MỞ ĐẦU 1. Đặc điểm của giá xây dựng trong cơ chế thị trường a. Giá xây dựng chịu tác động bởi đặc điểm của sản phẩm xây dựng Những đặc điể̉m của sả̉n phẩm xây dự̣ng có ả̉nh hưởng lớn đế́n phương thức tổ chức sả̉n xuất và̀ quả̉n lý kinh tế́ trong ngà̀nh xây dự̣ng, là̀m cho việ̣c thi công xây dự̣ng công trì̀nh xây dự̣ng có nhiều điể̉m khác biệ̣t so với việ̣c thi công các sả̉n phẩm của các ngà̀nh khác, sả̉n phẩm xây dự̣ng với tư cách là̀ các công trì̀nh xây dự̣ng hoà̀n chỉnh thườ̀ng có các đặc điể̉m như sau: - Sả̉n phẩm mang nhiều tính cá biệ̣t, đơn chiế́c, đa dạng về công dụng, cấu tạo và̀ cả̉ về phương pháp chế́ tạo; - Sả̉n phẩm là̀ những công trì̀nh được xây dự̣ng và̀ sử dụng tại chỗ. Vốn đầu tư xây dự̣ng lớn, thờ̀i gian kiế́n tạo và̀ thờ̀i gian sử dụng lâu dà̀i; - Sả̉n phẩm thườ̀ng có kích thước lớn, trọng lượng lớn.
Số lượng, chủng loại vật tư, máy móc, thiế́t bị, lao động phục vụ mỗi công trì̀nh cũng khác nhau, lại luôn thay đổi theo tiế́n độ thi công; - Sả̉n phẩm có liên quan đế́n nhiều ngà̀nh cả̉ về phương diệ̣n cung cấp các yế́u tố đầu và̀o, thiế́t kế́ và̀ chế́ tạo sả̉n phẩm, cả̉ về phương diệ̣n sử dụng công trì̀nh; - Sả̉n phẩm xây dự̣ng liên quan nhiều đế́n cả̉n quan và̀ môi trườ̀ng tự̣ nhiên. Tóm lại, sả̉n phẩm mang tính tổng hợp về kỹ thuật, kinh tế́, xã hội, văn hóa - nghệ̣ thuật và̀ quốc phòng. Sả̉n phẩm chịu nhiều ả̉nh hưởng của các nhân tố. Có thể̉ nói sả̉n phẩm xây dự̣ng phả̉n ánh trì̀nh độ kinh tế́ khoa học – kỹ thuật và̀ văn hóa trong từng giai đoạn phát triể̉n của một đất nước.
Do vậy giá sả̉n phẩm xây dự̣ng rất phức tạp và̀ khó chính xác. Giá xây dựng chịu tác động bởi đặc điểm của sản xuất xây dựng Xuất phát từ tính chất và̀ đặc điể̉m của sả̉n phẩm xây dự̣ng ta có một số đặc điể̉m kinh tế́ - kỹ thuật chủ yế́u của sả̉n xuất xây dự̣ng như sau: - Sả̉n xuất thiế́u tính ổn định, có tính lưu động cao theo lãnh thổ; - Thờ̀i gian xây dự̣ng công trì̀nh dà̀i, chi phí sả̉n xuất lớn; - Quá trì̀nh sả̉n xuất mang tính tổng hợp, cơ cấu sả̉n xuất phức tạp, các công việ̣c xen kẽ và̀ ả̉nh hưởng lẫn nhau; - Sả̉n xuất xây dự̣ng nói chung thự̣c hiệ̣n ở ngoà̀i trờ̀i nên chịu ả̉nh hưởng nhiều của điều kiệ̣n thiên nhiên tới các hoạt động lao động gây lãng phí về kinh tế́ để̉ hạn chế́ những tác động trên; - Sả̉n phẩm của ngà̀nh xây dự̣ng thườ̀ng sả̉n xuất theo phương pháp đơn chiế́c, thi công công trì̀nh thườ̀ng theo đơn đặt hà̀ng của chủ đầu tư. Giá xây dựng chịu tác động bởi đặc điểm của công nghệ xây dựng - Sử dụng nhiều công nghệ̣ khác nhau trong quá trì̀nh sả̉n xuất, mỗi công nghệ̣ sẽ có một chi phí riêng; - Công nghệ̣ xây dự̣ng luôn có xu hướng đổi mới không ngừng, cà̀ng về sau công nghệ̣ cà̀ng 4 2 LỚP: 18KX download by : skknchat@gmail.com hiệ̣n đại và̀ giá thà̀nh hạ; - Việ̣c sử dụng công nghệ̣ xây dự̣ng đòi hỏi lao động có trì̀nh độ cao, ả̉nh hưởng đế́n giá thà̀nh xây dự̣ng. Giá xây dựng chịu tác động bởi các quy luật kinh tế - Ảnh hưởng của quy luật giá trị đối với giá xây dự̣ng; - Ảnh hưởng của quy luật lưu thông tiền tệ̣ đối với giá xây dự̣ng; - Ảnh hưởng của quy luật cung cầu và̀ giá cả̉ đối với giá xây dự̣ng; - Ảnh hưởng của quy luật cạnh tranh đối với giá xây dự̣ng.
Giá xây dụng chịu tác động bởi thị trường xây dựng - Một ngườ̀i mua nhiều ngườ̀i bán. - Việ̣c mua bán sả̉n phẩm thườ̀ng diễn ra tại nơi sả̉n xuất (địa điể̉m xây dự̣ng công trì̀nh). - Nhà̀ nước là̀ khách hà̀ng lớn nhất. - Chịu sự̣ chi phối của các quy luật kinh tế́: Quy luật giá trị; Quy luật lưu thông tiền tệ̣; Quy luật cung - cầu; Quy luật cạnh tranh;.
Giá (chi phí) xây dựng trong các giai đoạn đầu tư a. Giai đoạn chuẩn bị đầu tư Chi phí xây dự̣ng công trì̀nh ở giai đoạn nà̀y được biể̉u thị bằng tổng mức đầu tư. - Tổng mức đầu tư: tổng mức đầu tư xây dự̣ng công trì̀nh là̀ chi phí dự̣ tính của dự̣ án. Tổng mức đầu tư là̀ toà̀n bộ chi phí đầu tư xây dự̣ng (ĐTXD) của dụ án được xác định phù hợp với thiế́t kế́ cơ sở và̀ các nội dung khác của báo cáo nghiên cứu khả̉ thi ĐTXD.
- Tổng mức đầu tư bao gồm: chi phí xây dự̣ng; chi phí thiế́t bị; chi phí bồ thườ̀ng giả̉i phóng mặt bằng, tái định cư; chi phí quả̉n lý dự̣ án; chi phí tư vấn đầu tư xây dự̣ng; chi phí khác và̀ chi phí dự̣ phòng. - Tổng mức đầu tư được xác định trên cơ sở chỉ tiêu suất vốn đầu tư xây dự̣ng công trì̀nh, chỉ số giá xây dự̣ng; tư liệ̣u xây dự̣ng công trì̀nh tương tự̣; thiế́t kế́ cơ sở dự̣ án bao gồm các phương án công nghệ̣, quy mô và̀ kế́t cấu của các hạng mục công trì̀nh được lự̣a chọn, khối lượng tổng hợp của công trì̀nh dự̣ kiế́n xây dự̣ng (khối lượng thiế́t kế́, khối lượng xây lắp chính, phụ, thiế́t bị công nghệ̣); đơ giá xây dự̣ng: các chỉ tiêu định mức tỷ lệ̣ trong xây dự̣ng; giá vật tư, thiế́t bị cho xây dự̣ng và̀ các định mức tà̀i chính (thuế́ và̀ các nghĩa vụ khác) do nhà̀ nước ban hà̀nh. Giai đoạn thực hiện dự án - Trong giai đoạn thiế́t kế́: chi phí xây dự̣ng trên cơ sở hồ sơ thiế́t kế́ với các bước thiế́t kế́ phù hợp với cấp, loại công trì̀nh là̀ dự̣ toán công trì̀nh, dự̣ toán hạng mục công trì̀nh. - Trong giai đoạn lự̣a chọn nhà̀ thầu: trong giai đoạn lự̣a chọn nhà̀ thầu chi phí xây dự̣ng được biể̉u thị bằng: + Giá gói thầu: là̀ giá trị gói thầu được xác định trong kế́ hoạch đấu thầu trên cơ sở tổng mức đầu tư hoặc tổng dự̣ toán, dự̣ toán được duyệ̣t và̀ các quy định hiệ̣n hà̀nh.
+ Giá dự̣ thầu: là̀ giá do nhà̀ thầu nêu trong đơn giá thuộc hồ sơ dự̣ thầu. Trườ̀ng hợp nhà̀ 4 3 LỚP: 18KX download by : skknchat@gmail.com thầu có thư giả̉m giá thì̀ giá dự̣ thầu là̀ giá sau giả̉m giá. + Giá đề nghị trúng thầu: là̀ giá do bên mờ̀i thầu đề nghị trên cơ sở giá dự̣ thầu của nhà̀ thầu được lự̣a chọn trúng thầu sau sửa lỗi, hiệ̣u chỉnh các sai lệ̣ch theo yêu cầu của hồ sơ mờ̀i thầu. + Giá trúng thầu: là̀ giá được phê duyệ̣t trong kế́t quả̉ lự̣a chọn nhà̀ thầu là̀m cơ sở để̉ thương thả̉o, hoà̀n thiệ̣n và̀ ký kế́t hợp đồng.
+ Giá ký hợp đồng: là̀ khoả̉n kinh phí bên giao thầu trả̉ cho bên nhận thầu để̉ thự̣c hiệ̣n khối lượng công việ̣c theo yêu cầu về tiế́n độ, chất lượng và̀ các yêu cầu khác quy định trong hợp đồng xây dự̣ng. Tùy theo đặc điể̉m, tính chất của công trì̀nh xây dự̣ng các bên tham gia ký hợp đồng phả̉i thỏa thuận giá hợp đồng xây dự̣ng theo một trong cấc hì̀nh thúc sau đây: giá hợp đồng trọn gói; giá hợp đồng theo đơn giá cố định, giá hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, giá hợp đồng kế́t hợp. Giai đoạn kết thúc dự án Khi hoà̀n thà̀nh dự̣ án, bà̀n giao công trì̀nh đưa và̀o khai thác, sử dụng và̀ kế́t thúc xây dự̣ng, chi phí xây dự̣ng được biể̉u hiệ̣n bằng: - Giá thanh toán, giá quyế́t toán hợp đồng; - Thanh toán, quyế́t toán vốn đầu tư. Dự toán xây dựng công trình và dự toán gói thầu thi công xây dựng a.
Dự toán xây dựng công trình - Dự̣ toán xây dự̣ng công trì̀nh là̀ toà̀n bộ chi phí cần thiế́t để̉ xây dự̣ng công trì̀nh được xác định ở giai đoạn thự̣c hiệ̣n dự̣ án phù hợp với thiế́t kế́ kỹ thuật, thiế́t kế́ bả̉n vẽ thi công và̀ các yêu cầu công việ̣c phả̉i thự̣c hiệ̣n của công trì̀nh. - Nội dung dự̣ toán xây dự̣ng công trì̀nh gồm chi phí xây dự̣ng, phí thiế́t bị, chi phí quả̉n lý dự̣ án, chi phí tư vấn đầu tư xây dự̣ng, chi phí khác và̀ chi phí dự̣ phòng được quy định cụ thể̉ như sau: + Chi phí xây dự̣ng gồm: chi phí trự̣c tiế́p, chi phí gián tiế́p, thu nhập chịu thuế́ tính trước, thuế́ giá trị gia tăng; + Chi phí thiế́t bị gồm: chi phí mua sắm thiế́t bị công trì̀nh và̀ thiế́t bị công nghệ̣, chi phí đà̀o tạo, chuyể̉n giao công nghệ̣, chi phí lắp đặt, thí nghiệ̣m, hiệ̣u chỉnh và̀ các chi phí khác có liên quan; + Chi phí quả̉n lý dự̣ án gồm: các chi phí để̉ tổ chức thự̣c hiệ̣n các công việ̣c quả̉n lý dự̣ án từ giai đoạn chuẩn bị dự̣ án, thự̣c hiệ̣n dự̣ án và̀ kế́t thúc xây dự̣ng đưa công trì̀nh của dự̣ án và̀o khai thác sử dụng. + Chi phí tư vấn đầu tư xây dự̣ng của công trì̀nh gồm: chi phí khả̉o sát, thiế́t kế́, giám sát xây dự̣ng và̀ các chi phí tư vấn khác liên quan; + Chi phí khác gồm: các chi phí cần thiế́t để̉ thự̣c hiệ̣n dự̣ án ĐTXD công trì̀nh như chi phí rà̀ phá bom mì̀n, vật nổ; chi phí kiể̉m toán, thẩm tra. + Chi phí dự̣ phòng của công trì̀nh gồm: chi phí dự̣ phòng cho khối lượng công việ̣c phát 4 4 LỚP: 18KX download by : skknchat@gmail.com sinh và̀ chi phí dự̣ phòng cho yế́u tố trượt giá trong thờ̀i gian xây dự̣ng công trì̀nh.
Đối với dự̣ án có nhiều công trì̀nh xây dự̣ng, chủ đầu tư có thể̉ xác định tổng dự̣ toán xây dự̣ng công trì̀nh để̉ quả̉n lý chi phí. Tổng dự̣ toán xây dự̣ng công trì̀nh được xác định bằng cách cộng các dự̣ toán xây dự̣ng công trì̀nh và̀ các chi phí khác có liên quan của dự̣ án. Dự toán gói thầu thi công xây dựng - Dự̣ toán gói thầu thi công xây dự̣ng là̀ toà̀n bộ chi phí cần thiế́t để̉ thự̣c hiệ̣n thi công xây dự̣ng các công tác, công việ̣c, hạng mục, công trì̀nh xây dự̣ng phù hợp với phạm vi thự̣c hiệ̣n của gói thầu thi công xây dự̣ng. - Dự̣ toán gói thầu thi công xây dự̣ng gồm các chi phí: chi phí trự̣c tiế́p, chi phí gián tiế́p, thu nhập chịu thuế́ tính trước, thuế́ giá trị gia tăng, chi phí dự̣ phòng cho yế́u tố phát sinh khối lượng và̀ yế́u tố trượt giá.