Chương I: Những nhân tổ dẫn tới sự điều chỉnh chính sách đổi ngoại của Cộng hòa Án Độ sau Chiên tranh lạnh I. Nhân tố bên trong Il. — Nhân tô bên ngoài Chương HH: Sự điều chỉnh chính sách đổi ngoại cúa Cộng hòa An Độ đối với Pakistan. Chương II: Sự điều chỉnh chính sách của An Độ đổi với CHLB Nga.
Chương IV: Sự điều chính chính sách của An Độ đổi với Mỹ. Chương V:Sự điều chỉnh chính sách của An Độ đối với Trung Quốc. Chương VỊ: Chính sách "hướng Đông”. Page 5 Chương | Những nhân dẫn tố tới sự điều chính chính sách đối ngoại của Cộng hòa Án Độ sau Chiến tranh lạnh 1.
Nhân to bên ngoài 1. Chiến tranh lạnh cham đứt, trật tự hai cực tan rã mo đầu những xu hướng quốc tế mới. T rong nhimg nam cudi thap nién 80, dau thập niên 90 của thé ki XX, tinh hinh the giới cỏ những bien động chính trị to lớn va sâu sắc. Đó 1a quá trình hoa dịu tiến tới bình thường hóa quan hệ giữa hai siêu cường Liên Xô, Mĩ ngày càng đạt được những kết quả dang ghi nhận, tạo cơ sở quan trọng cho việc ket thúc cuộc Chien tranh lạnh.
Tháng 10/1989, tai Manta, Goócbachôp va G. Busg, đại diện cho hai siêu cường Xô. Mi đã chính thức tuyên bỏ cham đứt Chiến tranh lạnh, đồng thời cũng chấm dứt cuộc chạy đua vũ trang quyết liệt- cuộc chạy đua đã làm cho tỉnh hình thế giới luôn luôn căng thăng trong hơn suốt 40 năm. Sự kiện trên đã mở ra một thời kỳ mới cho nhân loại - thời kỷ quả độ từ trật tự thể giới cũ sang một trật tự thẻ giới mới.
Sự tan ra của Liên X6 vả Đông Âu đã lam so sánh lực lượng trên phạm vi toàn cầu từ chỗ tương đổi cân bằng giữa hai hệ thống chính trị, xã hội đối lập chuyển sang có lợi cho Mĩ. Một trật tự thể giới mới đang trong quá trình hình thành. Trong bỏi cảnh đó, các nước trén thẻ giới đều lo ngại trước thamvọng của Mĩ trong việc thiết lập trật tự thé giới đơn cực do nước này chỉ phối. Lan đầu tiên trong lịch sử, Mỹ đã thực hiện được mong muốn của mình là lành đạo thé giới nay.
Uu thé của Mỹ đối với các quốc gia, dân tộc khác dù là đồng minh hay doi thủ déu mang tinh áp dao, bất kể trên lĩnh vực quân sự hay kinh tế. Trong rà đó, đối điện với Mỹ những nằm cuối thé ki XX là một nước Nga suy yếu nghiêm trọng, một nước Nhật bị suy thoái kéo dai, một Liên minh châu Âu mat én dinh trong tiên trình nhất the hoa, một An Độ vừa mới thoát khói giai đoạn trì trẻ vả một nước T rung Quốc bắt đầu nồi lén nhưng chưa thẻ lọt vào tốp các nước dẫn dau thé giới. Do đó, Mỹ có thé don phương hành động, phot lờ những yêu cầu chính đáng của cộng đồng quốc tế nhằm phần tán, chia cắt đối thủ và cột chặt các nước đồng minh; can thiệp một cách bat hợp pháp vào công việc nội bộ của các nước ma Mỹ cho là * bat hảo". Chiến tranh lạnh kết thúc đã làm cho quan hệ quốc tế trở nên năng động.
nhưng cùng phức tạp hon, con người khó lường trước hơn những gi SẼ Xảy ra. Trong bói cảnh đó, cuộc cách mạng KH&CN phát triển mạnh mẻ đã tác động sâu rộng đến mọi mat của đời sông quốc tế. Cuộc cách mạng tin học da thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa va khu vực hóa, làmtăng nhu câu hợp tác quốc tẻ, đôi thoại khai thắc vả cùng đổi pho với những van đề nay sinh tir qua trình này. Xu thể hoa binh, hợp tác va phát triển trở thành xu thẻ chủ dao chi phối quan hệ quốc tế sau Chiến tranh lạnh ở các khu vực cùng như trên phạm vi toàn cảu.
Nhân tổ kinh tế trở thánh nhân tổ chính chí phối quan hệ quốc tẺ. Dé tồn tại va phat triển, các quốc gia trên thể giới g đều đặt ưu tiễn hàng đầu cho phát triển kinh tế. coi dé là nhân tổ quyết định sức mạnh của quốc gia, đông thời phải nhanh chóng hội nhập vào xu thé phát triển chung trong cuộc chạy dua }—————TFr————————————ẽ Page 6 toàn cau, Toán câu hóa mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng ham chứa không it thách thức déi với cúc quốc gia nhất là các nước đang phát triển, những nước còn ứtrình đô kém phát triển. Những tác động của môi trưởng quốc tế đỏi hỏi các nước _ điều chỉnh chính sách đối ngoại cua minh theo chiều “hưởng tập trung cho yêu cầu phát triển kinh tế, da dạng hoa quan hệ quốc tế, vừa hợp tác vừa đấu tranh nhằm mục đích tạo cho mình vị thẻ có lợi hơn.
Những thay đổi nhanh chóng của tình hình thẻ giới da tác động mạnh đến An Độ- Sự tan rã của trật tự hai cực đã dẫn tới sự sút giảm vai trò quốc tế của An Độ. T: rong thời kỳ Chiến tranh lạnh, Án Độ với tư cách là một nước lớn vừa thoát khói chủ nghĩa thực dân. đã có những hoạt động ag cực, nang động va có những đóng góp lớn trong cuộc đấu tranh giảnh quyền lợi cho những quốc gia vừa gianh độc lập. Đóng góp lớn nhất của An Độ trong thời kỷ Chiến tranh lạnh là đã sang tao ra con đường trung lap- ConTH đi giữa hai hệ thôn TBCN va XHCN.
Đó là Phong trảo Không liên kết và được bat một trăm ike gia di theo. Nhờ những dong góp đó, An Độ được du luận tiền bộ thé giới hoan nghenh vả tiếng nói, vai trỏ của An Độ ngày cảng được né trọng trên trường quốc tẻ. Nhưng, Chiến tranh lạnh kết feat sự tan rä của trật tự thé giới hai cực đã khiến cho Phong trào Không liên kết không còn có vai trò quan trọng như thời ky trước nữa. Vj thế của Án Độ với tư cách là một trong những nước lãnh đạo của Phong trào Không liên ket do đó cùng bị suy Par trên trường quốc tế, Nhân tố tếp (theo cũng lam suy giảm vai trò quốc tế của An Độ là sự ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.
chống chủ nghĩa phân biệt chúng tộc. giải trừ quan bị. đã khong còn nhiều ý nghĩa trong một thể giới ma yếu tô kinh tế trở thành xu hướng chủ dao. chí phối quan hệ quốc tẻ sau Chiến tranh lạnh.
cùng với sự giảm sút vai tro của Phong trảo Không liên kết. An Độ không côn giữ được vai trò quốc tế như trước đây nữa. Đây chính là một yếu 16 quan trọng khiển Án Độ phải có những thay đổi về chính sách đối nội cùng như đỏi ngoại dé phát triển đất nước và xác lập cho minh một vị trí quốc té xứng dang trong một trật tự quốc té mới đang trong quả trình hình thành. Sự sụp đỗ cia Liên Xô Mặc dù là một nước Khong lién kết, nhưng giữa An Độ và Litên Xô lại có nhiều điểm tương đồng trong quan niệm vẻ giá trị của thời dai, vẻ những vấn dé quan trọng của khu vực va quốc tế như: chống chủ nghĩa dé quốc, ủng hộ phong trio giải phóng dan tộc, bảo vệ hòa bình trên thế giới.
Trên cơ sở những gan bo mat thiết về chính trị đó, Liền X6 cũng là chỗ dựa vững chắc của Án Độ vẻ kinh te. Liên Xô với ưu thé là cường quốc công nghiệp thứ hai thé giới. đã giúp đỡ Án Độ rất lớn trong công cuộc công nghiệp hóa đất nước. Trong những thập niên 50, 60, 70 của thé ki XX, quá trình công nghiệp hóa a An Dé da dat duge những thành tựu vượt bậc.
Cac nha may chủ chất trong nền công nghiệp của An Độ phan lớn được xây dựng với sự hợp tác va giúp đỡ của Liên Xô, Các nhà máy. các xí nghiệp của Án Độ do Liên Xô giúp đờ xảy dựng da san xuất ra 80% tong sản lượng thiết bị luyện kim, 60% thiết bị điện, 35% sản lượng thép, 70% sản lượng khai thác dẫu. 30% sản lượng CC CC -Wý.ỶŸỶ»--"Ỷ"Ỷ nã aämnmnnãmnmmmmm=m=g ga Page 7 chẻ biển đầu. 20% sản lượng điện.
Riêng từ 1955 đến 1977, tức lá chỉ trong vòng hai thập kí. Liên Xô đã giúp An Độ đào tạo trên 96.000 chuyên gia, trong đó có, 19.000 người có trình độ đại học va trung học vá 77.000 công nhân lành nghẻ | - Vẻ thương mai, hai bên là thị trường lớn của nhau, Liên Xô là bạn hàng lớn của Án Độ và là bạn hàng tương đổi dé tính ma Án Độ cỏ thé xuất mọi mật hang từ sản pham nông nghiệp tới các hang cong nghiệp tiêu dùng ma không bị doi hoi cao vẻ chất lượng; hang năm Liên X6 còn giành cho An Độ những khoản tin dụng lớn. Trong thời kỷ Chiến tranh lạnh, Án Độ được Liên Xô giúp đờ vẻ mọi mặt, chính môi quan hệ mật thiết trên loi ích chính trị. không tuân thu những quy luật của quan hệ hàng hóa va cơ ché thị trường như thé đã khiến cho Án D6 hụt hing va gặp rất nhiều khó khăn khi Liên Xô sụp đỏ.
Tinh hình không 6ồn định ở khu vực Nam Á Do những tranh chấp về biên giới lãnh thỏ, mâu thuần về dân tộc. nên nhìn chung, quan hệ giữa cácquốc gia Nam A không được tết dep, thậm chí luôn ở trong tinh trang căng thẳng và nghi ky lin nhau. Trong số các nước Nam A thì thực lực của Án Độ là nỗi trội nhất, nên Án Độ muôn duy tri vai tro "cường quốc khu vực” dé chỉ phối. gây ảnh hưởng vả lãnh đạo các nước trong khu vực.
Trong khí đó, các nước còn lại muốn tách din khỏi sự lệ thuộc quá nhiều vio An Do. Vi thé, trong mot thời gian dai, An Độ phải tận dụng tôi đa những lợi thể cia minh đối với từng nước, gây ảnh hưởng. tránh dé phải rơi vào tình thế bị động và cô lập. Do sự vận độngcủa hai xu hướng trên và cùng sự khó khan vẻ kinh té, sự phúc tạp của vin dé tôn giáo ở đây lim cho tinh hình khu vực Nam A luôn trong tinh trang bat ôn, Thêm vào đó, với sự can thiệp của Mỹ và Trung Quốc vào khu vực Nam A cảng làm cho tinh hình ở day thêm phức tap.
Tir chỏ cùng chung một cội nguôn, sau khi bị thực dan Anh chia cat, quan hệ giữa Án Độ và Pakistan - hai quốc gia chủ yêu của khu vực, được xem lả nhân tỏ quan trọng hang dau chi phối các mỗi quan hệ va hợp tác giữa các nước trong khu vực Nam A với nhau luôn ở trong tỉnh trang cing thắng. Quan hệ Án Độ - Pakistan luôn bị chỉ phối bởi những bất đồng. tranh chap về lãnh thé, tôn giáo.