanh các tài sản lưu động sản xuất và tài sản lưu động lưu thông luôn vận động, thay thế và chuyển hoá lẫn nhau, đảm bảo cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra thường xuyên, liên tục. Bùi Mạnh Tuấn 1 Lớp CQ44/11.04 Luan van Chuyên đề cuối khóa Học viện Tài chính Trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá,tiền tệ.

Để hình thành nên tài sản lưu động sản xuất và tài sản lưu động lưu thông doanh nghiệp nào cũng cần phải chi ra một số vốn đầu tư ban đầu nhất định để đầu tư vào các tài sản đó. Số vốn tiền tệ ứng trước để đầu tư, mua sắm các tài sản lưu động của doanh nghiệp được gọi là vốn lưu động của doanh nghiệp. Vốn lưu động của doanh nghiệp không ngừng vận động qua các giai đoạn của chu kỳ sản xuất kinh doanh. Quá trình này được diễn ra liên tục và th- ường xuyên lặp lại theo chu kỳ được gọi là quá trình tuần hoàn, chu chuyển của vốn lưu động.

Qua mỗi giai đoạn của chu kỳ kinh doanh vốn lưu động lại thay đổi hình thái biểu hiện và sự vận động, chuyển hoá hình thái biểu hiện của vốn lưu động được mô tả qua sơ đồ sau : T - H. H’ - T’ (Trong đó: T’ = T + DT) Đối với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực lưu thông, quá trình vận động của vốn lưu động được thực hiện theo trình tự sau: T - H - T’ (Trong đó: T’ = T + DT) Sự vận động các vốn lưu động trải qua các gia đoạn và chuyển hoá từ hình thái vốn tiền tệ ban đầu sang hình thái vốn vật tư hàng hoá dự trữ và vốn sản xuất, rồi cuối cùng trở lại về hình thái vốn tiền tệ ban đầu được gọi là sự tuần hoàn vốn lưu động. Cụ thể, sự tuần hoàn vốn lưu động được chia thành các giai đoạn sau: + Giai đoạn một (T - H): Bắt đầu vòng tuần hoàn, vốn lưu động dưới hình thái vốn bằng tiền (T) được dùng để mua các loại đối tượng lao động để dự trữ sản xuất (H). Như nguyên liệu, vật liệu bán thành phẩm, phụ tùng thay thế.

Vậy ở giai đoạn này vốn lưu động đã hình thành từ hình thái tiền tệ chuyển sang hình thái vật tư, hàng hoá. + Giai đoạn hai (H. H’): ở giai đoạn này, doanh nghiệp tiến hành thực hiện các hoạt dộng sản xuất sản phẩm. Các vật tư dự trữ sản xuất (H) đi dần vào sản xuất và trải qua quá trình sản xuất các sản phẩm mới (H’) được Bùi Mạnh Tuấn 2 Lớp CQ44/11.04 Luan van Chuyên đề cuối khóa Học viện Tài chính tạo ra.

Vậy trong giai đoạn này vốn lưu động từ hình thái vốn sản phẩm dở dang chuyển sang hình thái hình thái vốn thành phẩm. + Giai đoạn ba (H’- T’): Trong giai đoạn này doanh nghiệp tiến hành thực hiện việc tiêu thụ sản phẩm (H’) và thu tiền về (T’). Vậy vốn lưu động ở giai đoạn này đã chuyển từ hình thái vốn thành phẩm sang hình thái vốn bằng tiền và kết thúc một vòng tuần hoàn của vốn lưu động. Do quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh được diễn ra một cách thường xuyên, liên tục nên vốn lưu động cũng tuần hoàn không ngừng; được lặp đi, lặp lại có tính chất chu kỳ và được gọi là chu chuyển của vốn lưu động.

Vì sự chu chuyển của vốn lưu động diễn ra không ngừng nên trong cùng một lúc thường xuyên tồn tại các bộ phận vốn lưu động khác trên các giai đoạn khác nhau của quá trình tái sản xuất.  Đặc điểm của vốn lưu động: - Vốn lưu động trong quá trình chu chuyển luôn thay đổi hình thái biểu hiện từ dạng tiền tệ sang dạng phi tiền tệ và ngược lại. - Vốn lưu động chuyển toàn bộ giá trị ngay trong một lần và được hoàn lại toàn bộ sau mỗi chu kỳ kinh doanh. - Vốn lưu động hoàn thành một vòng tuần hoàn sau một chu kỳ kinh doanh.

Phân loại vốn lưu động. Để quản lý, sử dụng vốn lưu động có hiệu quả các doanh nghiệp cần phải tiến hành phân loại vốn lưu động theo các tiêu thức khác nhau, phù hợp với yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp khác nhau. Thông thường có những cách phân loại sau đây:  Dựa theo hình thái biểu hiện của vốn có thể chia vốn lưu động thành: * Vốn bằng tiền và các khoản phải thu. - Vốn bằng tiền gồm: Tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng và tiền đang chuyển.

Tiền là một tài sản có tính linh hoạt cao, doanh nghiệp có thể dễ dàng chuyển đổi thành các loại tài sản khác hoặc để trả nợ. Do vậy, trong hoạt động Bùi Mạnh Tuấn 3 Lớp CQ44/11.04 Luan van Chuyên đề cuối khóa Học viện Tài chính kinh doanh đòi hỏi mỗi doanh nghiệp cần phải có một lượng tiền cần thiết nhất định. - Các khoản phải thu: Chủ yếu là các khoản phải thu từ khách hàng, thể hiện ở số tiền mà các khách hàng nợ doanh nghiệp phát sinh trong quá trình bán hàng, cung ứng dịch vụ dưới hình thức bán trước trả sau. Ngoài ra, với một số trường hợp mua bán vật tư khan hiếm, doanh nghiệp còn có thể phải ứng trước tiền mua hàng cho người cung ứng, từ đó hình thành nên các khoản tạm ứng.

* Vốn về hàng tồn kho: Trong doanh nghiệp sản xuất, vốn về hàng tồn kho gồm: Vốn vật tư dự trữ, vốn sản phẩm dở dang, vốn thành phẩm. Trong doanh nghiệp thương mại, vốn về hàng tồn kho chủ yếu là giá trị các loại hàng hóa dự trữ. Xem xét một cách chi tiết, vốn về hàng tồn kho bao gồm: Vốn nguyên vật liệu chính; vốn vật liệu phụ; vốn nhiên liệu; vốn phụ tùng thay thế; vốn vật đóng gói; vốn công cụ dụng cụ; vốn sản phẩm dở dang; vốn về chi phí trả trước; vốn thành phẩm. Việc phân loại vốn lưu động theo cách này tạo điều kiện thuận lợi cho việc xem xét đánh giá mức tồn kho dự trữ và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

Mặt khác, thông qua cách phân loại này có thể tìm các biện pháp phát huy chức năng các thành phần vốn và biết được kết cấu vốn lưu động theo hình thái biểu hiện để định hướng điều chỉnh hợp lý có hiệu quả.  Dựa theo vai trò của vốn lưu động đối với quá trình sản xuất kinh doanh, vốn lưu động được chia thành ba loại: * Vốn lưu động trong khâu dự trữ sản xuất, gồm các khoản: - Vốn nguyên vật liệu chính: Là số tiền biểu hiện giá trị các loại vật tư dự trữ cho sản xuất , khi tham gia sản xuất nó hợp thành thực thể của sản phẩm. Bùi Mạnh Tuấn 4 Lớp CQ44/11.04 Luan van Chuyên đề cuối khóa Học viện Tài chính - Vốn nguyên vật liệu phụ: Là giá trị những vật tư dự trữ dùng trong sản xuất dùng cho việc hình thành sản phẩm nhưng không hợp thành thực thể chủ yếu của sản phẩm. - Vốn nhiên liệu: Là giá trị những loại nhiên liệu dự trữ phục vụ cho quá trình sản xuất sản phẩm.

- Vốn phụ tùng thay thế: Là giá trị những phụ tùng dự trữ để thay thế mỗi khi sửa chữa tài sản cố định. - Vốn công cụ, dụng cụ: Là giá trị những tư liệu lao động nhỏ có giá trị thấp, thời gian sử dụng ngắn không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định. * Vốn lưu động nằm trong khâu trực tiếp sản xuất. Bao gồm: - Vốn sản phẩm dở dang: Là giá trị những sản phẩm dở dang dùng trong quá trình sản xuất, xây dựng hoặc đang nằm trên các địa điểm làm việc đợi chế biến tiếp.

- Vốn bán thành phẩm: Là giá trị những sản phẩm dở dang nhưng khác dở dang ở chỗ nó đã hoàn thành một hay nhiều gia đoạn chế biến nhất định. - Vốn về các khoản chi phí chờ kết chuyển: Là những phí tổn chi ra trong kỳ nhưng có tác dụng trong nhiều kỳ sản xuất. Vì thế, chưa tính hết một lần vào giá thành trong kỳ mà sẽ tính dần vào giá thành các kỳ sau. * Vốn lưu động trong khâu lưu thông.

Bao gồm: - Vốn thành phẩm: Là biểu hiện bằng tiền của số sản phẩm nhập kho và chuẩn bị cho tiêu thụ. - Vốn trong thanh toán: Là những khoản phải thu, tạm ứng phát sinh trong quá trình mua bán vật tư hàng hoá hoặc thanh toán nội bộ. Cách phân loại này cho thấy vai trò và sự phân bổ của vốn lưu động trong từng khâu của quá trình sản xuất kinh doanh. Từ đó có các biện pháp điều chỉnh cơ cấu vốn lưu động hợp lý sao cho có hiệu quả sử dụng cao nhất.

Vai trò của vốn lưu động. Bùi Mạnh Tuấn 5 Lớp CQ44/11.04 Luan van (Luan.nghiep Chuyên đề cuối khóa Học viện Tài chính - Vốn lưu động có vai trò và vị trí quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh. Vốn lưu động là bộ phận không thể thiếu được đối với mọi hoạt động sản xuất kinh doanh, là bộ phận quan trọng trong cơ cấu vốn kinh doanh của doanh nghiệp.