Chương 1: Bối cảnh và những tiền đề ra đời quan niệm của N. Machiavelli vê đạo đức người cam quyên trong tác phâm “Quân vương” Chương 2: Những nội dung cơ bản trong quan niệm của N. Machiavelli về đạo đức người câm quyên trong tác phâm “Quân vương” II NỘI DUNG CHUONG 1: BOI CANH VÀ NHỮNG TIEN DE RA ĐỜI QUAN NIEM CUA N. MACHIAVELLI VE DAO DUC CUA NGUOI CAM QUYEN TRONG TAC PHAM “QUAN VUONG” 1.
Bối cảnh chính trị, kinh tế - xã hội, văn hóa và khoa học ở Italia (Y) cũng như châu Âu thời kỳ Phục Hưng 1. Bỗi cảnh chính trị, kinh tế - xã hội Ké từ sau khi nền văn minh Hy — La sụp dé và châu Âu phải chìm ngập trong màn đêm thời kỳ Trung cô đầy u ám, ở đó, hàng loạt các thành tựu văn minh đã bị chôn vùi đưới bức màn tư tưởng hà khắc, độc đoán của Giáo hội. Có thé nói, phải đến thời gian của nền văn minh Phục Hưng, điểm tựa cho tư duy phát triển, khai phóng của loài người mới bắt đầu được xây dựng trở lại, đây cũng là giai đoạn ở châu Âu có bước chuyên mình mạnh mẽ, mang lại nhiều thành tựu lớn ở nhiều lĩnh vực khác nhau cho nhân loại. Cụ thé, châu Âu trong thời kỳ này bị bao trùm bởi một màn đêm den tối được tạo ra từ hệ thống tôn giáo và nhà thờ, chúng trói buộc hoàn toàn đời sống vật chất và tỉnh thần con người.
Bên cạnh đó, nỗi ám ảnh về thiên tai và dịch bệnh vô cùng lớn, điển hình là hậu quả khủng khiếp của dai địch hạch (cái chết Den) dé lại, tat cả khiến con người thời bay giờ dé bị làm cho ngu muội, mù mờ bởi tư tưởng Kito giáo đã tồn tại hàng thế kỷ gây ra. Về vấn đề kinh tế, lúc này ở châu Âu chủ yếu hoạt động nền kinh tế tự cung tự cấp, nên việc giao thương qua lại giữa các vùng, các nước rat hạn chế, chính vì vậy mà nền sản xuất trong lòng thành thị ngẫu nhiên đi theo hướng tạo mam méng cho quan hệ sản xuất tư bản, thé hiện rõ trong sự phân công lao động ở các ngành nghề và các vùng thành thị, dan da kéo theo nền kinh tế hàng hóa ra đời. Thời điểm này, các nhà tư tưởng và tư sản bắt đầu không còn tiếp tục cam chịu, chùn gối trước sự ấp đặt của Giáo hội, họ bắt đầu trỗi dậy khát vọng quyết tâm thực hiện những cuộc cách mạng trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa dé thay đổi tình hình toàn châu Âu. Xuất phát từ tình hình thực tiễn đó, phong trào Phuc 12 Hung ra đời với mục tiêu là khôi phục lại nên văn minh Hy — La, nên văn minh được xem như đã dat đên đỉnh cao tinh hoa, văn minh rực rỡ của nhân loại, nên van minh đặt nên tang cho mọi sự tiên bộ của loải người mãi về sau này.
Phong trào Phục Hưng khởi phát và lan tỏa gan liền với sự xuất hiện và phát triển của giai cap tư sản cùng nên kinh tế công thương ở các thành thị. Nền kinh tế thời Phục Hưng có bản chất là nền kinh tế trong giai đoạn chuyên giao từ phương thức sản xuất phong kiến sang tư bản, người dân không còn ruộng, người lao động mất đi sự tự chủ trong tư liệu sản xuất, khu vực trồng cỏ, nuôi gia súc được mở rộng cho các hoạt động sản xuất của giới địa chủ. Những người đứng đầu các xưởng kinh tế cũng bắt đầu áp dụng các cách thức quản lý của tư bản vào quá trình lao động, sản xuất theo dây chuyền, họ dần trở thành tang lớp có quyền lực trong xã hội. Từ sự thay đổi của tình hình phương thức sản xuất, đặc biệt là các quan hệ sản xuất trong xã hội, dần kéo theo vấn đề các tư tưởng phong kiến sặc mùi giáo hội không còn phù hợp cho sự phát triển của giai cấp tư sản, vì vậy, các nhà tư tưởng của giai cấp tư sản muốn đấu tranh chống lại các trói buộc từ nền văn hóa Trung cô và họ mong muốn phục dựng lại văn hóa châu Âu thời cô đại, họ cho răng ở đó có những yếu tố phù hợp cho sự phát triển của mình.
Những người có tiền, giàu có mong muốn thể hiện đăng cấp, vị thế của mình trong xã hội đã chủ động và tập trung đầu tư cho việc ra đời những tư tưởng, văn hóa mới, phù hợp với nhu cầu của tầng lớp tư sản, đây là yếu tố quan trọng dé các nha văn hóa, tư tưởng có cơ sở, phương tiện và mục đích cho sự sáng tạo của chính bản thân họ. Phong trào Phục Hưng ra đời sớm nhất ở nước Ý, nước Ý cũng là cái nôi của nền văn minh Hy — La thời kỳ cổ đại. Lúc bay giờ, nền kinh tế tư sản của Ý rat phát triển, lãnh thé của họ lại được chia thành nhiều tiểu quốc độc lập và dé dàng thoát ly với hệ thống giáo điều của Giáo hội Công giáo. Mặt khác, nước Ý có nền tang là trung tâm của đề quốc La Mã thần thánh trước đó, ở đây lưu trữ một lượng lớn tri thức về thời cổ đại phương Tây, nhiều di sản văn hóa Hy Lạp — La Mã được lưu giữ và kế thừa qua nhiều thế hệ, đó là điều kiện tiên quyết cho sự ra đời phong trào 13 Phục Hưng.
Từ nước Ý, phong trào Phục Hưng từng bước lan tỏa đến nước khác ở châu Âu như Anh, Pháp, Tây Ban Nha,. Mục đích hoạt động của các nhà Phục Hưng là yêu cầu, thúc dục nhân loại khôi phục lại nền văn minh Hy - La, họ lập luận rằng đấy là điều mà Chúa cho phép, vì vậy nên hệ thống Giáo hội khó buộc tội họ [36]. Đồng thời, họ cũng muốn hệ thong Giáo hội phải có sự thay đổi về nhân sinh quan và thế giới quan dé phù hợp với những yêu cầu mới từ sự phát triển của xã hội loai người đặt ra. Về chính trị, Italia thời kỳ Phục Hưng bị chia rẽ thành 5 vương quốc (thành bang) lớn: Vương quốc Naples ở phía Nam, Công quốc Milan ở Tây Nam, nhà nước Cộng hòa Venice ở Tây Bắc, Cộng hòa Florence và nhà nước của giáo hội ở miền Trung.
Nhân dân Italia phải sống trong loạn lạc, khốn đốn, chịu cảnh giao tranh giữa các thế lực. Bên cạnh đó, những thành bang nhỏ lẻ, yếu ớt này phải thường xuyên đối mặt với tham vọng xâm lược của các thế lực như Pháp, Tây Ban Nha, Đức. Khi đó, Florence phát triển dưới sự cai trị của gia đình Medici với người đứng đầu là Lorenzo de Medici. Thành bang Florence là nơi thành phố giàu có, sôi động, là trung tâm của văn hóa, khoa học.
Nhưng đến năm 1494, gia đình Medici bị lật dé, và bị thay bằng một chính quyền cộng hòa chịu nhiều ảnh hưởng của Girolamo Savonarola, một giáo sĩ dòng tu Da Minh mới gây được uy tín. Năm 1498, chính quyền chịu ảnh hưởng của Savonarola lại sụp đỗ va một chính quyền cộng hòa mới ra đời ở Florence, còn N. Machiavelli được bé nhiệm vào chức vu Bộ trưởng ngoại giao khi mới 29 tuôi. Chính sự loạn lạc, chia cắt đất nước, đã thôi thúc trong lòng N.
Machiavelli một khát vọng thống nhất dân tộc mãnh liệt. Bỗi cảnh văn hóa Những thành tựu của thời kỳ Phục Hưng được thể hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau, các tác phẩm, sản phẩm thời kỳ này luôn được thế hệ sau coi là hình mẫu chuẩn chỉnh và lý tưởng nhất dé học hỏi, noi theo. Hàng loạt các sản phẩm được tạo ra trong giai đoạn này trải dài hầu hết các lĩnh vực của đời sống, từ triết học, mỹ thuật, âm nhạc, khoa học tự nhiên, điêu khắc cho đến chính trị, khoa học xã 14 hội nhân văn,. Về mặt ý tưởng, phần lớn các sản phẩm tập trung nhiều vào mục tiêu đề cao con người, coi “con người là thước đo của vạn vật”, khắc họa lại sự tự do đã bị Giáo hội tước đoạt của chính con người.
Đây cũng là giai đoạn quan trọng của nền giáo dục châu Âu, khi bắt đầu xuất hiện nhiều trường đại học lớn, như Tuludo, Oxford, Cambridge, Palecmo,. những địa điểm trên vừa được coi là nơi học tập, nghiên cứu, thảo luận, vừa là những trung tâm văn hóa, khoa học lớn, có môi trường giáo dục được đầu tư xây dựng với đủ khả năng dan thay thé các trường học do hệ thống Giáo hội lập nên. Điều đặc biệt, các trường học trên có xu hướng và tiềm lực để hoạt động độc lập, họ dần thoát khỏi sự kìm kẹp của Giáo hội nên đã góp phần không nhỏ vào việc làm giảm ảnh hưởng của Giáo hội đối với nhân dân. Đi đầu trong việc cải biến tư duy là sự nở rộ của hệ thống triết học thời kỳ này, các nhà tư tưởng chủ yếu đưa ra những dẫn chứng và lập luận chống lại luận điệu của Giáo hội, điều này đã góp phần lớn làm thay đôi tư duy của toàn xã hội lúc bay giờ.
Những nhà tư tưởng tiêu biểu gồm có Thomas More, Michel Montaigne, Giodano Bruno,. Mỹ thuật thời kỳ Phục Hưng cũng chạm tới đỉnh cao của sự toàn mỹ, nhiều tác phâm hội họa và điêu khắc giai đoạn này đã trở thành chuan mực va đạt đến sự chân, thiện, mỹ, có ảnh hưởng lớn đến thế hệ sau. Nhiều danh họa vang lừng danh tiếng trong lịch sử xuất hiện ở giai đoạn này như: Vessokio, Leonardo Da Vinci, Rafael,.cùng như tác phẩm nổi bật là Nàng Monalisa, Bữa tiệc cuối cùng, Trường học Athena.Những nghệ nhân điêu khắc cũng không kém cạnh, nổi tiếng nhất phải nói đến Mechelangielo với tuyệt phẩm tượng David. Lĩnh vực đáng chú ý khác là văn học Phục Hưng cũng đạt được nhiều thành tựu lớn ở những thê loại như thi ca hay tiêu thuyết, phần lớn nội dung đều có mục đích lên án sự xuống cấp, giả tạo về đạo đức của Giáo hội và tầng lớp quý tộc cũ.
Nếu như trước đây, Chúa là tiêu chí, biểu tượng của mọi thứ, thì thời kỳ này xuất hiện nhiều nhân vật tri thức, nhiều nhà khoa học phi tôn giáo với những tư tưởng tiễn bộ, họ tôn vinh con người thay vì Chúa, thậm chí những nhà tri thức còn truyền bá những nội dung, quan điểm bôi nhọ nhà thờ, Giáo hội, đi ngược lại những tư tưởng của Giáo hội thời bay giờ. Một số tên tuổi nổi tiếng trên văn đàn thời kỳ này 15 bao gồm: nhà tho Dante với tác phẩm Than Khúc, nhà văn Boccaxio với tác phẩm Mười ngày, Migue de Cervantes với tiêu thuyết Don Quichotte.