LOI GIOI THIEU Cùng với sự phát triển không ngừng của lĩnh vực tự động hóa, ngày nay các thiết bị công nghệ tiên tiến với các hệ thống điều khiển băng khí nén đang được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực công nghiệp như phương tiện vận chuyên, máy dập, máy xây dựng, máy ép phun, máy y khoa, các dây chuyền chế biến thực phẩm. do những thiết bị này làm việc linh hoạt, đảm bảo chính xác, công suất lớn với kích thước nhỏ gọn và lắp đặt dễ dàng ở những không gian chật hẹp so với các thiết bị truyền động và điều khiển bằng cơ khí hay điện. Khi biên soạn giáo trình này, chúng tôi dựa trên chương trình đào tạo mô đun ĐIÊU KHIỂN ĐIỆN KHÍ NÉN CƠ BẢN dành cho hệ Trung cấp và Cao đẳng do trường Cao đăng nghề Cần Thơ ban hành theo Quyết định số. năm 2018 của Hiệu trưởng trường Cao đăng nghề Cần Thơ.
Chúng tôi đã xem xét, cân nhắc đến đặc điểm riêng biệt của nghề điện và thời gian đào tạo. Mô đun Điều khiển điện khí nén cơ bản không những được dạy cho học viên cách sử dụng tất cả các dụng cụ, thiết bị đã miêu tả mà còn tạo cho học viên năng lực vận dụng kiến thức vào việc phân tích, xác định các sai, lỗi của các thiết bị và hệ thống khí nén. Mô đun Điều khiển điện khí nén cơ bản cần sử dụng các kiến thức của môn học Kỹ thuật điện và được học trước các mô đun chuyên môn, như mô đun Máy điện, Cung cấp điện, Kỹ thuật xung số. Chúng tôi xin chân thành cám ơn Ban Giám hiệu Trường Cao dang nghề Cần Thơ và các cá nhân, các đông nghiệp đã góp nhiều công sức để nội dung giáo trình được hoàn thành một cách tốt nhất.
Mặc dù chúng tôi đã rất có gắng khi biên soạn, nhưng chắc chắn cuốn giáo trình cũng khó tránh khỏi sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng gop tt các thầy cô giáo, đồng nghiệp và bạn đọc đề giáo trình được hoàn thiện hơn trong lần tái bản sau. Mọi đóng góp xin gửi về khoa Điện, trường Cao đăng nghề Cần Thơ, số 57 đường Cách Mạng Tháng Tám, phường An Thới, quận Bình Thủy, thành phô Can Tho. Cần Thơ,ngày tháng năm 2018 Tham gia biên soạn 1.
Chủ biên: Phạm Bỉnh Tiến 2. Trần Thị Hoa 3. Ngô Viết Thăng MUC LUC LỜI GIỚI THIỆU Bài mớ đầu: Khái quát về khí nén 5 1. Lịch sử phát triển của hệ thống điều khiển khí nén.
Một số đặc điểm của hệ truyền động bằng khí nén. Đơn vị đo trong hệ thống điều khiển. Thành phan hóa học của khí nén. 2 2-2 2 2+ s£EE£EE£E£E+Ez+E£k£EzEz+xexecxe 11 Bài 1: Máy nén khí và thiết bị xử lý khí nén 13 1.
Nguyên tắc hoạt động và phân loại máy nén khí. Máy nén khí kiểu pittông. Máy nén khí kiểu cánh gạt.-- - 2 - 52s +k£E+E<EE£k£EeESEE£krEsrsrkced 15 1. Máy nén khí kiểu trục Vit.
Máy nén khí kiểu ROOt.-- 22-5 2 2 SkES E23 Ek£ESEEEEEEEEESEEEkrEsrerkced 17 1. Máy nén khí kiểu ly tâm (tuabin). Thiết bị xử lý khí nén. Yêu cầu về khí nén.
Các phương pháp xử lý khí nén. 22 Bài 2: Thiết bị phân phối và cơ câu chấp hành 26 2. Thiết bị phân phối khí nén. -- - -© £ *E£ SE EE£E£EE*£x£k£Esrxexced 27 2.
Bình trích chỨa. Mạng đường Ống. Cơ cầu chấp hành. DOng CO khi N60.
32 Bài 3: Các phần tử trong hệ thống điều khiến khí nén, điện-khí nén.Các loại van trong hệ thống điều khiển khí nén. Van oi ẼễễẳễŸẳŸỶÝếễẳềẳa. Van điều chỉnh thời gian.-- - + 2S 2 +k+E+EE*EkEEeEEEEkrErsrkrerree 49 SAU ao co na. Các phần tử điện.
Van đảo chiều điều khiển bằng nam châm điện. Công TAC veccceccccscsssscsssesssessssssesscsesscsessssssessssesscsesscarsscarsesssssssersusatssessess 53 cong 0.Q HH HT go nk 54 3. CAm DIED oe ecseecseseccesecsseeseeecsseesesecsscesesecaseesesecssceseseesseeseecaseesnseesseeseseeses 55 3. Công tắc hành trÌnhh.- 2 - 2 + 2 +E£Ez+EEEEE£EeEEEEEEEEEEEEErkrrkrkrrsrerree 58 3.
Phần tử khuếch đại.----cs-ccc+crrrrrrrtrrrrrrirrrrrrrrirrrrrrrrrrrrriee 60 3. Phân tử chuyên đối tín hiệu.- 2-22 2< +z£k£EEE+EEEceerererrsreeree 61 Bài 4: Lắp mạch điều khiến khí nén, điện-khí nén cơ bản 66 4. Một số mạch điều khiến khí nén cơ bản .- 2-5 se c+E+E+E se zezzzeeeersrez 67 4. Mạch điều khiển cơ bản của xylanh đơn.- 2-2 s52 szs+zs+secse 67 4.
Mạch điều khiển cơ bản của xylanh kép.-- 2-2-2 2s szs+zs+secse 68 4. Mạch điều khiển tốc độ của xylanh tác động đơn. Xylanh đơn cho mạch đảo chiều nhanh. Mạch điều khiến tốc độ của xylanh tác động kép.
Mạch tạm nghỉ ở giữa của xylanh tác động kép. ng ng ng re 74 4. Mạch hoạt động qua lại tự động. Mạch hoạt động qua lại liên tục .--- << 555 S< << *<+<ssessssss2 78 “HỆ (v00: vn.
Các mạch tuần tự cơ bản. Một số mạch điều khiến điện- khí nén cơ bản. Mạch điều khiến xylanh đơn.- 2 + 2-5 2x52 £££EEs£seE+eeksrserse 88 4. Mạch điều khiển xylanh kép.
Mạch trở về tự động của xylanh kép. Mạch qua lại liên tục của xylanh kép.--- «5c se ke 9] VN 0 nh. Các mạch tuần tự cơ bản. --- - «ke kSkkkEE SE ket ekre 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO 99 GIAO TRINH MO DUN Tén mé dun: DIEU KHIEN BIEN KHI NEN CƠ BAN Ma mo dun: MD32 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun - VỊ trí: Mô đun này học sau các môn học: Án toàn lao động: Vật liệu điện; Đo lường điện; Mạch điện, Máy điện, Trang bị điện, Kỹ thuật xung sô.
- Tính chất: Là một mô đun kỹ thuật chuyên môn. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mô đun bắt buộc đã đóng góp cho ngành điện công nghiệp hay tự động hóa một kiên thức đây đủ nhât hệ thông điêu khiên, góp phân trong việc điêu khiên hệ thông tự động trong công nghiệp làm phong phú quá trình điêu khiên. Mục tiêu của mô đun - Kiến thức: Trình bày, nhận dạng và nguyên lý hoạt động của những thiết bị cơ bản, phân tích được sơ đồ một số hệ thống điều khiến khí nén cơ bản, thông dụng. - Kỹ năng: Lựa chọn, đo kiểm tra chức năng, lắp rấp, hiệu chỉnh được các phần tử khí nén, điện khí nén trong sơ đồ hệ thống khí nén cơ bản.
Chạy thử và vận hành đúng quy trình kỹ thuật. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Thực hiện đúng các quy tắc an toàn trong vận hành, bảo dưỡng các thiết bị của hệ thống truyền động khí nén. Rèn luyện tính cân thận, chính xác, chủ động, sáng tạo và khoa học, nghiêm túc trong học tập và trong công việc. BAI MO DAU: KHAI QUAT VE KHi NEN Ma bai: MD32-MD Giới thiệu ˆ Ộ , Hệ thông khí nén: tự động hóa quá trình công nghệ là yêu câu bức thiệt của giai đoạn chuyên tiệp khoa học kỹ thuật tự động hóa công nghệ cao.
Lĩnh vực truyện động khí nén với các phương thức điêu khiên đa dạng đê ứng dụng thiệt kê máy tự động hay các hệ thông phức tạp cơ điện tử, đã đóng góp nhiêu đôi mới đem lại một bước tiên mới. Ngày nay công nghệ khí nén đang được khoa học áp dụng một cách phổ biến để chế tạo các loại máy móc phục vụ cho phát triên sản suất trong cuộc sống. - Các dụng cụ, thiết bị máy va đập: các thiết bị, máy móc trong các lĩnh vực như khai thác đá, khai thác than; trong các công trình xây dựng như: xây dựng hâm mỏ, đường hâm. - Truyén dong quay: truyền động động cơ quay với công suất lớn bang khi nén giá thành rất cao.
Nếu so sánh giá thành tiêu thụ điện của một động cơ quay bằng năng lượng khí nén và một động cơ điện có cùng công suất, thì giá thành tiêu thụ điện của một động cơ quay băng năng lượng khí nén cao hơn 10 đên 15 lân so với động cơ điện. Nhưng ngược lại thê tích và trọng lượng nhở hơn 30% so với động cơ điện có cùng công suat. Những dụng cụ vặn vít, máy khoan, công suất khoảng 3,5 Kw, máy mài, công suất khoảng 2,5 Kw cũng như máy mài với công suât nhỏ, nhưng sô vòng quay khoảng 100.000 vòng/phút thì khả năng sử dụng truyện động băng khí nén là phù hợp. - Truyén động thắng: vận dụng truyền động thang bang4 ap suat khi nén cho truyén động thắng trong các dụng cụ, đồ gá kẹp chỉ tiết, trong các thiết bị đóng gói, trong các loại máy gia công gỗ, thiết bị làm lạnh cũng như trong hệ thống phanh hãm của ô tô.
Mục tiêu - Trình bày được các khái niệm và đặc điểm hệ truyền động bằng khí nén. - Phân tích được các đại lượng đặc trưng của khí nén và ứng dụng của chúng trong công nghiệp. - Rèn luyện tính chủ động, nghiêm túc trong học tập và trong công việc. Nội dung chính 1.
Lịch sử phát triển của hệ thống điều khiến khí nén 2. Một số đặc điểm của hệ truyền động bằng khí nén. Đơn vị đo trong hệ thống điều khiến. Thành phân hóa học của khí nén.
Lịch sử phát triển của hệ thống điều khiến khí nén Ứng dụng khí nén đã có từ thời trước Công Nguyên, tuy nhiên sự phát triển của khoa học kỹ thuật thời đó không đông bộ, nhât là sự kêt hợp các kiên thức vê cơ học, vật lý, vật liệu. còn thiêu, cho nên phạm vi ứng dụng của khí nén con rat han chê. Mãi đến thế kỷ thứ 19, các máy móc thiết bị sử dụng năng lượng khí nén lần lượt được phát minh. Với sự phát triển mạnh mẽ của năng lượng điện, vai trò sử dụng năng lượng bằng khí nén bị giảm dân.
Tuy nhiên, việc sử dụng năng lượng bằng khí nén vẫn đóng một vai trò cốt yêu ở những lĩnh vực mà khi sử dụng điện sẽ không an toàn. Khí nén được sử dụng ở những dụng cụ nhỏ nhưng truyền động với vận tốc lớn như: búa hơi, dụng cụ dập, tán đinh. nhất là các dụng cụ, đồ gá kẹp chặt trong các máy. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, việc ứng dụng năng lượng bằng khí nén trong kỹ thuật điều khiển phát triển khá mạnh mẽ.
Những dụng cụ, thiết bị, phần tử khí nén mới được sáng chế và ứng dụng vào nhiều lĩnh vực khác nhau. Sự kết hợp khí nén với điện - điện tử sẽ quyết định cho sự phát triển của kỹ thuật điều khiển trong tương lai. Một sô đặc điểm của hệ truyền động khí nén a) Trong lĩnh vực điều khiến Những năm 50 và 60 của thế kỷ 20 là giai đọan kỹ thuật tự động hóa quá trình sản xuất phát triển mạnh mẽ. Kỹ thuật điều khiến băng khí nén được phát triển rộng rãi và đa dạng trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Chỉ riêng ở Cộng Hoà Liên Bang Đức đã có 60 hãng chuyên sản xuất các phần tử điều khiển bằng khí nén.