Luận văn đánh giá thực trạng công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư của một số dự án trên địa bàn huyện phong thổ tỉnh lai châu giai đoạn 2014 2018

Tài liệu nghiên cứu Luận văn đánh giá thực trạng công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư của một số dự án trên địa, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Ngọc Khẩn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thu Thùy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Bồi Thường, Hỗ Trợ Và Tái Định Cư Tại Huyện Phong Thổ, Lai Châu Giai Đoạn 2014-2018
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.1. Một số khái niệm liên quan đến giải phóng mặt bằng
• 1.2. Những quy định về thu hồi đất
• 1.2.1. Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh
• 1.2.2. Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
• 1.2.3. Căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
• 1.2.4. Thẩm quyền thu hồi đất
• 1.3. Những quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất
• 1.4. Những quy định về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
• 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Thực trạng công tác quản lý và sử dụng đất tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 2.5. Đánh giá việc thực hiện bồi thường GPMB của 03 dự án nghiên cứu
• 2.6. Đánh giá công tác bồi thường GPMB của 03 dự án qua ý kiến của người dân và cán bộ xã
• 2.7. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 2.8. Phương pháp nghiên cứu
• 2.8.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp
• 2.8.2. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp
• 2.8.3. Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp số liệu và xử lý số liệu điều tra
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng quản lý và sử dụng đất tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 3.1.1. Hiện trạng sử dụng đất
• 3.1.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất tại huyện Phong Thổ
• 3.2. Khái quát về 03 dự án GPMB tại huyện Phong Thổ và các chính sách liên quan đến thực hiện bồi thường GPMB khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 3.3. Trình tự thực hiện theo quy định bồi thường giải phóng mặt bằng của huyện Phong Thổ
• 3.4. Các văn bản pháp lý có liên quan đến 03 dự án, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 3.5. Đánh giá việc thực hiện GPMB các dự án trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 3.6. Xác định đối tượng và điều kiện để được bồi thường
• 3.7. Kết quả điều tra, xác định các đối tượng và điều kiện được bồi thường tại 03 dự án tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 3.8. Loại đất, diện tích thu hồi của 03 dự án nghiên cứu
• 3.9. Bồi thường, hỗ trợ thiệt hại về đất và tài sản trên đất
• 3.10. Đánh giá tiến độ thực hiện bồi thường GPMB của 03 dự án nghiên cứu qua ý kiến người dân
• 3.11. Đánh giá công tác bồi thường GPMB của 03 dự án qua ý kiến của người dân và cán bộ xã
• 3.11.1. Ý kiến của cán bộ xã
• 3.11.2. Ý kiến người dân về mức bồi thường
• 3.12. Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách thu hồi, bồi thường đất đến đời sống của người dân
• 3.13. Thuận lợi, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả về công tác bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu
• 3.13.1. Khó khăn, tồn tại
• 3.13.2. Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, GPMB, hỗ trợ, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Phong Thổ
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và bối cảnh nghiên cứu

Nghiên cứu Đánh giá thực trạng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại huyện Phong Thổ, Lai Châu giai đoạn 2014-2018 tập trung vào việc phân tích các vấn đề liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư trong quá trình thu hồi đất. Huyện Phong Thổ, với vị trí chiến lược và tiềm năng phát triển kinh tế, đã triển khai nhiều dự án lớn, đòi hỏi công tác giải phóng mặt bằng hiệu quả. Tuy nhiên, việc thực hiện các chính sách này gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong việc đáp ứng nguyện vọng của người dân bị thu hồi đất.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai là tài nguyên quý giá, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Việc thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển đã gây ra nhiều vấn đề, đặc biệt là trong công tác bồi thường và tái định cư. Huyện Phong Thổ, với đặc thù là huyện mới chia tách, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc giải quyết các vấn đề này. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp phù hợp để cải thiện hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm mục tiêu đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư tại huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Đồng thời, nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác này, đảm bảo quyền lợi của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

II. Cơ sở lý thuyết và pháp lý

Nghiên cứu dựa trên các khái niệm và quy định pháp lý liên quan đến giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư. Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành là cơ sở pháp lý chính để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

2.1. Khái niệm liên quan

Theo Luật Đất đai 2013, giải phóng mặt bằng là quá trình di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng trên đất để thực hiện các dự án phát triển. Bồi thường là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất cho người bị thu hồi đất. Hỗ trợ là các khoản trợ giúp nhằm ổn định đời sống và sản xuất của người dân bị thu hồi đất. Tái định cư là việc bố trí chỗ ở mới cho người dân bị thu hồi đất.

2.2. Quy định pháp lý

Luật Đất đai 2013 quy định rõ các trường hợp thu hồi đất, quy trình bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư. Nghị định 47/2014/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết việc thực hiện các chính sách này. Các quy định này là cơ sở để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp trong nghiên cứu.

III. Thực trạng công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư tại huyện Phong Thổ

Nghiên cứu đã phân tích thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư tại huyện Phong Thổ giai đoạn 2014-2018. Kết quả cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện các chính sách này, nhưng vẫn còn nhiều tồn tại, đặc biệt là trong việc đáp ứng nguyện vọng của người dân bị thu hồi đất.

3.1. Đánh giá việc thực hiện bồi thường

Việc thực hiện bồi thường tại huyện Phong Thổ đã đạt được một số kết quả nhất định, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Mức bồi thường chưa đáp ứng được nguyện vọng của người dân, dẫn đến nhiều trường hợp khiếu nại, khiếu kiện kéo dài.

3.2. Đánh giá công tác hỗ trợ và tái định cư

Công tác hỗ trợ và tái định cư tại huyện Phong Thổ còn nhiều hạn chế. Việc bố trí tái định cư chưa đảm bảo điều kiện sống tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ của người dân. Các khoản hỗ trợ chưa đủ để ổn định đời sống và sản xuất của người dân bị thu hồi đất.

IV. Giải pháp và kiến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các giải pháp và kiến nghị đã được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư tại huyện Phong Thổ. Các giải pháp này tập trung vào việc cải thiện quy trình thực hiện, tăng cường sự tham gia của người dân, và đảm bảo quyền lợi của người bị thu hồi đất.

4.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả bồi thường

Để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, cần cải thiện quy trình xác định mức bồi thường, đảm bảo công khai, minh bạch, và đáp ứng nguyện vọng của người dân. Đồng thời, cần tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình thực hiện.

4.2. Giải pháp cải thiện hỗ trợ và tái định cư

Cần cải thiện công tác hỗ trợ và tái định cư bằng cách xây dựng các khu tái định cư với cơ sở hạ tầng đồng bộ, đảm bảo điều kiện sống tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ của người dân. Đồng thời, cần tăng cường các khoản hỗ trợ để ổn định đời sống và sản xuất của người dân bị thu hồi đất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, với tổng diện tích tự nhiên khoảng 102.925 ha, là vùng kinh tế động lực của tỉnh, có vị trí chiến lược với cửa khẩu quốc gia Ma Lù Thàng. Giai đoạn 2014-2018, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (BT, HT, TĐC) khi Nhà nước thu hồi đất tại đây trở thành vấn đề cấp thiết nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa ngày càng tăng. Tổng diện tích đất nông nghiệp chiếm gần 63% diện tích tự nhiên, trong đó đất sản xuất nông nghiệp và đất lâm nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, làm cho việc thu hồi đất ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống và sản xuất của người dân.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng công tác BT, HT, TĐC của ba dự án trọng điểm trên địa bàn huyện, bao gồm: Đường đến Trung tâm xã Tung Qua Lìn (2014), Đường Ma Lù Thàng - Chợ Sì Choang (2015), và Hạ tầng kỹ thuật, cải tạo mặt bằng bản văn hóa xã Mường So (2017). Nghiên cứu nhằm phân tích các thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm thời gian từ 2014 đến 2018, địa bàn huyện Phong Thổ, với trọng tâm là các dự án thu hồi đất phục vụ phát triển hạ tầng. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần hoàn thiện chính sách quản lý đất đai tại địa phương mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho các địa phương có điều kiện tương tự trong cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư, trong đó có:

• Lý thuyết về quyền sử dụng đất và thu hồi đất: Căn cứ Luật Đất đai 2013, nhấn mạnh quyền và nghĩa vụ của Nhà nước và người sử dụng đất trong thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng.
• Mô hình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Bao gồm các khái niệm chính như bồi thường về đất, hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, và tái định cư nhằm đảm bảo quyền lợi và ổn định cuộc sống cho người bị thu hồi đất.
• Khái niệm giải phóng mặt bằng (GPMB): Quá trình tổ chức di dời nhà cửa, cây cối, công trình để bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư, đảm bảo tiến độ và hiệu quả dự án.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: bồi thường thiệt hại, hỗ trợ ổn định sản xuất, tái định cư, giá đất cụ thể, và chính sách hỗ trợ đặc thù cho các đối tượng chính sách, đồng bào dân tộc thiểu số.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật, báo cáo của UBND huyện Phong Thổ, Trung tâm phát triển quỹ đất huyện, và các tài liệu liên quan đến ba dự án nghiên cứu. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát phỏng vấn trực tiếp 120 đối tượng gồm 90 hộ dân có đất bị thu hồi và 30 cán bộ xã tham gia công tác GPMB.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu phi xác suất theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện, ưu tiên các hộ có diện tích đất thu hồi lớn để đảm bảo tính đại diện.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Excel để xử lý, thống kê, phân tích các số liệu về diện tích đất thu hồi, kinh phí bồi thường, mức độ hài lòng của người dân, và các chỉ số liên quan đến đời sống sau thu hồi đất.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong 12 tháng, từ tháng 8/2019 đến tháng 8/2020, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, xử lý số liệu, phân tích và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng sử dụng đất và thu hồi đất: Tổng diện tích đất nông nghiệp tại huyện Phong Thổ chiếm 62,94% diện tích tự nhiên, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 22,13%. Ba dự án nghiên cứu đã thu hồi tổng diện tích đất đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

2. Kinh phí bồi thường và tiến độ thực hiện: Tổng kinh phí bồi thường cho ba dự án đạt khoảng hàng chục tỷ đồng, với tiến độ bồi thường đạt trung bình trên 85% theo kế hoạch. Tuy nhiên, có khoảng 15% trường hợp chậm bàn giao mặt bằng do người dân không đồng thuận mức bồi thường.

3. Ý kiến người dân và cán bộ xã về mức bồi thường: Khoảng 70% người dân cho rằng mức bồi thường chưa phản ánh đúng giá trị thực tế tài sản và đất bị thu hồi, dẫn đến tâm lý không hài lòng và khiếu kiện kéo dài. Cán bộ xã cũng phản ánh khó khăn trong việc vận động người dân bàn giao mặt bằng đúng tiến độ.

4. Ảnh hưởng đến đời sống và việc làm: Thu nhập bình quân của người dân sau thu hồi đất giảm khoảng 20% so với trước đó, do mất đất sản xuất và chưa có giải pháp chuyển đổi nghề hiệu quả. Tỷ lệ lao động có việc làm ổn định giảm, gây áp lực lên công tác tái định cư và hỗ trợ chuyển đổi nghề.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại là do mức bồi thường chưa sát với giá thị trường và chưa đáp ứng được nguyện vọng của người dân, đặc biệt là đối với đất nông nghiệp – tư liệu sản xuất chính. So với các nghiên cứu trong nước và kinh nghiệm quốc tế, việc thiếu đồng bộ trong quy hoạch tái định cư và hỗ trợ chuyển đổi nghề đã làm giảm hiệu quả ổn định đời sống người dân.

Biểu đồ so sánh mức bồi thường dự án và mức giá thị trường tại địa phương cho thấy chênh lệch trung bình khoảng 15-25%, phản ánh sự cần thiết điều chỉnh chính sách bồi thường. Bảng tổng hợp ý kiến người dân và cán bộ xã cũng minh họa rõ ràng sự khác biệt trong nhận thức và kỳ vọng về chính sách bồi thường.

Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc công khai minh bạch thông tin, tăng cường đối thoại với người dân và áp dụng các chính sách hỗ trợ toàn diện nhằm giảm thiểu khiếu kiện, đảm bảo tiến độ dự án và phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công khai, minh bạch thông tin: Chủ động cung cấp đầy đủ, kịp thời các thông tin về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân trước khi thu hồi đất, nhằm nâng cao sự đồng thuận và giảm thiểu tranh chấp. Thời gian thực hiện: ngay lập tức và duy trì liên tục; Chủ thể: UBND huyện, Trung tâm phát triển quỹ đất.

2. Điều chỉnh mức bồi thường sát giá thị trường: Cập nhật bảng giá đất cụ thể theo từng khu vực, đảm bảo mức bồi thường phản ánh đúng giá trị thực tế tài sản và đất bị thu hồi, đặc biệt đối với đất nông nghiệp. Thời gian: trong vòng 6 tháng; Chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp UBND tỉnh.

3. Phát triển các khu tái định cư đồng bộ, gắn với tạo việc làm: Xây dựng khu tái định cư có cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh, kết hợp đào tạo nghề và tạo việc làm cho người dân bị thu hồi đất nhằm ổn định đời sống lâu dài. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: UBND tỉnh, các sở ngành liên quan.

4. Tăng cường công tác vận động, tuyên truyền và hỗ trợ chuyển đổi nghề: Tổ chức các lớp đào tạo, tư vấn nghề nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương, hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp hiệu quả sau thu hồi đất. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Trung tâm dịch vụ việc làm, UBND xã.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai: Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND các cấp có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

2. Chủ đầu tư các dự án phát triển hạ tầng: Hiểu rõ quy trình, chính sách và các khó khăn thực tiễn trong công tác GPMB để phối hợp tốt hơn với chính quyền và người dân.

3. Các nhà nghiên cứu, học viên cao học ngành Quản lý đất đai, Kinh tế nông nghiệp: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tiễn và các phân tích chuyên sâu về chính sách đất đai.

4. Người dân và tổ chức cộng đồng tại các vùng có dự án thu hồi đất: Nắm bắt quyền lợi, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Câu hỏi thường gặp

1. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Phong Thổ có những khó khăn gì?
   Khó khăn chủ yếu là mức bồi thường chưa sát giá thị trường, thiếu đồng bộ trong tái định cư và hỗ trợ chuyển đổi nghề, dẫn đến khiếu kiện và chậm bàn giao mặt bằng.

2. Các chính sách hỗ trợ người dân bị thu hồi đất được áp dụng như thế nào?
   Người dân được hỗ trợ ổn định đời sống, đào tạo chuyển đổi nghề, hỗ trợ tái định cư theo quy định của Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn của tỉnh Lai Châu.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng?
   Cần tăng cường minh bạch thông tin, điều chỉnh mức bồi thường sát giá thị trường, xây dựng khu tái định cư đồng bộ và hỗ trợ chuyển đổi nghề cho người dân.

4. Thời gian nghiên cứu và phạm vi dự án được khảo sát là gì?
   Nghiên cứu thực hiện trong 12 tháng (2019-2020), tập trung vào ba dự án GPMB trên địa bàn huyện Phong Thổ giai đoạn 2014-2018.

5. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho địa phương khác không?
   Có, kết quả và đề xuất có thể làm tài liệu tham khảo cho các địa phương có điều kiện tương tự về kinh tế - xã hội và đặc điểm đất đai.

Kết luận

• Đất nông nghiệp chiếm gần 63% diện tích tự nhiên huyện Phong Thổ, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân khi thu hồi đất.
• Ba dự án nghiên cứu đã thực hiện bồi thường, hỗ trợ với tiến độ đạt trên 85%, nhưng còn tồn tại khoảng 15% trường hợp chậm bàn giao mặt bằng do bất đồng mức bồi thường.
• Mức bồi thường chưa sát với giá thị trường, ảnh hưởng đến thu nhập và việc làm của người dân sau thu hồi đất.
• Cần tăng cường minh bạch thông tin, điều chỉnh chính sách bồi thường, phát triển khu tái định cư đồng bộ và hỗ trợ chuyển đổi nghề.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách quản lý đất đai tại Phong Thổ và các địa phương tương tự.

Các cơ quan quản lý và chủ đầu tư cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại huyện Phong Thổ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Một số khái niệm liên quan đến giải phóng mặt bằng Theo Luật Đất đai 2013 số 45/2013/QH13, đưa ra một số khái niệm sau: Nhà nước thu hồi đất: Là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai. Bồi thường về đất: Là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất.

Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển. Bồi thường thiệt hại là phạm trù kinh tế, phản ánh sự bồi hoàn, trả lai tương xứng giá trị hoặc công lao động cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của một chủ thể khác. Giải phóng mặt bằng là quá trình tổ chức thực hiện các công việc liên quan đến di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng trên đất tại một vị trí nhất định để cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới trên đó. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là việc cơ quan có chức năng làm công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư tiến hành các bước theo trình tự, thủ tục quy định phát luật do Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành, để thực hiện thu hồi đất, lên phương án bồi thường, hỗ trợ tài sản, cây cối hoa màu trên và tái định cư cho người có đất bị thu hồi, tất cả các thủ tục trên phải hoàn thiện trước khi bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư.

Những quy định về thu hồi đất 1. Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh trong các trường hợp sau đây: - Làm nơi đóng quân, trụ sở làm việc; 4 - Xây dựng căn cứ quân sự; - Xây dựng công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và công trình đặc biệt về quốc phòng, an ninh; - Xây dựng ga, cảng quân sự; - Xây dựng công trình công nghiệp, khoa học và công nghệ, văn hóa, thể thao phục vụ trực tiếp cho quốc phòng, an ninh; - Xây dựng kho tàng của lực lượng vũ trang nhân dân; - Làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi hủy vũ khí; - Xây dựng cơ sở đào tạo, trung tâm huấn luyện, bệnh viện, nhà an dưỡng của lực lượng vũ trang nhân dân; - Xây dựng nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân; - Xây dựng cơ sở giam giữ, cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý (Luật Đất đai, năm 2013). Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong các trường hợp sau đây: - Thực hiện các dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư mà phải thu hồi đất; - Thực hiện các dự án do Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư mà phải thu hồi đất, bao gồm: + Dự án xây dựng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế; khu đô thị mới, dự án đầu tư bằng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA); + Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương; trụ sở của tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao; công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp quốc gia; + Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật cấp quốc gia gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc; hệ thống dẫn, chứaxăng dầu, khí đốt; khodự trữ quốc gia; công trình thugom, xử lý chất thải; 5 - Thực hiện các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận mà phải thu hồi đất bao gồm: + Dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; công trình di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, công viên, quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm, công trình sự nghiệp công cấp địa phương; + Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương gồm giao thông, thủy lợi, cấp nước, thoát nước, điện lực, thông tin liên lạc, chiếu sáng đô thị; công trình thu gom, xử lý chất thải; + Dự án xây dựng công trình phục vụ sinh hoạt chung của cộng đồng dân cư; dự án tái định cư, nhà ở cho sinh viên, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ; xây dựng công trình của cơ sở tôn giáo; khu văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí phục vụ công cộng; chợ; nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng; + Dự án xây dựng khu đô thị mới, khu dân cư nông thôn mới; chỉnh trang đô thị, khu dân cư nông thôn; cụm công nghiệp; khu sản xuất, chế biến nông sản, lâm sản, thủy sản, hải sản tập trung; dự án phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng; + Dự án khai thác khoáng sản được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, trừ trường hợp khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, than bùn, khoáng sản tại các khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ và khai thác tận thu khoáng sản (Luật Đất đai, năm 2013). Căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng Việc thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải dựa trên các căn cứ sau đây: - Dự án thuộc các trường hợp thu hồi đất quy định tại Điều 61 và Điều 62 của Luật Đất đai năm 2013; - Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; - Tiến độ sử dụng đất thực hiện dự án (Luật Đất đai, năm 2013).

Thẩm quyền thu hồi đất - Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây: + Thu hồi đất đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. + Thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn. - Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất trong các trường hợp sau đây: Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam. - Trường hợp trong khu vực thu hồi đất có cả đối tượng quy định thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thu hồi đất hoặc ủy quyền cho Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thu hồi đất.

Những quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện theo quy định của Luật đất đai năm 2013, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Chính sách tái định cư do UBND cấp tỉnh có trách nhiệm lập và thực hiện các dự án tái định cư để bảo đảm phục vụ tái định cư cho người bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở; khu tái định cư phải được xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ đảm bảo đủ điều kiện cho người sử dụng tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ; việc bố trí tái định cư phải gắn với tạo việc làm và chuyển đổi nghề nghiệp. Trường hợp không có khu tái định cư thì người bị thu hồi đất được bồi thường bằng tiền và được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở thuộc sở hữu của Nhà nước đối với khu vực đô thị, bồi thường bằng đất ở đối với khu vực nông thôn. Những quy định về hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất Theo quy định của Luật đất đai người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật đất đai còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ; Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật.

7 - Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: + Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất; + Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở; + Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở; + Hỗ trợ khác. ( Luật Đất đai năm, 2013) Chính sách hỗ trợ người sử dụng đất khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lai Châu được quy định chi tiết đối với từng khoản hỗ trợ như: Hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, hỗ trợ di chuyển chỗ ở được quy định cụ thể: - Hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất + Thu hồi từ 30% đến 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ trong thời gian 06 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian 12 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các xã có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (theo quy định của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ) thì thời gian hỗ trợ là 24 tháng.