Giải pháp đào tạo và phát triển đội ngũ huấn luyện viên các môn thể thao trong thời kỳ hội nhập

Luận văn thạc sĩ đề xuất giải pháp đào tạo và phát triển đội ngũ huấn luyện viên thể thao trong bối cảnh hội nhập quốc tế, nâng cao chất lượng đào tạo.

• Tác giả: Phạm Quế Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Danh Nguyên
• Trường học: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải pháp đào tạo và phát triển đội ngũ huấn luyện viên các môn thể thao trong thời kỳ hội nhập
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Khái quát chung về công tác đào tạo và phát triển cán bộ quản lý - huấn luyện viên
• 1.1. Khái quát về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.1.1. Nguồn nhân lực
• 1.1.1.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 1.1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo và phát triển cán bộ quản lý trong doanh nghiệp
• 1.1.2.1. Bối cảnh quốc tế
• 1.1.2.2. Bối cảnh trong nước
• 1.1.3. Các phương pháp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 1.1.4. Tổ chức thực hiện công tác đào tạo và phát triển cán bộ quản lý trong doanh nghiệp
• 1.1.4.1. Xác định nhu cầu đào tạo. Xác định mục tiêu đào tạo. Xác định đối tượng đào tạo
• 1.1.4.2. Xác định nội dung đào tạo và lựa chọn phương pháp đào tạo
• 1.1.4.3. Lựa chọn và đào tạo giảng viên. Dự tính chi phí đào tạo. Tổ chức thực hiện và quản lý chương trình đào tạo. Đánh giá kết quả của chương trình đào tạo
• 1.1.5. Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp
• 1.1.5.1. Mục đích của đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 1.1.5.2. Vai trò của công tác đào tạo và phát triển cán bộ quản lý trong doanh nghiệp
• 1.1.5.3. Ý nghĩa của công tác đào tạo và phát triển cán bộ quản lý đối với doanh nghiệp
• 1.2. Đào tạo huấn luyện viên thể thao - nền tảng và linh hồn của nền TDTT
• 1.2.1. Sự cần thiết của huấn luyện viên trong hoạt động TDTT
• 1.2.2. Vai trò đặc biệt của HLV
• 1.2.3. Những đặc điểm nghề nghiệp của HLV
• 1.2.4. Trình độ chuyên môn của HLV
• 2. Chương 2: Thực trạng công tác đào tạo và phát triển huấn luyện viên các môn thể thao trong thời kỳ hội nhập
• 2.1. Thực trạng thể dục, thể thao Việt Nam
• 2.1.1. Thực trạng thể dục, thể thao nước ta hiện nay
• 2.1.2. Bối cảnh trong nước và quốc tế
• 2.2. Thực trạng HLV của nền TDTT Việt Nam - nhân tố liên quan trực tiếp đến hiện trạng nền TDTT Việt Nam
• 2.2.1. Sự đảm bảo về số lượng
• 2.2.2. Sự bảo đảm về đẳng cấp chuyên môn
• 2.3. Công tác đào tạo và phát triển HLV các môn thể thao
• 2.3.1. Thực trạng công tác đào tạo huấn luyện viên hiện nay
• 2.3.2. Đánh giá quá trình đào tạo HLV xuất phát từ Vận động viên
• 2.3.3. Đánh giá quá trình đào tạo HLV từ học sinh, sinh viên
• 2.3.4. Công tác phân bổ HLV
• 2.3.5. Công tác chăm sóc, đãi ngộ HLV
• 3. Chương 3: Một số giải pháp đào tạo và phát triển đội ngũ huấn luyện viên các môn thể thao trong thời kỳ hội nhập
• 3.1. Định hướng cho việc đào tạo và phát triển đội ngũ HLV thể thao Việt Nam
• 3.1.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về TDTT
• 3.1.2. Đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển nên TDTT và đối với việc xây dựng đội ngũ HLV thể thao
• 3.1.3. Đòi hỏi của công chúng Việt Nam đối với TDTT Việt Nam
• 3.1.3.1. Những nhân tố tạo nên những đòi hỏi mới của công chúng Việt Nam đối với TDTT Việt Nam
• 3.1.3.2. Hệ quả do các nhân tố trên đưa lại
• 3.1.3.3. Ý nghĩa của những điều trên đây trong việc định hướng TDTT Việt Nam và định hướng công tác đào tạo và phát triển đối với đội ngũ HLV thể thao Việt Nam
• 3.1.4. Đòi hỏi của sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam đối với TDTT
• 3.1.5. Sự tác động của kinh tế thị trường đến hoạt động TDTT và hoạt động huấn luyện của HLV thể thao
• 3.1.5.1. Nền TDTT sẽ trôi nổi theo cơ chế nói trên
• 3.1.5.2. Sự tiêu cực trong hoạt động TDTT và các hoạt động phù hợp là rất lớn và khó loại riêng
• 3.1.6. Những định hướng lớn về hoạt động TDTT Việt Nam trong khoảng thời gian từ nay đến năm 2020
• 3.1.6.1. Về TDTT quần chúng
• 3.1.6.2. Về thể thao thành tích cao
• 3.2. Yêu cầu có tính định hướng đối với đội ngũ HLV thể thao Việt Nam trong thời kỳ mới
• 3.2.1. Đội ngũ HLV thể thao Việt Nam trong tương lai phải là một đội ngũ những người thầy đặc biệt
• 3.2.2. Những yêu cầu cụ thể phẩm chất “Thầy” của HLV thể thao
• 3.2.3. Đội ngũ HLV thể thao Việt Nam phải đa dạng về thể loại
• 3.2.3.1. Vì sao cần như vậy
• 3.2.4. Đội ngũ HLV thể thao Việt Nam phải đi trước về loại hình TDTT cần có ở Việt Nam
• 3.2.4.1. Quan niệm về sự đi trước về loại hình
• 3.2.4.2. Sự cần thiết của việc đi trước này
• 3.2.5. Đội ngũ HLV thể thao Việt Nam phải là một bộ phận của lực lượng khai thác và bảo tồn di sản văn hóa dân tộc dưới hình thức TDTT
• 3.3. Phương hướng đào tạo và phát triển đội ngũ HLV thể thao Việt Nam
• 3.3.1. Những nguyên tắc chung
• 3.3.2. Bổ sung những chính sách cụ thể
• 3.3.3. Những khâu QLNN cụ thể cần tăng cường
• 3.3.3.1. Công tác định hướng phát triển TDTT
• 3.3.3.2. Công tác chuẩn hóa HLV
• 3.3.3.3. Khâu tổ chức đào tạo HLV
• 3.3.3.4. Việc hỗ trợ các HLV hành nghề
• 3.4. Những giải pháp cơ bản để đạo tạo và phát triển đội ngũ HLV thể thao Việt Nam
• 3.4.1. Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng
• 3.4.2. Bổ sung, đổi mới một số chính sách của Nhà nước
• Phụ lục 1
• Tài liệu tham khảo
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, BẢNG SỐ LIỆU

Tóm tắt

I. Khái quát về đào tạo và phát triển huấn luyện viên thể thao

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản liên quan đến đào tạo huấn luyện viên và phát triển huấn luyện viên. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của huấn luyện viên thể thao trong việc nâng cao chất lượng hoạt động thể dục thể thao. Các yếu tố như kỹ năng huấn luyện viên, chương trình đào tạo thể thao, và phát triển thể thao được đề cập chi tiết. Phần này cũng phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo, bao gồm bối cảnh quốc tế và trong nước.

1.1. Khái niệm về nguồn nhân lực và đào tạo

Tác giả định nghĩa nguồn nhân lực là tổng hợp các yếu tố thể chất và tinh thần được huy động vào quá trình lao động. Đào tạo huấn luyện viên được xem là quá trình trang bị kiến thức chuyên môn để họ có thể thực hiện tốt nhiệm vụ. Phần này cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc phát triển huấn luyện viên để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thể thao hội nhập.

1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến đào tạo huấn luyện viên

Phần này phân tích các yếu tố như bối cảnh quốc tế và bối cảnh trong nước ảnh hưởng đến công tác đào tạo. Tác giả chỉ ra rằng toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đòi hỏi huấn luyện viên chuyên nghiệp phải có trình độ cao hơn. Các xu hướng phát triển thể thao quốc tế cũng được đề cập, bao gồm sự gia tăng cạnh tranh và ứng dụng công nghệ trong huấn luyện.

II. Thực trạng công tác đào tạo và phát triển huấn luyện viên thể thao

Chương này đánh giá thực trạng công tác đào tạo huấn luyện viên tại Việt Nam trong bối cảnh thể thao hội nhập. Tác giả chỉ ra những tồn tại trong việc đào tạo, bao gồm sự thiếu hụt về số lượng và chất lượng huấn luyện viên thể thao. Phần này cũng phân tích các yếu tố như phân bổ huấn luyện viên, chăm sóc và đãi ngộ, và trình độ chuyên môn của đội ngũ này.

2.1. Thực trạng thể dục thể thao Việt Nam

Tác giả đánh giá thực trạng thể dục thể thao Việt Nam, chỉ ra những thành tựu và hạn chế. Phần này nhấn mạnh sự thiếu hụt huấn luyện viên chuyên nghiệp và sự bất cập trong chương trình đào tạo thể thao. Các số liệu thống kê về số lượng và trình độ huấn luyện viên cũng được cung cấp để làm rõ thực trạng.

2.2. Đánh giá quá trình đào tạo huấn luyện viên

Phần này phân tích quá trình đào tạo huấn luyện viên từ các nguồn như vận động viên và sinh viên. Tác giả chỉ ra những hạn chế trong việc đào tạo, bao gồm thiếu cơ sở vật chất và chương trình đào tạo chưa phù hợp. Các giải pháp để cải thiện chất lượng đào tạo cũng được đề xuất.

III. Giải pháp đào tạo và phát triển huấn luyện viên thể thao

Chương này đề xuất các giải pháp đào tạo và phát triển huấn luyện viên trong bối cảnh thể thao hội nhập. Tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc cải thiện chương trình đào tạo thể thao và nâng cao kỹ năng huấn luyện viên. Các giải pháp bao gồm tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, cải tiến phương pháp đào tạo, và nâng cao chế độ đãi ngộ cho huấn luyện viên chuyên nghiệp.

3.1. Định hướng phát triển huấn luyện viên

Tác giả đề xuất các định hướng phát triển huấn luyện viên thể thao dựa trên tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng. Phần này nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng đội ngũ huấn luyện viên chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầu của thể thao hội nhập.

3.2. Các giải pháp cụ thể

Phần này đề xuất các giải pháp cụ thể như cải tiến chương trình đào tạo thể thao, tăng cường hợp tác quốc tế, và nâng cao chế độ đãi ngộ cho huấn luyện viên. Tác giả cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc ứng dụng công nghệ trong huấn luyện để nâng cao chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự nghiệp thể dục thể thao đóng vai trò nền tảng trong chiến lược nâng cao sức khỏe cộng đồng và khẳng định vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Tính đến năm 2009, Việt Nam ghi nhận gần 25% dân số tham gia tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, 15,8% tổng số hộ gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình thể thao và có khoảng 40.000 câu lạc bộ thể thao phong trào hoạt động. Tuy nhiên, toàn bộ nền thể thao nước nhà chỉ có 2.955 huấn luyện viên, đạt tỷ lệ khiêm tốn khoảng 102 huấn luyện viên trên 1 vạn vận động viên các cấp.

Thực tiễn này đặt ra vấn đề nghiên cứu cấp bách: sự thiếu hụt về số lượng chuyên sâu và bất cập trong trình độ quản trị của đội ngũ huấn luyện viên đang là nút thắt kìm hãm thành tích thể thao đỉnh cao và phong trào thể chất quần chúng. Đề tài tập trung giải quyết mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận quản trị nhân lực thể thao, phân tích toàn diện thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng và phân bổ huấn luyện viên, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian các trung tâm thể thao trọng điểm và trường đại học chuyên ngành trên toàn quốc từ Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đến Đà Nẵng, kéo dài từ mốc lịch sử SEA Games 15 năm 1991 đến năm 2012, cùng tầm nhìn định hướng đến năm 2020. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học nhằm nâng tỷ lệ chuẩn hóa huấn luyện viên đạt trên 85%, tối ưu hóa 72% nguồn ngân sách nhà nước đang tài trợ cho thể thao chuyên nghiệp và hỗ trợ quản trị cho 14 câu lạc bộ bóng đá đỉnh cao cùng hơn 200 hiệp hội thể thao các cấp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản trị nguồn nhân lực hiện đại, trọng tâm là mô hình tiến trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực khép kín gồm 7 giai đoạn liên hoàn: xác định nhu cầu, xác lập mục tiêu, lựa chọn đối tượng, thiết kế nội dung - phương pháp, tuyển chọn giảng viên, dự toán chi phí và đánh giá kết quả. Bên cạnh đó, luận văn kết hợp lý thuyết phát triển năng lực quản trị tổ chức trong thời kỳ kinh tế thị trường, nhìn nhận mỗi liên đoàn thể thao hay câu lạc bộ là một doanh nghiệp và mỗi huấn luyện viên là một nhà quản lý vi mô then chốt.

Khung lý thuyết của công trình xoay quanh 4 khái niệm trung tâm:

1. Nguồn nhân lực thể dục thể thao: Tổng thể thể lực, trí lực và phẩm chất đạo đức của lực lượng lao động trong ngành thể thao.
2. Đào tạo và phát triển huấn luyện viên: Quá trình trang bị tri thức chuyên môn, kỹ năng sư phạm và năng lực tổ chức điều hành nhằm nâng cao thành tích thi đấu bền vững.
3. Xã hội hóa thể thao: Cơ chế huy động nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và con người từ xã hội, giảm sự lệ thuộc vào bao cấp nhà nước.
4. Năng lực nghề nghiệp đặc thù của huấn luyện viên: Hệ thống 7 phẩm chất cốt lõi gồm phối hợp đa tri thức, sự từng trải, kinh nghiệm phong phú, tính tình điềm đạm, sự tự chủ, khả năng xử lý tình huống nguy cấp và bản lĩnh kiềm chế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ Tổng cục Thể dục Thể thao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, báo cáo đào tạo của Trường Đại học Thể dục Thể thao TP. Hồ Chí Minh và số liệu thực tế tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng trong giai đoạn 1991-2012.

Tổng thể nghiên cứu bao gồm toàn bộ 2.955 huấn luyện viên trên toàn quốc. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng theo từng bộ môn mũi nhọn như bóng đá, điền kinh, bơi lội, võ thuật và theo các cấp quản lý hành chính từ trung ương đến địa phương. Phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và tổng hợp thực chứng được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc chỉ rõ những sai lệch về cơ cấu chuyên môn, trình độ đào tạo cũng như sự mất cân đối phân bổ giữa các vùng miền. Toàn bộ quy trình thu thập và xử lý số liệu được tiến hành nghiêm túc nhằm đảm bảo độ tin cậy khoa học cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô số lượng huấn luyện viên có sự tăng trưởng nhưng phân bổ môn thi đấu mất cân đối nghiêm trọng. Trong tổng số 2.955 huấn luyện viên toàn quốc, có 2.790 người thuộc ngành thể dục thể thao trực tiếp quản lý và 168 người thuộc các ngành khác. Huấn luyện viên môn bóng đá chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 28,9%, tiếp theo là các môn võ thuật, điền kinh, bơi lội và thể dục dụng cụ dao động từ 8,95% đến 11,1%. Ngược lại, những môn thể thao Olympic cơ bản như bắn súng và quyền anh chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn từ 4,4% đến 6,7%.

Thứ hai, cơ cấu trình độ học vấn còn tồn tại nghịch lý lớn. Mặc dù tỷ lệ có trình độ đại học và trên đại học đạt 71,1%, song toàn ngành vẫn còn tới 24,4% huấn luyện viên chưa từng qua đào tạo chuyên ngành thể dục thể thao chính quy. Con số này cao gấp hơn 5 lần so với nhóm có trình độ trung cấp và cao đẳng (chỉ chiếm 4,45%), phản ánh tình trạng thiếu hụt lực lượng kế cận được đào tạo bài bản từ cấp cơ sở.

Thứ ba, sự thiếu hụt chuyên gia đỉnh cao dẫn đến phụ thuộc lớn vào nguồn lực ngoại. Thể thao Việt Nam thường xuyên phải thuê khoảng 50 huấn luyện viên ngoại quốc với mức lương chi trả dao động từ 1.500 USD đến 10.000 USD mỗi tháng cho các đội tuyển quốc gia.

Thứ tư, hạ tầng kỹ thuật phục vụ tập luyện và đào tạo còn lạc hậu. Cả nước chỉ đạt mật độ 3,33 công trình thể thao trên 1 vạn dân, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình 6,58 công trình trên 1 vạn dân của các quốc gia châu Á. Đồng thời, số công trình đạt chuẩn quốc tế chỉ chiếm khoảng 2% trong tổng số 27.149 công trình thể thao công cộng hiện có.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên xuất phát từ nguyên nhân sâu xa là tư duy quản lý thể thao chậm đổi mới, còn mang nặng tàn dư bao cấp và thiếu chiến lược quy hoạch dài hạn nguồn nhân lực. Tại nhiều địa phương khó khăn, một huấn luyện viên phải kiêm nhiệm phụ trách từ 2 đến 3 môn võ khác nhau (như Taekwondo, Karatedo, Judo) hoặc nhiều nội dung điền kinh phân tán, khiến họ không thể tích lũy chuyên sâu để nâng cao đẳng cấp.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, các cường quốc thể thao như Mỹ đầu tư tập trung vào 4 trung tâm huấn luyện Olympic, hay Trung Quốc xây dựng 5 trung tâm trọng điểm để tối ưu hóa việc phát triển các vận động viên và huấn luyện viên ưu tú. Việt Nam ngược lại vẫn đầu tư dàn trải, chế độ đãi ngộ còn thấp khiến huấn luyện viên chưa an tâm cống hiến toàn diện cho nghề nghiệp.

Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp trên biểu đồ cơ cấu vùng miền và bảng phân bổ ngạch huấn luyện viên đã làm nổi bật khoảng cách chênh lệch sâu sắc giữa các trung tâm lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh miền núi, vùng sâu vùng xa, nơi tỷ lệ người dân tập luyện thường xuyên chỉ đạt từ 6% đến 8%.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa và quy hoạch mạng lưới chức danh huấn luyện viên: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Tổng cục Thể dục Thể thao khẩn trương ban hành khung tiêu chuẩn 7 nhóm năng lực nghề nghiệp cho từng ngạch huấn luyện viên. Mục tiêu đến năm 2015 hoàn thành rà soát phân loại và đến năm 2020 nâng tỷ lệ huấn luyện viên qua đào tạo chính quy đạt tối thiểu 90% trên toàn quốc.

2. Đổi mới toàn diện chương trình và giáo trình đào tạo: Các trường Đại học Thể dục Thể thao tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cần cập nhật chương trình giảng dạy theo chuẩn quốc tế trong giai đoạn 2014-2018. Bổ sung bắt buộc 30% thời lượng cho các học phần về y sinh học thể thao, tâm lý học vận động, quản trị kinh doanh thể thao và công nghệ phân tích dữ liệu thi đấu.

3. Cải cách chính sách đãi ngộ và thu hút nhân tài: Bộ Tài chính và Tổng cục Thể dục Thể thao xây dựng cơ chế thang bảng lương đặc thù cho nghề huấn luyện, nâng mức phụ cấp trách nhiệm thêm từ 30% đến 50% bắt đầu từ năm 2014. Thiết lập chính sách bảo hiểm xã hội, nhà ở và học bổng tu nghiệp nước ngoài dài hạn để giữ chân các cựu vận động viên xuất sắc chuyển sang làm công tác huấn luyện.

4. Đẩy mạnh xã hội hóa và tự chủ cho các liên đoàn thể thao: Các Liên đoàn, Hiệp hội thể thao quốc gia cần chủ động liên kết doanh nghiệp để khai thác bản quyền truyền thông và tài trợ thương mại. Mục tiêu giai đoạn 2015-2020 giảm tỷ lệ hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho các môn thể thao chuyên nghiệp từ 72% xuống dưới 50%, tạo nguồn quỹ dồi dào để tái đầu tư nâng cao thu nhập cho đội ngũ huấn luyện viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tổng cục Thể dục Thể thao: Cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng và cơ sở khoa học sắc bén để xây dựng chiến lược phát triển ngành thể thao và quy hoạch nhân lực quốc gia tầm nhìn 2020.

2. Ban lãnh đạo các liên đoàn, hiệp hội và câu lạc bộ thể thao chuyên nghiệp: Giúp định hình mô hình quản trị huấn luyện viên tương đương vị trí giám đốc điều hành chuyên môn, tối ưu hóa hiệu suất thi đấu và sử dụng ngân sách tài trợ hiệu quả.

3. Giảng viên, nhà nghiên cứu tại các trường đại học, viện nghiên cứu thể dục thể thao: Tài liệu tham khảo giá trị trong việc biên soạn giáo trình quản trị thể thao, thiết kế các khóa bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ sư phạm và phương pháp huấn luyện hiện đại.

4. Đội ngũ huấn luyện viên và vận động viên chuẩn bị chuyển tiếp sự nghiệp: Giúp người trong cuộc tự đánh giá năng lực theo 7 phẩm chất chuyên môn chuẩn mực, từ đó chủ động xây dựng lộ trình học tập, bồi dưỡng kiến thức quản lý để thích ứng với thị trường lao động thể thao mở.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao huấn luyện viên thể thao hiện đại được xem là một nhà quản trị kinh doanh? Huấn luyện viên không chỉ dạy động tác kỹ thuật mà phải lập kế hoạch dài hạn, quản trị nhân sự vận động viên, phân bổ ngân sách và điều hành chiến thuật trận đấu. Họ đóng vai trò như một giám đốc sản xuất tạo ra sản phẩm thành tích cao cho câu lạc bộ.

2. Nghịch lý lớn nhất trong trình độ của huấn luyện viên Việt Nam là gì? Mặc dù có tới 71,1% huấn luyện viên đạt trình độ đại học trở lên, nhưng vẫn còn 24,4% chưa từng học qua chuyên ngành thể dục thể thao chính quy. Khoảng trống này khiến phương pháp huấn luyện tại cơ sở bị thiếu hụt tính khoa học.

3. Tại sao thể thao Việt Nam phải chi từ 1.500 đến 10.000 USD/tháng để thuê huấn luyện viên ngoại? Do đội ngũ huấn luyện viên nội địa còn thiếu kiến thức y sinh học hiện đại, kinh nghiệm cọ xát đỉnh cao quốc tế và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích đối thủ, buộc ngành thể thao phải thuê chuyên gia nước ngoài cho các môn trọng điểm.

4. Tỷ lệ cơ sở vật chất thể thao Việt Nam thua kém khu vực như thế nào? Việt Nam chỉ đạt 3,33 công trình thể thao trên 1 vạn dân, thấp hơn khoảng 50% so với mức trung bình 6,58 công trình của các nước châu Á. Đặc biệt, chỉ có 2% số công trình hiện có đáp ứng tiêu chuẩn thi đấu quốc tế.

5. Xã hội hóa thể thao hỗ trợ gì cho sự phát triển của đội ngũ huấn luyện viên? Xã hội hóa giúp huy động nguồn lực ngoài ngân sách, giảm gánh nặng bao cấp nhà nước từ mức 72% hiện tại, tạo nguồn thu nhập bổ sung từ thương mại và mở rộng cơ hội cho huấn luyện viên tham gia các khóa tu nghiệp quốc tế.

Kết luận

• Nguồn nhân lực huấn luyện viên là nhân tố then chốt, đóng vai trò linh hồn và động lực quyết định sự thành bại của nền thể dục thể thao nước nhà trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
• Khảo sát thực tiễn chỉ ra thực trạng bất cập sâu sắc khi cả nước có 2.955 huấn luyện viên nhưng có tới 24,4% chưa qua đào tạo chính quy và phân bổ môn thi đấu lệch hẳn về bóng đá (28,9%).
• Quản trị thể thao cần nhanh chóng chuyển dịch tư duy bao cấp sang cơ chế thị trường, xem mỗi liên đoàn là một tổ chức tự chủ và mỗi huấn luyện viên là một nhà quản lý nhân lực đặc thù.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá về chuẩn hóa tiêu chuẩn, đổi mới giáo trình đại học, nâng phụ cấp lương thêm 30-50% và xã hội hóa thể thao là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn.
• Lộ trình triển khai chiến lược giai đoạn 2013-2020 đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cơ quan quản lý nhà nước và toàn xã hội.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã tiên phong tích hợp thành công lý thuyết quản trị kinh doanh vào lĩnh vực thể dục thể thao, tạo lập khung tham chiếu chuẩn mực cho công tác quy hoạch nhân lực. Để hiện thực hóa mục tiêu nâng tầm thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế, các nhà hoạch định chính sách, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp cần bắt tay triển khai ứng dụng ngay các giải pháp này vào thực tiễn quản lý ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HUẤN LUYỆN VIÊN- NGUỒN NHÂN LỰC QUAN TRỌNG 1. Khái quát về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Một số khái niệm 1. Nguồn nhân lực Nhân lực: Là nguồn lực của mỗi con người có thể huy động được trong quá trình sản xuất kinh doanh, bao gồm trí lực và thể lực.

Trí lực chỉ sức suy nghĩ, sự hiểu biết sự tiếp thu kiến thức, tài năng, năng khiếu cũng như quan điểm, lòng tin, nhân cách… của từng con người. Thể lực là chỉ sức khoẻ của thân thể, khả năng sử dụng cơ bắp tay chân tay. Nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như gen di truyền, giới tính, tuổi tác, tầm vóc con người, chế độ ăn uống, chế độ nghỉ ngơi, mức sống, thu nhập và chế độ y tế… Tóm lại: Nhân lực bao gồm tất cả các tiềm năng của con người trong một tổ chức hay xã hội (kể cả những thành viên trong ban lãnh đạo doanh nghiệp), tức là tất cả các thành viên trong doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển doanh nghiệp. Nguồn nhân lực: Có thể hiểu là tổng hợp cá nhân những con người cụ thể tham gia vào quá trình lao động, là tổng thể các yếu tố về thể chất và tinh thần được huy động vào quá trình lao động.

Nguồn nhân lực trong tổ chức bao gồm: Nhân viên và cán bộ quản lý Cán bộ quản lý: Là một trong hai bộ phận cấu thành nên đội ngũ lao động trong tổ chức. Học viên: Phạm Quế Anh Lớp 10BQTKDCB 2010-2012 3 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ Trong thể thao, huấn luyện viên là người trực tiếp huấn luyện, đào tạo và hướng dẫn các hoạt động của một đội thể thao hoặc của một cá nhân vận động viên. Một huấn luyện viên, đặc biệt trong một trận đấu lớn, thường được hỗ trợ bởi một hoặc nhiều trợ lý huấn luyện viên. Họ có thể là điều phối viên hoặc chuyên gia thể lực.

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hoạt động nhằm để duy trì và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tổ chức. Phát triển nguồn nhân lực (theo nghĩa rộng) là tổng thể các hoạt động học tập có tổ chức được tiến hành trong những khoảng thời gian nhất định để nhằm tạo ra sự thay đổi hành vi nghề nghiệp của người lao động. Phát triển nguồn nhân lực bao gồm ba hoạt động là: Giáo dục, đào tạo và phát triển. Giáo dục: Giáo dục là các hoạt động học tập để chuẩn bị cho con người bước vào một nghề nghiệp hoặc chuyển sang một nghề mới thích hợp hơn trong tương lai.

Giáo dục bao gồm các hoạt động nhằm cải tiến, nâng cao sự thuần thục, khéo léo của một cá nhân một cách toàn diện theo một hướng nhất định nào đó vượt ra ngoài công việc hiện hành. Giáo dục mang tính chất cung cấp cho học viên các kiến thức chung có thể sử dụng vào trong các lĩnh vực khác nhau. Đào tạo: Đào tạo (hay còn gọi là đào tạo kỹ năng) là các hoạt động học tập nhằm giúp cho người lao động có thể thực hiện kết quả hơn chức năng nhiệm vụ của mình. Đào tạo nguồn nhân lực là quá trình trang bị kiến thức nhất định về chuyên môn nghiệp vụ cho người lao động, để họ có thể đảm nhận được một công việc nhất định.

Học viên: Phạm Quế Anh Lớp 10BQTKDCB 2010-2012 4 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ Như vậy, bản chất của đào tạo là các hoạt động nhằm mục tiêu nâng cao năng lực để người lao động có thể hoàn thành tốt một công việc cụ thể. Phát triển: Phát triển là các hoạt động học tập vươn ra khỏi phạm vi công việc trước mắt của người lao động, nhằm mở ra cho họ những công việc mới dựa trên cơ sở những định hướng tương lai của tổ chức. Phát triển bao gồm các hoạt động nhằm chuẩn bị cho công nhân viên theo kịp với cơ cấu tổ chức khi nó thay đổi và phát triển. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bao gồm không chỉ đào tạo, giáo dục và phát triển trong một tổ chức mà còn bao gồm một loạt các hoạt động khác được thực hiện từ bên ngoài, bao gồm: Học việc, học nghề, các hoạt động dạy nghề ở ngoài xã hội.

Đào tạo và phát triển Huấn luyện viên (HLV) Huấn luyện viên là người trực tiếp huấn luyện, đào tạo và hướng dẫn các hoạt động của một đội thể thao hoặc của một cá nhân vận động viên. Một huấn luyện viên, đặc biệt trong một trận đấu lớn, thường được hỗ trợ bởi một hoặc nhiều trợ lý huấn luyện viên. Họ có thể là điều phối viên hoặc chuyên gia thể lực. Đào tạo và phát triển HLV là tất cả các hoạt động để duy trì và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, là một bộ phận của đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

Nhìn chung, công tác đào tạo và phát triển HLV nằm trong công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho nền thể dục thể thao nước nhà. Về các hoạt động, chương trình… của công tác đào tạo và phát triển HLV giống như công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Nhưng về phạm vi, mức độ, nội dung cụ thể thì giữa chúng có sự khác biệt. Học viên: Phạm Quế Anh Lớp 10BQTKDCB 2010-2012 5 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ 1.

Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo và phát triển Huấn luyện viên 1. Bối cảnh quốc tế Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế là xu thế tất yếu của thể dục, thể thao ở mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam. Ngày 28/04/1980 Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) chính thức công nhận Ủy ban Olympic Việt Nam là thành viên của phong trào Olympic Quốc tế. Cạnh tranh giành chiến thắng về thể thao, thể hiện sức mạnh của dân tộc, chính là đặc trưng của thể thao.

Tóm lược xu thế phát triển TDTT quốc tế trong những năm gần đây: - Xu thể phát triển thể dục, thể thao trường học: + Phát triển nhận thức về mục tiêu giáo dục thể chất trường học: Xác định tăng cường sức khỏe tinh thần và thể chất cho học sinh là mục tiêu cuối cùng; chú trọng cho học sinh tự chọn các nội dung hoạt động thể dục, thể thao. + Nhiều quốc gia thực hiện cải cách nội dung giáo dục thể chất + Nhiều quốc gia thực hiện cải cách tổ chức giáo dục thể chất + Nhiều quốc gia thay đổi phương pháp đánh giá về giáo dục thể chất - Xu thế phát triển thể dục, thể thao quần chúng: + Số ngời tham gia hoạt động thể dục, thể thao quần chúng tăng nhanh, thể dục, thể thao giải trí phát triển ngày càng phong phú. + Chính phủ các quốc gia tích cực tham gia và tăng cường chỉ đạo, tổ chức thể dục, thể thao quần chúng. + Chính phủ các quốc gia tăng cường xây dựng cơ sở vật chất thể dục, thể thao phúc lợi công.

+ Đo lường thể chất và phương pháp vận động (tập luyện, thi đấu) ngày Học viên: Phạm Quế Anh Lớp 10BQTKDCB 2010-2012 6 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ càng được khoa học hóa, tự động hóa bằng ứng dụng công nghệ IT. + Môi giới, truyền thông thể dục, thể thao quần chúng phát triển mạnh. + Hợp tác và giao lưu TDTT quần chúng quốc tế ngày càng tăng cường. - Xu thế phát triển thể thao thành tích cao: + Các quốc gia rất coi trọng tranh Huy chương vàng Olympic, trình độ thi đấu thể thao tăng rõ rệt.

+ Về chiến lược, các quốc gia đều điều chỉnh thu hẹp số môn thể thao trọng điểm, đầu tư có trọng điểm (ví dụ, đầu tư trọng điểm trước Olympic Bắc Kinh năm 2008) Bảng 1. Các môn thể thao trọng điểm (nguồn Tổng cục TDTT) TT Đất nước Môn thể thao Ghi chú Mỹ Điền kinh, bơi lội, Boxing, Vật Nga Thể dục dụng cụ, Vật, Điền kinh, Ngoài ra có 6 môn Bắn súng, Bơi lội, Cử tạ, Boxing trọng điểm loại 2 Pháp Xe đạp, Kiếm, Thể thao dưới nước Đức Đua thuyền, Canoeing, Ngựa, Điền kinh Trung Quốc Bóng bàn, nhảy cầu, Thể dục dụng cụ, Bắn súng, Cử tạ, Cầu lông + Nhìn chung các quốc gia, đặc biệt Trung Quốc vừa chú trọng xác định môn thể thao trọng điểm, vừa chú trọng xác định vận động viên trọng điểm (kể cả bao gồm vận động viên ở những môn thể thao không phải trọng điểm). + Nhiều quốc gia thành lập một số trung trong huấn luyện thể thao trọng điểm (Mỹ thành lập 4 trung tâm huấn luyện Olympic, Trung Quốc thành lập 5 trung tâm huấn luyện TT trọng điểm). Học viên: Phạm Quế Anh Lớp 10BQTKDCB 2010-2012 7 Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ + Tiêu chí để xác định môn thể thao trọng điểm và vận động viên trọng điểm ở các quốc gia là: Giành huy chương vàng Thế vận hội, ưu tiên môn thể thao nhiều lần giành huy chương vàng thế vận hội.

+ Tối ưu hóa phương thức huấn luyện, nâng cao trình độ thi đấu của vận động viên ưu tú trong thời gian ngắn. + Tăng cường giao lưu quốc tế về nhân tài thể thao, kỹ thuật và công nghệ thể thao. + Tần suất các cuộc thi đấu thể thao ngày càng nhiều, dẫn đến sự thay đổi quan niệm huấn luyện thể thao truyền thống. + Hàm lượng khoa học cộng nghệ ngày càng cao, trở thành nhân tố quan trọng để nâng cao thành tích thể thao.

+ Kinh doanh thể thao và thể thao nhà nghề tác động lớn đế sự phát triển kinh tế thể thao thành tích cao. - Xu thế cải cách quản lý thể dục, thể thao trên thế giới: Xu thế chung của các quốc gia là quản lý nhà nước kết hợp với quản lý xã hội về thể dục, thể thao (trừ Mỹ, chỉ quản lý xã hội về thể dục, thể thao).Bối cảnh trong nước - Phát triển sự nghiệp thể dục, thể thao nước ta trong những năm qua, đặc biệt trong thời kỳ đổi mới đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục phát triển thể dục, thể thao đến năm 2020: + Sự phát triển TDTT đã bước đầu ra khỏi cơ chế kế hoạch tập trung, có sự tham gia điều chỉnh của yếu tố thị trường, có sự tham gia đầu tư của xã hội, của doanh nghiệp. Giải thi đấu của một số môn thể thao đã tìm được tài trợ.