NGUYÊN HIỀN PHƯƠNG - TS. ĐÀO LỆ THU : (Đồng chủ biên) CHONG PHAN BIỆT ĐÔI XỬ _ TỪ GOC DO LUẬT NHÂN 0UYÊN QUOC TE VÀ PHÁP LUẬT 0UÔC GIA 1PGS. NGUYEN HIỀN PHƯƠNG - TS. ĐÀO LỆ THU (Đồng chủ biên) CHONG PHAN BIỆT BOI XU | TỪ GOC ĐỘ LUẬT NHÂN QUYEN Quoc TE VA PHAP LUAT QUOC GIA ITRUNG TAM THÔNG TN THỨVIỆN| AS ARE RS RS | TRƯIONG ĐẠI HỌC L un HA NỘI| |PHÒNG MUGN_ 4L501_M NHÀ XUẤT BẢN LAO ĐỘNG ĐÒNG CHỦ BIÊN - PGS.
Nguyễn Hiền Phương - TS. Đào Lệ Thu TẬP THẺ TÁC GIÁ 1. Nguyễn Thị Lan, Trường Đại học Luật Hà Nội PGS. Nguyễn Hiền Phương, Trường Đại học Luật Hà Nội N+©e6ponM TS.
Lê Thị Anh Đào, Trường Đại học Luật Hà Nội TS. Nguyễn Toàn Thắng, Trường Đại học Luật Hà Nội TS. Đào Lệ Thu, Trường Đại học Luật Hà Nội TS. Trần Thị Thu Hiền, Trường Đại học Luật Hà Nội ThS.
Pham Quy Đạt, Trường Dai học Luật Hà Nội ThS. Đỗ Thị Anh Hồng, Trường Đại học Luật Hà Nội ThS. Đặng Thi Hồng Tuyến, Trường Đại học Luật Hà Nội. Hà Thị Út, Trường Đại học Luật Hà Nội |eSCmO, =Mo.
Lưu Hải Yến, Trường Đại học Luật Hà Nội. Pham Minh Trang, Trường Đại học Luật Ha Nội ThS. Nguyễn Thị Quỳnh Trang, Trường Đại học Khoa học Thái Nguyên quoc ARE oe eA, = an LOI NHÀ NUẤT BAN Giới luật gia trên toàn cau ngày càng nhận thiic rõ các nguyen tắc bình đẳng và chống phân biệt đối xử là trung tâm của tất cả các cơ chế bảo vệ quyển cơn người. Một trong những minh chứng 1õ nét là sự quan tâm và phát triển của pháp luật nhân quyên quốc tếcũng nÌn luật pháp quốc gia về chống phân biệt đối xử.
Những quy định cốt lõi về chống phân biệt đối xử đã được ghi nhận trong các công cụ luật nhân quyên quốc tế và quốc gia. Các khung pháp lý quốc té và quốc gia này, cùng với sự hỗ trợ của các thiết chế bảo vệ quyén con người, da va dang sóp phẩn vào cuộc đấu tranh chống phân biệt doi xử trên toàn thế giới. Trong bối cảnh thế giới dang đứng trước nhiều thách thức va phải giải quyết nhiều hậu quả cia nạn phân biệt dot xv, nhúng nội dụng của luật nhân quyển quốc tế và pháp luật quốc gia về chống phân biệt đối xử và những vấn dé của thực tiễn áp dụng luật can được nhận thức một cách dây đủ, được cập nhật và được đánh giá một cách da chiếu với những biến động về chính trị, xã hội của toàn cẩu nói chung và của các quốc gia nói riêng. Những nhà khoa hoc trơng lĩnh vực pháp luật về quyển con người và luật học so sánh với ý thức về sứ ménh và với thế manh nghiên cứu của minh đã nhận diện khả năng tăng cường cơ chế bảo vệ quyển con rigười khỏi bi phân biệt đối xử bằng việc sử dụng phương pháp nghiên cứu so sánh luật và so sánh chính sách.
Những chuẩn muc pháp luật nhân quyến quốc té và kinh nghiệm tốt của các quốc gia khác có thểcó giá trị tham khảo lon trong việc củng cố khung pháp lý quốc gia và mỗi bài học thành công 3 Về sử dụng pháp luật chống một hình thiic phân biệt đối xử này lại có thể được sử dụng để đẩy Iti các hình thufc phân biệt đối xử khác. Để giới thiệu tới bạn đọc những tiếp cận quốc tế và so sánh về nguyen tắc không phân biệt đối xử trong luật nhân quyên quốc tế nói chung và những khía cạnh của pháp luật quốc tế và quốc gia về chống các hình thức phân biệt đối xử cụ thé, Nhà xuất bản Lao Động xuất bản cuốn sách “Chống phân biệt đối xử tit góc độ luật nhân quyến quốc tế và pháp luật quốc gia” do PGS. Nguyễn Hiển Phương và TS. Đào Lệ Thu làm chủ biên cùng tập thể tác giả là nhting giảng viên, chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật về quyén con nguoi va luật học so sánh nỗ lực nghiên cứu.
Guốn sách cung cấp một cách khái quát những vấn đề lí luận về phân biệt đối sat trong lnh vực quyển con người, về nguyen tắc không phan biệt đối xử với tu cách là hạt nhân của luật nhân quyên quốc tế và quốc gia. Bên cạnh đó, khung pháp lý quốc tế và khu vực về chống phân biệt đối xử cũng được phân tích khái quát và có những điểm nhấn với các an lệ của mot số thiết chế tu pháp quốc tế. Cuốn sách con di sâu phân tích thực tiễn pháp luật quốc tế và nhiều quốc gia trên thế giới, trong do có Việt Nam, về chống các hình thức phân biệt đối xử dua trên nhitng cơ sở khác nhau và với những nhớm người dễ bị tốn thương khác nhau. Kết quả cua nghiên cứu so sánh đã trở thành co sở cho những đánh giá và kiến nghi hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam có liên quan, góp phan vào việc phát triển một hệ thống pháp luật toàn dién và có hiệu quả dưới sóc độ chống phân biệt đối xử để bao vệ quyển con Nguoi, Hy vọng cubn sích sẽ là tài liệu tham khảo hư ích cho ban doc.
Trân trọng giới thiệu! NHÀ XUẤT BẢN LAO ĐỘNG CHONG PHAN BIỆT DOI HU - MOT BAO DAM QUYỀN CON NGƯỜI TRONG PHAP LUAT QUOC TE Uà KHU UUC Thu Lé o TS. Da sánh, Trường Dai học Luật Hà Nội Viện LuSoật 1. KHÁI QUÁT VỀ CHỐNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ TRONG LĨNH VỰC QUYỀN CON NGƯỜI 1. Khái niệm phân biệt đối xử Trong tiếng Việt, phân biệt đối xử được định nghĩa là “coi la khác nhau để có sự đối xử không như nhaư”.! Định nghĩa về mặt ngôn ngữ này đã cho thấy tính chủ quan, thiên kiến của việc phân biệt đối xử.
Các cuốn từ điển tiếng Anh của những nhà xuất bản danh tiếng trên thế giới nhìn chung đưa ra nội dung định nghĩa từ “phân biệt đối xử” (discrimination) tương đối giống nhau, ví dụnhư định nghĩa cho rằng đó là sự “đố? xử khác biệt đối với mét cá nhân hoặc mot nhóm người nhất định, đặc biệt là theo mot cách không tốt bằng hay tôi tệ hon đối xử với những người khác vì mau da, giới tính, xu hướng tình dục của họ, v.` hoặc còn là “dinh kiến chống lại ! Xem: Viện ngôn ngữ hoc, Hoàng Phê (chủ biên) (1994), Tử điển Tiếng Việt, NXB Khoa hoc xã hội - Trung tâm từ điển hoc, tr. a mot nhom ngudi và là sự chối bỏ các quyển của ho”2 Khái niệm “phân biệt đối xử” theo nghĩa thông thường là sự đối xử khác biệt theo cách bất công hoặc gây thiệt thòi cho chủ thể này so với những chủ thể khác vì những lí do mang tính định kiến, kì thị, ghét bỏ. “Nhin chung, phân biệt đối xử có thể được định nghĩa là sự đối xử bat công đối với ai đó duia trên việc có hay không có một đặc điển nhất định, dựa trên nên tảng văn hóa hay những khác biệt dễ nhận thấy khác”.` Như vậy khái niệm “phân biệt đối xử” nhìn chung được hiểu là cách đối xử khác biệt có tinh chất bất công, gay ảnh hưởng tiêu cực đến một chủ thể nhất định. Khi nhìn ở góc độ quyền con người, phân biệt đối xử được hiểu là việc đối xử khác biệt đối với một người hoặc một nhóm người nào đó vì một hoặc nhiều lí do như tôn giáo, giới tính, sắc tộc, tầng lớp xã hội, v.
bao gồm cả việc hạn chế quyển và sự tiếp cận quyển của họ. Trong một cuốn Từ điển về Nhân loại học, thuật ngữ “phân biệt đối xử” dùng để chỉ việc những xã hội công nghiệp hiện đại đặc trưng bởi một hệ tư tưởng phổ biến về sự bình đẳng đối với-cơ hội và quyền nhưng lại không dành cho một nhóm người nào đó, đôi khi là các nhóm thiểu số nhưng cũng có thể là nhóm lớn và quan trọng, thậm chí ngay cả với những nhóm chiếm da số như phụ ni Phân biệt đối xử có nhiều dạng và bao gồm phân biệt đối xử trực tiếp và phân biệt đối xử gián tiếp. Phân biệt đối xử trực tiếp là sự đối xử khác biệt ít thuận lợi hơn so với những người khác vì đặc “Xem: Từ điển Tiếng Anh Cambridge, tai: https://dictionary.org/ dictionary/english/discrimination “treating a person or particular group of people differently, especially in a worse way from the way in which you treat other people, because of their skin colour, sex, sexuality, etc.:” or “Discrimination is also prejudice against people and a refusal give them their rights”.vn/doi-mat-voi-su-phan-biet-doi-xu~42586 * Seymour-Smith, C. Macmillan Dictionary of Anthropology, The Macmillan Press.
LTD 6 điểm của bản thân một người, ví dụ như từ chối chấp nhận những sinh viên, người lao động, hoặc thăng chức cho các cá nhân nào đó vì họ là người da đen, là phụ nữ, người khuyết tật hay vì xu hướng tính dục của họ. Phân biệt đối xử gián tiếp là việc đưa ra yêu cầu hoặc điều kiện không hợp lý gây bất lợi cho một người vì đặc điểm của bản th ví dụ như đặt ra những giới hạn về độ tuổi đối với họ,ân những người phụ nữ khi trước đó họ đã phải nghỉ việc một thời gian để thực hiện bổn phận trong gia đình, đặt ra điểu kiện chỉ tiếp nhận khách nghỉ tại khách sạn là người bản xứ làm lí do để từ chối cặp vợ chồng người da đen đến đặt phòng nghỉ.° Phân biệt đối xử còn CÓ thể được phân chia thành phân biệt đối xử chính thức và không chính thức. Phân biệt đối xử chính thức là phân biệt đối xử trong các chính sách của quốc gia và các thiết chế pháp lý, trong khi phân biệt đối xử không chính thức được thể hiện ở thái độ, hành động của các thành phần xã hội trong các vấn đề về việc làm, ván hóa, xã hội va tap quan. Vậy nguồn gốc hay nguyên nhân dẫn đến phân biệt đối xử là gì? Có thể nhận thấy nguyên nhân căn bản nhất đó là sự kỳ thi, bên cạnh đó còn có sự định kiến hoặc nhận thức, thái độ tiêu cực khác.
Định kiến được hiểu là sự xa lánh, không chấp nhận một người hoặc nhóm người vì những thuộc tính cá nhân của họ. Theo Erving Goffman, định kiến là một hiện tượng xã hội mà cộng đồng xã hội hoặc những người xung quanh xa lánh, chối bỏ những người không thể đáp ứng những tiêu chuẩn mà xã hội gọi là bình thường, Những người bị kỳ thị là những người bị xã hội, cộng đồng coi là bất bình thường; không được chấp nhận một cách day đủ, thậm chí bi chối bỏ do những đặc điểm riêng của mình về nhân dáng, về việc từng 5 Xem thêm tai: http://www.